ას-1532-1538-2011 29 დეკემბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა. დ-ი (მოსარჩელე, შეგებებული სარჩელის მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ი. ჯ-ი (ნ-ე) (შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 სექტემბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება, საკუთრების ხელყოფის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. დ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ი. ჯ-ის (ნ-ის) წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ 4840 აშშ დოლარისა და მორალური ზიანის _ 5000 ლარის ანაზღაურება.

ი. ჯ-მა სარჩელი არ ცნო და თავის მხრივ შეგებებული სარჩელით მოითხოვა ა. დ-ისა და თ. კ-ის უკანონო მფლობელობიდან თავისი კუთვნილი ბინის გამოთხოვა და მათი გამოსახლება სადავო ბინიდან.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 9 მარტის გადაწყვეტილებით ა. დ-ის სარცელი არ დაკმაყოფილდა. ი. ჯ-ის (ნ-ის) მოთხოვნა დაკმაყოფილდა. ა. დ-ი და თ. კ-ე გამოსახლებულ იქნენ უძრავი ქონებიდან მდებარე ქ. თბილისი, ქუჩა მ-ი, №28, ფართი: 51 კვმ. ა. დ-ს და თ. კ-ეს სოლიდარულად დაეკისრათ ი. ჯ-ის სასარგებლოდ ამ უკანასკნელის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხის - ცხრაასორმოცი ლარისა და ორმოცი თეთრის (940,40 ლარი) გადახდა.

დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. დ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით თავისი სარჩელის დაკმაყოფილება და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 სექტემბრის განჩინებით ა. დ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადაგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2009 წლის 01 აგვისტოს ა. დ-ს (გამყიდველი) და ი. ნ-ეს (მყიდველს) შორის გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება – გამოსყიდვის უფლებით. ნასყიდობის საგანი გახდა უძრავი ქონება მდებარე, ქ. თბილისი, ქუჩა მ-ი, №28, ფართი: 51 კვმ. ხელშეკრულებაში მიეთითა, რომ ბინის გამყიდველს უფლება აქვს უძრავი ქონება გამოისყიდოს ხუთი თვის ვადაში 2010 წლის პირველ იანვრამდე;

მოსარჩელე ა. დ-მა 2010 წლის 1 იანვრამდე არ გადაიხადა გამოსყიდვის თანხა;

დადგინდა, რომ ი. ჯ-ის სახელზეა აღრიცხული უძრავი ქონება მდებარე - ქ. თბილისი, ქუჩა მ-ი, № 28, ფართი: 51 კვმ;

დადგენილ იქნა, რომ შეგებებული სარჩელის მიხედვით, მოპასუხეები ცხოვრობენ აღნიშნულ სადავო ფართში;

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ჯ-მა სრულად გადაიხადა უძრავი ნივთის ნასყიდობის თანხა. საქმის მასალებით, კერძოდ, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით დადასტურდა, რომ ნოტარიუსის თანდასწრებით ხელმოწერისას მხარეებმა განაცხადეს, რომ გამყიდველმა ნასყიდობის ფასი 24 640 აშშ დოლარი ხელშეკრულების სანოტარო წესით დამოწმებამდე მიიღო მყიდველისაგან. მოპასუხე ი. ჯ-მდა დაადსტურა, რომ მან სრულად გადასცა შეთანხმებული თანხა. საქმის განხილვის დროს მოსარჩელე ა. დ-ს არ დაუდასტურებია, რომ მას არ მიუღია აღნიშნული თანხა სრულად. შესაბამისად, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ ნასყიდობის თანხა მოსარჩელეს სრულად გადაეცა.

საქმის მასალებით, ასევე არ დადგენილა, რომ რაიმე თანხა გადაცემულიყო მოპასუხე ი. ჯ-ისათვის. მოსარჩელის (ა. დ-ის) მითითება, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე აღნიშნული ხელმოწერებით დასტურდებოდა თანხის გადაცემა, სასამართლომ დაუსაბუთებელად მიიჩნია და არ გაიზიარა.

საქმის მასალებით, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს არ გადაუცია მოპასუხე ი. ჯ-ისათვის გამოსყიდვის თანხა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადის განმავლობაში. საქმის მასალებში არ მოიპოვება იმის მტკიცებულება, რომ ა. დ-მა ისარგებლა რა თავისი უფლებით, გამოესყიდა უძრავი ნივთი - გადაუხადა მოპასუხეს გამოსყიდვის თანხა.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ უძრავი ნივთის საკუთრება დგინდება ერთი მხრივ, საკუთრების უფლების შეძენის დოკუმენტითა და საჯარო რეესტრში შესაბამისი რეგისტრაციით. საქმეში წარმოდგენილი უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებითა და ასევე ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან, სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ ი. ჯ-ი იყო სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრე.

სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივართან დაკავშირებით დამატებით განმარტა შემდეგი:

აპელანტის მოსაზრება, რომ არასწორი იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ ხელშეკრულების უკანა მხარეს აღნიშნული ხელმოწერები და აღნიშვნები ბუნდოვანი იყო, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა, ვინაიდან ა. დ-ის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, მისი მტკიცების ტვირთს შეადგენდა.

აპელანტის მსჯელობა მასზე, რომ მოპასუხე მესაკუთრედ რეგისტრირებული იყო გამოსყიდვის უფლების საფუძველზე და ხუთი თვის განმავლობაში მიღებული ჰქონდა გამოსყიდვის თანხა, სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია, ვინაიდან აღნიშნული გარემოება არ დადასტურდა საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, კერძოდ, საქმეში არ მოიპოვებოდა რაიმე მტკიცებულება - ქვითარი, ხელწერილი ან სხვა საბუთი, რაც დაადასტურებდა ნასყიდობის ხელშეკრულებით განსაზღვრული თანხის 24 640 აშშ დოლარის მოწინააღმდეგე მხარისათვის გადახდის ფაქტს.

აპელანტის მსჯელობა მასზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს არ გამოუყენებია სამოქალაქო კოდექსის 976-ე, 509-ე, 514-ე მუხლები, ხოლო 434-ე მუხლი კი არ უნდა გამოეყენებინა, და ასევე, არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლები, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა და განმარტა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ, საქმის მასალების შესაბამისად, დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა და სწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისი მუხლები.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 509-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, „თუ გამყიდველს ნასყიდობის ხელშეკრულებით აქვს გამოსყიდვის უფლება, ამ უფლების განხორციელება დამოკიდებულია გამყიდველის ნებაზე“. პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეში არსებული 2009 წლის 1 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულებით (ტ.1. ს.ფ. 12) აპელანტს (გამყიდველს) ა. დ-ს ასეთი უფლება ჰქონდა 2010 წლის 1 იანვრამდე, ამასთან, საქმის მასალებითვე არ დასტურდებოდა გარემოება, რომ აპელანტი შეეცადა გამოსყიდვის უფლების რეალიზაციას და ამას ხელი შეუშალა მოპასუხე ი. ჯ-მა. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 434-ე მუხლი, როცა მიუთითა, რომ კრედიტორის მიერ შესრულების დაყოვნების შემთხვევაში ა. დ-ს შეეძლო თანხის დეპონირება, რის შემდეგადაც იგი გათავისუფლდებოდა ი. ჯ-ის წინაშე ვალდებულებისაგან.

აპელანტის მსჯელობა მასზე, რომ სამოქალაქო კოდექსის 509-ე მუხლი არასწორად იქნა განმარტებული და რომ თითქოს გამოსყიდვის უფლების შეთანხებულ 5 თვიან ვადაში განუხორციელებლობის შემთხვევაში ეს უფლება უნდა გაგრძელებულიყო გამოსყიდვის ხანდაზმულობის 5 წლიან ვადამდე, სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა და სამოქალაქო კოდექსის 319.1-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილი იყო, რომ მხარეები შეთანხმდნენ 5 თვის ვადაზე და ამ ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ გამოსყიდვის უფლება გაქარწყლდა.

აპელანტის მითითება მასზე, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლები არასწორად იქნა გამეოყენებული, სააპელაციო პალატამ აღნიშნული მოსაზრებაც უსაფუძვლოდ მიიჩნია და განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით ირკვეოდა, რომ უძრავი ნივთი რეგისტრირებული იყო საჯარო რეესტრში ი. ჯ-ზე (ტ.1. ს.ფ. 15), ამ ნივთის გამოსყიდვის უფლება კი გავიდა 2010 წლის 1 იანვარს. ამდენად, ა. დ-ს აღარ ჰქონდა რაიმე საფუძველი უძრავი ნივთის ფლობისა. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გამოიყენა ზემოხსენებული მუხლები და სწორად დაადგინა აპელანტის მხრიდან ხელშეშლის აღკვეთა გამოსახლების სახით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. დ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტლების მიღება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქაო საპროცესო კოდექსის 105-ე, 131-ე და 102 მუხლები, ასევე სამოქალაქო კოდექსის 976-ე, 509-ე და 514-ე მუხლები, ამასთან, არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 509-ე მუხლი, ამასთან გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, 434-ე, 170-ე და 172-ე მუხლები.

კასატორმა ასევე იშუამდგომლა ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე ხელმოწერებთან დაკავშირებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით ა. დ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. დ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე. ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ საკასაციო სასამართლო ფაქტების დამდგენ სასამართლოს არ წარმოადგენს, შესაბამისად, კასატორის შეუმდგომლობა ექსპერტიზის დანიშვნასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლოს მიერ გაზიარებული ვერ იქნება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (600 ლარი) 70% _ 420 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. დ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (600 ლარი) 70% _ 420 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.