ას-1555-1555-2011 26 დეკემბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ ს. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარეები _ გ. ბ-ე, რ. ა-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 სექტემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი _ ქონების ყადაღისგან გათავისუფლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 5 აპრილს საჩხერის რაიონულ სასამართლოს ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლების მოთხოვნით სარჩელით მიმართა ს. ა-მა მოპასუხეების _ რ. ა-ისა და გ. ბ-ის მიმართ.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ საჩხერის რაიონული სასამართლოს განაჩენით მის შვილს, რ. ა-ს შეეფარდა თავისუფლების აღკვეთა, ამავდროულად, მსჯავრდებულს დაეკისრა დაზარალებულის უფლებამონაცვლე გ. ბ-ის სასარგებლოდ 10000 ლარის გადახდა. სახლში, სადაც მოსარჩელე ცხოვრობდა და რომელიც ეკუთვნოდა დედამისს, თ. ნ-ეს, 2011 წლის 17 მარტს აღმასრულებელმა აღწერა და დააყადაღა შემდეგი ნივთები: ტელევიზორი «ვოგელი» ფერადი გამოსახულებით, ტელევიზორის მაგიდა, მაცივარი, დივანი ორი სავარძლით, კედელი, დივანი ორი სავარძლით. მოსარჩელის მითითებით, მისმა შვილმა, რ. ა-მა სკოლა და კოლეჯი დაამთავრა ქ.რუსთავში. ეს უკანასკნელი სოფელ შ-ში სულ რამდენჯერმე არის ნამყოფი, თუმცა რეგისტრირებულია აღნიშნულ სოფელში. დაყადაღებული ქონებიდან რ. ა-ს არაფერი შეუძენია. ეს ნივთები შეძენილ იქნა რ. ა-ის დაპატიმრების შემდეგ. ამდენად, მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ აღწერილი და დაყადაღებული ქონება ეკუთვნოდა მას და არ შეიძლებოდა მისი რეალიზება მომხდარიყო რ. ა-ის ვალის დასაფარად. შესაბამისად, მოსარჩელემ მოითხოვა იმერეთის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის ნ.ჯ-ის 2011 წლის 17 მარტის აქტში ასახული ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლება (ს.ფ. 2-11).

საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილებით ს. ა-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: ყადაღისაგან გათავისუფლდა 2011 წლის 17 მარტს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს იმერეთის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის ნ. ჯ-ის მიერ შედგენილი მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების აქტით დაყადაღებული ერთი დივანი და ორი სავარძელი (აქტში ¹5); დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ს.ფ. 69-73).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ს. ა-მა სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში, კერძოდ, იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი მოთხოვნა მის საკუთრებაში არსებული ნივთების: ტელევიზორი «ვოგელის», ტელევიზორის მაგიდის, მაცივრის, დივანის ორი სავარძლით და კედლის ყადაღისაგან გათავისუფლებაზე (ს.ფ. 83-91).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით ს. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. ეს გარემოებები შემდეგში მდგომარეობს:

საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 10 სექტემბრის განაჩენით რ. ს.ის ძე ა-ს (რეგისტრაციის ადგილი: ჭიათურის რაიონი, სოფ. შ-ი) სამოქალაქო სარჩელის განხილვისას დაეკისრა დაზარალებულის უფლებამონაცვლის _ გ. ბ-ის სასარგებლოდ 10000 ლარის გადახდა;

ზემომითითებულ საქმეზე დანაშაულებრივი შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა გოჩა ბ-ე, მოპასუხე (დაზარალებულის უფლებამონაცვლე) გ. ბ-ის შვილი;

2011 წლის 17 მარტს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს იმერეთის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელმა ნ. ჯ-ემ შეადგინა მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების აქტი, რომლის საფუძველზე აღწერილი და დაყადაღებული იქნა რ. ა-ის რეგისტრაციის მისამართზე არსებული მოძრავი ნივთების ნაწილი, კერძოდ: დივანი ორი სავარძლით; ტელევიზორი «ვოგელი» ფერადი გამოსახულებით; ტელევიზორის მაგიდა; მაცივარი «ნიტაკნი»; დივანი ორი სავარძლით; კედელი;

ს. ა-ი არის მოპასუხე რ. ა-ის მამა. რ. ა-ი სამხედრო სამსახურის პერიოდში მუდმივად ცხოვრობდა ჭიათურის რაიონის სოფელ შ-ში, ხოლო ქალაქ რუსთავში დაამთავრა სკოლა და კოლეგჯი;

რ. ს.ის ძე ა-ი სასჯელს იხდის სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის ¹2 პატიმრობისა და დახურული თავისუფლების აღკვეთის შერეული ტიპის დაწესებულებაში;

რ. ა-მა 2009 წლის 15 ივნისიდან 2009 წლის 22 აგვისტომდე გაიარა საწყისი საბრძოლო მომზადების კურსი სპეციალობით მსროლელი, იყო საჩხერის სამთო-მსროლელი ბატალიონის კაპრალი და ჰქონდა სოლიდური შემოსავალი. დანაშაულებრივი ქმედების ჩადენისას რ. ა-ი მუშაობდა დასახელებულ სამსახურში და დილით უნდა გამოცხადებულიყო სამსახურში.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ქვემდგომმა სასამართლომ სწორად მიიჩნია დადგენილად ის ფაქტი, რომ საქმეში არსებული მოვალის ქონების აღწერისა და დაყადაღების აქტში მოხსენიებული ერთ-ერთი დივანი ორი სავარძლით, მისი მდგომარეობიდან გამომდინარე იყო დიდი ხნის და ვერ იქნებოდა რ. ა-ის მიერ შეძენილი. შესაბამისად, იგი არ წარმოადგენდა მის საკუთრებას.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, რაიონულმა სასამართლომ ასევე სწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ თ. ნ-ე ფაქტობრივად ცხოვრობდა ჭიათურის რაიონის სოფელ შ-ში, იგი იყო კომლის უფროსი, კომლში ოჯახის წევრთა შორის ჩაწერილი იყო ს. ა-ი და რ. ა-ი. ისინი ამჟამად რეგისტრირებულნი არიან ამავე სახლში. სოფელ შ-ში რ. ა-ი რეგისტრირებულია 2006 წლიდან.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად აღნიშნა, რომ მოსარჩელეს არ წარუდგენია ისეთი მტკიცებულება, რომელიც სასამართლოს დაარწმუნებდა დაყადაღებული ნივთების მოსარჩელის შემოსავლით შეძენაში. დადგინდა, რომ დაყადაღებული ნივთებიდან _ ტელევიზორის მაგიდა, დივანი ორი სავარძლით და კედელი (ე.წ. «სტენკა») შეძენილ იქნა 2010 წლის 18 მარტს, ანუ სანამ რ. ა-ის მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენი დადგებოდა. ტელევიზორი «VOGEL» და მაცივარი «თOშHIBA» შეძენილ იქნა 2010 წლის 22 ოქტომბერს, სისხლის სამართლის საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანის შემდეგ.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ მართებულად მიიჩნია დადგენილად, რომ ტელევიზორი «VOGEL» შეძენილ იქნა მოპასუხე რ. ა-ის დაპატიმრების შემდეგ, თუმცა არ დასტურდებოდა, რომ მოსარჩელის ოჯახს მოპასუხის სამხედრო საკონტრაქტო სამსახურიდან მიღებული შემოსავლის გარდა რაიმე მნიშვნელოვანი შემოსავალი ჰქონდა, რომლითაც საკმაოდ ძვირადღირებული (ამჯერად დაყადაღებული) ნივთების შეძენას შეძლებდა.

სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე ს. ა-მა დაადასტურა, რომ ს.ფ. 16-ზე წარდგენილ მოვალის ქონების დაყადაღების აქტში გაკეთებული მინაწერი იყო სწორი. კერძოდ, მან აღნიშნა, რომ აქტში მოხსენიებული ქონება არის რ. ა-ის ბებიის ანუ დედამისის თ. ნ-ის და ჩათვალა, რომ რადგან დედამისის იყო ქონება, ეს თავისთავად ნიშნავდა ქონებაზე მის მესაკუთრეობას. თავად თ. ნ-ე, ანუ მოსარჩელის დედა არის 87 წლის და ამიტომ, ვერ მოვიდა სასამართლოში.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია რომ ს. ა-ი არ წარმოადგენდა დაყადაღებული ნივთების მესაკუთრეს, ხოლო რომელი ნივთის მესაკუთრეობაც დადგინდა, სასამართლოს გადაწყვეტილებით ის ამოირიცხა კიდეც დაყადაღებული ნივთების სიიდან. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივარი არ დააკმაყოფილა და რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დატოვა (ს.ფ. 143-151).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ს. ა-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

კასატორის მითითებით, საქმის განმხილველმა სასამართლოებმა არ გაიზიარეს მის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, მაშინ როდესაც სასამართლოში წარდგენილი იყო ყველა მტკიცებულება, მათ შორის დაკითხულნი იყვნენ მოწმეები (ნივთების გამსხვისებლები), რომელთაც შეხება ჰქონდათ დაყადაღებულ ნივთებთან. დაუსაბუთებელია სასამართლოს ვარაუდი, რომლის თანახმადაც იგი და მისი ოჯახის წევრები ვერ შეძლებდნენ აღნიშნული ნივთების შეძენას, მიუხედავად იმისა, რომ მისი შვილის დაკავების შემდეგ მან შეიძინა ავტომანქანა. ასევე უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია სასამართლოს ვარაუდი, რომლის თანახმადაც რ. ა-ს ჰქონდა სოლიდური შემოსავალი და მის მიერ დატოვებული თანხით მოხდა ნივთების შეძენა. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია ნივთების მესაკურედ თ. ნ-ე, მტკიცებულებებებით დასტურდება, რომ აღნიშნული ნივთები (გარდა დივან-სავარძლისა) შეძენილია მოსარჩელის მიერ. მოსამართლემ გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაუდო ვარაუდი, რომელიც მტკიცებულებებით არ დასტურდება. შესაბამისად, ორივე ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება უკანონო და დაუსაბუთებელია (ს.ფ. 159-165).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 დეკემბრის განჩინებით ს. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ს. ა-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (150 ლარი) 70% _ 105 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ს. ა-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ს. ა-ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (150 ლარი) 70% _ 105 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.