ას-1157-1177-2011 1 დეკემბერი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ლ. ე-ი, ნ. ნ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სსიპ თბილისის ¹82 საჯარო სკოლა (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მაისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი _ ბრძანების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. ე-მა, ნ. ნ-მა, ლ. ე-მა და ლ. ლ-მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს სსიპ თბილისის 82-ე საჯარო სკოლის მიმართ და მოითხოვეს სკოლის დირექტორის ¹39 ბრძანების იმ ნაწილში ბათილად ცნობა, რომლითაც მოსარჩელეები უკანონოდ, შრომითი კანონმდებლობის უხეში დარღვევით გათავისუფლდნენ სამუშაოდან, ასევე მოსარჩელეებმა მოითხოვეს იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც ლ. ე-მა და ნ. ნ-მა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მაისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებანი:
სსიპ ქ.თბილისის 82-ე საჯარო სკოლის დირექტორის 2010 წლის 9 ივლისის ¹39 ბრძანებით ქართული ენის პედაგოგ ნ. ნ-თან და დაწყებითი კლასის პედაგოგ ლ. ე-თან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა. ბრძანების სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია «ზოგადი განათლების შესახებ» კანონის 43-ე მუხლის მე-2 პუნქტი, სკოლის შინაგანაწესის მე-4, მე-2 პუნქტი, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტი, ამავე კოდექსის 38-ე მუხლის პირველი, მეორე და მესამე ნაწილები, აგრეთვე ხელშეკრულების 5.3 «ა» და «ე» პუნქტები.
სკოლის დირექტორის განმარტებით, 2010 წლის გაზაფხულზე სკოლის დირექციამ მოახდინა ფინანსური საქმიანობის ანალიზი, რის შედეგადაც დაიგეგმა საკადრო ცვლილებები. დირექტორის მითითებით, მოსარჩელე პედაგოგთა განთავისუფლების გადაწყვეტილება მას ერთპიროვნულად არ მიუღია და გათვალისწინებულ იქნა პედაგოგთა პროფილი, რომელიც მხოლოდ ახლანდელი დირექტორის მუშაობის პერიოდში არ შექმნილა.
სააპელაციო სასამართლოში წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე პალატამ დაადგინა, რომ მოსარჩელე ნ. ნ-ს სკოლის ოფიციალური დოკუმენტაციის, კერძოდ, საკლასო ჟურნალის არასწორი წარმოებისათვის და მასში დაშვებული უხეში შეცდომებისათვის (ნიშნების ამოშლისა და გადასწორების გამო) ჯერ კიდევ წინა დირექტორის პერიოდში ჰქონდა მიღებული გაფრთხილება. მას ასევე საყვედური გამოეცხადა საგაკვეთილო პროცესის ჩაშლის გამო. ქ. თბილისის ¹82-ე საჯარო სკოლის დირექტორის 2009 წლის 14 სექტემბრის ¹97 ბრძანებით, ნ.ნ-ს ჩამოერთვა VII4 სადამრიგებლო კლასი. პედსაბჭოს 2009 წლის 29 ივნისის ¹5 ოქმის მიხედვით, ნ.ნ-ი არ შედის მოთხოვნად პედაგოგთა ოცეულში, 2009-2010 სასწავლო წლებში, ნ.ნ-ი აღირიცხა ყველაზე დაბალ რეიტინგულ პედაგოგთა შორის, რაც დასტურდება სკოლის დირექტორის მიერ ჩატარებული კვლევის შედეგებით, რომლის თანახმად, სარეიტინგო შეფასებაში მან მხოლოდ 143 ქულის მოგროვება შეძლო. ნ.ნ-ის დამრიგებლობის პერიოდში XI3 კლასის მოსწრებისა და წარჩინების პროცენტი წინა სასწავლო წელთან შედარებით 0%-ს გაუტოლდა.
რაც შეეხება მოსარჩელე ლ. ე-ს, მას წინა დირექტორის მუშაობის პერიოდშიც კათედრაზე ყველაზე ნაკლები საათები ჰქონდა და იგი დაწყებითი საფეხურის ჟურნალის წარმოების დროს შეცდომებს უშვებდა. 2009-2010 სასწავლო წლის სარეიტინგო შეფასებაში ლ. ე-მა 515 ქულიდან მხოლოდ 167 ქულის მოგროვება შეძლო, რაც კათედრაზე დაბალი მაჩვენებელი იყო. ¹82-ს საჯარო სკოლის დირექტორის 2008 წლის 12 მარტის ¹8 ბრძანებით, ლ.ე-ს მიღებული აქვს საყვედური სკოლის შინაგანაწესის მოთხოვნების დარღვევის გამო, კერძოდ, დირექტორის განმარტებით, ლ. ე-მა დააგვიანა გაკვეთილზე და აღნიშნულის თაობაზე დირექციისათვის შეუტყობინებლობის გამო, კლასში სიცოცხლისათვის საშიში გარემო შეიქმნა.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ მოცემული ურთიერთობა „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართელოს კანონის საფუძველზე არ უნდა მოწესრიგებულიყო. მიუხედავად ამისა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით აპელანტებს არსებითად სწორად ეთქვათ უარი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, რის გამოც გადაწყვეტილება უცვლელად უნდა იქნეს დატოვებული.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემული დავა ეხება შრომით ურთიერთობებს ზოგად საგანმანათლებლო დაწესებულებაში, კერძოდ, სადავო ბრძანებით შეწყდა საჯარო სკოლასა და მასწავლებელს შორის დადებული შრომითი ხელშეკრულებები, ე.ი. მოიშალა იმ პირთა შორის არსებული ურთიერთობა, რომელიც რეგულირდება „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საჯარო სკოლის დირექტორის მიერ შრომითი ხელშეკრულების მოშლის კანონიერების შემოწმებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს „ზოგადი განათლების შესახებ“ კანონით გათვალისწინებული საფუძვლები. დასახელებული კანონის 43-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტი შეიცავს მასწავლებელთა სამსახურიდან განთავისუფლების წესებს.
განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ აპელანტებთან შრომითი ხელშეკრულება მოიშალა არა უსაფუძვლოდ (თვითნებურად), არამედ არსებობდა „ზოგადი განათლების შესახებ“ საქართველოს კანონის 43-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მასწავლებლის თანამდებობიდან გათავისუფლების წინაპირობები.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობს სკოლის დირექტორის სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის (აპელანტების სამუშაოდან გათავისუფლების ნაწილში), აპელანტების სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ლ. ე-მა და ნ. ნ-მა გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტები, გამოიყენა «ზოგადი განათლების შესახებ» კანონი და უარი უთხრა მოსარჩელეებს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.
სააპელაციო პალატა დაეყრდნო მოსარჩელეთა მიერ ძველი დირექტორისაგან დადგენილ, ხანდაზმულ დისციპლინურ სასჯელებს. მასწავლებლებს უფლება ჰქონდათ, რამდენჯერმე მიეღოთ მონაწილეობა სარეიტინგო გამოკვლევაში, რაც მოცემულ შემთხვევაში გათვალისწინებული არ ყოფილა. სასამართლომ არასწორად შეაფასა ის გარემოება, რომ ლ. ე-მა დააგვიანა გაკვეთილზე, არ აცნობა დირექციას და აღნიშნულით შეიქმნა კლასში სიცოცხლისათვის საშიში გარემო.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით _ ნ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, ხოლო 28 ოქტომბრის განჩინებით ლ. ე-ის საკასაციო საჩივარი იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების ნაწილში მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. ნ-ისა და ლ. ე-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ნ. ნ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2011 წლის 13 ოქტომბერს გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ნ. ნ-ისა და ლ. ე-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ ნ. ნ-ს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 210 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
