ას-1380-1397-2011 14 დეკემბერი, 2011 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა:

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

კასატორი _ ი. მ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები _ ა. ბ-ე, ი. ჯ-ა, ნ. გ-ე, თ. ტ-ე, მ. გ-ი, ლ. ც-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება

დავის საგანი – ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობა, რეესტრის ჩანაწერის გაუქმება და საერთო საკუთრების ფართის საკუთრებაში გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. მ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. ბ-ის, ი. ჯ-ას, ნ. გ-ის, თ. ტ-ისა და სხვათა მიმართ და მოითხოვა ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობა, რეესტრის ჩანაწერის გაუქმება და საერთო საკუთრების ფართიდან წილის საკუთრებაში გადაცემა შემდეგი დასაბუთებით: მოსარჩელეს ქ. ბათუმში, რ-ის ქ.¹13 მდებარე მრავალბინიან სახლში საკუთრებაში აქვს საცხოვრებელი ბინა ¹1, რომელიც დარეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში. აღნიშნულ და მეზობლად მდებარე სახლთან ერთობლივად შეიქმნა ამხანაგობა „ჩ. ე-ო“ საქართველოს კანონის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ პირველი მუხლის შესაბამისად. ამხანაგობა «ჩ. ე-ოს» მიერ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომლითაც აშკარად იზღუდება ი.მ-ის უფლებები საერთო საკუთრებაზე, ასევე არ შეესაბამება სინამდვილეს ე.წ კრების ოქმებში მოყვანილი გარემოება, რომ მეზობლები თითქოს ფაქტობრივად ფლობდნენ სხვენს, რადგან სარჩელის შეტანის დროისათვის მიმდინარეობდა სხვენის მშენებლობა. ი. მ-ემ მოითხოვა 2009 წლის 3 მარტის ¹27, ¹21, ¹22, ¹9, ¹23, ¹12 კრების ოქმების ბათილად ცნობა, რომელიც ეხება ა. ბ-ისათვის, მ. გ-ისათვის, ნ. გ-ისათვის, თ. ტ-ისათვის, ი. ჯ-ასათვის სხვენის საკუთრებაში გადაცემას.

მოპასუხეებმა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ ი. მ-ის სარჩელი წარმოადგენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის მუხლების ციტირებას. მოსარჩელემ ვერ მიუთითა რაიმე საფუძველი სასარჩელო მოთხოვნის გასამყარებლად. ამასთან, ზემოაღნიშნული სარჩელის გრაფაში - „დავის არსის მოკლე მიმოხილვა“, ხოლო გრაფა „კონკრეტული ფაქტები და გარემოებები“ საერთოდ ცარიელია, რომელიც სარჩელის აუცილებელ რეკვიზიტს წარმოადგენს. სარჩელში მოპასუხეებად მითითებული არიან ის პირები, რომლებმაც წლების წინ გაასხვისეს თავიანთი უძრავი ქონება რ-ის 13-ში და დღეს აღნიშნული ქონების მესაკუთრეები სხვა ადამიანები არიან. კერძოდ, ნ. მ-ი და ნ. გ-ა დაახლოებით 10 წელია აღარ ცხოვრობენ რ-ის 13-ში და აღნიშნული ბინის მესაკუთრეა ა. მ-ი. ს. ე-ი ერთი წლის წინ გარდაიცვალა და დღეს ბინა ირიცხება ა. ე-ზე. ნ. ჯ-ეს და ლ. ჩ-ეს დღეისთვის არა აქვთ საკუთრება რ-ის 13-ში. ი. მ-ე სარჩელში მიუთითებს, რომ 2009 წლის 5 თებერვალს რ-ის ¹13-ში შეიქმნა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა, რაც არ შეესაბამება სინამდვილეს, რადგან ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მიხედვით ამ კანონის ამოქმედებით დაფუძნებულად ითვლება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ისეთ მრავალბინიან სახლში, რომელიც განთავსებულია ერთ მიწის ნაკვეთზე და რომელშიც მდებარეობს ორზე მეტი ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ბინა. 2009 წლის 5 თებერვალს, კი აღნიშნულმა ამხანაგობამ დაამტკიცა წესდება და აირჩია ამხანაგობის თავმჯდომარე და მდივანი. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის 2 პუნქტის მიხედვით, თუ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა რაოდენობა თორმეტს არ აღემატება, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წესდებას იღებენ ხმათა 3/4¾-ით, ხოლო დანარჩენ შემთხვევაში ხმათა 2/3-ით. ამ შემთხვევაში ამხანაგობაში ირიცხება 18 ბინა და, შესაბამისად, ამხანაგობას ჰყავს 18 წევრი, საიდანაც 17 წევრმა გამოხატა ნება და ხელმოწერით დაადასტურა ამხანაგობის წესდება 2009 წლის 5 თებერვალს. აღსანიშნავია, რომ თვით ი. მ-ემაც მოაწერა ხელი ზემოაღნიშნული კრების ოქმს, რითაც გამოხატა ნება, რომ ამხანაგობა ჩ. ე-ოს წევრთა შორის ურთიერთობა მოწესრიგდეს წარმოდგენილი წესდებით. ი. მ-ე სარჩელით მოითხოვს საერთო საკუთრებიდან წილის გამოყოფას, მაშინ, როცა მას უკვე მიღებული აქვს აღნიშნული წილი 2009 წლის 3 აპრილის კრების ოქმით. აღნიშნული ოქმით ამხანაგობის წევრებს გადაეცათ ინდივიდუალურ საკუთრებაში ის ფართები, რომლებსაც ისინი ფაქტობრივად ფლობდნენ, მათ შორის ი. მ-ესაც, კერძოდ, მას საკუთრებაში გადაეცა მის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული სამეურნეო სათავსი საერთო ფართით 17.90 მ². 2009 წლის 3 აპრილის ოქმით ი. მ-ემ აღნიშნული უძრავი ქონება დაარეგისტრირა საჯარო რეესტრში და მოიპოვა საკუთრების უფლება. ასე რომ, მისი მტკიცება საერთო ფართობიდან წილის გამოყოფაზე, ყოველგვარ დასაბუთებას მოკლებულია.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილებით ი. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ი. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩირეს ა. ბ-ემ, ი. ჯ-ამ, ნ. გ-ემ, თ. ტ-ემ, მ. გ-მა და ლ. ც-ემ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება. ი. მ-ის სარჩელი ნ.გ-ისათვის სხვენის საკუთრებაში გადაცემი შესახებ ამხანაგობის 2009 წლის 3 აპრილის კრების ¹9 ოქმის ბათილად ცნობისა და მის საფუძველზე რეესტრის ჩანაწერის განხორციელების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. ა. ბ-ის, ი. ჯ-ას, თ. ტ-ის, მ. გ-ის და ლ. ც-ის ნაწილში საქმე განსახილველად დაუბრუნდა იმავე პალატას. უზენაესმა სასამართლომ სააპელაციო სასამართლოს მიუთითა, გამოეკვლია ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილების კანონიერების საკითხი ა. ბ-ის, ლ. ცეხლაძის, მ. გ-ის, თ. ტ-ის და ი. ჯ-ას-მ-ის სახელზე სხვენის საკუთრებაში გადაცემისა და მის საფუძველზე რეესტრის ჩანაწერის განხორციელების თაობაზე. უზენაესმა სასამართლომ განმარტა, რომ ი. მ-ე არ იყო მიწვეული და ინფორმირებული ამხანაგობის კრებაზე „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის მე-4 ნაწილისა და ამხანაგობის წესდების თანახმად.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილებით ი. მ-ის სააპელაციო საჩვარი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ი. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: დადგენილია, რომ ქ.ბათუმში, რ-ის ქ.¹13-ში, მრავალბინიან სახლში 2009 წლის 5 თებერვალს შეიქმნა და ფუნქციონირებდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჩ. ე-ო“-18 წევრით, რომლის თავმჯდომარე იყო ა. ბ-ე. დადგენილია, რომ 2009 წლის 3 მარტს ამხანაგობა „ჩ. ე-ოს“ წევრთა საერთო კრებაზე მოისმინეს და განიხილეს ამხნაგობის წევრების ა. ბ-ის, ლ. ც-ის, მ. გ-ის, თ. ტ-ის, - მცხოვრები რ-ის ქ.¹13-ში – განცხადება მათ საცხოვრებელ ბინაზე არსებული სხვენის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე. საერთო კრების წევრებმა მხარი დაუჭირეს დღის წესრიგით გათვალისწინებულ ზემოაღნიშნულ საკითხებს და დაადგინეს სხვენის თითოეულზე საკუთრებად გადაცემა, კერძოდ, ლ. ც-ეს გადაეცა 79.72 კვ.მ, მ. გ-ს – 126.22 კვ.მ, თ. ტ-ეს – 77.70 კვ.მ, ა. ბ-ეს – 111.54 კვ.მ და მიემართა საჯარო საჯარო რეესტრს საკუთრებად დარეგისტრირების თაობაზე. 2009 წლის 29 აპრილს ამხანაგობა „ჩ. ე-ოს“ წევრთა საერთო კრებაზე მოისმინეს და განიხილეს ამხანაგობის წევრის, ი. ჯ-ას – მცხოვრები რ-ის ქ.¹13-ში განცხადება მის საცხოვრებელ ბინაზე არსებული სხვენის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე. საერთო კრების წევრებმა მხარი დაუჭირეს დღის წესრიგით გათვალისწინებულ ზემოაღნიშნულ საკითხს და დაადგინეს სხვენის ი. ჯ-ას საკუთრებად დარეგისტრირების თაობაზე. ამხანაგობა „ჩ. ე-ოს“ წევრთა საერთო კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო სამსახურში საკუთრებად დარეგისტრირებული იქნა საცხოვრებელი ბინების სხვენები შემდეგ ფართებით: ლ. ც-ეს – 79.72 კვ.მ. მ. გ-ს – 126.22 კვ.მ. თ. ტ-ეს – 77.70 კვ.მ. ა. ბ-ეს – 111.54 კვბმ. ი. უ-ას – 4-,64 კვ.მ. ნ. გ-ეს – 100.46 კვ.მ. აღნიშნულ პირებზე ამ ფართების დარეგისტრირების საფუძვლად მითითებულია ზემოაღნიშნული ამხანაგობის კრების ოქმები.

დადგენილია და საქმეში წარმოდგენილია 2009 წლის 3 მარტის ამხანაგობის კრების ¹2 ოქმის მიღების დროისთვის დამსწრე 14 პირის სია – ხელმოწერებით. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 2009 წლის 3 მარტის, 3 აპრილისა და 29 აპრილის კრებების მოწვევის შესახებ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები არ იყვნენ ინფორმირებულები, კერძოდ, არ იყო აპელანტი მხარე ინფორმირებული ამხანაგობის კრებისა და დღის წესრიგის შესახებ. საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ კრებების თაობაზე სადარბაზოებში იყო გამოკრული ინფორმაცია. სადავო არ არის მხარეთა შორის ის, რომ სხვენის ფლობის შესახებ კრებაზე გადაწყვეტილება მიღებულია ამხანაგობის წევრთა ხმათა 2/3-ით. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჩ. ე-ოს“ წევრების ოდენობა კრების მოწვევისა და ჩატარების დროისათვის წარმოადგენდა 18 მესაკუთრეს. მესაკუთრეთა ამ რაოდენობას ჰქონდა ბინა აღრიცხული თავის სახელზე საჯარო რეესტრში. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ჩ. ე-ოს“ წესდების მე-13 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ბინის მესაკუთრენი გადაწყვეტილებას იღებენ საერთო კრებაზე. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, გადაწყვეტილების ნამდვილობისათვის აუცილებელია, რომ მისი საგანი იყო გამოცხადებული კრების მოწვევის დროისათვის. მესამე ნაწილის შესაბამისად, ამხანაგობის წევრთა გადაწყვეტილება შეიძლება მიღებულ იქნეს კრების გარეშეც, თუ ბინის მესაკუთრენი მასზე თანხმობას წერილობით განაცხადებენ. ამხანაგობის „ჩ. ე-ოს“ წესდების მე-13 მუხლის თანახმად კი, კრების მოწვევასთან დაკავშირებით მითითებულია, რომ კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინება უნდა გამოიკრას ამხანაგობის წევრებისათვის მისაწვდომ თვალსაჩინო ადგილზე კრების ჩატარებამდე არანაკლებ ორი დღით ადრე. აუცილებლობის შემთხვევაში კრება მოიწვევა დაუყოვნებლივ. ამდენად, ზემოთ აღნიშნული წესდებით დადგენილია, რომ კრების მოწვევის შესახებ შეტყობინების თავლსაჩინო ადგილზე გამოკვრით უნდა გახდეს ცნობილი ამხანაგობის წევრებისათვის კრების ჩატარების შესახებ. აღნიშნული არ ეწინააღმდეგება „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახწინააღმებ“ კანონის 27-ე მუხლს, სადაც ამხანაგობის წევრებზე წერილობითი ინფორმირებაა გათვალისწინებული. აღნიშნული მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, კრების გარეშე გადაწყვეტილების მიღებისათვის აუცილებელია ყველა მესაკუთრის წერილობითი თანხმობა, რაც უზრუნველყოფს მათ ინფორმირებას გადაწყვეტილი საკითხის მიმართ. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, კრების მოწვევის შესახებ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრებს აუცილებლად უნდა ეცნობოთ წერილობით. მოცემულ შემთხვევაში არსებობს წესდება, მაშინ გამოყენებული უნდა იქნეს ამ საკითხის მოსაწესრიგებლად ამხანაგობის წესდების მე-13 მუხლი, რომლის მე-8 პუნქტის თანახმად, ამხანაგობის საერთო კრება გადაწყვეტილებაუნარიანია თუ მას ესწრება ბინისა და არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეთა 2/3. პალატამ განმარტა, რომ 2009 წლის 3 მარტს, 3 აპრილსა და 29 აპრილს ჩატარებული საერთო კრებების შესახებ არ არსებობდა მესაკუთრეთა შეთანხმება, რომ გადაწყვეტილება მიღებულიყო კრების მოწვევის გარეშე. ასეთ შემთხვევაში დაცული უნდა ყოფილიყო წესდების დებულების მე-13 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტები. ამის საპირისპიროდ კრების ოქმი იურიდიული ძალის არ მქონეა.

ამხანაგობის კრების ოქმი წარმოადგენს მრავალმხრივ გარიგებას, რომლის ერთ-ერთი აუცილებელი მოთხოვნაა ამხანაგობის წევრთა მიერ ნების გამოვლენა. აღნიშნული გარიგებისათვის დამახასიათებელია ზოგადად გარიგებისათვის დადგენილი წესები იმ თავისებურებათა გათვალისწინებით, რაც განსაზღვრულია „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით. სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ 2009 წლის 3 მარტის, 3 აპრილის და 29 აპრილის კრებების მოწვევის შესახებ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები არ იყვნენ ინფორმირებულები, კერძოდ, არ იყო აპელანტი მხარე ინფორმირებული ამხანაგობის კრებისა და დღის წესრიგის შესახებ. საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ კრებების თაობაზე სადარბაზოებში იყო გამოკრული ინფორმაცია. აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვება, მხოლოდ მხარის განმარტებას კი, პალატა ვერ გაიზიარებს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მხარეებმა უნდა დაადასტურონ გარემოებები, რომლებზედაც ისინი ამყარებენ თავიანთ მოთხოვნებსა თუ შესაგებელს. პალატამ განმარტა, რომ აპელანტი მხარე არ იყო მოწვეული ამხანაგობის კრებებზე კანონით დადგენილი წესით და მისი უფლების რეალიზება არ მომხდარა ამ კრებაზე. პალატამ მიუთითა, რომ ამხანაგობის კრებები ჩაითვლებოდა კანონის შესაბამისად მოწვეულად მაშინ, თუნდაც აპელანტი არ ყოფილიყო მოწვეული კრებებზე, მაგრამ კრებებზე მიღებულ გადაწყვეტილებას დათანხმებოდა ამ კრების შემდეგ, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში არ განხორციელებულა.

ზემოაღნიშნეული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, პალატამ განმარტა, რომ აპელანტის მოთხოვნა ამხანაგობის 2009 წლის 3 მარტის ¹2.7. კრების ოქმის თანახმად, ა. ბ-ის სახელზე, ¹21 კრების ოქმით ლ. ც-ის სახელზე, ¹2.2 კრების ოქმის მ. გ-ის და ¹2.3 კრების ოქმით თ. ტ-ის სახელზე, ხოლო 2009 წლის 29 აპრილის ¹12 კრების ოქმით ი. ჯ-ა-მ-ის სახელზე სხვენის საკუთრებაში გადაცემისა და მის საფუძველზე რეესტრის ჩანაწერის განხორციელების თაობაზე, ბათილად ცნობაზე საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს. რაც შეეხება აპელანტის მითითებას იმ გარემოებაზე, კრება მოწვეულიც რომ ყოფილიყო კანონის დადგენილი წესით იგი არ იყო გადაწყვეტილებაუნარიანი, რადგან მასზე გადაწყვეტილება მიღებულია კრების მონაწილეთა 2/3-ით. პალატამ ამ საკითხთან დაკავშირებით განმარტა შემდეგი: სადავო არ არის ის გარემოება, რომ სხვენს არ გააჩნდა დამოუკიდებელი ასასვლელი და ა. ბ-ის, ლ. ც-ის, მ. გ-ის, თ. ტ-ისა და ი. ჯ-ა-მ-ის ბინებიდან იყო ასასვლელი. სხვენს სხვა ასასვლელი სადარბაზოდან არ ჰქონდა. მხარეები არ დავობენ იმაზე, რომ სხვენებით სარგებლობდნენ ა. ბ-ე, ლ. ც-ე, მ. გ-ი, თ. ტ-ე და ი. ჯ-ა-მ-ე და სხვენზე ასასვლელი არსებობდა არა „პადიეზდიდან“ არამედ ამ პირთა საცხოვრებელი სახლებიდან. აღნიშნულით კი დასტურდება, რომ ა. ბ-ე, ლ. ც-ე, მ. გ-ი, თ. ტ-ე და ი. ჯ-ა-მ-ე ფაქტობრივ მფლობელობით იყვნენ დაუფლებულები სხვენს. სხვენზე სადარბაზოდან ასვლა რომ შეუძლებელია, აღნიშნული ჯ. ქ-მა სააპელაციო სასამართლოზე დაადასტურა.

სააპელაციო სასამართლოში ასევე მოწინააღმდეგე მხარეების წარმომადგენელ ა. ც-ის მიერ განმარტებულ იქნა, რომ სხვენზე ასასვლელი უშუალოდ სადარბაზოდან არ იყო. სხვენით სარგებლობდნენ მხოლოდ საცხოვრებელი სახლის ზედა სართულის მცხოვრებნი, რადგან სხვენზე ასვლა შესაძლებელი იყო უშუალოდ საცხოვრებელი ოთახებიდან. პირველი ინსტანციის სასამართლო სხდომაზე მოპასუხეების მიერ განმარტებულ იქნა, რომ ისინი სახლის ბოლო სართულზე ცხოვრობდნენ. ისინი ბინის ფლობასთან ერთად ფლობდნენ სხვენსაც წლების განმავლობაში და მას იყენებდნენ სათავსად 2007 წლამდე, ანუ ბინათმესაკთრეთა შესახებ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე. შესაბამისად, ამ შემთხვევაში მხარეების მიმართ უნდა გავრცელდეს „ბინათმესაკთრეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნები.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. ბ-ე, ლ. ც-ე, მ. გ-ი, თ. ტ-ე და ი. ჯ-ა-მ-ე ფაქტობრივი მფლობელობით დაეუფლნენ სხვენს. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის შესაბამისად ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონება, ასევე ამ მესაკუთრის მფლობელობაში არსებული საცხოვრებელი სახლის სამეურნეო სათავსეები, სარდაფები, სხვენები და ა.შ. აღნიშნული მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები კრებაზე აფიქსირებენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ მრავალბინიანი სახლის, სამეურნეო სათავსების სარდაფების, სხვენების და ასე შემდეგ მფლობელობის ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას და ხმათა 2/3-ით იღებენ გადაწყვეტილებას, რომლის თაობაზეც დგება შესაბამისი ოქმი თუ წესდებით არ განისაზღვრება განსაზღვრული კვორუმი. მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსებზე სარდაფები, სხვენები და ა.შ. საკუთრების უფლებით საჯარო რეესტრში დასარეგისტრირებლად ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრმა უნდა წარმოადგინოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრების მიერ შედგენილი ოქმი და ნახაზი, რომლის მეშვეობითაც შესაძლებელია სამეურნეო სათავსის ადგილმდებარეობის დადგენა. ამდენად, ი. მ-ის პრეტენზია კრება კანონის დაცვითაც რომ ჩატარებულიყო იგი არ იყო გადაწყვეტილებაუნარიანი, - არასწორია ვინაიდან ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრები კრებაზე აფიქსირებენ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა მიერ მრავალბინიანი სახლის, სამეურნეო სათავსების, სარდაფების, სხვენების და ასე შემდეგ მფლობელობის ამ კანონის ძალაში შესვლის დროს არსებულ ფაქტობრივ მდგომარეობას და ხმათა 2/3-ით იღებენ გადაწყვეტილებას. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ განმარტა, რომ, ვინაიდან კრებაზე არ იყო მოწვეული ი. მ-ე, როგორც ამხანაგობის წევრი კანონით დადგენილი წესით, კრების ოქმები ბათილია, მაგრამ გათვალისწინებული უნდა იქნეს უზენაესი სასამართლოს მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ კრების ჩატარებისას მხარეებზე უნდა გავრცელდეს „ბინათმესაკუთრეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მეორე ნაწილის მოთხოვნები. კერძოდ, ფაქტობრივი მფლობელობის დადასტურებულად მიჩნევის გამო, კრებამ გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს ხმათა 2/3-ით და არა ხმათა უმრავლესობით.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობს საერთო საკუთრება მნიშვნელოვნად განვითარდა ანუ არსებობს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლით გათვალისწინებულ გარემოება და ასეთ შემთხვევაში კრებაზე გადაწყვეტილება ხმათა უმრავლესობით უნდა მიღებულიყო და არა 2/3-ით, რადგან აღნიშნულზე უზენაესმა სასამართლომ განმარტა, რომ დავის საგანს წარმოადგენდა ამხანაგობის კრების ოქმები, რომლითაც მოპასუხეებს გადაეცათ ინდივიდუალურ საკუთრებაში სხვენები და არა სართულის დაშენების კანონიერებასთან დაკავშირებული საკითხები, რაზეც აპელანტი აპელირებს. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, უდავოა, რომ ი. მ-ე ამხანაგობის 2009 წლის 3 მარტისა და 2009 წლის 29 აპრილის კრებებზე მოპასუხეებზე სხვენის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე არ იყო მოწვეული კანონით დადგენილი წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. მ-ემ და მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება მოპასუხეთა მიერ სადავო ფართების ფაქტობრივად ფლობის დადგენილად ცნობის ნაწილში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დარჩეს განუხილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე მუხლის თანახმად, საქმის განხილვა საკასაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რომლებიც დადგენილია სააპელაციო სასამართლოში საქმეთა განხილვისათვის, გარდა იმ გამონაკლისებისა, რომელთაც ეს თავი შეიცავს. ამავე კოდექსის 372-ე მუხლის თანახმად კი, საქმის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილია პირველი ინსტანციით საქმეთა განხილვისათვის, ამ თავში მოცემული ცვლილებებითა და გამონაკლისებით. დასახელებული ნორმების საფუძველზე, კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვების გათვალისწინებით, იმ შემთხვევაში, თუ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის XVIII თავი არ შეიცავს ამა თუ იმ ურთიერთობის მარეგულირებელ სპეციალურ ნორმას, საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილია, გამოიყენოს ურთიერთობის მარეგულირებელი ის ნორმა, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილია ქვემდგომი ინსტანციის მიერ საქმის გახილვა-გადაწყვეტისათვის.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 187-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის საფუძველი გამოვლინდება ამ სარჩელის წარმოებაში მიღების შემდეგ, მაშინ იმის მიხედვით, თუ როგორია ეს საფუძველი, სასამართლო შეწყვეტს საქმის წარმოებას ან სარჩელს განუხილველად დატოვებს (ამ კოდექსის 272-ე და 275-ე მუხლები). დასახელებული ნორმის თანახმად, სასამართლო სარჩელს (საკასაციო საჩივარს) დატოვებს განუხილველად ან შეწყვეტს საქმის წარმოებას იმ შემთხვევაში, თუ საქმის განხილვისას გაირკვა, რომ არ არსებობს მისი წარმოებაში მიღების ესა თუ ის პირობა, ამასთან მითითებული ნორმით გათვალისწინებული სამრთლებრივი შედეგი _ საქმის წარმოების შეწყვეტა ან საკასაციო საჩივრის განუხილველად დატოვება გამომდინარეობს საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის საფუძვლიდან.

მოცემულ შემთხვევაში ი. მ-ემ საკასაციო საჩივრით სადავოდ გახადა სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მხოლოდ სამოტივაციო ნაწილი _ ფაქტობრივი და სამართლებრივი შეფასება. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ივლისის გადაწყვეტილებით ი. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ გადაწყვეტილების მხოლოდ სამოტივაციო ნაწილის გასაჩივრება დაუშვებელია, რადგან მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს მხარის მიერ სასამართლოს გადაწყვეტილების მხოლოდ სარეზოლუციო ნაწილის ან მისი რომელიმე პუნქტის გასაჩივრების შესაძლებლობას. სასამართლოს ეს დასკვნა ეფუძნება შემდეგს:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით დადგენილია გადაწყვეტილების ფორმალური (სსკ-ის 264-ე მუხლი) და მატერიალური (სსკ-ის 266-ე მუხლი) კანონიერი ძალა, რომელიც პირველ შემთხვევაში გულისხმობს მიმდინარე პროცესში დავის განხილვის დამთავრებას, ხოლო მატერიალური კანონიერი ძალა უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების საბოლოო ხასიათსა და სავალდებულოობას არამარტო კონკრეტული პროცესისათვის, არამედ მის ფარგლებს გარეთაც. კერძოდ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 266-ე მუხლის შესაბამისად, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ მხარეებს, აგრეთვე, მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, აგრეთვე, სადავო გახადონ სხვა პროცესში გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი.

მითითებული ნორმის ანალიზი იძლევა შემდეგი დასკვნის საფუძველსაც: გადაწყვეტილების კანონიერ ძალას გააჩნია კანონით განსაზღვრული სუბიექტური და ობიექტური ფარგლები, რომელიც აზუსტებს გადაწყვეტილების მოქმედების საზღვრებს. გადაწყვეტილების კანონიერი ძალა ვრცელდება საქმის განხილვაში მონაწილე პირთა წრეზე (სუბიექტური ფარგლები) და გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილზე (ობიექტური ფარგლები). შესაბამისად, გასაჩივრებას ექვემდებარება გადაწყვეტილება, თუ სადავოა მისი სარეზოლუციო ნაწილით და არა აღწერილობითი ან სამოტივაციო ნაწილით დადგენილი ფაქტი.

სამოქალაქო საპროცესო სამართლის პრინციპებისა და კოდექსის ნორმათა ურთიერთშეჯერებითა და ერთობლიობაში განმარტებით საკასაციო სასამართლო ასკვნის, რომ გადაწყვეტილების კანონიერი ძალა ვრცელდება მის სარეზოლუციო ნაწილზე. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი თავისი არსით წარმოადგენს პირდაპირ და ზუსტ პასუხს სარჩელზე. გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი უნდა შეიცავდეს სასამართლოს დასკვნას სარჩელის დაკმაყოფილების ან სარჩელზე მთლიანად ან ნაწილობრივ უარის თქმის შესახებ (სსკ-ის 249-ე მუხლის მეხუთე ნაწილი). ამდენად, პირი, სარჩელის შეტანის გზით იცავს რა თავის უფლებას და შელახულ ინტერესებს, სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება იმავდროულად იწვევს მისი პრეტენზიის აღმოფხვრას, ვინაიდან სადავოდ მიჩნეული უფლება მოდავე პირის სასარგებლოდაა დაცული და, შესაბამისად, მხარის იურიდიული ინტერესიც დაკმაყოფილებულია.

ნიშანდობლივია, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილებით სამართლებრივი წესრიგის დადგენა შესაძლებელია რა მხოლოდ გადაწყვეტილების აღსრულებით, აღსასრულებლად წარემართება მხოლოდ სარეზოლუციო ნაწილი და არა სამოტივაციო ნაწილი, თუნდაც ეს უკანასკნელი ადგენდეს რაიმე უფლების ან ვალდებულების არსებობას («სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ» საქართველოს კანონის 21-ე მუხლი). სასამართლო გადაწყვეტილება მართლმსაჯულების აქტია და მისი სამართლებრივი შედეგები თვით კონსტიტუციითაა რეგლამენტირებული. საქართველოს კონსტიტუციის 82-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, სასამართლოს აქტები სავალდებულოა ყველა სახელმწიფო ორგანოსა და პირისათვის ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე. სასამართლო გადაწყვეტილების სავალდებულოობა დღის წესრიგში აყენებს მისი აღსრულებადობის უზრუნველყოფის საკითხს. თუ პირი, რომლის მიმართაცაა სასამართლო აქტი გამოცემული, თავისი ნებით არ შეასრულებს ამ გადაწყვეტილებას, კრედიტორის განცხადების საფუძველზე, საქმეში ერთვება საამისოდ უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო – სააღსრულებო ბიურო, რომელიც უზრუნველყოფს გადაწყვეტილების აღსრულებას „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. ამ კანონის პირველი მუხლის მიხედვით, ეს კანონი აწესრიგებს საერთო სასამართლოების მიერ მიღებული აქტების აღსრულების წესსა და პირობებს. ამავე კანონის მე-20 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, სასამართლო გადაწყვეტილებაზე სააღსრულებო წარმოება არ დაიშვება სააღსრულებო ფურცლის გარეშე, რომელშიც ასახულია აღსასრულებელი გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლო გადაწყვეტილება აუცილებლად უნდა შეიცავდეს კანონით გათვალისწინებულ ყველა ნაწილს (სსკ-ის 249-ე მუხლები) და რომელიმე მათგანის სათანადოდ ან საერთოდ არარსებობა, ხშირ შემთხვევაში იწვევს მის გაუქმებას (სსკ-ის 393-ე, 394-ე მუხლები). გადაწყვეტილების აღწერილობითი და სამოტივაციო ნაწილები წარმოადგენს ამ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის ფუნდამენტს. მასში უნდა აისახოს სასამართლოს შემეცნებითი მსჯელობა ფაქტების არსებობა-არარსებობის შესახებ (ფაქტობრივი დასაბუთება) და შეფასებითი მსჯელობა ამ ფაქტების იურიდიული ძალისა და მნიშვნელობის შესახებ (სამართლებრივი დასაბუთება). კანონის იმპერატიული დათქმა გადაწყვეტილების დასაბუთების აუცილებლობაზე, განპირობებულია მართლმსაჯულების ერთ-ერთი ძირითადი მიზნით, დაარწმუნოს მხარეები დავის კანონიერად და სამართლიანად გადაწყვეტაში და ამავდროულად გადაწყვეტილების დასაბუთებით რეალიზებულია საზოგადოების უფლება იცოდეს, თუ რა გადაწყვეტილებები გამოაქვთ მათი სახელით და რა არის მათი საფუძველი.

აქვე უნდა აღინიშნოს კანონითვე გათვალისწინებული გამონაკლისი, როდესაც გადაწყვეტილება შეიძლება გამოტანილი იქნეს მისი რომელიმე ნაწილის გარეშეც (სსკ-ის 234-ე, 250-ე, 2571), თუმცა ამ შემთხვევებშიც სარეზოლუციო ნაწილის კანონით დადგენილი წესით არსებობა აუცილებელია. ამ თვალსაზრისით საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ საპროცესო კანონმდებლობა უშვებს რა არასრულყოფილი გადაწყვეტილების ნაკლის გამოსწორების შესაძლებლობასაც გადაწყვეტილების განმარტების, უსწორობათა და აშკარა არითმეტიკული შეცდომების გასწორებისა და დამატებითი გადაწყვეტილების გამოტანის გზით, ამავე დანაწესებით იმპერატიულად ადგენს გადაწყვეტილების ნაკლის გასწორებას სარეზოლუციო ნაწილით დადგენილი შედეგის შეუცვლელად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დარჩეს განუხილველი, ვინაიდან საკასაციო მოთხოვნიდან გამომდინარე, ცხადია, რომ ი. მ-ის პრეტენზია გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მისი უფლებებისა და ვალდებულებების დადგენის ნაწილში არ გააჩნია, შესაბამისად, იგი საკასაციო საჩივრის სუბიექტს არ წარმოადგენს და მისი საკასაციო საჩივარი უნდა დარჩეს განუხილველი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ი. მ-ეს უნდა დაუბრუნდეს კ. კ-ის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი – 300 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 187-ე, 396-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ი. მ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი.

ი. მ-ეს უნდა დაუბრუნდეს კ. კ-ის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.