ას-1597-1593-2011 18 იანვარი, 2012 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ბესარიონ ალავიძე, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ლ. ფ-ი
წარმომადგენელი _ ლ. პ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე _ სსიპ თბილისის ¹172 საჯარო სკოლა
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი _ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამსახურში აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ლ. ფ-მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში სსიპ თბილისის ¹172 საჯარო სკოლის მიმართ სამსახურიდან განთავისუფლების თაობაზე ბრძანების ბათილად ცნობის, სამსახურში აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების მოთხოვნით.
მოსარჩელის განმარტებით, იგი მოპასუხე სკოლაში 2011 წლის 14 იანვრამდე მუშაობდა. 2011 წლის 11 იანვარს სკოლის დირექტორმა დაიბარა რამდენიმე პედაგოგი, გააცნო საქართველოს მთავრობის ¹395.23.12 დადგენილება და განმარტა, რომ ამ დადგენილების საფუძველზე შემცირდა მრავალრიცხოვანი სკოლების დაფინანსება, რამაც გამოიწვია კლასების გამსხვილება. 2011 წლის 14 იანვრის ბრძანებით, მოპასუხემ ლ. ფ-თან შრომითი ურთიერთობა შეწყვიტა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტის საფუძველზე. განთავისუფლების კრიტერიუმი იყო საპენსიო ასაკი და ატესტაციის გაუვლელობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით ლ. ფ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ლ. ფ-მა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გადაწყვეტილების გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:
1. 2007 წლის 22 ნოემბერს, ლ. ფ-სა და 172-ე საჯარო სკოლას შორის დაიდო შრომითი ხელშეკრულება (კონტრაქტი) ¹4, რომლის მოქმედების ვადა განისაზღვრა 2007 წლის 22 ნოემბრიდან 2013 წლის 22 ნოემბრამდე. ხელშეკრულების 8.1.5. პუნქტის თანახმად, ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი, ხელშეკრულებით განსაზღვრულის გარდა, შეიძლება იყოს «კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიც»;
2. ლ. ფ-ის ყოველთვიური დარიცხული ხელფასის ოდენობა შეადგენდა 362,62 ლარს;
3. 2011 წლის 1 იანვარს (გათავისუფლებამდე სამი დღით ადრე) მოპასუხე სკოლის დირექტორმა ქართული ენისა და ლიტერატურის ხუთი მასწავლებელი (მათ შორის მოსარჩელე) დაიბარა და გააცნო მათ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის ¹395 დადგენილება. დირექტორმა მათ განუმარტა, რომ ამ დადგენილებიდან გამომდინარე, შემცირდა მრავალრიცხოვანი სკოლების დაფინანსება. ვინაიდან მათ სკოლაშიც ათას მოსწავლეზე მეტია, ამ ცვლილებამ გამოიწვია კლასების გამსხვილება, კლასებში განაყოფების გაუქმება. ქალბატონმა ე. დ-ემ გამოთქვა დიდი წუხილი იმის გამო, რომ იძულებული გახდა მასწავლებლებს დამშვიდობებოდა;
4. მოპასუხე სკოლის დირექტორმა 2011 წლის 14 იანვარს გამოსცა ბრძანება ¹..., რომლითაც 2011 წლის 14 იანვრიდან დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებელი, მოსარჩელე ლ. ფ-ი. სადავო ბრძანებაში შრომითი ხელშეკრულებების მოშლის სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტი, ასევე ამავე კოდექსის 38-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილები;
5. სკოლიდან ერთდროულად გათავისუფლდა ცხრა პედაგოგი, მათ შორის, ქართული ენისა და ლიტერატურის 5 მასწავლებელი;
6. მოპასუხე სკოლის მხრიდან, შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას ლ. ფ-ის მიმართ დისკრიმინაცია არ განხორციელებულა. საქმეში არ არის წარმოდგენილი დისკრიმინაციის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება;
7. ლ. ფ-თან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა განპირობებულია საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 22 დეკემბრის ¹395 დადგენილების («ზოგადი განათლების დასაფინანსებლად ერთ მოსწავლეზე გათვლილი ფინანსური ნორმატივისა და მისი შესაბამისი სტანდარტული ვაუჩერის ოდენობის განსაზღვრის შესახებ») შესაბამისად განსაზღვრული დაფინანსებით და, აქედან გამომდინარე, კლასების გამსხვილებით, კლასებში განაყოფების შეერთებით და საგნობრივი საათების შემცირებით;
8. მოსარჩელეს შრომითი ურთიერთობის მოშლისას მიღებული აქვს კომპენსაცია.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელეებთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველია საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის «დ» ქვეპუნქტი - შრომითი ხელშეკრულების მოშლა. აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე ადასტურებს, რომ მოშლის საფუძველი არ ყოფილა შრომითი პირობების დარღვევა. აპელანტს კომპენსაცია მიღებული აქვს. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს, რომ გასაჩივრებული ბრძანება გამოცემულია საქართველოს შრომის კოდექსის მოთხოვნათა დაცვით.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ლ. ფ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა მისი გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით. კასატორის მტკიცებით, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას, გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლებად დაუშვა რესურსცენტრის თანამშრომლები, მხოლოდ სკოლის მიერ გაცემული მინდობილობის საფუძველზე, მაშინ, როდესაც სკოლასა და რესურსცენტრს შორის სამართლებრივი დახმარების შესახებ ხელშეკრულება გაფორმებული არ ყოფილა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით ლ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, ასევე, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ასახავს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ პრაქტიკას (იხ. მაგ. სუსგ ¹ას-519-493-2011, ¹ას-1206-1057-10), ხოლო საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, რის გამოც ლ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნას დაშვებული.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% - 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 391-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ლ. ფ-ის (პირადი ¹...) საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
კასატორს დაუბრუნდეს ლ. პ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% - 210 ლარი;
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.