ას-1598-1594-2011 16 იანვარი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ტ. კ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ თ. ჟ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 სექტემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი _ საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ჟ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ტ. კ-ის მიმართ საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: ქ.თბილისში, ზ-ს ქ.¹6-ში მდებარე 902 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მხარეთა თანასაკუთრებას წარმოადგენს. თ.ჟ-ის საკუთრების წილი შეადგენს მიწის ნაკვეთის 1\3-ს, ხოლო ტ.კ-ისა _ 2\3-ს. მხარეები თავიდანვე შეთანხმდნენ, რომ გზა, რომლითაც მოპასუხე სარგებლობდა დარჩებოდა საერთო სარგებლობაში, რადგან იგი მოსარჩელის სახლამდე მისასვლელად ერთადერთი საშუალება იყო. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე საზიარო უფლება უნდა გაუქმდეს და მოსარჩელის კუთვნილი იდეალური წილი ნატურით გამოიყოს, ისე, როგორც ეს მითითებულია «ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს» მიერ წარმოებული სასამართლო საექსპერტო კვლევის შედეგად 2008 წლის პირველ დეკემბერს შედგენილ დასკვნასა და მასზე თანდართულ ¹2 ნახაზში.

ტ. კ-მა, ს. ი-ამ და ს. ა-ამ შეგებებული სარჩელით მიმართეს სასამართლოს თ.ჟ-ისა და ნოტარიუს თ.გ-ის მიმართ ტ.კ-სა და თ.ჟ-ს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და ახალი გარიგების დადების დავალდებულების თაობაზე შემდეგი დასაბუთებით: სადავო სახლთმფლობელობა მთლიანად წარმოადგენს შეგებებული სარჩელის ავტორთა მშობლების დანაშთ ქონებას, რომელთაც დარჩა ოთხი შვილი _ ნ., ტ., ს. და ს. კ-ები. ნ. კ-მა კუთვნილი 1/4 წილი მიჰყიდა თ. ჟ-ს, თუმცა გარიგება გაფორმდა მთლიანი სამკვიდროს მიმღები ტ. კ-ის სახელით. ეს უკანასკნელი არ ფლობს ქართულ ენას, რითაც ისარგებლა მოწინააღმდეგე მხარემ და სადავო გარიგებაში 1/4 წილის ნაცვლად მიუთითა 1/3, რაც მხარის მიერ გამოხატულ ნებას აღემატება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 25 ოქტომბრის განჩინებით შეგებებული სარჩელი დარჩა განუხილველად, რაც ასევე გაზიარებულ იქნა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 17 მარტის განჩინებით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 26 დეკემბრის განჩინებით თ. ჟ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

აღნიშნული საქმე არაერთხელ იქნა განხილული ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 სექტემბრის გადაწყვეტილებით თ. ჟ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 26 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც თ. ჟ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა საზიარო უფლება ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩის ¹6-ში მდებარე ტ. კ-ისა და თ. ჟ-ის თანასაკუთრებაში არსებულ 902 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებზე ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის ¹2 დანართის შესაბამისად, თ. ჟ-ის საკუთრებაში აღირიცხა ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩის ¹6-ში მდებარე 300,66 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები, როგორც ეს მოცემულია ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის დანართ ¹2-ში ყვითელ ფერში, ტ. კ-ის საკუთრებაში აღირიცხა ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩის ¹6-ში მდებარე 601,34 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები, როგორც ეს მოცემულია ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის დანართ ¹2-ში ლურჯ ფერში, განხორციელდა ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩის ¹6-ში მდებარე 902 კვ.მ მიწის ნაკვეთში მოწყობილი ბლოკის კაპიტალური ღობის დემონტაჟი, რომელიც ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის დანართი ¹1-ში მოცემულია წითელ ფერში და მის ნაცვლად მოეწყო ახალი კაპიტალური ღობე დანართ ¹2-ში მითითებული ზომების დაცვით, რომელიც ამავე დანართში მოცემულია წითელ ფერში, გაუქმდა (ამოშენდა) ტ. კ-ის ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებული შენობა-ნაგებობა ¹1-ის (საცხოვრებელი სახლის) უკანა საყრდენ კედელში მოწყობილი ფანჯრის ღიობი, რომელიც აღნიშნულია ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის დანართ ¹1-ში, ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩის ¹6-ში მდებარე 902 კვ.მ მიწის ნაკვეთში მოწყობილი ბლოკის კაპიტალური ღობის დემონტაჟისა და მის ნაცვლად ახალი კაპიტალური ღობის მოწყობის, ასევე შენობა-ნაგებობა ¹1-ის (საცხოვრებელი სახლის) უკანა საყრდენ კედელში მოწყობილი ფანჯრის ღიობის გაუქმების (ამოშენების) ხარჯების ანაზღაურება თანაბარწილად დაეკისრათ მოსარჩელე თ. ჟ-სა და მოპასუხე ტ. კ-ს, ტ. კ-ს თ. ჟ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა სასამართლო ექსპერტიზის ხარჯების ანაზღურება 477 (ოთხას სამოცდაჩვიდმეტი) ლარის ოდენობით, ტ. კ-ს თ. ჟ-ის სასარგებლოდ ასევე დაეკისრა 180 (ას ოთხმოცი) ლარის გადახდა ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელსა და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1996 წლის 5 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულებით თ. ჟ-მა ტ. კ-ისაგან იყიდა ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩა ¹6-ში მდებარე 895 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე განლაგებული საცხოვრებელი სახლის (სასარგებლო ფართი _ 129,97 კვ.მ) 1/3 ნაწილი, მიწის (უძრავი ქონების) საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობის (¹3511/99, 07.10.99) თანახმად, ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩა ¹6-ში მდებარე 902 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობების (საერთო ფართობით _ 129,97 კვ.მ) 2/3 ნაწილის მესაკუთრეა ტ. კ-ი, ხოლო 1/3 ნაწილის _ თ. ჟ-ი. უძრავი ქონება ასევეა აღრიცხული მხარეების საკუთრებად საჯარო რეესტრშიც. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მოპასუხე ტ. კ-ის მოსაზრება, რომ მან თ. ჟ-ს მიჰყიდა ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩა ¹6-ში მდებარე უძრავი ქონების 1/4 და არა 1/3 ნაწილი. აღნიშნული გარემოება არ დასტურდება მოპასუხის მიერ მითითებული 1996 წლის 5 მარტის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, ამასთან, მიწის (უძრავი ქონების) საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობით უდავოდ დადგენილია, რომ ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩა ¹6-ში მდებარე 902 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობების (საერთო ფართობით _ 129,97 კვ.მ) 1/3 ნაწილის მესაკუთრე თ. ჟ-ია. აღნიშნული გარემოების გასაქარწყლებად მოპასუხეს რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია. პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 მარტის განჩინებაზე, რომლითაც არ იქნა გაზიარებული ტ.კ-ის მსჯელობა ნასყიდობის ხელშეკრულების კანონდარღვევით შედგენისა და მის პირობათა გაუთვალისწინებლობის თაობაზე. სარჩელის საგანს წარმოადგენს საზიარო უფლების გაუქმება, შესაბამისად, უნდა დადგინდეს: შესაძლებელია თუ არა უძრავი ქონების გაყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. წინამდებარე საქმეზე რამოდენიმეჯერ იქნა ჩატარებული სასამართლო ექსპერტიზა. საქმეში წარმოდგენილია სასამართლო ექსპერტიზის 2008 წლის 31 ივნისის, 2008 წლის 1 დეკემბრისა და 2011 წლის 7 თებერვლის დასკვნები, ამასთან, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 მარტის გადაწყვეტილება ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩა ¹6-ში მდებარე ტ. კ-ისა და თ. ჟ-ის თანასაკუთრებაში არსებულ 902 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე საზიარო უფლების გუქმების შესახებ ემყარებოდა ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 7 თებერვლის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნას.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებაზე, რომლითაც საკასაციო პალატამ გააუქმა რა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 მარტის გადაწყვეტილება, განმარტა, რომ, «როგორც საქმეში წარმოდგენილი მხარეთა ახსნა-განმარტებების ანალიზიდან ირკვევა, ორივე მხარე აკრიტიკებს 2011 წლის 7 თებერვლის ექსპერტის დასკვნას, კერძოდ, კასატორის მოსაზრებით, სასამართლო გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს 30 კვ.მ მიწის ნაკვეთი გამოეყო იქ, რომელიც მის მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთს არ ესაზღვრება, ხოლო მოსარჩელის განმარტებით, მისაღები არ არის ის, რომ 30 კვ.მ მიწის ნაკვეთი ასე მოშორებითაა განთავსებული... ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 7 თებერვლის ექსპერტის დასკვნის შეფასებისას, უნდა გაეთვალისწინებინა მხარეთა ინტერესებიც. აქედან გამომდინარე, კასატორის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სასამართლოს მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთისა და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობების გაყოფისას არ გამოურიცხავს შენობა-ნაგებობების ღირებულების შემცირება, საფუძვლიანია». ამავე განჩინებით განმარტებულია შემდეგი: როგორც უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 26 მარტის განჩინების შინაარსიდან ირკვევა, საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამორიცხოს ნივთის ღირებულების შემცირების საეჭვოობა. ამასთან, საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლოს არ დაუდგენია ექსპერტის 2008 წლის 1 დეკემბრის დასკვნით წარმოდგენილი საზიარო საკუთრების ნატურით მხოლოდ ამ ვარიანტით გაყოფის აუცილებლობა. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამგვარი მითითება არ გამორიცხავს კვლავ 2008 წლის 1 დეკემბრის დასკვნის მიხედვით გაყოფის შესაძლებლობას, თუკი ამაში სასამართლო დარწმუნდება და მისი ეს პოზიცია დასაბუთებული იქნება. სააპელაციო პალატა გაეცნო რა საქმეში წარმოდგენილ ექსპერტიზის დასკვნებს და შეაფასა ისინი საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში, გაითვალისწინა რა ასევე მხარეთა ინტერესები, მიიჩნია, რომ საზიარო უფლების გაუქმება მხარეთა საერთო საკუთრებაში არსებულ ობიექტზე უნდა მოხდეს სწორედ სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის დასკვნის საფუძველზე. დასკვნის კვლევით ნაწილში აღნიშნულია, რომ გამოსაკვლევი ობიექტი ექსპერტის მიერ ადგილზე იქნა შესწავლილი, ჩატარდა აზომვითი სამუშაოები როგორც მოსარჩელე თ. ჟ-ის მიერ დაკავებულ ფართზე, ასევე მოპასუხე ტ. კ-ის მიერ დაკავებულ ფართზე. ექსპერტი დასკვნებს აკეთებს აზომვითი სამუშაოების ჩატარების, ობიექტის შესწავლის შედეგად მიღებული მონაცემებისა და საქმეში წარმოდგენილ საკადასტრო რუკაზე მოცემული მონაცემების ურთიერთშედარების თანახმად. პალატამ ჩათვალა, თუ რეალურად რა მოცულობის ნაკვეთს ფლობს თითოეული მხარე, უნდა დადგინდეს სწორედ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად, ვინაიდან, როგორც თავად უზენაესი სასამართლოს 2011 წლის 27 ივნისის განჩინებაშია აღნიშნული, 2008 წლის 31 ივნისის დასკვნის შედგენისას ექსპერტმა აზომა მხოლოდ მოსარჩელის მფლობელობაში არსებული ნაკვეთი. რაც შეეხება 2008 წლის 1 დეკემბრისა და 2011 წლის 7 თებერვლის დასკვნებში ასახულ მონაცემებს ფაქტობრივ ფლობასთან დაკავშირებით, სხვაობა იმდენად უმნიშვნელოა, რომ ეს ფაქტი გავლენას ვერ მოახდენს დავის არსებითად გადაწყვეტაზე. შესაბამისად, პალატამ, ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ჩათვალა, რომ მოსარჩელე თ. ჟ-ს მთლიან საეზოვე მიწის ნაკვეთში ფაქტობრივად დაკავებული აქვს 268 კვ.მ ფართი, რაც კუთვნილი წილის (1/3) შესაბამის ფართზე 32, 66 კვ. მეტრით ნაკლებია, ხოლო მოპასუხე ტ. კ-ს მთლიან საეზოვე მიწის ნაკვეთში ფაქტობრივად დაკავებული აქვს 634 კვ.მ, რაც კუთვნილი წილის (2/3) შესაბამის ფართზე 32,66 კვ. მეტრით მეტია. ფაქტობრივად, აღნიშნულ მიწის ნაკვეთს მოწყობილი აქვს ორი დამოუკიდებელი შესასვლელი, რომლითაც მხარეები სარგებლობენ მეზობელი მიწის ნაკვეთისაგან იზოლირებულად. ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩის ¹6-ში მდებარე საეზოვე მიწის ნაკვეთის გაყოფა, მოსარჩელე და მოპასუხე მხარეების კუთვნილი წილების შესაბამისად, საინჟინრო-ტექნიკური ნორმების დაცვით ტექნიკურად შესაძლებელია, ისე, როგორც ეს მოცემულია დანართ ¹2-ში. დანართი ¹2-ში მოცემული გამიჯვნის შემთხვევაში, იმისათვის, რომ მთლიანი საეზოვე მიწის ნაკვეთიდან მოსარჩელეს შეხვდეს კუთვნილი წილის (1/3) შესაბამისი 300,66 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფართი, ხოლო მოპასუხეს დარჩეს კუთვნილი წილის (2/3) შესაბამისი 601,34 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფართი, უნდა მოხდეს მიწის საეზოვე ნაკვეთში მოწყობილი ბლოკის კაპიტალური ღობის დემონტაჟი და მის ნაცვლად უნდა მოეწყოს ახალი კაპიტალური ღობე ნახაზზე მითითებული ზომების დაცვით (ნახაზზე წითელი ფარით აღნიშნულია ახალი ღობე). ასევე ეზოს უკანა მხარეს განთავსებული თანასაკუთრებაში არსებული ¹4 შენობა-ნაგებობა, რომლითაც დღეისათვის სარგებლობს მოპასუხე ტ. კ-ი, უნდა დარჩეს მოსარჩელე თ. ჟ-ის სარგებლობაში. ამ ტიპის გამიჯვნით მოსარჩელეს და მოპასუხეს დარჩებათ მათი წილების შესაბამისი ფართები (300,66 კვ.მ და 601,34 კვ.მ), ანუ მოსარჩელის მიერ ფაქტიურად დაკავებულ მიწის ფართს _ 268 კვ. მეტრს დაემატება 32,66 კვ.მ, ხოლო მოპასუხის მიერ ფაქტიურად დაკავებულ მიწის ფართს _ 634 კვ. მეტრს მოაკლდება 32,66 კვ.მ ფართი. საქმეში წარმოდგენილი საკადასტრო რუკის თანახმად და ობიექტის ადგილზე შესწავლითაც სასამართლომ მიიჩნია, რომ შენობა-ნაგებობა ¹1-ის უკანა საყრდენ კედელში მოწყობილია ფანჯრის ღიობი. მოქმედი ნორმატიული აქტის _ «დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულებების დამტკიცების თაობაზე» ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს 2008 წლის 8 ივლისის ¹1-1/1254 ბრძანების 26-ე მუხლის მე-15 პუნქტის თანახმად, «სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მიჯნის ზონაში შენობაზე შესაძლებელია მოეწყოს კარი, ფანჯარა, სამტრედე და კედელში არსებული სხვა ღია ნაწილი, ასევე აივანი და ერკერი თუ შენობის საანგარიშო ზედაპირი (რომელზეც ასეთი ნაწილები არის განლაგებული) სამეზობლო საზღვრის შვეულ წარმოსახვით სიბრტყესთან ქმნის 75 გრადუსიდან 90 გრადუსამდე კუთხეს და სამეზობლო საზღვრიდან დაშორებულია არანაკლებ 0,6 მეტრით». აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ ჩათვალა, რომ მიწის ნაკვეთის გამიჯვნის შემთხვევაში, შენობა-ნაგებობა ¹1-ის უკანა საყრდენ კედელში მოწყობილი ერთი ფანჯრის ღიობის დატოვებით დაირღვევა ზემოაღნიშნულ ნორმატიულ აქტში მოცემული მოთხოვნები, შესაბამისად, აღნიშნული ფანჯარა უნდა გაუქმდეს (ამოშენდეს), ვინაიდან შენობის საყრდენი კედელი, რომელშიც მოწყობილია აღნიშნული ფანჯარა, მიწის ნაკვეთის მოცემული ვარიანტით გამიჯვნის შემთხვევაში წარმოადგენს ორ მეზობელს შორის არსებულ საზღვარს. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 7 თებერვლის დასკვნით დასტურდება, რომ ფანჯრის ღიობის ამოშენებით საცხოვრებელი ფართი არ კარგავს დანიშნულებას, რადგან გააჩნია ალტერნატიული განათების წყარო. აღნიშნული მსჯელობა სრულად იქნა გაზიარებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ 2011 წლის 27 ივნისის განჩინებაში. ამ გარემოებათა გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩა ¹6-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე შესაძლებელია თ. ჟ-ისა და ტ. კ-ის საზიარო უფლების გაუქმება მათი წილების ნატურით გამოყოფით (თ. ჟ-ი _ 1/3; ტ. კ-ი _ 2/3) ღირებულების შემცირების გარეშე.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 953-ე მუხლით, 961-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 963-ე მუხლით და ჩათვალა, რომ ქ.თბილისში, ზ-ს ქუჩა ¹6-ში მდებარე ტ. კ-ისა და თ. ჟ-ის თანასაკუთრებაში არსებულ 902 კვ.მ მიწის ნაკვეთსა და მასზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებზე უნდა გაუქმდეს საზიარო უფლება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის ¹2 დანართის შესაბამისად, კერძოდ: თ. ჟ-ის საკუთრებაში უნდა აღირიცხოს 300,66 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობები, როგორც ეს მოცემულია დანართი ¹2-ში ყვითელ ფერში. ტ. კ-ის საკუთრებაში უნდა აღირიცხოს 601,34 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობები, როგორც ეს მოცემულია დანართი ¹2-ში ლურჯ ფერში, ამასთან, თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობების, მოსარჩელისა და მოპასუხის კუთვნილი წილების შესაბამისად, საინჟინრო-ტექნიკური ნორმების დაცვით, ტექნიკურად გაყოფისათვის უნდა მოხდეს სადავო მიწის ნაკვეთში მოწყობილი ბლოკის კაპიტალური ღობის დემონტაჟი, რომელიც დანართ ¹1-ში მოცემულია წითელ ფერში და მის ნაცვლად უნდა მოეწყოს ახალი კაპიტალური ღობე დანართ ¹2-ში მითითებული ზომების დაცვით, რომელიც მოცემულია წითელ ფერში. ასევე უნდა გაუქმდეს ტ. კ-ის ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებული შენობა-ნაგებობა ¹1-ის (საცხოვრებელი სახლის) უკანა საყრდენ კედელში მოწყობილი ფანჯრის ღიობი, რომელიც მოცემულია დანართი ¹1-ში. სადავო მიწის ნაკვეთში მოწყობილი ბლოკის კაპიტალური ღობის დემონტაჟის და მის ნაცვლად ახალი კაპიტალური ღობის მოწყობის, ასევე შენობა-ნაგებობა ¹1-ის (საცხოვრებელი სახლის) უკანა საყრდენ კედელში მოწყობილი ფანჯრის ღიობის გაუქმების (ამოშენების) ხარჯების ანაზღაურება თანაბარწილად უნდა დაეკისროთ მხარეებს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ტ.კ-მა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საკასაციო პალატის მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება ფაქტობრივად იდენტურია სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილების, რაც იძლევა იმის ვარაუდის საფუძველს, რომ პალატა დაუბრუნდა იმ გადაწყვეტილებას, რაც თ.ჟ-ს არ გაუსაჩივრებია. პალატამ არ გაითვალისწინა უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 26 მარტის განჩინებაში მითითებული შენიშვნები. საკასაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად ჩათვალა ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 1 დეკემბრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნა და ზემოაღნიშნული განჩინებით მიეთითა სასამართლოს ახალი ექპერტიზის ჩატარების აუცილებლობაზე, მართალია, ექსპერტიზა ჩატარდა, მაგრამ მისი დასკვნა იმდენად აბსურდული იყო, რომ სასამართლოს იგი საერთოდ არ მოუხსენიებია გადაწყვეტილებაში. ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს სასარგებლოდ მათ მიერ გაკეთებულ აბსურდული დასკვნებისათვის ხარჯების ანაზღაურება უსამართლოდ დაეკისრა ტ. კ-ს, რომელიც უმუშევარია, ხოლო მის მიერ, დამოუკიდებლად ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნა სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანისას არც კი გაუზიარებია.

სააპელაციო სასამართლო სხდომაზე, რომელიც დაახლოებით 10 წუთს გრძელდებოდა, პრაქტიკულად, საქმის ზეპირი განხილვა არ მომხდარა და ტ.კ-ის ადვოკატს არ მიეცა საკუთარი პოზიციის დაფიქსირების შესაძლებლობა, რაც მეტყველებს საჯაროობის პრინციპის უხეშ დარღვევაზე.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ამავე სასამართლოს 2009 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილების იდენტურია, რომლის თანახმადაც ტ. კ-ს უნდა გადასცემოდა 601 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, სინამდვილეში კი ამ გადაწყვეტილების თანახმად, მას ჩამოეჭრა 32+15=47 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელსაც ამჟამად ვეღარ ფლობს. ამ ტიპის გაყოფა არ გულისხმობს საზიარო საგნის გაყოფას ღირებულების შემცირების გარეშე. კასატორსა და მის დედმამიშვილებს, ნაცვლად 601 კვ.მ მიწისა, სარგებლობაში რჩებათ 601-47=554 კვ.მ, ხოლო მოსარჩელეს _ 301+47=348კვ.მ.

გადაწყვეტილების მითითება, რომ უნდა მოხდეს კაპიტალური ღობის დემონტაჟი, ახალი კაპიტალური ღობის სანაცვლოდ, არასწორია, ვინაიდან ღობედ მოხსენებული ნაგებნობა რეალურად კასატორის კუთვნილი ნაგებობის აბაზანა-ტუალეტია. გადაწყვეტილების შესაბამისად, უნდა დაინგრეს ტ.კ-ის ოროთახიანი ბინა, რომელიც აშენებულია 80-ზე მეტი წლის წინ კანონიერ საზღვრებში. აღნიშნული ასევე დგინდება მერიის საზედამხედველო სამსახურის დასკვნით, რომლითაც დასტურდება, რომ ტ.კ-ს რაიმე უკანონო მშენებლობა არ უწარმოებია. ამასთან, დადგენილია, რომ თ.ჟ-მა ტ.კ-ის სახლის საძირკველზე უნებართვოდ, სამშენებლო ნორმების დარღვევით აწარმოა მშენებლობა, რითაც ზიანი მიაყენა კასატორის სახლს, შედეგად საძირკველიც და სამზარეულოც მუდმივად ივსება წყლით. უკანონო სამუშაოების წარმოების გამო, მოწინააღმდეგე მხარე დაჯარიმდა კიდეც. სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, ფაქტობრივად, იდენტურია ამავე პალატის 2009 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებისა, რომელიც მთლიანად ეყრდნობა 2008 წლის 1 დეკემბრის ექსპერტიზის დასკვნას, სასამართლომ ისე მიიჩნია სადავო გარემოებები დადგენილად, რომ არც კი გაუთვალისწინებია ტ. კ-ის მიერ წარდგენილი ფოტოები და დისკები, საიდანაც ირკვევა, რომ ექსპერტის დასკვნაში მითითებული სინათლის «ალტერნატიული წყარო» არ გააჩნია მის ოთახს და იგი ერთადერთი ფანჯრის ამოქოლვით მთლიანად უვარგისი ხდება საცხოვრებლად განათების არარსებობის გამო. გადაწყვეტილებით დადგენილი საზიარო უფლებების გაყოფით ზარალდებიან მხარეები.

ტ. კ-მა წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს ასევე დაურთო მტკიცებულებები 3 ფურცლად და CDდისკი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 ნოემბრის განჩინებით ტ. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ტ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ტ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ტ. კ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

კასატორ ტ.კ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 3 ფურცლად და 1 CDდისკი, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება საკასაციო პალატის მიერ მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორ ტ. კ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ტ. კ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ ტ. კ-ს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 210 ლარი. ტ. კ-ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 3 ფურცლად და CDდისკი 1 ცალად. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.