ას-1632-1622-2011 20 იანვარი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – ს. დ-ა
მოწინააღმდეგე მხარე _ ე. ფ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 სექტემბრის განჩინება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის Yთქმა
დავის საგანი – ქორწინების შეწყვეტა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ე. ფ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ს. დ-ას მიმართ ქორწინების შეწყვეტის თაობაზე შამდეგი საფუძვლებით: სარჩელის თანახმად, მოპასუხესთან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფება 2002 წლის 28 სექტემბრიდან. ერთად ცხოვრების პერიოდში შეეძინათ შვილი _ 2005 წლის 9 ოქტომბერს დაბადებული ნ. დ-ა. მხარეთა შორის ფაქტობრივად შეწყვეტილია ქორწინება და მხოლოდ ფორმალურად არსებობს. ვინაიდან ოჯახის აღდგენა შეუძლებელია, მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხესთან ქორწინების შეწყვეტა შერიგების ვადის გარეშე.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 2 თებერვლის გადაწყვეტილებით ე. ფ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, შეწყდა ქორწინება ე. დ-ასა (ქორწინებამდელი გვარი ფ-ი) და ს. დ-ას შორის, რეგისტრირებული 2002 წლის 28 სექტემბერს ქ. თბილისის ქორწინების სასახლეში, სააქტო ჩანაწერი ¹....
საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ს. დ-ამ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 სექტემბრის განჩინებით ს. დ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
ე. ფ-ი და ს. დ-ა ქორწინების რეგისტრაციაში გატარდნენ 2002 წლის 28 სექტემბერს (ტ.I, ს.ფ 11). ქორწინების პერიოდში შეეძინათ ერთი შვილი - 2005 წლის 09 ოქტომბერს დაბადებული ნ. დ-ა.
მხარეები ცხოვრობენ ცალ-ცალკე.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ მხარეებს შესარიგებლად დაუნიშნა ერთ თვიანი ვადა (ტ.I, ს.ფ 64,65). სასამართლოს მიერ დანიშნულმა შესარიგებელმა ვადამ შედეგი ვერ გამოიღო. საქმის სააპელაციო სასამართლოში განხილვის ეტაპზე ს. დ-ამ კვლავ იშუამდგომლა შესარიგებელი ვადის განსაზღვრის თაობაზე, სააპელაციო პალატამ დააკმაყოფილა აპელანტის შუამდგომლობა და 11.04.2011წ. საოქმო განჩინებით მხარეებს შესარიგებლად დამატებით განესაზღვრათ სამი თვის ვადა (იხ.: 11.04.2011 სხდომის ოქმი), თუმცა უშედეგოდ, მხარეები ვერ შერიგდნენ. მოსარჩელე გამორიცხავს ოჯახის აღდგენის შესაძლებლობას (იხ.: 21.09.2011წ. სხდომის ოქმი).
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1106-ე, 1107-ე, 1127-ე, მუხლებზე, ასევე 1122-ე მუხლის «გ” ქვეპუნქტზე და ვინაიდან დადგინდა, რომ, მიუხედავად შესარიგებლად მიღებული ზომებისა, მხარეთა შორის ოჯახის აღდგენა შეუძლებელია, მოსარჩელის მოთხოვნა განქორწინების თაობაზე საფუძვლიანად ჩათვალა და აღნიშნა, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ს. დ-ამ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 1127-ე მუხლი მე-2 ქვეპუნქტი, რაც ცხადყოფს, რომ სასამართლომ სრულად არ გამოიყენა კანონით დადგენილი შესაძლებლობა მეუღლეთა შესარიგებლად, ვინაიდან შერიგების ვადის შესაძლებელი 6 თვის ნაცვლად, მათ განუსაზღვრა მხოლოდ 3 თვე.
კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად ოჯახის აღდგენის შეუძლებლობის ფაქტი და არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მეუღლეებს ჰყავთ მცირეწლოვანი შვილი, რომლისთვისაც მამის ფაქტორი და სრულფასოვანი ოჯახი განმსაზღვრელია პიროვნების ჩამოსაყალიბებლად. ასევე არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ მეუღლეებს ბოლო ორი წლის განმავლობაში ნორმალური ურთიერთობა ჰქონდათ, მიუხედავად იმისა, რომ ს. დ-ას ხშირად უწევდა იტალიაში ყოფნა სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების გამო.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის პირველი დეკემბრის განჩინებით ს. დ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. დ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ს. დ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ს. დ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორს დაუბრუნდეს ნ. ძ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.