ას-1645-1635-2011 16 იანვარი, 2012 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ ა. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ს. ა-ი

გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი –საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ა-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ს. ა-ის მიმართ მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით შემდეგი დასაბუთებით: ქ.ქუთაისში, თ-ის ქ.¹84-ში მდებარე საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართი ეკუთვნოდა ი. რ-ს. 1993 წელს მისი მეუღლე, გურამ გაგოშიძე ი.რ-ს შეუთანხმდა 8000 აშშ დოლარად შეეძინა საცხოვრებელი ბინა, რომელიც ი.რ-ს აღარ სჭირდებოდა საცხოვრებლად ისრაელში გადასვლის გამო. შეთანხმების თანახმად, მისმა ოჯახმა დაიკავა ფართი და დღემდე ცხოვრობს ამ ბინაში, იხდის ყოველგვარ გადასახადებს მთელი ამ დროის განმავლობაში, ი.რ-ს რაიმე პრეტენზია არ ჰქონია. ნასყიდობის გაფორმება კი ვერ მოხერხდა, ვინაიდან ი. რ-ს ვეღარ დუკავშირდნენ. 1993 წელს ი.რ-თან დადებული გარიგების საფუძველზე, მათ შორის არსებული ურთიერთობა წესრიგდება კანონით „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების მოწესრიგების შესახებ“. მისთვის ცნობილი გახდა, რომ მეზობელ ს. ა-ს, რომელმაც კარგად იცოდა ეს გარემოება, ფარულად მინდობილობის საფუძველზე 2011 წლის 18 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულებით საცხოვრებელი ბინა გადაიფორმა თავის სახელზე. ი.რ-ის მინდობილობა არ შეიძლება ნამდვილი იყოს მასში მითითებული რეკვიზიტებისა გამო, რაც ს.ა-ს ართმევს უფლებას, ემოქმედა ი.რ-ის სახელით. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო შემდეგი დასაბუთებით: ი. რ-ის მიერ გაცემული მინდობილობა კანონიერია, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მინდობილობის საფუძველზე სადავო ფართის საკუთრების უფლებით მის სახელზე რეგისტრაცია კანონიერად განახორციელა, მხარემ რაიმე მტკიცებულება ბინათსარგებლობასთან დაკავშირებით ვერ წარმოადგინა. ასევე ვერ დაადასტურა მინდობილობაში მითითებული პიროვნებისა და ი. რ-ის არაიდენტურობა.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით ა. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ა-მა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით ა. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ქ.ქუთაისში, თ-ის ქ.¹84-ში მდებარე სახლის გამოყოფილი ნაწილის 2/5 და სახლის მეორე გამოყოფილი ნაწილის ფართი 37.43 კვ/მ. სამეურნეო ფართი 15 კვ.მ ტექბიუროს მონაცემების მიხედვით ირიცხებოდა ი. რ-ის საკუთრებად. 2011 წლის 24 მარტს გაცემული მინდობილობით ი. რ-მა ს. ა-ს მიანიჭა უფლებამოსილება „საკუთრების მიმნდობის“ სახელით იმოქმედოს ნებისმიერ სამართლებრივ ურთიერთობაში. აღნიშნული მინდობილობით „საკუთრების მიმნდობმა“ ს. ა-ს საკუთარ სახელზე მინდობილი ქონების გადაფორმების უფლებამოსილება მიანიჭა. 2011 წლის 18 აპრილს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით ს. ა-მა შეისყიდა ქ.ქუთაისში, თ-ის ქ.¹84-ში, პირველ სართულზე მდებარე ი. რ-ის საკუთრებაში არსებული 37.43 კვ.მ ფართი, უძრავი ქონების 2/5 ნაწილი და 15.00 კვ.მ ფართის სარდაფი .

2011 წლის 2 მაისს აუდიტორ გ. ლილუაშვილის მიერ გაცემული ¹21 შეფასების აქტით ქ.ქუთაისში, თ-ის ქ.¹84-ში, ა. ა-ის მფლობელობაში არსებული უძრავი ქონება შეფასებულია 40000 ლარად. მოსარჩელე ქ.ქუთაისში, თ-ის ქ.¹84-ში მდებარე მისამართზე რეგისტრირებული არ არის. მოსარჩელეს სადავო ბინის თავდაპირველ მესაკუთრე ი. რ-ისათვის ბინის ნასყიდობის ფასი 8000 აშშ დოლარი არ გადაუცია. ქ. ქუთაისში, თ-ის ქ.¹84-ში მდებარე ბინაზე 2006 წლის 28 ნოემბრის მდგომარეობით აბონენტად რეგისტრირებული იყო ა. ა-ის აწ/გარდაცვლილი მეუღლე გურამ გაგოშიძე. 2009 წლის მდგომარეობით კი ზემოაღნიშნულ მისამართზე აბონენტად რეგისტრირებულია და მოხმარებული ელექტროენერგიის საფასურს იხდის ა. ა-ი. 2006 წლის მდგომარეობით ქ.ქუთაისში, თ-ის ქ.¹84-ში მდებარე ბინაზე სს „ქ-ში“ აბონენტად დარეგისტრირებული იყო და მოხმარებული ბუნებრივი აირის საფასურს იხდიდა ა. ა-ი.

პალატამ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სამართლებრივი ურთიერთობების არსებობის ფაქტი არ დასტურდებოდა. პალატამ ასევე მიუთითა, რომ გარიგება საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობის უფლებით დათმობის შესახებ, იყო ერთგვარი სესხის ხელშეკრულება, რომლის დროსაც მოთთხოვნის უზრუნველსაყოფად და გაცემული სესხის სარგებლად კრედიტორი იძენდა უფლებას ესარგებლა მოვალის საცხოვრებელი სადგომით. გარიგება, ჩვეულებრივ, იდებოდა განსაზღვრული ვადით, თუმცა კრედიტორს ჰქონდა უფლება ესარგებლა სადგომით ამ ვადის გასვლის შემდეგაც, მანამ, სანამ მოვალე არ დაუბრუნებდა თანხას. საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობის უფლებით დათმობის გარიგების არსებითი პირობები იყო: ა) მოსარგებლის მიერ მესაკუთრისათვის საზღაურის გადახდა; ბ) მესაკუთრის მიერ მოსარგებლისათვის საცხოვრებელი სადგომის გადაცემა სარგებლობაში; გ) მესაკუთრის ვალდებულება დაებრუნებინა მოსარგებლისათვის გადახდილი საზღაური; დ) მოსარგებლის უფლება დაეკავებინა სადგომი მის მიერ გადახდილი საზღაურის დაბრუნებამდე. აპელანტის მიერ მითითებული გარემოება იმის თაობაზე, რომ მას სადგომის მესაკუთრისათვის საზღაური არ გადაუხდია სააპელაციო სასამართლოს აზრით გამორიცხავს საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობის უფლებით დათმობის გარიგების ფაქტს, მხოლოდ ის, რომ აპელანტმა გადაიხადა კომუნალური გადასახადები, არ არის საკმარისი მოსარგებლედ მისაჩნევად. კანონის თანახმად, ამავდროულად, იგი რეგისტრირებულიც უნდა იყოს სადავო ფართში, აპელანტი კი, ფართში რეგისტრირებული არ არის. პელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ მოწინააღმდეგე მხარემ სადავო ქონება შეიძინა კანონდარღვევით, პალატამ არ გაიზიარა და განმარტა, რომ აპელანტი არ არის აღნიშნული გარიგების შეცილების მოთხოვნის უფლების მქონე პირი.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ა. ა-მა და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი დასაბუთებით: სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ი. რ-სა და მის შორის „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის დათმობის შესახებ“ გარიგების არსებობა არ დასტურდებოდა. ვინაიდან ვერ წარადგინა 1996 წლამდე კომუნალური გადასახადის ქვითრები და ვერ დაადასტურა საზღაურის გადახდა. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის, რომ ზემოთ ხსენებული მტკიცებულებებით დასტურდებოდა ფაქტი სადავო ფართის სარგებლობის თაობაზე 1996 წლამდე – ანუ ურთიერთობის წარმოშობის მომენტი. აღნიშნული ფაქტი მის მიერ დადასტურებულ იქნა მოწმეთა ჩვენებებით, რაც მთავარია თვით მოწინააღმდეგე მხარე არ ხდის სადავოდ 1996 წლამდე მის მიერ ფართით სარგებლობის ფაქტს. სასამართლომ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებების შეფასების დროს არასწორად შეაფასა სარგებლობისათვის საზღაურის გადაუხდელობის მიზეზები. შეთანხმების მიხედვით 8000 აშშ დოლარი უნდა გადაეხადა ფართის დაკავების შემდეგ, ი. რ-ის ადგილსამყოფელი ვერ დაადგინა და ამის გამო ვერ შესძლო ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, ანუ არსებობდა ობიექტური მიზეზები. სასამართლომ არასწორად განმარტა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“. საქართელოს კანონი, რომ საზღაურის გადაუხდელობისა და 1996 წლამდე კომუნალური გადასახადების ქვითრების წარმოუდგენლობის გამო არ დასტურდება საცხოვრებელი სადგომის დათმობის გარიგების არსებობა

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა)საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

მოცემული დავის საგანია საცხოვრებელი სადგომზე მესაკუთრედ ცნობა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის მოწესრიგების შესახებ“ საქართველოს კანონით. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ა. ა-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.