ბს-303-240-კ-05 13 ივლისი, 2005 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ბ. კობერიძე (მომხსენებელი),

ნ. ქადაგიძე

სარჩელის საგანი: უკანონოდ დაკავებული ფართიდან გამოსახლება

აღწერილობითი ნაწილი:

2001წ. 23 ივლისს გ. ზ-ემ სარჩელი აღძრა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხე ლ. დ-ას მიმართ, მესამე პირად მიუთითა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობაზე.

მოსარჩელემ სარჩელში აღნიშნა, რომ იგი მეუღლესთან, ხუთ შვილთან, მშობლებსა და დასთან ერთად ცხოვრობდა ოროთახიან ბინაში, რომლის მესაკუთრეც იყო მისი დედა ი. ქ-ი.

მოსარჩელის განმარტებით, დიდუბის რაიონის გამგეობამ დააკმაყოფილა მისი თხოვნა და ოჯახური პირობების გათვალისწინებით, 1992წ. 26 აგვისტოს ¹15/44-1150 გადაწყვეტილებით ნება დართო ამოეშენებინა ბინის ლოჯიის ქვეშ არსებული თავისუფალი ფართი.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1996 წელს მან დაამთავრა ფართის ამოშენება და მიმართა გამგეობას მისი დაკანონების თაობაზე. დიდუბის რაიონის გამგეობის 1996წ. 24 აპრილის 4/18-73 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნა და მის ოჯახს დამხმარე სათავსად გადაეცა მისი ბინის ქვეშ ამოშენებული არასაცხოვრებელი ფართი, რომელიც შემდგომ პრივატიზებულ იქნა.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ 2001წ. 12 მაისს მეზობლად მცხოვრებმა ა. ა-ამ ჩაკეტა არასაცხოვრებელი ფართის შესასვლელი კარი (დაადო ბოქლომი), ხოლო 18 მაისს გამოანგრია საერთო კედელი და დაიკავა მოსარჩელის კუთვნილი არასაცხოვრებელი ფართი.

მოსარჩელის განმარტებით, ა. ა-ა არ ათავისუფლებდა უკანონოდ დაკავებულ სათავსს, რისთვისაც გ. ზ-ემ მიმართა პოლიციის განყოფილებას და გამგეობას, თუმცა უშედეგოდ.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ითხოვა მისი კუთვნილი არასაცხოვრებელი ფართიდან ა. ა-ას გამოსახლება.

2001წ. 13 აგვისტოს ცოლ-ქმარმა _ ლ. დ-ამ და ა. ა-ამ შეგებებული სარჩელი აღძრეს თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხეების: ი. ქ-ის, გ. ზ-ისა და თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის მიმართ.

შეგებებული სარჩელის ავტორთა განმარტებით, ისინი ცხოვრობდნენ თბილისში, ...... მდებარე საცხოვრებელი სახლის ¹51 ერთოთახიან ბინაში. საცხოვრებელი სახლი აგებული იყო ამჟამად გაუქმებული საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ “მ-ის” მიერ, რომლის მეპაიე იყო ლ. დ-ა. ბინის მშენებლობისთვის საპაიო შესატანი მათ გადაიხადეს, ბინა კი მთლიანად გამოისყიდეს.

შეგებებული სარჩელის ავტორთა განმარტებით, საცხოვრებელ სახლში მობინადრეები შესახლდნენ 1972 წელს, ბინებზე ლოჯიების მიშენების შესახებ ნებართვა მიიღეს 1990წ. 21 ოქტომბერს, მიშენება კი დაიწყო 1991 წელს და ერთოთახიან ბინაზე ლოჯიის მშენებლობისათვის შეგებებული სარჩელის ავტორებმა გადაიხადეს კოოპერატივის კრების მიერ და ხარჯთაღრიცხვით გათვალისწინებული 3500 მანეთი.

შეგებებული სარჩელის ავტორთა განმარტებით, ლოჯიების მიშენების შედეგად მათი ბინების ქვეშ წარმოიშვა გადახურული სივრცე, რისი გამოყენებაც აღნიშნული შენობის პირველ სართულზე განთავსებული საფოსტო განყოფილების ხელმძღვანელობამ არ ისურვა და შეუთანხმდა მათ, რომ თუ ქუჩის მხრიდან მოუწყობდნენ ფოსტაში შესასვლელს, აღნიშნული ფართის ათვისების უფლებას მისცემდა.

შეგებებული სარჩელის ავტორებმა ასევე აღნიშნეს, რომ საფოსტო განყოფილებაში შესასვლელის ქუჩის მხარეს გადატანაზე მათ გაიღეს ხარჯები, ხოლო სამშენებლო სამუშაოების წარმოებისას გ. ზ-ესა და მის დედას პრეტენზია არ გამოუთქვამთ.

რაც შეეხება დიდუბის რაიონის გამგეობის 1992წ. 26 აგვისტოს ¹15/44-1150 გადაწყვეტილებას, შეგებებული სარჩელის ავტორთა განმარტებით, აღნიშნულის თაობაზე მათთვის ცნობილი გახდა მას შემდეგ, რაც მიიღეს გ. ზ-ის სასარჩელო განცხადების ასლი თანდართულ მტკიცებულებებთან ერთად.

შეგებებული სარჩელის ავტორებმა აღნიშნეს, რომ რაიონის გამგეობამ ისე, რომ არ დაუდგენია, თუ ვინ ჩაატარა სადავო ფართთან დაკავშირებული სამშენებლო სამუშაოები, 1996წ. 24 აპრილს მიიღო ¹4/18-73 გადაწყვეტილება, რომლითაც გ. ზ-ის ოჯახს დამხმარე სათავსად გადაეცა მისი ლოჯიის ქვეშ წარმოქმნილი არასაცხოვრებელი 25კვ.მ. საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ “მ-ის” ახლად არჩეულმა თავმჯდომარე ნ. ჯ-მა კი 1997წ. 30 სექტემბრის პრივატიზების ხელშეკრულებით უსასყიდლოდ გადასცა აღნიშნული ფართი გ. ზ-ეს.

შეგებებული სარჩელის ავტორთა მითითებით, 2001წ. 29 ივნისს დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობამ მიიღო ¹7/8-125 დადგენილება, რომლითაც ტექნიკური შესწორება შეიტანა ჩუღურეთის რაიონის 1996წ. 24 აპრილის ¹4/18-73 გადაწყვეტილებაში და გ. ზ-ეს დაუკანონა საცხოვრებელი 51,48 კვ.მ, ნაცვლად ადრე მიკუთვნებული 25 კვ. მეტრისა.

შეგებებული სარჩელის ავტორთა განმარტებით, რაიონის გამგეობა არ იყო უფლებამოსილი, გაენაწილებინა საცხოვრებელი თუ არასაცხოვრებელი ფართი, ვინაიდან აღნიშნული შედიოდა კოოპერატივის მეპაიე წევრთა საერთო კრების კომპეტენციაში, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ საერთო კრების ან გამგეობის გადაწყვეტილება წინააღმდეგობაში იქნებოდა მოქმედ კანონმდებლობასთან, რაიონის გამგეობა უფლებამოსილი იყო, გაეუქმებინა ასეთი გადაწყვეტილება, თუმცა, ამის მიუხედავად, რაიონის გამგეობამ 1992წ. 26 აგვისტოს გადაწყვეტილებით გ. ზ-ეს ლოჯიის ქვეშ პირველ სართულზე ფართის ამოშენებაზე დართო ნება, ხოლო შემდეგ დაუკანონა ისე, რომ არ გამოარკვია, ვინ გაიღო მშენებლობის ხარჯები.

შეგებებული სარჩელის ავტორთა განმარტებით, მათ არ ჰქონდათ გაშვებული სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადა, ვინაიდან გასაჩივრებული გადაწყვეტილებებისა და ხელშეკრულების თაობაზე მათთვის ცნობილი გახდა მხოლოდ გ. ზ-ის სასარჩელო განცხადების ასლისა და თანდართული მტკიცებულებების მიღების შემდეგ.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, შეგებებული სარჩელის ავტორებმა ითხოვეს ქ. თბილისის დიდუბის რაიონის გამგეობის 1992წ. 26 აგვისტოს ¹15/44-1150, 1996წ. 24 აპრილის ¹4/18-73 გადაწყვეტილებების, დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 2001წ. 29 ივნისის ¹7/8-125 დადგენილების, არასაცხოვრებელი 25 კვ.მ პრივატიზების ფორმით გ. ზ-ის საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემის შესახებ 1997წ. 30 სექტემბრის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და მათი საკუთრების უფლების ცნობა სადავო ფართზე.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ზ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა: ლ. დ-ა და ა. ა-ა გამოსახლდნენ გ. ზ-ის კუთვნილი 51,48 კვ.მ-დან; ლ. დ-ას და ა. ა-ას შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ლ. დ-ამ და ა. ა-ამ, რომლებმაც აღნიშნეს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო უკანონო, რის გამოც ითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება, ხოლო გ. ზ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 21 ოქტომბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება სახელმწიფო ნოტარიუსი ლ. ი-ი.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 15 აპრილის სხდომაზე მესამე პირად ჩაება ..... მდებარე რვასართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის მობინადრეების მიერ ლოჯიების მიშენებისთვის ქ. თბილისის პირველი მაისის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1989წ. 18 ოქტომბრის ¹22/66-2129 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ამხანაგობა.

მოცემული საქმე არაერთხელ განიხილა სხვადასხვა ინსტანციის სასამართლომ.

ბოლოს, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 20 იანვრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ლ. დ-ასა და ა. ა-ას სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დარჩა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 25 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ლ. დ-ამ და ა. ა-ამ.

კასატორთა განმარტებით, გასაჩივრებული განჩინება კანონდარღვევითაა მიღებული და იურიდიულად არ არის დასაბუთებული. სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა კანონი. საქმეში არსებული მრავალი მტკიცებულებით დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ..... მდებარე საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ “მ-ის” საცხოვრებელ სახლზე ეზოს მხრიდან ლოჯიების მიშენების სამუშაოები კოოპერატივის წევრებმა დაიწყეს 1990 წელს და ზემოაღნიშნული სარჩელის შეტანის დროსაც გრძელდებოდა. ამასთან, არც ერთ იქ მცხოვრებს არ დაუკანონეს მიშენებული და დაუმთავრებელი ლოჯიები და ვერც დაუკანონებდნენ, რადგან მინაშენები არ იყო ექსპლუატაციაში მიღებული. რაიონის გამგეობამ კანონდარღვევით დაუშვა გამონაკლისი ამ კოოპერატივის ერთ-ერთი მეპაიე წევრის, ი. ქ-ის შვილისთვის _ გ. ზ-ისთვის, რომელსაც ნება დართეს ამოეშენებინა და დამხმარე ფართად გამოეყენებინა მის ბინაზე მისაშენებელი ლოჯიის ქვეშ წარმოქმნილი თავისუფალი სივრცე, სადაც არსებობდა პირველ სართულზე განთავსებული საფოსტო განყოფილების ფართობში შესასვლელი კარები. აღნიშნული დადგენილებით, გ. ზ-ეს იმ პირობით მისცეს ნებართვა მისი ბინის ლოჯიის ქვეშ, პირველ სართულზე წარმოქმნილი ფართის ამოშენებაზე და დამხმარე ფართად (სათავსი) გამოყენებაზე, თუ ის პირველ სართულზე განთავსებული საფოსტო განყოფილების შესასვლელ კარს გადაიტანდა და ქუჩის მხრიდან მოაწყობდა ხსენებული განყოფილების შესასვლელს. აღნიშნული ნებართვის გაცემისას რაიონის გამგეობას შესაბამისი საფოსტო განყოფილების ხელმძღვანელობასთან არ გაურკვევია, თვითონ მათ ხომ არ ჰქონდათ განზრახული ხსენებული ფართის ამოშენება, რისი ფაქტობრივი და კანონიერი საფუძველიც გააჩნდათ. ზემოთ მითითებულ დადგენილებაში აღნიშნულია, რომ გ. ზ-ემ წარადგინა მეზობლების თანხმობა, საბინაო კოოპერატივ “მ-ის” აქტივის კრების ოქმი და თბილისის ფოსტამტის თანხმობა, რომელიც საქმეში არ მოიპოვება. კოოპერატივის 70-ზე მეტი წევრიდან 26 “აქტივისტის” მიერ 1992წ. 30 ივნისს შედგენილი ოქმი არ შეიძლება კანონიერი იყოს, რამდენადაც საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის სანიმუშო წესდების (დამტკიცებული საქართველოს მინისტრთა საბჭოს 1985წ. 30 აგვისტოს დადგენილებით) 45-ე მუხლის თანახმად, კრება უფლებამოსილია, თუ მასში მონაწილეობას იღებს კოოპერატივის წევრთა საერთო რაოდენობის ორი მესამედი დამსწრე წევრთა უბრალო უმრავლესობით. აღსანიშნავია, რომ აქტივის კრება არ ჩატარებულა, რისი დამადასტურებელი ხელმოწერებიც საქმეშია წარმოდგენილი და ყველა ისინი, ვინც თანხმობა მისცეს გ. ზ-ეს ამოშენებაზე, იყვნენ არა სახლის პირველ სადარბაზოში მცხოვრები ან ამავე სადარბაზოს პირველ სართულზე მდებარე საფოსტო განყოფილების თანამშრომლები, არამედ სხვები, რომელთაც არ აინტერესებდათ აღნიშნული ფართის ამოშენების შესახებ საკითხის გადაწყვეტა და რომლეთათვისაც სულ ერთი იყო, თუ ვინ ამოაშენებდა ხსენებულ ფართობს.

კასატორთა განცხადებით, მათ სასამართლოს წარუდგინეს კოოპერატივის წევრთა კრების ოქმი, მაგრამ ისეთი, რომელსაც ხელს აწერდნენ და კასატორებსაც აძლევდნენ თანხმობას მათ სადარბაზოში მცხოვრები ყველა ოჯახის და მათ შორის, თავად მოსარჩელე ი. ქ-ის ოჯახის წევრები. აღნიშნულ ოქმს ხელს აწერდა და ამოშენებაზე თანხმობას აძლევდა თავად მოსარჩელე გ. ზ-ეც. თანხმობის ხელწერილი, რომელზედაც გ. ზ-ის ხელმოწერაა, დათარიღებულია 1991წ. 14 დეკემბრით, ხოლო ოქმი ლ. დ-აზე ნებართვის მიცემის შესახებ _ 1992წ. 28 მარტით. ა. ა-ასთვის შესაბამისი საფოსტო განყოფილების ხელმძღვანელებისგან მიცემული თანხმობა დადასტურებულია 1991წ. 14 სექტემბრის წერილით. მეზობლებისა და საფოსტო განყოფილების ხელმძღვანელების თანხმობა ლ. დ-ას და ა. ა-ას არ მიუტანიათ რაიონის გამგეობაში და ეს იმის გამო, რომ საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის სანიმუშო წესდების მე-12 მუხლის თანახმად, ლოჯიების ამოშენებისა და მსგავს საკითხებზე კოოპერატივის გამგეობის ან საერთო კრების დადგენილების დამტკიცება რაიონის გამგეობის მიერ არ არის სავალდებულო. აღნიშნული მოსაზრების საწინააღმდეგოდ და უარსაყოფად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თუ მშენებლობაზე ნებართვას იძლევა რაიონის გამგეობა, მასვე ექვემდებარება ამ მშენებლობის განხორციელებასთან დაკავშირებული ყველა საკითხის გადაწყვეტა. სასამართლოს ასეთი მოტივაცია არასწორია, ვინაიდან გამგეობას კოოპერატივის (ამხანაგობა) წევრების მიერ მიშენებული ლოჯიის ქვეშ წარმოქმნილი ფართის ვინმესთვის განაწილების უფლება არ ჰქონდა, რადგან აღნიშნული ფართი, როგორც საქმის მასალებით უტყუარად არის დადასტურებული, ამოაშენა ლ. დ-ასა და ლ. ა-ას ოჯახმა, ხოლო საფოსტო განყოფილებას მათივე თანხმობით კასატორებმა გაუკეთეს შესასვლელი ქუჩის მხრიდან.

კასატორთა განმარტებით, აღნიშნული სადავო ფართობით 1996 წლიდან, ანუ მისი ამოშენების დღიდან სარგებლობს ლ. დ-ასა და ა. ა-ას ოჯახი, ხოლო მოსარჩელეს 2001წ. 3 ივლისამდე არ მიუმართავს სასამართლოსთვის დარღვეული უფლებების შესახებ. რაიონის გამგეობას ადგილზე შემოწმებით უნდა დაედგინა: თუ ვინ შეასრულა პირობა (დავალება) ფოსტის შენობაში შესასვლელის ქუჩის მხარეს გადატანის შესახებ, რასაც თავისივე დადგენილებით ავალდებულებდნენ გ. ზ-ეს; ვინ აწარმოვა ამ ფართობის ამოშენება; ვინ გასწია ხარჯები ლოჯიების მიშენებისთვის და სახლის საძირკვლის გამაგრებისთვის; ვის დაავალეს მეზობლებმა საძირკვლის გამაგრება _ ზ-ეს თუ ა-ას. ყველა მეზობელი წერილობით ადასტურებს და ჩვენებები საქმეშია იმის დასადასტურებლად, რომ ამ ხარჯების გაღება მეზობლებმა დაავალეს ა. ა-ას და ამის სანაცვლოდ მისცეს მას უფლება ლოჯიის ქვეშ ფართობის ამოშენება-გამოყენებაზე და ეს ხარჯები, რაც მნიშვნელოვანია, გაიღო ა. ა-ამ. რაიონის გამგეობის 1992წ. 26 აგვისტოსა და 1996წ. 24 აპრილის გადაწყვეტილებების, 2001წ. 19 ივნისის დადგენილებისა და 25 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის პრივატიზების წესით გ. ზ-ის საკუთრებად ცნობის შესახებ (პრივატიზების ფორმით) ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით ლ. დ-ასა და ა. ა-ას მიერ სასამართლოში შეტანილი სარჩელი სასამართლომ ჩათვალა ხანდაზმულად და სააპელაციო პალატაც დაეთანხმა მას, რაც იმით დაასაბუთა, რომ ცოლ-ქმარ ლ. დ-ასა და ა. ა-ას მათი დარღვეული უფლებების შესახებ უნდა სცოდნოდათ არა 2001წ. ივლისში, როდესაც სასამართლოდან მიიღეს გ. ზ-ის მიერ შეტანილი სასარჩელო განცხადების ასლი, რაზედაც დართული იყო რაიონის გამგეობის ზემოთ ჩამოთვლილი გადაწყვეტილებების, დადგენილებების და 25 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის გ. ზ-ის საკუთრებაში პრივატიზების ფორმით გადაცემის შესახებ ხელშეკრულების ასლები. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, აპელანტებმა გ. ზ-ის მიერ სადავო ფართის ამოშენების შესახებ შეიტყვეს 1993 წელს, რაც დადგენილია იმით, რომ აღნიშნულის თაობაზე ი. ქ-მა 1993 წელს საჩივრებით მიმართა პროკურატურასა და პოლიციას. ასეთი წერილების ასლები სასამართლოს წარუდგინა მოსარჩელემ, მაგრამ საქმეში არ არის იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ პროკურატურიდან ან პოლიციიდან გაფრთხილებულიყვნენ ა. ა-ა ან ლ. დ-ა. აღნიშნული დოკუმენტები ყალბია, ხოლო ფაქტები არ შეესაბამება სინამდვილეს. თუ სადავო ფართი 1992-93 წლებში დედა-შვილმა ი. ქ-მა და გ. ზ-ემ ამოაშენეს გამოსაყენებლად, ხოლო თუ მას თვითნებურად დაეუფლა ა. ა-ას ოჯახი, საინტერესოა, რატომ ითმინეს ეს 7-8 წლის მანძილზე და მხოლოდ 2001 წელს მიმართეს სარჩელით სასამართლოს მათი გამოსახლების შესახებ.

კასატორთა მტკიცებით, დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული განჩინების სამოტივაციო ნაწილში იმის აღნიშვნა, რომ ზ-ეების მიერ სადავო ფართის ამოშენების შესახებ აპელანტებმა ა. ა-ამ და ლ. დ-ამ შეიტყვეს 1993 წელს. აღნიშნული ფართის გამოყენებაზე კასატორებს თანხმობა მისცეს იმ მეზობლებმა და მათ შორის _ თვით გ. ზ-ემაც, რომელთა სადარბაზოშიც იყო ეს ფართი. კასატორებმა ივალდებულეს ამ ფართის ამოშენება მეზობლებისა და ფოსტის მუშაკთა მიერ მიცემული ნებართვისა და მათი შეთანხმების თანახმად. კასატორებმა არ იცოდნენ იმის შესახებ, რომ მათგან დაფარულად რაიონის გამგეობაში რომ ნებართვას იღებდა გ. ზ-ე, იკანონებდა ამ ფართს, ელოდა კასატორთა მიერ სამუშაოების დამთავრებას და ბოლოს განიზრახა სხვისი აშენებულის დაპატრონება. რაიონის გამგეობამ კი არ გაარკვია, თუ ვინ მოუწყო სხვა მხარეს შესასვლელი საფოსტო განყოფილებას, ვინ გაამაგრა სახლის საძირკველი, ვინ ამოაშენა ეს ფართი, ვინ გადაუხადა დანახარჯები ამ ფართში მცირე ხნით მომუშავე ქართული პურის საცხობის ხელოსნებს. ყველა აღნიშნული ხარჯი გასწიეს კასატორებმა, რაც არ არის მცირე დანახარჯი. სააპელაციო პალატა განჩინების სამოტივაციო ნაწილის ბოლო აბზაცში მიუთითებს, რომ საკითხი მშენებლობის დროს აპელანტების მიერ გაწეული ხარჯების შესახებ, სხვა დავის საგანია და ვერ გახდება საკუთრების წარმოშობის საფუძველი, კასატორები კი თვლიან, რომ ამ შემთხვევაში უფლების მიცემა ფართის ამოშენებაზე და ამ უფლების გამოყენება, თუ არგამოყენება, საკუთრების შეძენა უშუალოდ ამ საკუთრების შექმნით, არა ყიდვით, არა ჩუქებით, არა მემკვიდრეობით შეძენა და ა.შ., არამედ უშუალოდ ქონების შექმნა აშენებით და ამისთვის გაწეული დანახარჯების შესახებ დავა, ერთმანეთზე დამოკიდებული და ერთმანეთისგან განუყოფელია. სააპელაციო პალატა კი აღიარებს, რომ მშენებლობაზე ნებართვა დიდუბის რაიონის გამგეობას გ. ზ-ისთვის მიუცია, დანახარჯები კი, რაც საჭირო იყო მშენებლობისთვის, გაუწევია ა. ა-ას ოჯახს, მაგრამ გ. ზ-ესთან შეუთანხმებლად.

კასატორთა განმარტებით, არასწორია სასამართლოს მოსაზრება დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის სადავო აქტების ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 218-ე მუხლის ნაწილის შესაბამისად გაუქმების შეუძლებლობის შესახებ, ვინაიდან ისინი წარმოადგენს აღმჭურველ ადმინისტრაციულ აქტებს და მათი ბათილად გამოცხადება არ შეიძლება, თუ პირმა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე რაიმე ქმედება განახორციელა ამ აქტის საფუძველზე, მაშინ, როდესაც გ. ზ-ემ ასეთი ქმედება, სასამართლოს მოსაზრებით, განახორციელა 1997წ. 30 სექტემბერს ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების დადების სახით, რის საფუძველზეც სადავო ფართი წარმოადგენს მის საკუთრებას. საქმე იმაშია, რომ თუ სადავო ფართი იქნებოდა გ. ზ-ის სახსრებით აშენებული, მას პრივატიზაცია არ უნდა დასჭირვებოდა, ხოლო გამგეობას არ გააჩნდა არანაირი იურიდიული საფუძველი, გამოეცა სადავო ადმინისტრაციული აქტები. ამდენად, საკუთრების უფლება გ. ზ-ეს უნდა მოეპოვებინა სადავო ფართის საკუთარი სახსრებით აშენებით და არა ფართის უკანონო პრივატიზებით. კასატორთა განმარტებით, პრივატიზების შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, პრივატიზების ხელშეკრულება შეიძლება სადავო გახდეს დაინტერესებული მხარის მიერ და შესაბამისად, გაუქმდეს.

ამდენად, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა იგი და იურიდიულად ვერ დაასაბუთა მიღებული გადაწყვეტილება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა ითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც უარი ეთქმება გ. ზ-ის სარჩელს სადავო ფართიდან ცოლ-ქმარ ლ. დ-ასა და ა. ა-ას გამოსახლებაზე, ხოლო შეგებებული სარჩელის იმგვარად დაკმაყოფილება, რომ არასაცხოვრებელი 41,48 კვ.მ ცნობილ იქნეს ლ. დ-ასა და ა. ა-ას საკუთრებად.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა, მესამე პირის ახსნა-განმარტებები, შეამოწმა საკასაციო საჩივრისა და გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი საფუძვლები, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლოსთვის სავალდებულოა სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები, რადგანაც კასატორს არ წარმოუდგენია დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

სააპელაციო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია და საკასაციო სასამართლოც იზიარებს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

ქ. თბილისის დიდუბის რაიონის გამგეობის 1992წ. 26 აგვისტოს ¹15/44-1166 გადაწყვეტილებით გ. ზ-ეს ნება დაერთო ამოეშენებინა მისი კუთვნილი ლოჯიის ქვეშ, პირველ სართულზე არსებული ფართი. აღნიშნულ გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაედო გ. ზ-ის საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ ცნობა (ფორმა ¹1) და იმ დროისთვის არსებული საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ “მ-ის” კრების ოქმი, რომლითაც დადასტურებული იყო ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა თანხმობა გ. ზ-ის ოჯახის მიერ მისი ლოჯიის ქვეშ არსებული ფართის ამოშენების თაობაზე. მას შემდეგ, რაც გ. ზ-ის ოჯახმა დაასრულა აღნიშნული ფართის ამოშენება, ქ. თბილისის დიდუბის რაიონის გამგეობის 1996წ. 24 აპრილის ¹4/18-73 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა გ. ზ-ის თხოვნა და მის ოჯახს დამხმარე სათავსად გადაეცა მათივე საცხოვრებელი ბინის ქვეშ, ლოჯიების მიშენების შედეგად წარმოქმნილი 25 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი. 1997წ. 1 ოქტომბრის პრივატიზების ხელშეკრულებით საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი “მ-ის” თავმჯდომარე ნ. ჯ-მა გ. ზ-ეს უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადასცა ქ. თბილისში, ..... მდებარე ¹52 ბინის ქვეშ ლოჯიების მიშენების შედეგად წარმოქმნილი არასაცხოვრებელი ფართი.

კასატორები საკასაციო საჩივარში მიუთითებენ, რომ სადავო ფართის ამოშენებასა და დამხმარე სათავსად გამოყენებაზე დიდუბის რაიონის გამგეობას იმ პირობით მიუცია ნებართვა გ. ზ-ისთვის, თუ გ. ზ-ე აღნიშნული საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე განთავსებული საფოსტო განყოფილების შესასვლელ კარს გადაიტანდა ქუჩის მეორე მხარეს და იქიდან მოაწყობდა შესასვლელს. დიდუბის რაიონის გამგეობას კი, ასეთი ნებართვის გ. ზ-ისთვის მისაცემად აღნიშნული საფოსტო განყოფილებისთვის არ უკითხავს, თვითონ ხომ არ ჰქონდა განზრახული იმ ფართის ამოშენება, რისი კანონიერი საფუძველიც გააჩნდა საფოსტო განყოფილებას.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ კასატორის მიერ ზემოთ აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, გ. ზ-ეს არ ედავება არც დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობა და არც საფოსტო განყოფილება. ამდენად, კასატორების მიერ აღნიშნულ გარემოებაზე მითითება ვერ გახდება საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორების მოსაზრებას, რომ საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ “მ-ის” აქტივის 1992წ. 30 ივნისის კრების ოქმი უკანონოა, რადგანაც კოოპერატივის 70-ზე მეტი წევრიდან კრებას დაესწრო 26 წევრი, ხოლო საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების სანიმუშო წესდების 45-ე მუხლის თანახმად, კრება უფლებამოსილი იქნებოდა, თუ მას დაესწრებოდა კოოპერატივის წევრთა საერთო რაოდენობის 2/3.

საკასაციო სასამართლო, აგრეთვე, ვერ დაეთანხმება კასატორების მოსაზრებას, რომ ზემოაღნიშნული კრება საერთოდ არ ჩატარებულა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქმის მასალებში არ არის წარმოდგენილი სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც დადგენილი იქნებოდა ზემოაღნიშნული კრების ოქმის სიყალბე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმის მასალებში არსებული, 1991წ. 14 დეკემბერს შედგენილი თანხმობის ხელწერილით, რომელსაც ადასტურებს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი “მ-ის” თავმჯდომარე ნ. ე-ი, მეზობლებმა თანხმობა განაცხადეს, რომ ლ. დ-ას ამოეშენებინა მისი საცხოვრებელი ბინის ქვეშ ლოჯიების მიშენების შედეგად წარმოქმნილი ფართი და არა კასატორებსა და გ. ზ-ეს შორის სადავოდ გამხდარი არასაცხოვრებელი ფართი. საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი “მ-ის” წევრთა 1992წ. 28 მარტის კრების ოქმითაც დადგინდა, რომ დ. დ-ას ნება დაერთო ამოეშენებინა ფართი, რომელიც მდებარეობდა მისი ბინის ქვეშ.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორების მოსაზრებას, რომ საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ “მ-ის” წევრთა 1992წ. 28 მარტის კრების ოქმითა და მათი მეზობლების, მათ შორის გ. ზ-ის, მიერ 1991წ. 14 დეკემბერს შედგენილი თანხმობის ხელწერილით, კასატორებს ნება დაერთოთ სადავო ფართის ამოშენების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სამართლებრივად დაუსაბუთებელია კასატორების მოსაზრება იმის შესახებ, რომ დიდუბის რაიონის გამგეობას უფლება არ ჰქონდა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ “მ-ის” წევრების მიერ მიშენებული ლოჯიების, კერძოდ, გ. ზ-ის საცხოვრებელი ბინის ლოჯიის ქვეშ წარმოქმნილი ფართი სარგებლობაში მიეცა კოოპერატივის წევრ გ. ზ-ის მრავალშვილიანი ოჯახისთვის.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მოტივაციას, რომ დიდუბის რაიონის გამგეობა უფლებამოსილი იყო, მიეღო შეგებებული სარჩელის ავტორთა მიერ გასაჩივრებული აქტები. შესაბამისად, საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ “მ-ის” თავმჯდომარემ თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში კანონიერად დადო არასაცხოვრებელ ფართზე პრივატიზების ხელშეკრულება გ. ზ-ესთან.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სამართლებრივად დაუსაბუთებელია შეგებებული სარჩელის ავტორთა მოთხოვნა ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული აქტების, პრივატიზების ხელშეკრულების ბათილად გამოცხადებასა და შეგებებული სარჩელის ავტორთა სადავო ფართის მესაკუთრედ ცნობის შესახებ, ვინაიდან არ არსებობს შეგებებული სარჩელის ავტორთა მოთხოვნების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მოსაზრებას, რომ მოსარჩელე გ. ზ-ის სასარჩელო მოთხოვნა საფუძვლიანია, რადგანაც გ. ზ-ე წარმოადგენს სადავო ფართის კანონიერ მესაკუთრეს, რომელსაც სკ-ის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სრული უფლება აქვს, თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით, ხოლო ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის შესაბამისად, გ. ზ-ე უფლებამოსილია, მოითხოვოს უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ არსებითად სწორი განჩინება მიიღო, რის გამოც არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებასა და გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ლ. დ-ასა და ა. ა-ას საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 21 იანვრის განჩინება;

3. კასატორები, მათი ქონებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით, გათავისუფლდნენ სახელმწიფო ბაჟის გადახდისგან;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

აუქციონი; ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრება