საქმე # 340100122006212114

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის

შემოწმების შესახებ

საქმე №477აპ-25 ქ. თბილისი

ნ. გ. 477აპ-25 24 სექტემბერი, 2025 წელი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ლალი ფაფიაშვილი (თავმჯდომარე),

მერაბ გაბინაშვილი, მამუკა ვასაძე

ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 2 აპრილის განაჩენზე გურჯაანის რაიონული პროკურატურის პროკურორ თინათინ ზუბაშვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

1. პირის ბრალდების შესახებ დადგენილებით:

1.1. გ. ნ–ის, – პირადი ნომერი: ………., – მიერ ჩადენილი ქმედება გამოიხატა შემდეგში:

1.1.1. 2022 წლის 15 აგვისტოს, დაახლოებით 23:20 საათზე, გ. ნ–ემ, ქ. გ–ში, …..ის ქ. №..-ში მდებარე, გ. ნ–ის საცხოვრებელი სახლის წინ, ქუჩაში, სახეში ხელი ერთხელ დაარტყა ძმას – გ. ნ–ეს, რომელმაც განიცადა ფიზიკური ტკივილი;

1.1.2. აღნიშნული ქმედებით გ. ნ–ემ ჩაიდინა ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ძალადობა, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი და რასაც არ მოჰყოლია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის (შემდეგში – საქართველოს სსკ-ის)117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი, ჩადენილი არაერთგზის, – დანაშაული, გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 126¹-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით.

1.2. თ. ნ–ის, – პირადი ნომერი: ………., – მიერ ჩადენილი ქმედება გამოიხატა შემდეგში:

1.2.1. 2022 წლის 15 აგვისტოს, დაახლოებით 23:15 საათზე, თ. ნ–ემ, ქ. გ–ში, …….ის ქ. №…-ში მდებარე, გ. ნ–ის საცხოვრებელი სახლის აივანზე, სახეში ხელი სამჯერ დაარტყა ძმას - გ. ნ–ეს, რომელმაც განიცადა ფიზიკური ტკივილი;

1.2.2. აღნიშნული ქმედებით თ. ნ–ემ ჩაიდინა ოჯახის ერთი წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის მიმართ ძალადობა, რამაც გამოიწვია ფიზიკური ტკივილი და რასაც არ მოჰყოლია საქართველოს სსკ-ის 117-ე, 118-ე ან 120-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი, – დანაშაული, გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 126¹-ე მუხლის პირველი ნაწილით.

2. გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 2023 წლის 22 მარტის განაჩენით:

2.1. გ. ნ–ე გამართლდა საქართველოს სსკ-ის 126¹-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით წარდგენილ ბრალდებაში და იგი ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ;

2.1.1. გ. ნ–ე დაუყოვნებლივ გათავისუფლდა სასამართლო სხდომის დარბაზიდან;

2.1.2. საქართველოს სსსკ-ის 92-ე მუხლის თანახმად, გ. ნ–ეს განემარტა ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება;

2.2. თ. ნ–ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 126¹-ე მუხლის პირველი ნაწილით და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა – საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა 150 საათი;

2.2.1. თ. ნ–ეს სასჯელის მოხდის ვადაში ჩაეთვალა დაკავებაში ყოფნის დრო – 2022 წლის 16 აგვისტოდან 2022 წლის 17 აგვისტოს ჩათვლით და საბოლოოდ, მოსახდელად განესაზღვრა – საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა 140 საათი.

3. აღნიშნული განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გურჯაანის რაიონული პროკურატურის პროკურორმა თინათინ ზუბაშვილმა. აპელანტმა მოითხოვა გ. ნ–ის დამნაშავედ ცნობა საქართველოს სსკ-ის 126¹-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ე“ ქვეპუნქტით და შესაბამისი სასჯელის განსაზღვრა.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 2 აპრილის განაჩენით გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 2023 წლის 22 მარტის განაჩენი, გ. ნ–ის მიმართ, დარჩა უცვლელად.

5. აღნიშნული განაჩენი საკასაციო წესით გაასაჩივრა გურჯაანის რაიონული პროკურატურის პროკურორმა თინათინ ზუბაშვილმა. კასატორი ითხოვს გ. ნ–ის დამნაშავედ ცნობას საქართველოს სსკ-ის 126¹-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ე“ ქვეპუნქტით და შესაბამისი სასჯელის განსაზღვრას.

6. სასამართლო ითვალისწინებს ზედა ინსტანციის სასამართლოების უფლებას, დაეთანხმონ ქვედა ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთებას, საფუძვლების გამეორების გარეშე (იხ., Hirvisaari v. Finland, no. 49684/99, par.30, ECtHR, 25/12/2001); იმ გარემოებას, რომ დასაბუთებული გადაწყვეტილების ვალდებულება არ მოითხოვს მხარეების მიერ მითითებულ ყველა არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემას (იხ. Fomin v. Moldova, no. 36755/06, par. 31, ECtHR,11/11/2011) და ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობის გაზიარება არ არღვევს დასაბუთებული გადაწყვეტილების უფლებას (იხ.,Gorou v. Greece (No.2) no. 12686/03, paras. 37, 41, ECtHR, 20/03/2009).

7. საქართველოს სსსკ-ის 306-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი განიხილება საჩივრისა და მისი შესაგებლის ფარგლებში. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს განაჩენი გაასაჩივრა ბრალდების მხარემ, რომელიც ითხოვს გამართლებული გ. ნ–ის დამნაშავედ ცნობას ბრალადწარდგენილი დანაშაულის ჩადენაში და შესაბამისი სასჯელის განსაზღვრას.

8. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება გასაჩივრებული განაჩენის მოტივაციას, რომ ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ არის საკმარისი გ. ნ–ის, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, დამნაშავედ ცნობისათვის და ითვალისწინებს, რომ ბრალდების მხარემ გურჯაანის რაიონული სასამართლოს განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრა იმავე (იდენტურ) არგუმენტებზე დაყრდნობით, რომლებიც საკასაციო საჩივარშია ჩამოყალიბებული. სააპელაციო სასამართლოს განაჩენში მითითებულია იმ ფაქტობრივ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე, რომლებმაც გ. ნ–ის წარდგენილ ბრალდებაში გამართლება განაპირობა.

9. საკასაციო სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ ვინაიდან სასამართლოში საქმის განხილვისას დაზარალებულმა – გ. ნ–ემ (გამართლებულის ძმა) ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით მინიჭებული უფლებით და უარი განაცხადა ახლო ნათესავის (ძმის) – გ. ნ–ის – წინააღმდეგ ჩვენების მიცემაზე, მოცემულ შემთხვევაში, ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლიობა არ არის საკმარისი, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად.

10. უტყუარობის კონსტიტუციური პრინციპი მოითხოვს არა მხოლოდ იმას, რომ გამამტყუნებელი განაჩენი უტყუარ (სანდო, გაუყალბებელ) მტკიცებულებებს ეფუძნებოდეს, არამედ იმასაც, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ეჭვგარეშე დასტურდებოდეს პირის ბრალეულობა დანაშაულის ჩადენაში (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2020 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილება N 2/2/1276 „გიორგი ქებურია საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-77). ამასთან, მტკიცებულებების საკმარისი და დამაჯერებელი ერთობლიობით უნდა დასტურდებოდეს დანაშაულის თითოეული ელემენტის არსებობა მის ქმედებაში (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 22 იანვრის №1/1/548 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-41-43).

11. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს ბრალდების მხარის მტკიცებას, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები (მათ შორის: მოწმეთა ჩვენებები, დანაშაულის შესახებ შეტყობინება, სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნა და გამართლებულის წარსული ნასამართლობა) საკმარისია გ. ნ–ის მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად. სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ:

11.1. დაზარალებულის მეუღლის – მ. ნ–ის ჩვენება არის ერთადერთი მტკიცებულება, რომელიც უთითებს შესაძლო დანაშაულზე, კერძოდ, მ. ნ–ემ განმარტა, რომ მსჯავრდებული – თ. ნ–ე და გამართლებული გ. ნ–ე არიან მისი მაზლები – მისი მეუღლის გ. ნ–ის ძმები. 2022 წლის 15 აგვისტოს, ღამის საათებში, თ. ნ–ემ მის მეუღლეს დაარტყა ორჯერ თუ სამჯერ. დარტყმის შედეგად, გ–ს ტუჩიდან სისხლი წამოუვიდა, გაეცალა თ. ნ–ეს და გავიდა ეზოდან, საიდანაც რეკავდა პოლიციის განყოფილებაში. გ. ნ–ის გარეთ ყოფნის პერიოდში, მ. ნ–ემ აივნიდან დაინახა სახლისკენ მომავალი გ. ნ–ე, რომელიც მიუახლოვდა მის მეუღლეს და ერთხელ შემოარტყა ხელი სახეში. გ–ს დარტყმის შედეგად დაზარალებულს ზიანი არ მისდგომია. კონფლიქტი იმით ამოიწურა, რომ მან დაურეკა შვილს და სთხოვა დახმარება.

11.2. მოწმე დ. ნ–ს (დაზარალებულის შვილი) გამოკითხვის ოქმი არის ირიბი, რადგან იგი ინციდენტს – გ. ნ–ის მიერ გ. ნ–ის მიმართ ძალადობა – შემსწრე არ არის, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, და მომხდარის შესახებ ინფორმაციას გადმოცემით ფლობს დედ-მამისგან. საკასაციო სასამართლო კი ამჯერადაც აღნიშნავს, რომ ირიბი ჩვენებების გამოყენება გამამტყუნებელი განაჩენის დადგენისთვის „შეიძლება დასაშვები იყოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, კანონით გათვალისწინებული მკაფიო წესისა და სათანადო კონსტიტუციური გარანტიების უზრუნველყოფის პირობებში და არა მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით განსაზღვრული ზოგადი წესით“ (იხ. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 22 იანვრის N1/1/548 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“ , II-52).

11.3. მსჯავრდებულმა თ. ნ–ემ (რომელმაც უშუალოდ მის მიერ განხორციელებული ძალადობის ეპიზოდი აღიარა) მიუთითა ძმებს – გ. და გ. ნ–ებს – შორის მხოლოდ ძიძგილაობაზე.

11.4. შეტყობინება (ინიციატორ გ. ნ–ის გამოცემით, მას ძმასთან (და არა ძმებთან) აქვს უთანხმოება), არ უთითებს გამართლებულზე, როგორც დანაშაულის შესაძლო ჩამდენ პირზე. ამასთან, აღნიშნული მტკიცებულების პირველწყარო არის მხოლოდ ერთი პირი – დაზარალებული, რომლის დაკითხვის, მისი სანდოობის და მის მიერ სხვადასხვა საგამოძიებო/საპროცესო მოქმედებების ფარგლებში მიწოდებული ინფორმაციის სარწმუნოობის გამოკვლევის შესაძლებლობა არსებითი განხილვის ფარგლებში დაცვის მხარეს (დაზარალებულმა ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით მინიჭებული უფლებით) არ მიეცა (მაგალითისთვის, იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებები: №1098აპ-24, №1099აპ-24).

11.5. სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნასთან მიმართებით, საკასაციო სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ შეუძლებელია ექსპერტიზის დასკვნით ობიექტურად განისაზღვროს დაზიანების მიმყენებელი პირის ვინაობა, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც ბრალდების მხარე გ. ნ–ის მიმართ ძალადობას ედავება/ედავებოდა მის ძმებს – გ–ი და თ. ნ–ებს, კერძოდ, 2022 წლის 15 აგვისტოს, დაახლოებით 23:15 საათზე, თ. ნ–ემ, სახეში ხელი სამჯერ დაარტყა ძმას – გ. ნ–ეს, ხოლო, დაახლოებით 5 წუთში, 23:20 საათზე, გ. ნ–ემ, ასევე სახეში ერთხელ დაარტყა ხელი ძმას – გ. ნ–ეს.

11.6. ამდენად, გ. ნ–ის მიერ გ. ნ–ის მიმართ ძალადობა, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, დასტურდება მხოლოდ დაზარალებულის მეუღლის – მ. ნ–ის პირდაპირი მამხილებელი ჩვენებით. სხვა პირდაპირი ან/და გარემოებითი მტკიცებულება გ. ნ–ის მიერ დანაშაული ჩადენის მტკიცებისთვის, ბრალდების მხარეს არ წამოუდგენია.

11.7. საკასაციო სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ ქმედების საქართველოს სსკ-ის 126¹-ე მუხლით კვალიფიკაციისათვის, სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით უნდა დასტურდებოდეს პირის მიერ დაზარალებულის მიმართ, როგორც ძალადობა, ასევე – ფიზიკური ტკივილის გამოწვევა. დაზარალებულის მიერ საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლის ფარგლებში ჩვენების მიცემაზე უარის თქმის პირობებში, მოცემულ შემთხვევაში, წარმოდგენილი მტკიცებულებებით გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, არ დასტურდება სადავო ეპიზოდში დაზარალებულის მიერ ტკივილის განცდა, არც ობიექტური და არც სუბიექტური ტესტით.

12. ამდენად, იმის გათვალისწინებით, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, დაზარალებულმა ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ის 49-ე მუხლით მინიჭებული უფლებით და უარი განაცხადა ახლო ნათესავის (ძმის) – გ. ნ–ის – წინააღმდეგ ჩვენების მიცემაზე; გ. ნ–ემ თავი არ ცნო დამნაშავედ წარდგენილ ბრალდებაში; შესაძლო დანაშაულის ჩადენაზე უთითებს ერთადერთი მოწმე, სხვა მოწმეები და წერილობითი მამხილებელი მტკიცებულებები სადავო ფაქტებთან დაკავშირებით, ეფუძნება დაზარალებულ გ. ნ–ის ან/და მისი მეუღლის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას, ხოლო დაცვის მხარეს არსებით სასამართლო სხდომაზე არ ჰქონდა გ. ნ–ის დაკითხვის და მის მიერ შესაბამისი საპროცესო და საგამოძიებო მოქმედებების ფარგლებში მიწოდებული ინფორმაციის სარწმუნოობის შემოწმების/შედავების შესაძლებლობა, – მტკიცებულებათა შეფასებისას წარმოშობილი ეჭვი ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა სამართლიანად გადაწყვიტეს გამართლებულის სასარგებლოდ.

13. შესაბამისად, სისხლის სამართლის საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით, ვერ დასტურდება გ. ნ–ის მიერ საქართველოს სსკ-ის 126¹-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა.

14. სასამართლო ასევე ითვალისწინებს, რომ მტკიცებულებების შეგროვება წარმოადგენს გამოწვევას საქმეებზე, სადაც ძალადობას ადგილი აქვს კერძო გარემოში, მოწმეების გარეშე და ზოგჯერ არ რჩება რაიმე ხელშესახები ნიშანი (Volodina v. Russia, no.41261/170, par.82, ECtHR, 9/07/2019). აღნიშნულის მიუხედავად, მოქმედი კანონმდებლობა ადგენს ერთნაირ მტკიცებით სტანდარტს გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად დანაშაულის კატეგორიის და საქართველოს სსკ-ით დაცული ობიექტის მიუხედავად.

15. საქართველოს კონსტიტუციის 31-ე მუხლის მე-7 პუნქტის იმპერატიულ დანაწესის, საქართველოს სსსკ-ის 269-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილისა და 82-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნების გათვალისწინებით, „ბრალდებულს არ უნდა შეერაცხოს დანაშაული მანამ, სანამ მტკიცებულებების საკმარისი და დამაჯერებელი ერთობლიობით არ დადასტურდება დანაშაულის თითოეული ელემენტის არსებობა მის ქმედებაში... დანაშაულებრივი ქმედება უნდა დადასტურდეს გონივრულ ეჭვს მიღმა, უნდა გამოირიცხოს ყოველგვარი გონივრული ეჭვი პირის მიერ დანაშაულის ჩადენასთან დაკავშირებით“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 22 იანვრის №1/1/548 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-41-43).

16. „როდესაც სასამართლო უარს ამბობს საჩივრის დასაშვებობაზე, ვინაიდან საჩივარი არ აკმაყოფილებს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამართლებრივი საფუძვლები, მცირე დასაბუთებამაც შეიძლება დააკმაყოფილოს კონვენციის მე-6 მუხლის მოთხოვნები“ (Kadagishvili v. Georgia, no. 12391/06, par.175, ECtHR, 14/05/2020).

17. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის შესწავლის შედეგად არ იკვეთება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, ასევე არ იკვეთება საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა. შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.

18. საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3, მე-3², მე-3³, მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 2 აპრილის განაჩენზე გურჯაანის რაიონული პროკურატურის პროკურორ თინათინ ზუბაშვილის საკასაციო საჩივარი, გ. ნ–ის მიმართ, დაუშვებლად იქნეს ცნობილი;

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ლ. ფაფიაშვილი

მოსამართლეები: მ. გაბინაშვილი

მ. ვასაძე