გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ/307-01 6 ივნისი, 2001 წ., ქ. თბილისი

საქარვთელოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. ხიმშიაშვილი (თავმჯდომარე),

მ. ცისკაძე, ბ. კობერიძე

დავის საგანი: ბინიდან გამოსახლება.

აღწერილობითი ნაწილი:

ვ. ბ-შვილმა მეუღლე ნ. ბ-შვილთან ერთად 1961 წელს მიიღო ბინა თბილისში. აღნიშნულ ბინაში ცოლ-ქმარი ცხოვრობდა სამ შვილთან: თე., გ. და თა. ბ-შვილებთან ერთად.

1978 წელს თა. ბ-შვილმა ქ. რუსთავში მიიღო ოროთახიანი ბინა და ამოეწერა მშობლების ბინიდან. აღნიშნული ბინიდან დროთა განმავლობაში ამოეწერნენ გ., ვ. და ნ. ბ-შვილები.

1993 წლის 22 თებერვალს მოხდა სადავო ბინის პრივატიზაცია და იგი საკუთრების უფლებით აღირიცხა თე. ბ-შვილზე. 1998 წლის 8 ივლისს გარდაიცვალა თე. ბ-შვილი. ბინაში დარჩა მისი ქალიშვილი ნო. ბ-შვილი. აღნიშნულ ბინაში ცხოვრობს, ასევე, ნო. ბ-შვილის ბიძა თა. ბ-შვილი თავის ოჯახთან ერთად.

1998 წლის 19 დეკემბერს ნო. ბ-შვილმა სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა ბიძის _ თა. ბ-შვილის გამოსახლება აღნიშნული ბინიდან. 1999 წლის 29 აპრილს საქმის წარმოება შეჩერდა იმ მოტივით, რომ ნო. ბ-შვილმა სარჩელი შეიტანა სასამართლოში მამის სამკვიდროს მიღების ვადის გაგრძელებასა და მემკვიდრედ ცნობაზე.

1999 წლის 23 ივლისს დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულმა სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება და ნო. ბ-შვილი ცნობილ იქნა მამის თე. ბ-შვილის დანაშთ ქონებაზე, მათ შორის თბილისში, 31.0 კვ.მ. ფართის 2 ოთახიანი ბინის მემკვიდრედ. ამის შემდგომ წარმოება განახლდა თავდაპირველ სარჩელზე და ნო. ბ-შვილმა, როგორც მესაკუთრემ, მოითხოვა ბიძის _ თა. ბ-შვილის ბინიდან გამოსახლება.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილებით ნო. ბ-შვილს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მოპასუხე _ თა. ბ-შვილისა და მასთან ერთად მცხოვრები პირების გამოსახლებაზე ქ. თბილისში, ... მდებარე ბინიდან. აღნიშნული გადაწყვეტილება რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა იმით, რომ მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. სასამართლომ დაადგინა, რომ მოპასუხე თა. ბ-შვილმა სადავო ბინის საფასური გადაუხადა თავის ძმას, ბინის მეპატრონე თე. ბ-შვილს, მაგრამ ვერ მოასწრო მისი გადაფორმება. საქმეში არსებული მასალებით დადასტურებულ იქნა, რომ ძმებს შორის გარიგება დადებული იყო. გარიგების დადებას ადასტურებს ისიც, რომ ქონება ფაქტობრივად გადაცემული იყო.

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილება გაასაჩივრა ნო. ბ-შვილმა სააპელაციო წესით და მოითხოვა ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2000 წლის 18 დეკემბრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ნო. ბ-შვილის სააპელაციო საჩივარი; უცვლელი დარჩა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ თა. და თე. ბ-შვილებს შორის მოხდა შეთანხმება და რადგან ბინა წარმოადგენდა მათი მშობლების სამკვიდროს. თა. ბ-შვილმა შეისყიდა თავისი ძმის წილი ბინა, რომელშიც თე. ბ-შვილს გადაუხადა 2500 აშშ დოლარი. ამდენად, მხარეებს შორის ურთიერთობა მოწესრიგებულია წერილობითი დოკუმენტით, რომელიც აღიარებს მათ შორის საცხოვრებელი სადგომის ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობას, მაგრამ ხელშეკრულების ფორმა არ შეესაბამება იმ დროს მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 239-ე მუხლის მოთხოვნებს. სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ აღნიშნული წერილობითი დოკუმენტი, თანახმად “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტისა, საკმარისი საფუძველია იმისათვის, რომ შემძენი ცნობილ იქნეს მესაკუთრედ და რადგან თა. ბ-შვილს ასეთი მოთხოვნა არ ჰქონია, აღნიშნული დოკუმენტის საფუძველზე იგი არის ბინის მართლზომიერი მფლობელი. სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლის თანახმად, დაუშვებელია მართლზომიერ მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება და ამავვე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით, მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. ზემოაღნიშნული გარემოებებით კი დასტურდება, რომ თა. ბ-შვილს, როგორც მოსარგებლეს, აქვს ბინის ფლობის უფლება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2000 წლის 18 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნო. ბ-შვილმა და მოითხოვა საოლქო სასამართლოს განჩინების გაუქმება შემდეგი გარემოებების გამო:

სადავო ბინა 1961 წელს მიიღეს ვ. და ნ. ბ-შვილებმა სამ შვილთან ერთად. ბინიდან 1978-90 წლებში ამოეწერა ყველა წევრი და ბინაში დარჩნენ მხოლოდ ნო. ბ-შვილი და მისი აწ გარდაცვლილი მამა. სასამართლოს მითითება იმაზე, რომ ბინა მშობლების სამკვიდრო იყო და ძმის წილი შეიძინა თა. ბ-შვილმა, არასწორია, რასაც შესაბამისი არასწორი სამართლებრივი კვალიფიკაცია მოჰყვა. თა. ბ-შვილი არ არის ბინის მართლზომიერი მფლობელი, ამიტომ სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლი. სასამართლო გასცდა თავის უფლებამოსილებას. რადგან მხარეს არ მოუთხოვია მოსარგებლედ ცნობა, არასწორად იქნა გამოყენებული “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის მეორე ნაწილი.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების განხილვის, მხარეთა განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის მოტივების შემოწმების შედეგად თვლის, რომ ნ. ბ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

დადგენილია, რომ თე. ბ-შვილის საკუთრებას წარმოადგენდა პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე ქ. თბილისში ... მდებარე ოროთახიანი ბინა. თე. ბ-შვილმა თავის ბინაში საცხოვრებლად შეუშვა ძმა თა. ბ-შვილი ოჯახთან ერთად, რისთვისაც 1994 წელს მიიღო 2500 ამერიკული დოლარი. თე. ბ-შვილი გარდაიცვალა 1998 წლის 10 ივლისს. მისმა ქალიშვილმა ნო. ბ-შვილმა ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილებით გაიგრძელა სამკვიდროს მიღების ვადა და იგი ცნობილ იქნა ქ. თბილისში, ... მდებარე ბინის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ. ამის შემდეგ მან სარჩელი აღძრა სასამართლოში და მოითხოვა თა. ბ-შვილის თავისი ბინიდან გამოსახლება. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს ნ. ბ-შვილის საკასაციო საჩივრის მოტივს იმის შესახებ, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა “საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტი, რადგან თა. ბ-შვილს არ მოუთხოვია მოსარგებლედ ცნობა. “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, თუ მხარეებს შორის არსებობს გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, რაც დასტურდება ისეთი გარემოებებით, როგორცაა სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადებისა და მესაკუთრისათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდა და სხვა (გარდა ქირავნობის ხელშეკრულებისა), მაშინ ასეთი გარიგება წესრიგდება ამ კანონით, თუ მხარეთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. სააპელაციო პალატამ აწ გარდაცვლილი თე. ბ-შვილის მიერ თავისი ბინის სარგებლობის უფლებით თა. ბ-შვილისათვის დათმობა, თა. ბ-შვილის მიერ კი ბინის მესაკუთრისათვის 2500 აშშ დოლარის გადაცემა სწორად დააკვალიფიცირა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილ ურთიერთობად და სწორად ცნო მოპასუხე სადავო ბინის მოსარგებლედ.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნო. ბ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2000 წლის 18 დეკემბრის განჩინება მოცემულ საქმეზე დარჩეს უცვლელად.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.