¹3კ/407-01 24 ოქტომბერი, 2001 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. ხიმშიაშვილი (თავმჯდომარე),

მ. ახალაძე,მ. ცისკაძე

დავის საგანი სარჩელში: ბინიდან გამოსახლება.

დავის საგანი შეგებებულ სარჩელში: სახლის ნაწილზე მესაკუთრედ ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

ლ. თ-იამ 1998 წლის 23 აპრილს სასარჩელო განცხადებით მიმართა საბურთალოს რაიონის სასამართლოს მოპასუხეების ბ. ტ-ძის, ფ. ტ-ძის, ზ. ტ-ძის, ბა. ტ-ძის და ნ. ფ-ძის მიმართ, ქ. თბილისში, ... მდებარე მისი პირადი საკუთრების სახლის ორი (28 კვ.მ.) ოთახიდან გამოსახლების თაობაზე.

მოპასუხეებმა შეგებებული სარჩელით მოითხოვეს სადავო სახლის ორი ოთახის მესაკუთრედ ცნობა, იმ საფუძვლით, რომ ბ. ტ-ძე თბილისში, ... ჩაეწერა და ცხოვრება დაიწყო 1959 წელს, ხოლო 1969 წლის ივნისში სახლის ნაწილი, კერძოდ ორი ოთახი იყიდა 7000 მანეთად სახლის მესაკუთრე თ. გ-ავასგან, ხოლო ამ უკანასკნელმა 1979 წელს გაფორმებული ანდერძით სადავო ორი ოთახი უანდერძა ბ. ტ-ძეს.

ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ლ. თ-იას სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეები გამოსახლებული იქნენ თბილისში, ... მდებარე ლ. თ-იას სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული პირადი საცხოვრებელი სახლიდან, მოპასუხეთა შეგებებული სარჩელი წარმოებით შეწყდა.

ბ. და ბა. ტ-ძეებმა და ნ. ფ-ძემ სააპელაციო საჩივრით მიმართეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას და მოითხოვეს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება იმ მოტივით, რომ სასამართლომ ისინი არასწორად ცნო მდგმურებად, როცა მხარეებს შორის არ ყოფილა არც წერილობითი და არც ზეპირი შეთანხმება ქირის გადახდის თაობაზე და არასწორად შეწყვიტა საქმის წარმოება შეგებებული სარჩელის ნაწილში;

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილებით ბ. ტ-ძის, ბა. ტ-ძისა და ნ. ფ-ძის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; ნაწილობრივ შეიცვალა ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება; ლ. თ-იას უარი ეთქვა მოპასუხეთა გამოსახლებაზე;

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის არსებობს გარიგება საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ და არა ქირავნობის ხელშეკრულება. საქართველოს კანონი “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” კი მოსარგებლის გამოსახლებისას სხვა პირობებს და სამართლებრივ წინამძღვრებს ითვალისწინებს.

სააპელაციო სასამართლომ კანონიერად მიიჩნია ტ-ძეების შეგებებული სარჩელის ნაწილში საქმის წარმოების შეწყვეტა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272--ე მუხლის “ბ” პუნქტის თანახმად, ვინაიდან თბილისის საბურთალოს რაიონის სასამართლოს 1991 წლის 8 მაისის კანონიერ ძალაში არსებული გადაწყვეტილებით ბ. ტ-ძის სარჩელი ლ. თ-იას მიმართ სადავო საცხოვრებელი სადგომის ყიდვა-გაყიდვის გარიგების დადებულად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

ლ. თ-ია საკასაციო საჩივრით ითხოვს საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატის 2001 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმებას იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მეორე ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ვინაიდან დადგენილი არ არის მხარეებს შორის ურთიერთობა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, რადგან მხარემ ვერ წარმოადგინა მტკიცებულებანი, რომლითაც დაადასტურებდა მესაკუთრისათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდას.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის მე-2 მუხლის შესაბამისად მხარეთა შორის სადავო ურთიერთობის კვალიფიკაციისათვის გამოიყენა სპეციალური კანონი, კერძოდ საქართველოს კანონი “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ”.

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2001 წლის 7 ივნისის გადაწყვეტილებით არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს 1998 წლის 25 ივნისის კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტი, მე-5 მუხლი და მე-7 მუხლის მეორე პუნქტი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე სპეციალური კანონის ის ნორმა რომელიც მოპასუხეთა გამოსახლების შესაძლებლობას იმავე დასახლებული პუნქტის ფარგლებში შესაბამისი ბინის გადაცემის ან ამ ბინის კომპენსაციის ანაზღაურების შემთხვევაში იძლეოდა გაუქმდა. ამდენად სამართლებრივი საფუძველი, რაზეც სააპელაციო სასამართლომ დააფუძნა გადაწყვეტილება დღეისათვის არ არსებობს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით, საკასაციო სასამართლო კი ამოწმებს გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებულობასა და კანონიერებას.

პალატა თვლის, რომ ვინაიდან სპეციალური კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტი, მე-5 და მე-7 მუხლები გაუქმდა, ამიტომ სასამართლომ თ-იას მოთხოვნის საფუძვლიანობა უნდა შეამოწმოს მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით და მიიღოს შესაბამისი გადაწყვეტილება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე პალატა მოკლებულია საშუალებას, მიიღოს გადაწყვეტილება და მიზანშეწონილად მიაჩნია საქმის დაბრუნება სააპელაციო სასამართლოში ხელახლა განსახილველად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ლ. თ-იას საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

გაუქმდეს ქ. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2001 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.