გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ/449-01 23 მაისი, 2001 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

ლ. გოჩელაშვილი, რ. ნადირიანი

დავის საგანი: უკანონო მფლობელობიდან სარდაფის დაბრუნება. რეესტრის ჩანაწერის გაუქმება.

აღწერილობითი ნაწილი:

ზ. ბ-ევამ სარჩელი აღძრა ნ. მ-შვილის წინააღმდეგ და მოითხოვა უკანონო მფლობელიდან სარდაფის (53,75 კვ.მ.) დაბრუნება და რეესტრში უზუსტო ჩანაწერის გასწორება იმ საფუძვლით, რომ 1998 წლის 31 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულებით მოპასუხემ იყიდა არა სადავო სარდაფი, არამედ საცხოვრებელი სახლის 50\367 წილი, რომელიც მდებარეობს ... თბილისში. ნ. მ-შვილმა დაიკავა, როგორც საცხოვრებელი _ 50 კვ.მ., ისე დამხმარე ფართიც.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ სადავო არასაცხოვრებელი ფართი ტექაღრიცხვის ბიუროს მიერ გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმით ირიცხება ნ. მ-შვილის სახელზე. ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. ზ. ბ-ევას თბილისში, ... მდებარე 53,75 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართის-(სარდაფის) ფლობის უფლება აღუდგა. საჯარო რეესტრის სამსახურს დაევალა აღნიშნული არასაცხოვრებელი ფართის ზ. ბ-ევას საკუთრებად აღრიცხვა. სასამართლომ გადაწყვეტილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლზე და ზ. ბ-ევა მიიჩნია სადავო ფართის მესაკუთრედ, ხოლო ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით მოსარჩელეს, როგორც მესაკუთრეს შეუძლია ნივთი გამოითხოვოს უკანონო მფლობელობიდან.

ნ. მ-შვილმა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება, რადგან მიიჩნია, რომ სადავო სარდაფი არის ბინის არსებითი შემადგენელი ნაწილი და მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე ბინასა და სარდაფზე საკუთრების უფლება ცალკ-ცალკე არ წარმოიშობა;

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001 წლის 13 თებერვლის განჩინებით მოცემულ საქმზე უცვლელი დარჩა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება. სასამართლომ დაადგინა, რომ ზ. ბ-ევას მეუღლემ 1993 წლის ივნისში მოახდინა საცხოვრებელი ბინისა და სადავო სარდაფის პრივატიზაცია. 1996 წელს, ზ. ბ-ევამ მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ, როგორც ბინა, ისე 53,75 კვ.მ. სარდაფი მემკვიდრეობით მიიღო. ზ. ბ-ევამ მხოლოდ ოროთახიანი ბინა _ 50 კვ.მ. მიჰყიდა ნ. მ-შვილს. სარდაფი გასხვისებული არ ყოფილა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარდაფი არ წარმოადგენს ბინის არსებით შემადგენელ ნაწილს და მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის პირველ ნაწილზე.

საკასაციო საჩივრის ავტორი მოითხოვს აღნიშნული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. კერძოდ, კასატორი თვლის, რომ სადავო ფართი მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მობინადრეთა ზიარი საკუთრებაა და იგი არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს ზ. ბ-ევას საკუთრებად მას შემდეგ, რაც მან ბინა (50 კვ.მ.) გაასხვისა. კასატორმა მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 556-ე, 957-ე, 212-ე მუხლებზე.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტით გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ მისი დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. გადაწყვეტილების დასაბუთებად მიიჩნევა სასამართლოს მიერ ამავე კოდექსის 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნის შესრულება.

აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, სასამართლოს გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გარდა უნდა მიეთითებინა იმ მტკიცებულებებზეც, რომლებიც სასამართლომ გაიზიარა. ასევე, უნდა მიეთითებინა იმ მოსაზრებებზე, რომლებითაც უარყო ესა თუ ის მტკიცებულება და კანონები, რომლებითაც სასამართლომ იხელმძღვანელა. სააპელაციო სასამართლომ, მართალია, მიუთითა დადგენილ გარემოებებზე, მაგრამ არა იმ მტკიცებულებებზე, რომელთა საფუძველზეც იქნა ისინი დადგენილი. კერძოდ, სასამართლომ ისე მიიჩნია ზ. ბ-ევა გარდაცვლილი მეუღლის მემკვიდრედ და დააკმაყოფილა მოთხოვნა, რომ არ გამოიკვლია ზ. ბ-ევამ მემკვიდრეობით მიიღო თუ არა სადავო ფართი, ე.ი. სამკვიდროს გახსნის დროს სამკვიდრო მასაში შედიოდა თუ არა სადავო ფართი. 1998 წლის 26 აგვისტოს გაცემული კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობაში სამკვიდრო ქონებად მითითებულია მთელი საცხოვრებელი სახლის 50\376 ნაწილი, რაც (როგორც ეს სასამართლომ დაადგინა) მხოლოდ საცხოვრებელი ფართია და არა სადავო ფართი. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოარკვია ზ. ბ-ევას სარჩელის მოთხოვნის იურიდიული საფუძველი, ისე მიიღო საქმეზე განჩინება და უცვლელად დატოვა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლითაც საჯარო რეესტრში ცვლილების შეტანით სადავო ფართის მესაკუთრედ ზ. ბ-ევა აღირიცხა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატა თვლის, რომ მოცემული საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაბრუნდეს, რათა დამატებით გამოკვლეულ იქნეს რეესტრში უზუსტო ჩანაწერის შესწორების შესახებ დავის ფაქტობრივი და იურიდიული საფუძვლები.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2001 წლის 13 თებერვლის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამრათლოს შესაბამის პალატას.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.