¹ 3კ/612-01 20 ივლისი, 2001 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

მ. გოგიშვილი, რ. ნადირიანი

დავის საგანი: თანხის დაკისრება.

აღწერილობითი ნაწილი:

გ. ც-შვილმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ თბილისის დიდუბის რაიონის გამგეობის გადაწყვეტილებით სამედიცინო კოოპერატივ ფირმა “ფ.-ს” უფლება მიეცა თბილისში ... გამზირზე, ეწარმოებინა შენობის რეკონსტრუქცია, რომელიც შეთანხმებული იყო თბილისის მთავარ არქიტექტორთან. შედგენილი იქნა პროექტი ყველა სამშენებლო ნორმის დაცვით და აშენებული იქნა ერთსართულიანი კაპიტალური ნაგებობა ფართით 65,89კვ.მ. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული სამუშაოების ჩასატარებლად მის მიერ დახარჯული იქნა 8300 ლარი. ვინაიდან აღნიშნულ ნაგებობას დღეისათვის ფლობს შპს “ბ.-ი” და უარს აცხადებს თანხის გადახდაზე, მოსარჩელემ მოითხოვა 8300 ლარის დაკისრება მოპასუხეზე მის სასარგებლოდ.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 1 აგვისტოს გადაწყვეტილებით გ. ც-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ თბილისის პირველი მაისის რაიონის აღმასკომის გადაწყვეტილებით ... გამზირზე მოქმედ სამედიცინო კოოპერატივ “ფ.-ს” ნება მიეცა ეწარმოებინა შენობის რეკონსტრუქცია-მიშენება. ქ.თბილისის მთავარი არქიტექტორის 1990 წლის 13 ივლისის ¹918 ბრძანებით სადავო შენობაზე კოოპერატივ “ფ.-ის” რეკონსტრუქციისა და მიშენების პროექტი დამტკიცდა და ნება დაერთო დაეწყო სამშენებლო სამუშაოები. სასამართლომ მიუთითა, რომ მშენებლობის ნებართვა გაიცა კოოპერატივ “ფ.-ზე” და არა მოსარჩელეზე. საქმეში არ არის წარმოდგენილი არანაირი წერილობითი მტკიცებულება, რომლითაც დადგინდებოდა რომ გ. ც-შვილი იყო კოოპერატივ “ფ.-ის” მეპაიე, როგორც თვითონ უთითებს და მშენებლობაზე გაიხარჯა მისი საპაიო შენატანი. გარდა ამისა, არ არის წარმოდგენილი იმის დამადასტურებელი მტკიცებულებაც, რომ გ. ც-შვილსა და კოოპერატივ “ფ.-ს” შორის არსებობდა წერილობითი თუ ზეპირი გარიგება.

ამასთან, სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილია საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, საიდანაც ირკვევა, რომ სადავო ფართი პრივატიზებული იქნა 1996 წელს საქართველოს ...-ის ფედერაციის შრომითი კოლექტივის დროებითი ამხანაგობის მიერ კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ც-შვილმა. აპელანტმა მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001 წლის 22 თებერვლის განჩინებით გ. ც-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრებები იმის შესახებ, რომ იგი იყო კოოპერატივ “ფ.-ის” მეპაიე, რომ მასსა და კოოპერატივს შორის არსებობდა რაიმე გარიგება და სადავო ნაგებობის ღირებულება 8300 ლარი გაღებულ იქნა აპელანტის მიერ, ვინაიდან ზემოაღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვება.

ამასთან, სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის (1964წ. რედაქციით) 147-ე მუხლის თანახმად შპს “ფ.-ი” მიიჩნია კეთილსინდისიერ მყიდველად.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ც-შვილმა. კასატორმა მიუთითა, რომ წლების მანძილზე მუშაობდა თბილისის სპორტკომიტეტში ...-ის სპორტული ბაზის დირექტორის თანამდებობაზე. ამავდროულად იყო კოოპერატივ “ფ.-ის” მეპაიე. აღნიშნული კოოპერატივი იყო მრავალპროფილიანი, სარგებლოდა დიდი პოპულარობით, მაგრამ ამავე მიზეზით განიცდიდა დიდ სივიწროვეს. კასატორმა განმარტა, რომ კოოპერატივის ხელმძღვანელობას შესთავაზა ახალი ნაგებობის მიშენება, მაგრამ შესაბამისი თანხა კოოპერატივს არ აღმოაჩნდა. კასატორის თქმით, მან იკისრა საკუთარი სახსრებით ნაგებობის მიშენება იმ შემთხვევაში, თუ კოოპერატივი აიღებდა სათანადო ორგანოებიდან მშენებლობის ნებართვას, ხოლო ნაგებობას მისი დასრულების შემდეგ, კასატორი მიაქირავებდა კოოპერატივ “ფ.-ს”.

კასატორმა მიუთითა, რომ ამ ზეპირი გარიგების საფუძველზე კოოპერატივის ხელმძღვანელობამ მიმართა ქალაქის სპორტკომიტეტს და მისი თანხმობით აღძრა შუამდგომლობა ქ. თბილისის პირველი მაისის რაიონის აღმასკომის წინაშე და ამ უკანასკნელის 1990 წ. 30 მაისის ¹11-50-1283 გადაწყვეტილებით მიიღო მშენებლობის წარმოების ნებართვა. იმავე წლის 13 ივლისს მიღებული იქნა ქ.თბილისის არქიტექტორის ნებართვა არსებულ შენობაზე ახალი ნაგებობის მიშენების შესახებ, ჩატარდა მოსამზადებელი სამუშაოები, შედგა პროექტი და ხარჯთაღრიცხვა.

კასატორის განმარტებით ნაგებობის მიშენება მოხდა მისი სახსრებით, მაგრამ ფირმა “ფ.-ის” სახელით, რასაც ამ ფირმის პირველი და მეორე პრეზიდენტებიც ადასტურებენ და არც თბილისის სპორტკომიტეტი და არც შპს “ფ.-ი” არ აცხადებენ პრეტენზიას სადავო ნაგებობის აშენების თაობაზე.

1992 წელს თბილისის სპორტკომიტეტმა აღნიშნული ბაზა მიშენებული ნაგებობით იჯარით გადასცა შპს “ბ.-ს”, რომელმაც 1996 წელს მოახდინა მისი პრივატიზაცია.

კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორი იურიდიული შეფასება მისცა საქმესთან დაკავშირებულ ფაქტობრივ გარემოებებს, რის გამოც თბილისის საოლქო სასამართლოს 2001 წლის 22 თებერვლის განჩინება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაბრუნდეს იმავე პალატას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენით მივიდა დასკვნამდე, რომ გ. ც-შვილის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსთვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილია, რომ 1990 წლის 30 მაისის თბილისის პირველი მაისის რაიონის დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებით სამედიცინო კოოპერატივ ფირმა “ფ.-ს” მიეცა ... გამზირზე შენობის რეკონსტრუქციის უფლება, რის საფუძველზეც მიღებული იქნა თბილისის მთავარი არქიტექტორის ¹918 ბრძანება ფირმა “ფ.-ის” შენობაზე რეკონსტრუქცია-მიშენების პროექტის შეთანხმებაზე. ე.ი. ნებართვა მიშენებაზე და შესაბამისი პროექტიც გაცემულია სამედიცინო კოოპერატივ ფირმა “ფ.-ის” სახელზე და არა კასატორის სახელზე. სადავო ობიექტი 1996 წლის 1 ივლისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ¹1-3/310 ბრძანებით იჯარა-გამოსყიდვის უფლებით გაიცა და შემდეგ საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1996 წლის 30 ნოემბრის ¹515 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის საფუძველზე საკუთრებაში გადაეცა საქართველოს ...-ის ფედერაციის შრომითი კოლექტივის დროებით ამხანაგობას.

საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 154-ე და მე-4 მუხლების თანახმად ვალდებულება წარმოიშობა ხელშეკრულების საფუძველზე, კანონმდებლობის საფუძველზე, აგრეთვე მოქალაქეთა და ორგანიზაციათა მოქმედებისაგან, რომელნიც თუმცა არ არის გათვალისწინებული კანონით, მაგრამ სამოქალაქო კანონმდებლობის ზოგადი საწყისებისა და აზრის გამო სამოქალაქო უფლებებსა და მოვალეობებს წარმოშობენ.

კასატორი ვერ მიუთითებს რაიმე საფუძველს, რომლის შესაბამისად მოპასუხე ვალდებულია გადაუხადოს სარჩელში მითითებული თანხა.

როგორც სააპელაციო სასამართლოს მიერ არის დადგენილი შპს “ფ.-ს” მოსარჩელესთან სახელშეკრულებო ან სხვა ურთიერთობა, რომელიც კანონმდებლობის საფუძველზე ვალდებულების წარმოშობას ითვალისწინებს, არ ჰქონია.

როგორც თვით კასატორი აღნიშნავს, მას მოლაპარაკება და ზეპირი გარიგება ჰქონდა კოოპერატივ “ფ.-სთან”. ამდენად, მოპსუხე შპს “ბ.-ი”, რომელმაც ქონება შეიძინა სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროსაგან, არ არის ის პირი, რომლის მიმართ მოსარჩელეს შეიძლება რაიმე პრეტენზია ან მოთხოვნის უფლება ჰქონდეს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

გ. ც-შვილის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს. მოცემულ საქმეზე უცვლელი დრჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001 წლის 22 თებერვლის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.