¹ 3კ/629-01 20 ივლისი, 2001 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

მ. გოგიშვილი, რ. ნადირიანი

დავის საგანი: ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

სასამართლოს სარჩელით მიმართა შპს “უ.-მ”. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ შპს “უ.-ს” საქმიანობის საგანს წარმოადგენს ალკოჰოლიანი და უალკოჰოლო სასმელების წარმოება და რეალიზაცია. ერთ-ერთი ბანკი, რომელთანაც შპს “უ.-ა” თანამშრომლობს არის სს “ს.-ი”.

შპს “უ.-მ” 2000 წლის 8 დეკემბერს, ბულგარეთში ფირმა “დ.-სათვის” თანხის გადარიცხვის მიზნით, ¹60 საგადასახადო დავალების თანხლებით ბანკში შეიტანა 8000 აშშ დოლარის ეკვივალენტური თანხა ლარებში. მიუხედავად იმისა, რომ ბანკის მუშაკები მანამდე საქმის კურსში იყვნენ ჩაყენებული გადარიცხვის მნიშვნელობის შესახებ, ბანკმა უსაფუძვლოდ უარი განაცხადა მითითებული საგადასახადო დავალების აღსრულებაზე და მიღებული თანხის უკან დაბრუნებაზე.

მოსარჩელე მიუთითებდა რომ, 2000 წლის 10 ნოემბერს შპს “ბ.-სთან” გაფორმდა შპს “უ.-სთვის” ბორჯომის წყლის ჩაომსხმის ხელშეკრულება, ხოლო 2000 წლის 24 ნოემბერს ქ. მოსკოვში შპს “უ.-სა” და შპს ,,ა.-ს” შორის დადებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული იყო წინასწარი გადახდის წესით ამ უკანასკნელისათვის 8 მილიონი ბოთლი მინერალური წყლის “...-ის” ეტაპობრივი მიწოდება. შპს “ა.-სთან” დადებულ ხელშეკრულებაში დაფიქსირებულია შპს “უ.-ს” ვალდებულებები ხელშეკრულების შესრულების უზრუნველყოფის მიზნით. 2000 წლის 27 ნოემბერს ბულგარეთში დაიდო ხელშეკრულება ფირმა “დ.-სთან”, რომლის თანახმად, თანხის გადარიცხვის შესახებ შეტყობინების გაგზავნის შემდეგ “დ.-ა” კისრულობდა ვალდებულებას, გადმოეტვირთა პროდუქცია (ბოთლები) 10 დღის ვადაში. ბანკის უკანონო ქმედებამ ჩაშალა შპს “უ.-ს” მიერ წამოწყებული მინერალური წყალი “...-ის” ჩამოსხმა რეალიზაციის საქმიანობა.

შპს “დ.-სათვის” გადასარიცხი თანხის აკუმულაცია და გადარიცხვა შესაძლებელი გახდა მხოლოდ 2000 წლის 11 დეკემბერს სხვა საბანკო დაწესებულების მეშვეობით, რამაც გამოიწვია ფირმა “დ.-ს” მხრიდან ვადების გადაწევა.

აღნიშნულის გამო შპს “უ.-მ” ვერ შეძლო შპს “ა.-სათვის” პროდუქციის მისაწოდებლად მზადყოფნის შესახებ წინასწარი შეტყობინების ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადაში გაგზავნა და შესაბამისად პროდუქციის პირველი პარტიის 2000 წლის 25 დეკემბრამდე მიწოდება, რასაც მოჰყვა შპს “ა.-ს” მიერ მართლზომიერი პრეტენზიის წამოყენება.

შპს “ა.-ე” ხელშეკრულების 8.2. პუნქტის საფუძველზე ითხოვს პირგასამტეხლოს გადახდას 160000 აშშ დოლარის ოდენობით.

მოპასუხის უკანონო ქმედებამ გამოიწვია მოსარჩელის შემოსავლის დაკარგვა, რაც შეადგენს 64 000 დოლარს. მითითებული მოქმედებით შელახული იქნა მოსარჩელის, როგორც სანდო პარტნიორის სახელი. მოსარჩელის შელახული რეპუტაციის აღდგენისათვის მომავალში საჭიროა ძალზე სერიოზული საინფორმაციო და სარეკლამო საქმიანობის გაწევა, რისთვისაც საჭიროა 100 000 ლარის დახარჯვა.

მოსარჩელე აღნიშნავდა, რომ სახეზეა ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების კანონით გათვალისწინებული ყველა პირობა – ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, მიზეზობრივი კავშირი, ზიანის მიმყენებლის ბრალი, რის გამოც მოპასუხე მხარეს სრულად უნდა დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ მისი ბრალეული მოქმედებით გამოწვეული მატერიალური ზიანი 214 ათასი აშშ დოლარი, მორალური ზარალი 100 000 ლარი და იურიდიული მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯები 20 000 ლარი.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო. მან განმარტა, რომ 2000 წლის 9 დეკემბრისათვის მოსარჩელეს 2000 წლის 12 ოქტომბერს გაფორმებული ¹056 საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მოპასუხისათვის უნდა გადაეხადა მხოლოდ პროცენტი 2444 აშშ დოლარის ოდენობით, ხოლო 2000 წლის 24 მარტს გაფორმებული საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 15222 აშშ დოლარი, საიდანაც 15000 იყო ძირითადი თანხა. 2000 წლის 8 დეკემბრისათვის მოსარჩელეს ანგარიშზე ჰქონდა 9861 ლარი და 3000 აშშ დოლარი. აღნიშნული თანხა სავსებით საკმარისი იყო როგორც ერთი, ისე მეორე საკრედიტო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პროცენტის დასაფარავად, მაგრამ არასაკმარისი იყო 24.03.2000 ¹5 საკრედიტო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 15 000 აშშ დოლარის დასაფარავად. 2000 წლის 8 დეკემბერს მოსარჩელის მიერ ბანკში შეტანილი იქნა 20 000 ლარი და 2000 წლის 11 დეკემბრისათვის შპს “უ.-ს” ანგარიშზე 15 043 დოლარმა მოიყარა თავი. აქედან 2444 აშშ დოლარი მიმართული იქნა 2000 წლის 12 ოქტომბერს გაფორმებული საკრედიტო ხელშეკრულებით წარმოშობილი პროცენტის დასაფარავად, ხოლო დარჩენილი თანხა 12 425 აშშ დოლარი მოხმარდა 2000 წლის 24 მარტის საკრედიტო ხელშეკრულებით წარმოშობილ საპროცენტო და ძირითადი მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, თუმცა ეს თანხა ძირითადი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად არ აღმოჩნდა საკმარისი და შპს “უ.-ს” ბანკისადმი ვადაგადაცილებულ დავალიანებად ჩაეთვალა 2574 აშშ დოლარი. აღნიშნულის თაობაზე ბანკმა მოსარჩელეს წერილობით აცნობა 2000 წლის 12 დეკემბერს და მოსთხოვა 5 დღის ვადაში დავალიანებისა და პირგასამტეხლოს გადახდა. მოსარჩელემ იმავე წლის 18 დეკემბერს გადაიხადა აღნიშნული თანხა და მასზე დარიცხული ჯარიმა 35.00 აშშ დოლარის ოდენობით.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2001 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილებით შპს “უ.-ს” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. მოპასუხეს სს “ს.-ს” შპს “უ.-ს” სასარგებლოდ დაეკისრა 160 000 აშშ დოლარის შესაბამისი თანხის გადახდა ლარებში. ასევე, სს “ს.-ს” დაეკისრა შპს “უ.-ს” სასარგებლოდ წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების გადახდა 10 000 ლარის ოდენობით.

კოლეგიამ დადგენილად ცნო შემდეგი: შპს “უ.-მ” 2000 წლის 8 დეკემბერს მოპასუხე სს “ს.-ში” წარადგინა საგადასახადო დავალება ბულგარეთში ფირმა “დ.-სათვის” 8 000 აშშ დოლარის გადარიცხვის შესახებ შესაბამისი რაოდენობით ლართან ერთად. ბანკმა არ მიიღო და არ შეასრულა აღნიშნული საგადასახადო დავალება, შეტანილი თანხა კი ჩაირიცხა ბანკში არსებულ შპს “უ.-ს” ანგარიშზე.

დადგენილია, რომ მხარეთა შორის არსებობს 2000 წლის 24 მარტის ¹005 და 2000 წლის 12 ოქტომბრის ¹056 საკრედიტო ხელშეკრულებები. მხარეთა მიერ შეთანხმებული გრაფიკის შესაბამისად ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულების ვადა დგებოდა 2000 წლის 11 დეკემბერს 12.10.2000 წლის ხელშეკრულებით-პროცენტის, 2444 აშშ დოლარის გადახდისა, ხოლო 24.03.2000 წლის ხელშეკრულებით ძირითადი თანხის, 15 000 აშშ დოლარის და პროცენტის, 244 აშშ დოლარის გადახდისა.

დადგენილია, რომ 2000 წლის 8 დეკემბრისათვის მოსარჩელეს ანგარიშზე ჰქონდა 9861 ლარი და 300 აშშ დოლარი და იმავე დღეს დამატებით შეტანილი 20 000 ლარი. აშშ დოლარებში კონვერტაციის შედეგად სულ ანგარიშზე ჰქონდა 15 043 აშშ დოლარი.

დადგენილია, რომ შპს “უ.-ს” და შპს “ა.-ს” შორის 2000 წლის 24 ნოემბერს დადებული ხელშეკრულების 3.4. და 8.2. მუხლების საფუძველზე შ.პ.ს. “უ.-ს” წარმოეშვა 2000 წლის 25 დეკემბრამდე პროდუქციის მიუწოდებლობისათვის პირგასამტეხლოს გადახდის ვალდებულება.

ასევე დადგენილია, რომ მოსარჩელე აწარმოებდა “...-ის” ჩამოსხმას.

დადგენილია, რომ ფირმა “დ.-სთან” დადებული ხელშეკრულების მე-4 მუხლის პირობიდან გამომდინარე მოსარჩელის ვალდებულება შესრულებულად ითვლებოდა მისი მომსახურე ბანკის მიერ საგადასახადო დავალების შესასრულებლად მიღების მომენტიდან. აღნიშნულის შესახებ შეტყობინების გაგზავნის შემდეგ ფირმა “დ.-ა” ვალდებულებას კისრულობდა 10 დღის განმავლობაში შპს “უ.-სათვის” მიეწოდებინა პროდუქცია.

დადგენილია, რომ ფირმა “დ.-მ” ვერ შეძლო 2000 წლის 20 დეკემბერზე ადრე როდუქციის გამოგზავნა, რადგან, თავის მხრივ, შპს “უ.-მ” 2000 წლის 8 დეკემბრის ბოლომდე ვერ აცნობა მას 8000 აშშ დოლარის საბანკო გადარიცხვის შესახებ. დადგენილია, რომ გადარიცხვის აუცილებლობის, მისი მნიშვნელობის და მოსალოდნელი ზარალის შესახებ შპს “უ.-ს” პრეზიდენტმა, როგორც სიტყვიერად, ასევე წერილობით აცნობა მოპასუხე ბანკის ხელმძღვანელობას.

კოლეგიამ მიუთითა, რომ “კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის 19.3 მუხლისა და “საქართველოში უნაღდო ანგარიშსწორების წესების” 1.4 მუხლის შესაბამისად საბანკო მომსახურების თაობაზე კლიენტსა და ბანკს შორის ურთიერთობის პირობები რეგულირდება ხელშეკრულების საფუძველზე. ფულადი გადარიცხვების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადების დარღვევისას ბანკი ვალდებულია კლიენტს გადაუხადოს დაგვიანებული თანხის არანაკლებ 0,5%, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე. კოლეგიის აზრით, მითითებული სამართლებრივი ნორმა თავიდანვე განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს ფულადი გადარიცხვების შესრულების ვადებს.

კოლეგია მიუთითებს, რომ საქართველოში უნაღდო ანგარიშსწორების წესების 2.4 მუხლის შესაბამისად საოპერაციო დღის დამთავრების შემდეგ დღის ბოლომდე შემოსული საბუთები ბალანსზე გატარდება მე-2 დღეს. ამავე წესების 2.5. მუხლის თანახმად კი საანგარიშსწორებო საბუთები შესასრულებლად მიიღება დღის განმავლობაში ბანკის კლიენტებთან მუშაობის დადგენილ საათებში. ამასთან, ბანკის მიერ საოპერაციო დღის განმავლობაში მიღებული საბუთები ბალანსზე გატარდება იმავე დღის განმავლობაში. კოლეგიის განმარტებით, ბანკმა არ შეასრულა ,,საქართველოში უნაღდო ანგარიშსწორების წესების” 2.4. და 2.5. მუხლები და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 862-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც საკრედიტო დაწესებულება მოვალეა ანგარიშის მფლობელის დავალების შესრულებაზე უარის შესახებ დაუყოვნებლივ შეატყობინოს სათანადო პირებს.

კოლეგიამ მიიჩნია, რომ სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული ზიანის ანაზღაურებისათვის განსაზღვრული ყველა პირობა: ზიანი, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედება, მიზეზობრივი კავშირი მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის და ზიანის მიმყენებლის ბრალი.

სს ,,ს.-ი” საკასაციო საჩივარში მიუთითებს, რომ შპს ,,უ.-მ” თანხის გადარიცხვა მოითხოვა საოპერაციო დღის დამთავრების შემდეგ 2000 წლის 8 დეკემბერს. საქართველოში უნაღდო ანგარიშსწორების წესების 2.4 მუხლის თანახმადAN საოპერაციო დღის დამთავრების შემდეგ, დღის ბოლომდე შემოსული საბუთები ბალანსზე გატარდება მეორე სამუშაო დღეს. მომდევნო სამუშაო დღე იყო 11 დეკემბერი. 11 დეკემბერს ბანკს უფლება ჰქონდა საკრედიტო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე მსესხებლის ანგარიშზე არსებული თანხიდან დაეფარა არსებული კრედიტი და პროცენტი. ბანკს რომ საგადასახადო დავალება მიეღო, იგი მას ვერ შეასრულებდა, რითაც დაარღვევდა ზემოაღნიშნული წესების 3.4 მუხლის მოთხოვნას, რომელიც ითვალისწინებს დავალების შესასრულებლად Mმიღებას მხოლოდ გადამხდელის ანგარიშზე შესაბამისი სახსრების არსებობის შემთხვევაში.

ამასთან, კასატორს მიაჩნია, რომ კოლეგიის გადაწყვეტილება ყოვლად დაუსაბუთებელია ზიანის ანაზღაურების ნაწილში.

თბილისი საოლქო სასამართლოს 2001 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა, ასევე, შპს ,,უ.-ს” მიერ. იგი მიუთითებს, რომ მიუღებელი შემოსავლების ანაზღაურებისა და იურიდიული მომსახურების ხარჯების ანაზღაურების ნაწილში გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება. Kკასატორის აზრით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, მიუღებელ შემოსავალში იგულუსხმება არა პროდუქციის თვითღირებულებასა და საერთო შემოსავალს შორის სხვაობა, არამედ პროდუქციის რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატა საქმის მასალების შესწავლით და მხარეთა განმარტებების მოსმენით მივიდა დასკვნამდე, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს პირველი ინსტანციის სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 859-ე მუხლის თანახმად ანგარიშსწორების ხელშეკრულებით საკრედიტო დაწესებულება ვალდებულია თავისი კლიენტის საანგარიშსწორებო ანგარიშიდან აწარმოოს გადახდები ანგარიშზე არსებული თანხების ფარგლებში და შემოსული თანხები ჩარიცხოს ანგარიშში. საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 1999 წლის 2 სექტემბრის ბრძანებით დამტკიცებული ,,საქართველოში უნაღდო ანგარიშსწორების წესების” თანახმად ბანკები ორგანიზაციების ანგარიშებიდან საანგარიშსწორებო ოპერაციებს აწარმოებენ საბანკო ოპერაციების წარმოების შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე; ბანკი ვალდებულია შეასრულოს ორგანიზაციების განკარგულებები ანგარიშიდან თანხების გადარიცხვის შესახებ. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 859-ე მუხლიდან, აღნიშნული წესებიდან და ამ წესებთან ერთად საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დამტკიცებული საბანკო ოპერაციების წარმოების შესახებ ხელშეკრულების ნიმუშიდან გამომდინარე, პალატა თვლის, ბანკს უფლება არა აქვს არ შეასრულოს საგადასახადო დავალება იმ საფუძვლით, რომ კლიენტს აქვს ან შეიძლება წარმოეშვას დავალიანება ბანკთან არსებული საკრედიტო სახელშეკრულებო ურთიერთობის საფუძველზე. Bბანკის ასეთი მოქმედება ჩაითვლება საბანკო მომსახურების ხელშეკრულების დარღვევად, რაც წარმოადგენს ზიანის ანაზღაურების შესახებ სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი ნორმების საფუძველზე კლიენტის მიერ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძველს.

ამასთან, ზიანის ანაზღაურების საკითხის განხილვისას გათვალისწინებული უნდა იყოს შემდეგი გარემოებები:

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლის თანახმად, თუ ზიანის წარმოშობას ხელი შეუწყო დაზარალებულის მოქმედებამაც, მაშინ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ამ ანაზღაურების მოცულობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ უფრო მეტად რომელი მხარის ბრალით არის ზიანი გამოწვეული. ეს წესი გამოიყენება მაშინაც, როცა დაზარალებულის ბრალი გამოიხატება მის უმოქმედებაში _ თავიდან აეცილებინა ან შეემცირებინა ზიანი. თუ ვალდებულების შეუსრულებლობით, ან არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანი წარმოადგენს, როგორც მოვალის, ისე დაზარალებულის მოქმედების განუყოფელ შედეგს, ზიანის ანაზღაურების მოცულობა განისაზღვრება მხარეთა ბრალეულობის ხარისხით. ყველა პასუხს აგებს მხოლოდ საკუთარი მოქმედებისათვის. 415-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, ზიანის სრული ანაზღაურება უსამართლოა და იგი იწვევს დაზარალებულის უსაფუძვლო გამდიდრებას თუ დაზარალებულ მხარეს ჰქონდა შესაძლებლობა მიეღო გონივრული ზომები, რათა შეემცირებინა ზიანი, მაგრამ ეს არ გააკეთა, მას არ შეუძლია მოითხოვოს მისი სრული ანაზღაურება.

სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის თანახმად ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს. 412-ე მუხლი მოვალეს ათავისუფლებს ისეთი რისკისაგან, რაც მიუღებელია ქონებრივი პასუხისმგებლობის ჩვეულებრივი პრინციპებისათვის. Mმოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს, რომ მის მიერ განცდილი ზიანი არის ჩვეულებრივი და ნორმალური შედეგი ასეთი ხელშეკრულების დარღვევისა. მოვალისათვის ზიანი სავარაუდო უნდა იყოს ხელშეკრულების დადების მომენტში. მოვალისათვის სავარაუდო ზიანი ისეთი ზიანია, რომელიც სავარაუდო იქნებოდა ნებისმიერი გონიერი ადამიანისათვის.Aაღნიშნულის გათვალისწინებით,Yზიანის ოდენობის განსაზღვრისას, როდესაც ზიანი გამოწვეულია დაზარალებულ მხარესა და მესამე პირს შორის არსებული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს გადახდის ვალდებულებიდან, სასამართლომ უნდა გაითვალისწინოს რამდენად სავარაუდო შეიძლება ყოფილიყო პირგასამტეხლოს ოდენობა მოპასუხისათვის. თუ დაზარალებულ მხარესა და მესამე პირს შორის არსებული ხელეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო შეუსაბამოდ მაღალია და მისი ოდენობა მნიშვნელოვნად აღემატება ხელშეკრულებით განსაზღვრულ კრედიტორის ძირითად ინტერესს, გაუმართლებელია ასეთი ზიანის სავარაუდოდ მიჩნევა და მოპასუხისათვის მისი ანაზღაურების დაკისრება. მით უმეტეს, რომ მოსარჩელეს აქვს კანონიერი საფუძველი ასეთი პირგასამტეხლო სადავო გახადოს და უარი თქვას მის გადახდაზე (სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლი).

სამოქალაქო კოდექსის 415-ე, 412-ე მუხლების აღნიშნული მოთხოვნები კოლეგიის მიერ მოცემულ საქმეზე გადაწყვეტილების მიღებისას გათვალისწინებული არ არის.

აღნიშნული ნორმების გათვალისწინებით საქმის ხელახლა განხილვისას კოლეგიის მიერ ყურადღება უნდა გამახვილდეს შემდეგ გარემოებებზე:

სასამართლომ უნდა დაადგინოს რა ზომები იქნა მიღებული შპს ,,უ.-ს” მიერ ზიანის აცილების მიზნით; როდის ჩამოვიდა ტვირთი ბულგარეთიდან; ჰქონდა, თუ არა შპს ,,უ.-ს” შესაძლებლობა ჩამოესხა ,,ბორჯომი” და მიეწოდებინა შპს ,,ა.-სათვის” დროულად და გამოიყენა თუ არა მან ეს შესაძლებლობები.

სასამართლომ უნდა გაარკვიოს, იცოდა, თუ არა ბანკმა შ.პ.ს. ,,უ.-სა” და შპს ,,ა.-ს” შორის არსებული ხელშეკრულებისა და მისი შინაარსის შესახებ. კოლეგია გადაწყვეტილებაში მიუთითებს, რომ შპს ,,უ.-მ” გააფრთხილა მოპასუხე მოსალოდნელი ზიანის შესახებ, თუმცა წერილში, რომელზე დაყრდნობით სასამართლო მიდის ამგვარ დასკვნამდე, არაფერია ნათქვამი უშუალოდ შპს ,,უ.-სა” და შპს ,,ა.-ს” შორის დადებულ ხელშეკრულებაზე.

სასამართლომ უნდა შეაფასოს შპს ,,უ.-სა”და შპს ,,ა.-ს” შორის არსებული ხელეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო ხომ არ არის შეუსაბამოდ მაღალი _ ხელშეკრულებით განსაზღვრული შესრულების ღირებულება, მისი შეუსრულებლობისა და არაჯეროვანი შესრულებით გამოწვეული ზიანის ოდენობა თანაფარდობაში არის თუ არა პირგასამტეხლოს ოდენობასთან Dდა შესაბამისად განსაზღვროს სავარაუდო არის თუ არა ზიანი, რომლის ანაზღაურებასაც მოსარჩელე მოითხოვს.

კოლეგია მიუთითებს, რომ ბანკის მიერ დაირღვა საბანკო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება, თუმცა სასამართლოს მიერ არ ყოფილა დადგენილი ხელშეკრულების პირობები და საქმეში საერთოდ არ არის წარმოდგენილი ამგვარი ხელშეკრულება. საქართველოს ეროვნული ბანკის ინსტრუქციით დადგენილია, რომ ბანკსა და კლიენტს შორის უნდა არსებობდეს წერილობითი ხელშეკრულება საბანკო მომსახურების შესახებ. საკასაციო პალატა თვლის, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა ვალდებულებების განსაზღვრის საფუძველი უნდა გახდეს აღნიშნული ხელშეკრულება და სასამართლოს მიერ გამოკვლეული და შესწავლილი უნდა იქნეს იგი.

საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს შპს ,,უ.-ს” მოსაზრებას, რომ მიუღებელ შემოსავალში იგულისხმება არა პროდუქციის თვითღირებულებასა და საერთო შემოსავალს შორის სხვაობა, არამედ პროდუქციის რეალიზაციით მიღებული შემოსავალი. მიუღებელი შემოსავალი არის სარგებელი, რომელიც შეიძლება დამდგარიყო სამოქალაქო ბრუნვის ნორმალური განვითარების შედეგად. მოცემულ შემთხვევაში Mმიუღებელი შემოსავალი არ შეიძლება იყოს პროდუქციის Fრეალიზაციის ფასი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

მოცემულ საქმეზე გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2001 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე კოლეგიას.

შპს “უ.-ს” დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 5000 ლარის ოდენობით.

მოცემულ საქმეზე გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2001 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულების შესახებ 2001 წლის 6 ივნისის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.