¹ 3კ/706-01 14 სექტემბერი, 2001 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

მ. გოგიშვილი, რ. ნადირიანი

დავის საგანი: ქონების ყადაღისაგან განთავისუფლება.

აღწერილობითი ნაწილი:

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა თ. ქ-ძის სარჩელი, მოპასუხე ნ. ს-ძეს დაეკისრა 1500 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა მოსარჩელის სასარგებლოდ. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე 1999 წლის 6 ოქტომბერს სასამართლო აღმასრულებლის მიერ მოპასუხის სახლში დაყადაღებულ იქნა ნივთები.

მოპასუხე ნ. ს-ძის სიდედრმა ლ. რ-შვილმა 2000 წლის 22 თებერვალს სარჩელი აღძრა დიდუბე-ღუჩურეთის რაიონულ სასამართლოში და მიუთითა, რომ დაყადაღებული ნივთები წარმოადგენდა მის საკუთრებას და მოითხოვა აღნიშნული ნივთების ყადაღისაგან განთავისუფლება.

ქ. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 17 აპრილის გადაწყვეტილებით ლ. რ-შვილს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის არგუმენტი, რომ დაყადაღებული ნივთები შეძენილია მის მიერ და წარმოადგენს მის საკუთრებას, ვინაიდან საქმეში არ მოიპოვება აღნიშნულის მტკიცება.

ლ. რ-შვილმა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება გაასაჩივრა სააპელაციო წესით აპელანტმა მიუთითა, რომ ბინა მდებარე ... თბილისში, მართალია ირიცხება მისი ქალიშვილის მ. რ-შვილის სახელზე, მაგრამ იგი ნაყიდია მისი და მისი მეუღლის მიერ. აღნიშნულ ბინაში თავდაპირველად სწორედ ისინი შესახლდნენ. შეიტანეს მათი კუთვნილი, მათ შორის, დღესდღეობით დაყადაღებული ნივთები. ამდენად, აპელანტის განმარტებით, ბინაში არსებული ნივთები წარმოადგენს მის საკუთრებას და მათი დაყადაღება ნ. ს-ძის ვალების დასაფარავად უკანონოა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტმა მოითხოვა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001 წლის 20 თებერვლის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო და ძალაში დარჩა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისში ... მდებარე ბინა შეძენილია და ირიცხება აპელანტის შვილის მ. რ-შვილის სახელზე, რომელიც მან შეიძინა ნ. ს-ძესთან რეგისტრირებული ქორწინების პერიოდში, ბინა წარმოადგენს მეუღლეების საერთო საკუთრებას და აპელანტი ბინაში არასოდეს არ ყოფილა ჩაწერილი.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლის თანახმად ივარაუდება, რომ მოძრავი ნივთის მფლობელი არის მისი მესაკუთრე. იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო ნივთები იმყოფება აპელანტის შვილისა და სიძის კუთვნილ ბინაში მათ მესაკუთრედ უნდა ჩაითვალოს ბინის მესაკუთრე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სადავო ნივთები მოქმედი კანონმდებლობის სრული დაცვით იქნა დაყადაღებული.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. რ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და სადავო ნივთების ყადაღისაგან განთავისუფლება. კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ განჩინებაში მითითებულია სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც ივარაუდება, რომ მოძრავი ნივთის მფლობელი არის მისი მესაკუთრე. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ამავე კოდექსის 155-ე მუხლი, რომლის შესაბამისად ,,მფლობელად არ ითვლება პირი, რომელიც თუმცა ახორციელებს ფაქტობრივ ბატონობას ნივთზე, მაგრამ სხვა პირის სასარგებლოდ და რომელსაც ნივთის ფლობის უფლებამოსილება მიღებული აქვს ამ პირისაგან. მფლობელად ჩაითვლება მხოლოდ უფლებამოსილების მიმნიჭებელი პირი”.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენით მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

სააპელაციო პალატის მიერ დადასტურებულად არის მიჩნეული, რომ სადავო ბინაში ცხოვრობენ და ჩაწერილები არიან მეუღლეები კასატორის შვილი მ. რ-შვილი და ნ. ს-ძე. აღნიშნულ ბინაში კასატორი არასოდეს ყოფილა ჩაწერილი ან რეგისტრირებული.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლის მიხედვით ივარაუდება, რომ ნივთის მფლობელი არის მისი მესაკუთრე. 158-ე მუხლით გათვალისწინებული ვარაუდი იმ შემთხვევებს ასახავს, როცა ბრუნვის მონაწილეთათვის უცნობია მფლობელობის უკან არსებული უფლება. მოძრავი ნივთის მფლობელი ითვლება ნივთის მესაკუთრედ, თუ არ დამტკიცდა საპირისპირო. მოცემულ შემთხვევაში ლ. რ-შვილმა ვერ დაამტკიცა ნივთზე მისი საკუთრების უფლება. მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ აღმოჩნდა საკმარისი აღნიშნულის დასადატურებლად. ივარაუდება, რომ ნივთები წარმოადგენენ ნ. ს-ძის და მ. რ-შვილის საკუთრებას, რის გამოც თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილების აღსასრულებლად მათი დაყადაღება მოქმედ კანონმდებლობის შესაბამისად განხორციელებულ ღონისძიებებს წარმოადგენს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ლ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს. მოცემულ საქმეზე უცვლელად იქნეს დატოვებული თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001 წლის 20 თებერვლის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.