გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹3კ\826 9 თებერვალი, 2001 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე ვ. ხრუსტალი

მოსამართლეები: მ. გოგიშვილი, რ. ნადირიანი

დავის საგანი: ფულადი ვალდებულების შესრულება

აღწერილობითი ნაწილი:

ს.ს. “ს-მა” სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე ს.ს. “თ-ის” დავალიანება მის მიმართ შეადგენს 20148782 ლარს. მოსარჩელემ მოითხოვა აღნიშნული თანხის ს.ს. “თ-ისათვის” დაკისრება. მოპასუხემ სარჩელი ცნო მხოლოდ 2.170.892 ლარის ფარგლებში, ხოლო დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ ცნო. მან მიუთითა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 8 სექტემბრის ¹ 529 ბრძანებულებით მოსარჩელესა და მოპასუხეს დაევალათ სს “თ-ის” ბალანსზე რიცხული მოსახლეობის მიერ ნორმის ზემოთ მოხმარებული გაზის დავალიანების – 17.4 მილიონი ლარის ჩამოწერის საკითხი გადაეწყვიტათ ურთიერთშეთანხმებით. ამავე ბრძანებულების მე-4 პუნქტით განისაზღვრა, რომ ს.ს. “ს-მა” დავალიანების ჩამოწერის შედეგად შესაბამისი ცვლილებები უნდა შეიტანოს სახელმწიფო კომპანია “ა-ოსთან” და გაზის მეურნეობებთან ანგარიშსწორებაში. აქედან ჩანს, რომ აღნიშნული ვალი ყველა შემთხვევაში უნდა ჩამოეწეროს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილებით ს.ს. “ს-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. ს.ს. “თ-ს” “ს-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 19570 892 ლარის გადახდა. კოლეგიამ მიუთითა, რომ პრეზიდენტის ბრძანებულება არ ითვალისწინებს ორ იურიდიულ პირს შორის შეთანხმების მიუღწევლობის შემთხვევაში თანხის სავალდებულო ჩამოწერას.

კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა პრეზიდენტის ბრძანებულება. ამასთან, კასატორი თვლის, რომ სასამართლოს უნდა შეეწყვიტა საქმის წარმოება, რადგან მოცემული დავის განხილვა წარმოადგენს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს კომპეტენციას.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატა საქმის მასალების შესწავლითა და მხარეთა განმარტებების მოსმენით მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე კოლეგიას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის მიხედვით გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული, ან დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

კოლეგიის გადაწყვეტილებიდან ცალსახად არ ჩანს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი გახდა მოპასუხის აღიარება, თუ სხვა გარემოება.

სასამართლო გადაწყვეტილებაში მიუთითებს, რომ ს.ს. “თ-მა” აღიარა სასარჩელო მოთხოვნა 19570892 ლარის ნაწილში და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის შესაბამისად სასამართლოს შეუძლია აღიარება ჩათვალოს საკმარის მტკიცებულებად და საფუძვლად დაუდოს სასამართლოს გადაწყვეტილებას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 132-ე მუხლის თანახმად, საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის აღიარება მხარეს შეუძლია საქმის წინასწარი სასამართლო განხილვისათის მომზადების ან ამ საქმის სასამართლო სხდომაზე განხილვის დროს. მტკიცებულების სასამართლოს გარეშე აღიარებას, როგორც სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი არ იცნობს.

ის გარემოება, რომ 1999 წლის 10 დეკემბრის ურთიერთანგარიშსწორების აქტით დაფიქსირებულია თ-ის დავალიანება, არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს საკმარის მტკიცებულებად, ვინაიდან, აღნიშნული აქტი შედგენილია სარჩელის შეტანამდე გაცილებით ადრე, ამასთან, გასათვალისწინებელია, რომ მხარეთა შორის დავის არსი არის შემდეგში: აღნიშნული დავალიანება საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების შესაბამისად უნდა ჩამოწერილიყო თუ არა.

სასამართლოს გადაწყვეტილების ერთ-ერთი მოტივი არის ის, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 8 სექტემბრის ¹529-ე ბრძანებულება “გაზის მეურნეობის დარგში ფინანსური ურთიერთობის მოწესრიგების შესახებ” ითვალისწინებს ორ იურიდიულ პირს შორის შეთანხმების მიუღწევლობის შემთხვევაში 17,4 მილიონი ლარის სავალდებულო წესით ჩამოწერას.

პალატა თვლის, რომ “გაზის მეურნეობის დარგში ფინანსურ ურთიერთობათა მოწესრიგების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 8 სექტემბრის ბრძანებულების მე-3 პუნქტის არსი და მიზანი უნდა გაირკვეს ამავე ბრძანებულების სხვა პუნქტებისა და დებულებების განმარტების გზით.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სასამართლო მტკიცებულებების საფუძველზე უნდა დადგინდეს სადავო 17.4 მილიონი ლარი ჩამოწერილი აქვს თუ არა თვით მოსარჩელეს, როგორც დავალიანება. ბრძანებულების განმარტებისას ყურადღება უნდა იქნეს გამახვილებული მის მე-4 პუნქტზე, რომლის თანახმად, ს.ს. “ს-მა” დავალიანების ჩამოწერის შედეგად შესაბამისი ცვლილებები უნდა შეიტანოს სახელმწიფო კომპანია საქენერგოსთან და გაზის მეურნეობებთან ურთიერთანგარიშსწორებაში.

მხოლოდ აღნიშნული საკითხების გარკვევით არის შესაძლებელი მოცემული დავის გადაწყვეტა.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ს.ს. “თ-ის” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. მოცემულ საქმეზე გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2000 წლის 13 სექტემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე კოლეგიას.

2. ს.ს. “ს-ს” დაეკისროს ს.ს. “თ-ის” სასარგებლოდ მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 1000 ლარის გადახდა.

3. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.