საქმე # 330100125011484223

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის

შემოწმების შესახებ

საქმე №915აპ-25 ქ. თბილისი

ო. ი. 915აპ-25 8 აპრილი, 2026 წელი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ლალი ფაფიაშვილი (თავმჯდომარე),

მამუკა ვასაძე, ლევან თევზაძე

ზეპირი მოსმენის გარეშე შეამოწმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 1 სექტემბრის განაჩენზე მსჯავრდებულ ი. ო–ის ინტერესების დამცველი ადვოკატის – მ. ჭ–ის – საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

1. პირის ბრალდების შესახებ დადგენილებით ი. ო–ის – პირადი ნომერი: ....., – მიერ ჩადენილი ქმედება გამოიხატა შემდეგში:

1.1. საქართველოს პარლამენტის 2025 წლის 5 თებერვლის დადგენილების საფუძველზე, შექმნილი ,,2003-2012 წლებში მოქმედი რეჟიმისა და რეჟიმის პოლიტიკური თანამდებობის პირების საქმიანობის შემსწავლელი“ საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ, 2025 წლის 26 მარტის კომისიის სხდომაზე მიწვეულ იქნა ი. ო–ი 2004-2008 წლებში .... და ..... ტერიტორიებზე შექმნილ ვითარებასთან დაკავშირებით, ახსნა-განმარტების მიცემის მიზნით.

1.1.1. აღნიშნულთან დაკავშირებით, 2025 წლის 24 მარტს კომისიის თავმჯდომარემ შეადგინა დოკუმენტი, რომელშიც ასევე მიეთითა, რომ კომისიის წინაშე გამოცხადებაზე უარი წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს და ამგვარი ქმედება ისჯება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

1.1.2. კომისიის სხდომაზე დაბარების შესახებ კომისიის გადაწყვეტილება ი. ო–ს ეცნობა 2025 წლის 24 მარტს სატელეფონო კომუნიკაციის საშუალებით. ამავე დღეს მას გაეგზავნა კომისიის თავმჯდომარის მიერ ხელმოწერილი დოკუმენტი და განემარტა კომისიის სხდომაზე გამოუცხადებლობის შემთხვევაში მოსალოდნელი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა.

1.1.3. მიუხედავად იმისა, რომ ი. ო–ისთვის ცნობილი იყო საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომაზე გამოუცხადებლობის შემთხვევაში კანონმდებლობით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის შესახებ, იგი საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის 2025 წლის 26 მარტის სხდომაზე არ გამოცხადდა, რითაც მან არ შეასრულა საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის კანონიერი მოთხოვნა;

1.2. აღნიშნული ქმედებით ი. ო–მა ჩაიდინა – საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის კანონიერი მოთხოვნის შეუსრულებლობა, – დანაშაული, გათვალისწინებული საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის (შემდეგში – საქართველოს სსკ-ის) 349-ე მუხლით.

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2025 წლის 4 ივლისის განაჩენით ი. ო–ი ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 349-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა – თავისუფლების აღკვეთა 8 თვით. მასვე, საქართველოს სსკ-ის 43-ე მუხლის საფუძველზე, 2 წლით ჩამოერთვა საჯარო სამსახურში თანამდებობის დაკავების უფლება;

2.1. ი. ო–ს სასჯელის ათვლა დაეწყო დაკავების მომენტიდან – 2025 წლის 14 მაისიდან.

3. აღნიშნული განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ო–ის ინტერესების დამცველმა ადვოკატმა მ. ჭ–მა. აპელანტმა მოითხოვა ი. ო–ის უდანაშაულოდ ცნობა.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 1 სექტემბრის განაჩენით თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2025 წლის 4 ივლისის განაჩენი დარჩა უცვლელად.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განაჩენი საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ო–ის ინტერესების დამცველმა ადვოკატმა მ. ჭ–მა. კასატორი ითხოვს ი. ო–ის უდანაშაულოდ ცნობას, ასევე უთითებს, რომ გამოყენებული სასჯელი მკაცრია, ვინაიდან არ შეესაბამება მსჯავრდებულის მიერ ჩადენილი ქმედების ხასიათს და პიროვნებას.

6. სასამართლო ითვალისწინებს ზედა ინსტანციის სასამართლოების უფლებას, დაეთანხმონ ქვედა ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთებას, საფუძვლების გამეორების გარეშე (იხ., Hirvisaari v. Finland, no. 49684/99, par. 30, ECtHR, 25/12/2001). ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობის გაზიარება არ არღვევს დასაბუთებული გადაწყვეტილების უფლებას (იხ., Gorou v. Greece (No.2) no. 12686/03, paras. 37, 41, ECtHR, 20/03/2009).

7. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის (შემდეგში – საქართველოს სსსკ-ის) 306-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საკასაციო საჩივარი განიხილება საჩივრისა და მისი შესაგებლის ფარგლებში. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დაცვის მხარემ. კასატორი ითხოვს მსჯავრდებულ ი. ო–ის უდანაშაულოდ ცნობას.

8. კასატორის მტკიცებით, საქართველოს პარლამენტში შექმნილი დროებითი საგამოძიებო კომისიის უფლებამოსილება უკანონო და არაკონსტიტუციურია; კომისიის მიერ ი. ო–ის კომისიის სხდომაზე დაბარების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას დაირღვა შესაბამისი კანონით დადგენილი მოთხოვნები, – მხოლოდ თ. წ–ის, როგორც საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარის, ხელმოწერილი დოკუმენტი არ არის იურიდიული ვალდებულების წარმომშობი და შესაბამისად, მისი შეუსრულებლობა, ვერ შეფასდება დანაშაულად; ბრალდების მხარემ გამოძიება არ აწარმოა საქართველოს სსსკ-ის 37-ე მუხლის შესაბამისად, ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად, ვინაიდან არ გამოკითხა/დაკითხა კომისიის წევრი/ები. იმავდროულად, დაცვის მხარეს არ მიეცა სასურველი მოწმეების სასამართლოში დაკითხვის შესაძლებლობა; ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა მხოლოდ ფორმალურად შეაფასეს საგამოძიებო კომისიის წინაშე მსჯავრდებულის წარდგენის შემთხვევაში თვითინკრიმინაციისაგან დაცვის პრივილეგიის საკითხი; იმ პირობებში, როდესაც საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის კანონიერი მოთხოვნის შეუსრულებლობა, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის (შემდეგში – ასკ-ის) თანახმად, არის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, დაცვის მხარისათვის გაუგებარია, რატომ დაიწყო ი. ო–ის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა საქართველოს სსკ-ის 349-ე მუხლით, რომელიც იმავე ქმედებისათვის აწესებს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას და რატომ მიენიჭა თანაბარი იურიდიული ძალის მქონე აქტებიდან (საქართველოს სსკ/ასკ) უპირატესობა უფრო მკაცრ რეგულაციას; თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვით დაირღვა მსჯავრდებული პირის უფლებები; იმავდროულად, გასაჩივრებული განაჩენით განსაზღვრული სასჯელი არ შეესაბამება ჩადენილი ქმედების ხასიათსა და მსჯავრდებულის პიროვნებას.

9. სასამართლო ითვალისწინებს, რომ დასაბუთებული გადაწყვეტილების ვალდებულება არ მოითხოვს მხარეების მიერ მითითებულ ყველა არგუმენტზე დეტალური პასუხის გაცემას (იხ. Fomin v. Moldova, no. 36755/06, par. 31, ECtHR,11/11/2011).

10. 2003-2012 წლებში მოქმედი რეჟიმის, ამ რეჟიმის პოლიტიკური თანამდებობის პირებისა და პოლიტიკურ პარტიებში გაერთიანებული მოქმედი და ყოფილი თანამდებობის პირების 2003 წლიდან დღემდე საქმიანობის შემსწავლელი საქართველოს პარლამეტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის (შემდეგში – საგამოძიებო კომისიის) თავმჯდომარის თ. წ–ს 2025 წლის 27 მარტის N..... მიმართვის (თანდართული მასალით), 2025 წლის 24 მარტის N..... და 2025 წლის 24 აპრილის N...... წერილების, ნ. ჭ–ის მიერ ახსნა-განმარტებისათვის მოსაწვევ პირთან სატელეფონო კავშირის შესახებ 2025 წლის 24 მარტის ოქმის, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2025 წლის 28 მარტის N7512 განჩინების საფუძველზე, ნ. ჭ–ის კუთვნილი ,,Samsung-ის” ფირმის მობილური ტელეფონიდან გამოთხოვილი, ნ. ჭ–ისა და ი. ო–ის ტელეფონის ნომრებს შორის არსებული კომუნიკაციის ამსახველ ინფორმაციის (ტექსტური შეტყობინებისა და სატელეფონო კომუნიკაციის სახით („სქრინშოტები“)); მხარეების მიერ უდავოდ ცნობილი მოწმეების ნ. ჭ–ისა და დ. ხ. (ფ–ი)გამოკითხვის ოქმების; კომისიის 2025 წლის 27 მარტის სხდომის კენჭისყრის ვიდეოჩანაწერის და სისხლის სამართლის საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებისა და სხვა მტკიცებულებების მხედველობაში მიღებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მტკიცებას მსჯავრდებულ ი. ო–ის უდანაშაულობის შესახებ.

11. იმავდროულად, სასამართლოს განხილვის საგანს არ წარმოადგენს საქართველოს პარლამენტის არჩევნების/დროებითი საგამოძიებო კომისიის ლეგიტიმაცია, ი. ო–ის საგამოძიებო კომისიაში დაბარებისას ცალკეული პირების მიერ კანონმდებლობის დარღვევის/პასუხისმგებლობის საკითხი.

12. სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით დგინდება, რომ საგამოძიებო კომისიამ ახსნა-განმარტების მიცემის მიზნით, 2025 წლის 26 მარტს, მიიწვია ი. ო–ი. კერძოდ:

12.1. ნ. ჭ–ის მიერ ახსნა-განმარტებისათვის მოსაწვევ პირთან სატელეფონო კავშირის შესახებ 2025 წლის 24 მარტის ოქმის თანახმად, კომისიის გადაწყვეტილების შესაბამისად და კომისიის თავმჯდომარის დავალებით, ი. ო–ს მობილურ ტელეფონზე დაუკავშირდა მისი კუთვნილი ტელეფონის ნომრიდან 2025 წლის 24 მარტს 13:38 საათზე. მან ი. ო–ს გააცნო კომისიის გადაწყვეტილება კომისიის 2025 წლის 26 მარტის სხდომაზე მის გამოცხადებასთან დაკავშირებით, რაზეც ამ უკანასკნელმა უპასუხა, რომ ინფორმაციას ვერ დაიმახსოვრებდა და ეცნობებინა წერილობით. საუბრის დასრულებამდე გაწყდა კავშირი. მეორე ზარს – 13:40 საათზე – ი. ო–მა აღარ უპასუხა. შეთანხმებისამებრ, ი. ო–ს 2025 წლის 24 მარტის 14:58 საათზე იმავე ნომერზე, გაუგზავნა ტექსტური შეტყობინება 26 მარტის 13:00 საათზე კომისიის წინაშე გამოცხადებასთან დაკავშირებით. ასევე, 24 მარტის 15:11 საათზე, იმავე ნომერზე, გაუგზავნა ოფიციალური წერილი თავმჯდომარის ხელმოწერით. პასუხი არ მიუღია, თუმცა ტელეფონის ეკრანზე აისახა მაჩვენებელი, რომ ადრესატმა მისი გზავნილები ნახა (ტ. N1; ს.ფ. 12).

12.2. საქართველოს ფოსტის 2025 წლის 25 მარტის ცნობის თანახმად, 2025 წლის 24 მარტს, 19:20 საათზე და 2025 წლის 25 მარტს, 09:20 საათზე, ....... ....ის ფ..... დ. ხ–ე გამოცხადდა მისამართზე – ქ. თ–ი, ..... ქუჩა N.., ბინა N.. – ი. ო–ისათვის წერილის ჩაბარების მიზნით. მიმღების არყოფნის გამო პაკეტის ჩაბარება ვერ მოხერხდა. პირველი ვიზიტის დროს კორპუსის დაცვის თანამშრომელმა განუცხადა, რომ ი. ო–ი არ იმყოფებოდა თ–ში.

12.3. საქართველოს ფოსტის 2025 წლის 25 მარტის ცნობის თანახმად, 2025 წლის 25 მარტს, 16:00 საათზე ს....... .....ის ფ......... დ. ხ–ე გამოცხადდა მისამართზე სოფელ ტ–ში ი. ო–ისათვის წერილის ჩაბარების მიზნით. მიმღებმა პირმა – ი. ო–მა – პირადად განაცხადა უარი პაკეტის ჩაბარებაზე.

12.3.1. მოწმე დ. ხ–ის გამოკითხვის ოქმის (უდავოდ ცნობილი) თანახმად, ი. ო–ს მიმართა სახელით და უთხრა, რომ წერილი ჰქონდა მისთვის გადასაცემი, რომელიც გამოგზავნილი იყო საქართველოს პარლამენტიდან. მან უარი განუცხადა წერილის ჩაბარებაზე. შესაბამისად, დ. ხ–ემ შეადგინა სათანადო ცნობა (ტ. N1; ს.ფ. 38-41).

12.4. 2025 წლის 31 მარტის ინფორმაციის გამოთხოვის ოქმის და გამოთხოვილი ინფორმაციის – ე.წ. „სქრინშოტების“ – თანახმად, 2025 წლის 31 მარტს თბილისის საქალაქო სასამართლოს განჩინების საფუძველზე, ნ. ჭ–ის კუთვნილი ,,Samsung-ის” ფირმის მობილური ტელეფონიდან გამოთხოვილი იქნა ნ. ჭ–სა და ი. ო–ს შორის არსებული კომუნიკაციის ამსახველი ინფორმაცია (ტექსტური შეტყობინებები და სატელეფონო კომუნიკაცია), რომლის თანახმად, 2025 წლის 24 მარტს, 13:38 საათზე, ნ. ჭ–ი დაუკავშირდა ი. ო–ს ზემოხსენებულ მობილური ტელეფონის ნომერზე. ნ. ჭ–ს 13:40 საათზე ი. ო–ის მობილურ ტელეფონზე განხორციელებული აქვს მეორე ზარიც, თუმცა კომუნიკაცია არ შედგა. აღნიშნულის შემდეგ, ნ. ჭ–მა ი. ო–ს გაუგზავნა შემდეგი შინაარსის შეტყობინება – „ბატონო ი–ი, ჩვენი სატელეფონო საუბრის შესაბამისად, გიგზავნით წერილობით შეტყობინებას კომისიის წინაშე თქვენი გამოცხადების შესახებ მიმდინარე წლის 26 მარტს, 13:00 საათზე, როგორც შევთანხმდით. პატივისცემით, საპარლამენტო კომისიის სამდივნოს ხელმძღვანელი ნ. ჭ–ი“. წერილობით შეტყობინებასთან ერთად ნ. ჭ–მა ი. ო–ს გაუგზავნა კომისიის წინაშე მისი მოწვევის შესახებ შედგენილი კომისიის თავმჯდომარის მიერ ხელმოწერილი ოფიციალური დოკუმენტი, როგორც PDF ვერსიის, ისე – ფოტოსურათის სახით, სადაც ფიქსირდებოდა შემდეგი ტექსტი: ,,ბატონ ი. ო–ს, საქართველოს პარლამენტის 2025 წლის 5 თებერვლის დადგენილების საფუძველზე, შეიქმნა საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისია (შემდგომში – კომისია). კომისიის გამოსაკვლევ საკითხად განსაზღვრულია 2003-2012 წლებში მოქმედი რეჟიმისა და რეჟიმის პოლიტიკური თანამდებობის პირების საქმიანობა. გაცნობებთ, რომ კომისიის მიერ მოთხოვნილია თქვენ მიერ ახსნა-განმარტების მიცემა 2004-2008 წლებში .... და .... ტერიტორიებზე შექმნილ ვითარებასთან დაკავშირებით, რისთვისაც მოწვეული ბრძანდებით მიმდინარე წლის 26 მარტს, 13:00 საათზე. აქვე შეგახსენებთ, რომ კომისიის წინაშე გამოცხადებაზე უარი წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს და ამგვარი ქმედება ისჯება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. პატივისცემით, კომისიის თავმჯდომარე, თ. წ–ი“. შეტყობინებაზე ი. ო–ს არ უპასუხია, თუმცა ჩანს, რომ შეტყობინებები ნანახია (ტ. N1; ს.ფ. 34-37).

12.5. ნ. ჭ–მა გამოკითხვისას დაადასტურა ზემოაღნიშნული ინფორმაცია (იხ. ტ. N1; ს.ფ. 20-25).

13. მოცემულ შემთხვევაში, მხარეების მიერ უდავოდ ცნობილი მოწმეების – ნ. ჭ–ისა და დ. ხ– (ფ–ი)გამოკითხვის ოქმებით, ასევე – ნ. ჭ–ის მიერ ახსნა-განმარტებისათვის მოსაწვევ პირთან სატელეფონო კავშირის შესახებ 2025 წლის 24 მარტის ოქმით, ნ. ჭ–ის კუთვნილი ,,Samsung-ის” ფირმის მობილური ტელეფონიდან გამოთხოვილი, ნ. ჭ–ისა და ი. ო–ის ტელეფონის ნომრებს შორის არსებული კომუნიკაციის ამსახველი ინფორმაციით და სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი სხვა მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ საქართველოს პარლამენტის 2025 წლის 5 თებერვლის დადგენილების საფუძველზე, შექმნილი 2003-2012 წლებში მოქმედი რეჟიმისა და რეჟიმის პოლიტიკური თანამდებობის პირების საქმიანობის შემსწავლელი საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის მიერ, 2004-2008 წლებში ..... და .... .....ტერიტორიებზე შექმნილ ვითარებასთან დაკავშირებით ახსნა-განმარტების მიცემის მიზნით, 2003-2012 წლებში მოქმედი რეჟიმისა და რეჟიმის პოლიტიკური თანამდებობის პირების საქმიანობის შემსწავლელი საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის ბლანკზე (სასამართლო ითვალისწინებს, რომ საქართველოს პარლამენტის ბიუროს 2025 წლის 17 თებერვლის №21/12 გადაწყვეტილებით დამტკიცდა 2003-2012 წლებში მოქმედი რეჟიმისა და რეჟიმის პოლიტიკური თანამდებობის პირების საქმიანობის შემსწავლელი საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის დებულება, რომლის პირველი მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, საგამოძიებო კომისიას, თავისი საქმიანობის საჭიროებიდან გამომდინარე, აქვს ბლანკი, ხოლო მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარე: წარმოადგენს კომისიას საქართველოს პარლამენტში და მესამე პირებთან ურთიერთობაში; იწვევს და წარმართავს კომისიის სხდომებს; კოორდინაციას უწევს კომისიის წევრთა საქმიანობას; ხელს აწერს კომისიის გადაწყვეტილებებს, სხდომის ოქმებსა და სხვა შესაბამის დოკუმენტებს; ახორციელებს კანონმდებლობით და ამ დებულებით მისთვის მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს) შესრულებული საგამოძიებო კომისიის თავმჯდომარის ხელმოწერილი მიმართვით/წერილით, რომლის თანახმად: ,,კომისიის მიერ მოთხოვნილია თქვენ მიერ ახსნა-განმარტების მიცემა … რისთვისაც მოწვეული ბრძანდებით”, ი. ო–ი მიწვეული იქნა საგამოძიებო კომისიის 2025 წლის 26 მარტის სხდომაზე (დოკუმენტში ასევე აღნიშნულია, რომ კომისიის წინაშე გამოცხადებაზე უარი წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს და ამგვარი ქმედება ისჯება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით).

13.1. შესაბამისად, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით დასტურდება, რომ ი. ო–ისათვის ცნობილი იყო, რომ დაბარებული იყო დროებითი საგამოძიებო კომისიის სხდომაზე 2025 წლის 26 მარტს, 13:00 საათზე.

14. საქართველოს სსკ-ის 349-ე მუხლი მიზნად ისახავს საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის ნორმალური და ეფექტიანი ფუნქციონირების უზრუნველყოფას და ადგენს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას კომისიის საქმიანობისთვის ხელის შეშლისათვის – საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის კანონიერი მოთხოვნის შეუსრულებლობისათვის, რაც, მათ შორის, გულისხმობს პარლამენტის საგამოძიებო კომისიის სხდომაზე მოწვევისას გამოუცხადებლობას საპატიო მიზეზის გარეშე (იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2026 წლის 26 თებერვლის N813აპ-25 განჩინება). დანაშაული უმოქმედობით (მოცემულ შემთხვევაში, გამოუცხადებლობა) ხორციელდება და დამთავრებულია დროებითი საგამოძიებო კომისიის მოთხოვნის შეუსრულებლობის მომენტიდან. დანაშაულის მოტივს ქმედების კვალიფიკაციისათვის მნიშვნელობა არ აქვს.

14.1. საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მე-3 პუნქტის, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტის 67-ე მუხლის პირველი პუნქტის (2025 წლის 1 ივლისამდე მოქმედი რედაქცია), 2003-2012 წლებში მოქმედი რეჟიმისა და რეჟიმის პოლიტიკური თანამდებობის პირების საქმიანობის შემსწავლელი საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის დებულების მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, დროებითი საგამოძიებო კომისიის მოთხოვნა 2025 წლის 24 მარტის სხდომაზე მიწვევის შესახებ ი. ო–ისთვის წარმოშობდა სხდომაზე გამოცხადების სამართლებრივ ვალდებულებას.

15. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით დასტურდება, რომ ი. ო–მა ჩაიდინა მისთვის მსჯავრადშერაცხილი დანაშაული. კერძოდ, მიუხედავად იმისა, რომ მისთვის ცნობილი იყო საგამოძიებო კომისიის მიერ 2025 წლის 26 მარტს, 13:00 საათზე, კონკრეტულ საკითხთან დაკავშირებით ახსნა-განმარტების მისაცემად დაბარების შესახებ და, იმავდროულად, ცნობილი იყო არგამოცხადების სამართლებრივი შედეგი, იგი (საპატიო მიზეზის გარეშე) არ გამოცხადდა საგამოძიებო კომისიაში.

15.1. სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი არცერთი მტკიცებულებით არ დგინდება, რომ ი. ო–ი დაინტერესდა კომისიის სხდომაზე მისი დაბარების პროცედურულ-სამართლებრივი საფუძვლით. შესაბამისად, კომისიის სხდომაზე მისი გამოუცხადებლობის შესახებ გადაწყვეტილება არ უკავშირდებოდა აღნიშნულ ნაწილში კომისიის საქმიანობის ორგანიზაციულ-სამართლებრივ მხარის იმ საკითხებს, რაზეც კასატორი უთითებს საჩივარში.

15.2. ამ პირობებში კი, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მტკიცებას, რომ ი. ო–მა არ ჩაიდინა მისთვის მსჯავრადშერაცხილი დანაშაული, მათ შორის, იმაზე მითითებით, რომ კომისიის თავმჯდომარის ხელმოწერილი დოკუმენტი, რომელშიც მითითებულია: ,,კომისიის მიერ მოთხოვნილია თქვენს მიერ ახსნა-განმარტების მიცემა”; ,,მოწვეული ბრძანდებით მიმდინარე წლის 26 მარტს, 13:00 საათზე”; ,,შეგახსენებთ, რომ კომისიის წინაშე გამოცხადებაზე უარი წარმოადგენს სისხლის სამართლის დანაშაულს და ამგვარი ქმედება ისჯება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით”, არ არის იურიდიული ვალდებულების წარმომშობი და შესაბამისად, მისი შეუსრულებლობა, ვერ შეფასდება დანაშაულად.

16. დაცვის მხარის მტკიცებასთან მიმართებით, რომ გამოძიება არასრულყოფილად ჩატარდა, ბრალდების მხარემ არ გამოკითხა/დაკითხა კომისიის წევრი/ები და არც დაცვის მხარეს მიეცა სასურველი მოწმეების სასამართლოში დაკითხვის შესაძლებლობა, სასამართლო ითვალისწინებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, სისხლის სამართლის საქმის მასალებით არ დგინდება, რომ დაცვის მხარეს არ მიეცა შესაძლებლობა/ხელი შეეშალა დაცვის უფლების განხორციელებაში, მათ შორის, მტკიცებულებების მოპოვებაში, სისხლის სამართლის საქმეში არსებული მტკიცებულებების გამოკვლევაში, დაცვის მხარის მიერ მოპოვებული მტკიცებულების პროცესის მწარმოებელი ორგანოსათვის წარდგენაში.

16.1. საკასაციო სასამართლო ითვალისწინებს, რომ საქართველოს სსსკ-ის 114-ე მუხლის მე-2¹ ნაწილის თანახმად, დაცვის მხარის შუამდგომლობით გამოძიების ადგილის ან მოწმის ადგილსამყოფლის მიხედვით მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე მოწმედ შეიძლება ასევე დაიკითხოს გამოსაკითხი პირი, თუ არსებობს ფაქტი ან/და ინფორმაცია, რომელიც ობიექტურ პირს დააკმაყოფილებდა, რათა მას დაესკვნა აღნიშნული პირის მიერ სისხლის სამართლის საქმის გარემოებათა დასადგენად საჭირო ინფორმაციის შესაძლო ფლობის ფაქტი, და ამ პირის დაკითხვა დაცვის მხარისთვის მნიშვნელოვანია, ამასთანავე, ეს პირი გამოკითხვაზე უარს ამბობს.

16.2. დაცვის მხარის მიერ სამართალწარმოებისას არ იქნა წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება (მაგალითად, ელექტრონული კომუნიკაცია, sms/ელექტრონული ფოსტით გაგზავნილი შეტყობინება და ა.შ. აღნიშნულ საქმესთან დაკავშირებით, დაცვის უფლების განხორციელების მიზნით, შესაბამისი პირების გამოკითხვის თაობაზე პირადად მათთან/ სამდივნოსთან/სხვა სტრუქტურულ ერთეულთან კომუნიკაციის/უარის შესახებ) ანდა დასაბუთებული არგუმენტი, რაც დაადასტურებდა, რომ დაცვის მხარემ ობიექტურად, მისგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო, ვერ შეძლო ზემოაღნიშნული პირების გამოკითხვა/დაკითხვა და შესაბამისად, მიუთითებდა კასატორის პრეტენზიის საფუძვლიანობაზე.

16.2.1. დაცვის მხარემ სასამართლოში დასაკითხ პირთა სიაში აღნიშნული პირები მიუთითა და მათი დაკითხვა არსებით სასამართლო სხდომაზე მოითხოვა საქართველოს სსსკ-ის 83-ე მუხლით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევით, ამასთან ისე, რომ არ ისარგებლა საქართველოს სსსკ-ით დაცვის მხარისათვის მინიჭებული (მოწმეთა გამოკითხვა/მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე დაკითხვა) უფლებებით, რაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2025 წლის 14 მაისის №1/2501-25 საოქმო განჩინებით გახდა მათი დასაკითხ პირთა სიიდან ამორიცხვის საფუძველი (ტ. N2; ს.ფ. 195, 216).

16.3. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, უსაფუძვლოა კასატორის მტკიცება, რომ (აღნიშნულ პირთა სასამართლოში დაკითხვაზე სასამართლოს უარით) დაცვის მხარეს შეეზღუდა მისთვის სასურველი მოწმეების დაკითხვის შესაძლებლობა.

17. კასატორი ასევე უთითებს, რომ „დაუდგენელია, ხსენებულ დოკუმენტებზე დატანილი ხელმოწერა ნამდვილად ეკუთვნის თუ არა თ. წ–ს“, ბრალდების მხარემ არ დანიშნა/წარმოადგინა შესაბამისი ექსპერტიზა/დასკვნა.

17.1. საკასაციო სასამართლო ითვალისწინებს ექსპერტიზის მიზანს, განსახილველი დანაშაულის ფაქტობრივ გარემოებებს და დოკუმენტის ფორმას/სახეს, იმ გარემოებას, რომ დოკუმენტის ავთენტიკურობის დადგენისათვის საქართველოს სსსკ-ი უპირობოდ და ყოველთვის არ ითხოვს ექსპერტიზის ჩატარებას, იმ გარემოებას, რომ სისხლის სამართლის საქმეში წარმოდგენილი არც ერთი მტკიცებულებით სადავო არ არის ხელმოწერის კუთვნილება კომისიის თავჯდომარისადმი, ასევე იმ გარემოებას, რომ საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი შეჯიბრებითობის პრინციპიდან გამომდინარე დაცვის მხარეს ანიჭებს აღნიშნული საპროცესო მოქმედების (ექსპერტიზა) ჩატარების უფლებას (თუ დაცვის მხარეს სადავოდ მიაჩნდა ხელმოწერის ნამდვილობა), ასევე იმ გარემოებას, რომ სისხლის სამართლის საქმის მასალებით არ დგინდება, რომ დაცვის მხარეს შეეზღუდა აღნიშნული შესაძლებლობა. შესაბამისად, კასატორის მტკიცება აღნიშნულ ნაწილში უსაფუძვლოა.

18. ასევე უსაფუძვლოა კასატორის მტკიცება, თითქოს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა ფორმალურად შეაფასეს საგამოძიებო კომისიის წინაშე მსჯავრდებულის წარდგენის შემთხვევაში თვითინკრიმინაციისაგან დაცვის პრივილეგიის საკითხი.

18.1. სასამართლო კვლავაც აღნიშნავს, რომ საკუთარი თავის წინააღმდეგ ჩვენების მიცემისაგან თავის შეკავების კონსტიტუციით გარანტირებული უფლების რეალიზება იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც შესაბამისი ორგანოს წარმომადგენელი ითხოვს აღნიშნული პრივილეგიით დაცული ინფორმაციის მიწოდებას. შესაბამისად, თვითინკრიმინაციისაგან დაცვის პრივილეგიის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილება მსჯავრდებულს უნდა მიეღო კომისიაზე ოფიციალურად გამოცხადების შემდეგ კონკრეტულ კითხვებთან/საკითხთან მიმართებით (იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2026 წლის 26 თებერვლის N801აპ-25 განჩინება).

18.2. მოცემულ შემთხვევაში, ბრალდების მხარე მსჯავრდებულს ედავება დროებითი საგამოძიებო კომისიისათვის არა ინფორმაციის მიუწოდებლობას (კომისიის მიერ/სხდომაზე მისთვის დასმულ რომელიმე საკითხთან მიმართებით პასუხის გაცემაზე/ინფორმაციის მიწოდებაზე უარის თქმას), არამედ – კომისიის მოთხოვნის მიუხედავად, კომისიის სხდომაზე არ გამოცხადებას.

18.3. შესაბამისად, კასატორის მითითება თვითინკრიმინაციისგან დაცვის პრივილეგიაზე – არარელევანტური და სამართლებრივად უსაფუძვლოა.

19. კასატორი ასევე სადავოდ ხდის საქართველოს სსკ-ის 349-ე და საქართველოს ასკ-ის 173³-ე მუხლებით დადგენილი პასუხისმგებლობების ურთიერთმიმართების/ურთიერთგადაფარვის საკითხს. კერძოდ, კასატორის მტკიცებით გაუგებარია, რატომ დაიწყო ი. ო–ის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნა და რატომ მიენიჭა თანაბარი იურიდიული ძალის მქონე აქტებიდან უპირატესობა უფრო მკაცრ რეგულაციას.

19.1. ნორმატიულ აქტთა ურთიერთმიმართებას, ნორმატიულ აქტთა შორის უპირატესი იურიდიული ძალის განსაზღვრის, ასევე – თანაბარი იურიდიული ძალის მქონე ნორმატიულ აქტებს შორის უპირატესობის მქონე აქტის დადგენის საკითხს აწესრიგებს „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის მე-7 მუხლის მე-8 პუნქტის თანახმად, ,,თანაბარი იურიდიული ძალის მქონე ნორმატიულ აქტებს შორის წინააღმდეგობის შემთხვევაში უპირატესობა ენიჭება უფრო გვიან მიღებულ (გამოცემულ) ნორმატიულ აქტს”.

19.2. იმავდროულად, სამართლის ნორმათა სისტემური განმარტების თანახმად, „თუ კოლიზიური ნორმები სპეციალურია და ამავე დროს აქვთ თანაბარი იურიდიული ძალა, მაშინ გვიან გამოცემულ ნორმას უპირატესობა ენიჭება ადრე გამოცემული ნორმის მიმართ: Lex posterior derogate legi priori. გვიან გამოცემული სამართლის ნორმა უფრო ზუსტად ასახავს კანონმდებლის ნებას. კანონი ჩვეულებრივ, პირდაპირ უთითებს მანამდე მოქმედი ნორმის ძალადაკარგულად ცნობის შესახებ. თუ მსგავსი მითითითება კანონის ტექსტში უშუალოდ არ გვხვდება მაშინ მოქმედებს წესი – Lex posterior derogate legi priori“ (იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2026 წლის 26 თებერვლის N813აპ-25 განჩინება).

19.3. შესაბამისად, ვინაიდან თანაბარი იურიდიული ძალის მქონე ორი აქტი – საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 173³-ე მუხლი 1995 წლიდან და საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 349-ე მუხლი 1999 წლიდან (1999 წლის 22 ივლისის კანონი), – ადგენს პასუხისმგებლობას ერთიდაიგივე ქმედებისთვის – საქართველოს პარლამენტის დროებითი საგამოძიებო კომისიის კანონიერი მოთხოვნის შეუსრულებლობისთვის, – უპირატესობა უნდა მიენიჭოს უფრო ახალ/მოგვიანებით, გამოცემულ საქართველოს საკანონმდებლო ნორმატიულ აქტს – საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსს (იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2026 წლის 26 თებერვლის N813აპ-25, 2026 წლის 4 მარტის №836აპ-25 განჩინებები).

20. კასატორის მტკიცებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვით დაირღვა მსჯავრდებულის უფლება სამართლიანი სასამართლო განხილვაზე. კასატორი ზეპირი მოსმენით საქმის განხილვის საჭიროების დასაბუთებისათვის უთითებს: ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებაზე, (კასატორის მტკიცებით, ი. ო–ი იყო ერთ-ერთი პირველი მსჯავრდებული, ვისაც საქართველოს სსკ-ის 349-ე მუხლით ბრალი წარედგინა შესაბამისად, საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვა მნიშვნელოვანი იქნებოდა ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის), იმ გარემოებაზე, რომ დაცვის მხარის სააპელაციო საჩივარი ეხებოდა განსახილველი საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებს და აპელანტი მსჯავრდებული დავობდა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას მოწმეთა დაკითხვის შესაძლებლობის შეზღუდვაზე.

20.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 18 აგვისტოს განჩინების თანახმად, სააპელაციო საჩივრის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვა განპირობებული იყო იმ გარემოებით, რომ „საქმე განეკუთვნება ნაკლებად მძიმე დანაშაულთა კატეგორიას, ამასთან, წარმოდგენილი მასალები იძლევა საჩივარში მითითებული გარემოებების ზეპირი მოსმენის გარეშე სრულყოფილად შეფასების, ობიექტური გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას და არ არსებობს მისი ზეპირი მოსმენით განხილვის აუცილებლობა“ (ტ. N4; ს.ფ. 3-4).

20.2. საქართველოს სსსკ-ის 295-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო საჩივრის განმხილველი სასამართლო უფლებამოსილია საჩივრის დასაშვებად ცნობიდან 2 კვირის ვადაში, ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილოს, მათ შორის, მხარის საჩივარი ნაკლებად მძიმე კატეგორიის დანაშაულთა საქმეებზე. საქართველოს სსკ-ის 349-ე მუხლი სასჯელის სახედ და ზომად ადგენს ჯარიმას ან თავისუფლების აღკვეთას ერთ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე. საქართველოს სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად: ,,ნაკლებად მძიმეა ისეთი განზრახი ან გაუფრთხილებლობითი დანაშაული, რომლის ჩადენისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული მაქსიმალური სასჯელი არ აღემატება ხუთი წლით თავისუფლების აღკვეთას”.

20.3. შესაბამისად, საქართველოს სსსკ-ის 295-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, თბილისის სააპელაციო სასამართლო უფლებამოსილი იყო განეხილა საქმე ზეპირი მოსმენის გარეშე. ამასთან, დაცვის მხარე არ ითხოვდა ახალი მტკიცებულების გამოკვლევას, არ დავობდა/არ დაუყენებია შუამდგომლობა მტკიცებულების/ების კანონის არსებითი დარღვევით გამოკვლევასა და ამგვარი მტკიცებულების ხელახლა გამოკვლევის თაობაზე; აპელანტი დაცვის მხარის მსჯელობა მიემართებოდა სამართლებრივ და არა ფაქტობრივ საკითხებს, რაც უპირობოდ არ მოითხოვს ზეპირი მოსმენით სასამართლო სხდომაზე განხილვას. ამასთან, საქმის ზეპირი მოსმენით ან მის გარეშე განხილვა ობიექტურად ვერ მოახდენს გავლენას სასამართლო პრაქტიკაზე (როდესაც განხილვის საგანია სამართლებრივი საკითხები).

20.4. ზეპირი განხილვით სასამართლო „მოსმენების ჩატარების ვალდებულება არ არის აბსოლუტური (იხ. Håkansson and Sturesson v. Sweden, no. 11855/85, par.66, ECtHR, 21/02/1990). „ზეპირი მოსმენის გარეშე საკითხის განხილვა/გადაწყვეტა თავისთავად და ყოველთვის არ ნიშნავს სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევას“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 23 მაისის №3/2/574 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე გიორგი უგულავა საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-65).

20.5. „მაშინაც კი, როდესაც სააპელაციო სასამართლოს აქვს საქმის განხილვის იურისდიქცია როგორც ფაქტებთან, ისე კანონიერებასთან მიმართებით, სასამართლოს არ შეუძლია დაადგინოს, რომ მე-6 მუხლი ყოველთვის მოითხოვს საჯარო განხილვის უფლებას, იმ საკითხების ხასიათის მიუხედავად, რომლებზეც უნდა იქნეს გამოტანილი გადაწყვეტილება (იხ. Muttilainen v. Finland, no. 18358/02, par.23, ECtHR, 22/05/2007). საჯაროობის მოთხოვნა, ერთ-ერთი საშუალებაა, რომლითაც ხდება სასამართლოების მიმართ ნდობის შენარჩუნება. ამასთან, არსებობს სხვა ასპექტები, მათ შორის, გონივრულ ვადაში საქმის სასამართლოში განხილვის უფლება და მასთან დაკავშირებული, ეროვნული სასამართლოების წარმოებაში არსებული საქმეების სწრაფად განხილვის საჭიროება, რაც მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის შემდგომ სამართალწარმოების სტადიებზე საჯარო მოსმენის აუცილებლობის განსაზღვრისას“ (Mchedlishvili v. Georgia, no. 894/12, par.32, ECtHR, 25/05/2021). ამასთან, საქმის ,,ზეპირი მოსმენა აუცილებელი არ არის: მაგალითად, სადაც სასამართლოებს შეუძლიათ სამართლიანად და გონივრულად გადაწყვიტონ საქმე მხარეთა წარდგინებისა და სხვა წერილობითი მასალების საფუძველზე“ (იხ.: Kezerashvili v.Georgia, no. 11027/22, par.101, ECtHR, 5/12/2024).

20.6. „ზეპირი განხილვის უფლების დაცვის სტანდარტი მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული სამართალწარმოების შინაარსზე. იმ შემთხვევაში, როდესაც საქმის განხილვა უკავშირდება ფორმალურ-სამართლებრივი საკითხების დადგენას, ნაკლებია ზეპირი მოსმენის გამართვის ინტერესი. ამ შემთხვევაში მოქმედებს პრინციპი jura novit curia („სასამართლომ იცის კანონი“) და მხარეების მიერ სამართლებრივ გარემოებებზე მითითებას მხოლოდ დამხმარე ფუნქცია აქვს“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 27 თებერვლის №2/2/558 გადაწყვეტილება „საქართველოს მოქალაქე ილია ჭანტურაია საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“, II-42).

21. სასჯელის უკანონობის – სიმკაცრის, ჩადენილ ქმედებასთან და ი. ო–ის პიროვნებასთან შეუსაბამობის – შესახებ მტკიცებასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ითვალისწინებს, რომ საქართველოს სსსკ-ის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილი, სასჯელის უკანონობის გამო, სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის გასაჩივრებას ითვალისწინებს იმ შემთხვევაში, თუ „გამოყენებულია სასჯელის ისეთი სახე ან ზომა რომელიც აშკარად არ შეესაბამება მსჯავრდებულის ქმედების ხასიათსა და პიროვნებას“ (საქართველოს სსსკ-ის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი). შესაბამისად, კანონმდებელი არ ითვალისწინებს მხოლოდ მიზანშეწონილობის კრიტერიუმიდან გამომდინარე სასჯელის გადასინჯვის უფლებამოსილებას (იხ. მაგ., საქართველოს უზენაესი სასამართლოს შემდეგი განჩინებები: 2026 წლის 26 იანვრის N 987აპ-25, 2025 წლის 12 ნოემბრის N680აპ-25, 2025 წლის 2 ოქტომბრის N 401აპ-25).

21.1. კასატორი სასჯელის უკანონობის დასაბუთებისათვის უთითებს, რომ გასაჩივრებულ განაჩენში სასამართლო ,,არასწორად აფასებს მსჯავრდებული პირის პიროვნებას, დადასტურების შემთხვევაშიც კი მისი ქმედებების მოტივს, მიზანსა და განზრახვას. აღნიშნული კი განაპირობებს სასამართლოს მხრიდან სასჯელის ნაწილში უკანონო განაჩენის მიღებას“.

21.2. კასატორი არ ასაბუთებს/არც კი უთითებს კონკრეტულად რაში გამოიხატა სასამართლოს შეფასების მცდარობა – მაგალითად, რა გარემოებები არ იქნა გათვალისწინებული/შეფასებული და რაში გამოიხატა/რითი დასტურდება „მსჯავრდებული პირის პიროვნების, მისი ქმედებების მოტივის, მიზნის და განზრახვის“ სასამართლოს შეფასების მცდარობა, რა გავლენა ჰქონდა აღნიშნულს სასჯელის კონკრეტული სახის/ზომის განსაზღვრაზე და რა ამტკიცებს გასაჩივრებულ განაჩენში განსაზღვრული სასჯელის უკანონობას. შესაბამისად, კასატორის მოთხოვნა ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია.

21.2.1. სასამართლო ასევე ითვალისწინებს, რომ გასაჩივრებულ განაჩენში სასჯელის სახისა და ზომის (თავისუფლების აღკვეთის მინიმუმთან მიახლოებული ხანგრძლივობით) განსაზღვრისას სასამართლომ იმსჯელა ჩადენილი ქმედების და მსჯავრდებული პირის ინდივიდუალურ მახასიათებლებზე, დანაშაულის ჩადენის გარემოებებზე, დანაშაულის ჩადენის შემდეგ მსჯავრდებულის ქმედებებსა და მასში გამოვლენილ მართლსაწინააღმდეგო ნებაზე, საქართველოს სსკ-ის 39-ე მუხლით განსაზღვრული სასჯელის მიზნების მიღწევადობაზე არასაპატიმრო სასჯელის გამოყენებით, დამატებითი სასჯელის გამოყენების საკითხზე.

22. „როდესაც სასამართლო უარს ამბობს საჩივრის დასაშვებობაზე, ვინაიდან საჩივარი არ აკმაყოფილებს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის სამართლებრივი საფუძვლები, მცირე დასაბუთებამაც შეიძლება დააკმაყოფილოს კონვენციის მე-6 მუხლის მოთხოვნები“ (Kadagishvili v. Georgia, no. 12391/06, par. 175, ECtHR, 14/05/2020).

23. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის შესწავლის შედეგად არ იკვეთება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. არ იკვეთება საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობა. შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.

24. „საკასაციო ინსტანციის სასამართლოების მიერ დასაშვებობის კრიტერიუმის გამოყენება ემსახურება მართლმსაჯულების ჯეროვნად განხორციელების კანონიერ მიზანს (იხ. Tchaghiashvili v. Georgia, no. 19312/07, par. 34, ECtHR, 2/09/2014; Borisenko and Yerevanyan Bazalt Ltd v. Armenia, no. 18297/08, ECtHR, 14/04/2009; Kuparadze v. Georgia, no.30743/09, par. 76 ECtHR, 21/09/2017).

25. საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სსსკ-ის 300-ე მუხლით, 303-ე მუხლის მე-3, მე-3², მე-3³, მე-4 ნაწილებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დაუშვებლად იქნეს ცნობილი მსჯავრდებულ ი. ო–ის ინტერესების დამცველი ადვოკატის – მ. ჭ–ის – საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2025 წლის 1 სექტემბრის განაჩენზე;

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ლ. ფაფიაშვილი

მოსამართლეები: მ. ვასაძე

ლ. თევზაძე