№ას-1341-1359-2011 23 თებერვალი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – ვ., ბ. და ი. წ-ეები
მოწინააღმდეგე მხარე – გ. კ-ე-დ-ე
გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ბ., ვ. და ი. წ-ეებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში გ. კ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვეს ქ. ქუთაისში, ... ქ. №75-ში (ყოფილი ჯ-ის ქუჩა №129.75-Si) მდებარე სახლზე მესაკუთრედ ცნობა.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილებით ბ., ვ. და ი. წ-ეების სარჩელი დაკმაყოფილდა; მოპასუხე გ. კ-ისათვის 4500 ლარის (სადავო სახლის ღირებულების 25%-ის) გადახდის სანაცვლოდ, ბ., ვ. და ი. წ-ეები ცნობილ იქნენ ქ. ქუთაისში ... ქ. №74-ის (ყოფილი ჯ-ის ქ. №129, 75-ში) მდებარე სახლის (საერთო ფართით 113,47კვ.მ.) მესაკუთრეებად.
საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. კ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელი დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით გ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ბ., ვ. და ი. წ-ეების სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
ქ. ქუთაისში, ... ქ. №75–ში (ყოფილი ჯ-ის ქუჩა №129. 75-ში) მდებარე საცხოვრებელი სახლის (საერთო ფართი 113.47 კვ.მ) 1/2 ნაწილი რეგისტრირებულია მოპასუხე გ. კ-ის საკუთრებად. 1/2 ნაწილი კი, მოპასუხე მხარის განმარტების თანახმად, რეგისტრირებულია აწ. გარდაცვლილი ვ. დ-ის საკუთრებად, რომლის მემკვიდრესაც წარმოადგენს მოპასუხე გ. კ-ე.
ქ. ქუთაისში, ... ქ. №75–ში (ყოფილი ჯ-ის ქუჩა №129. 75) მდებარე საცხოვრებელ სახლში 1974 წლიდან ჩაწერილია და ცხოვრობს მოსარჩელე ბ. წ-ე, 1976 წლიდან - ვ. წ-ე, ხოლო 1984 წლიდან კი, მოსარჩელე ი. წ-ე.
სადავო საცხოვრებელ სახლში მცხოვრებ მოსარჩელეთა სახელზე ირიცხებოდა კომუნალური გადასახადები, რომელსაც თავადვე იხდიან. აღნიშნული გარემოება მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ;
საქმეში არსებული ქონების შეფასების აუდიტორული დასკვნის თანახმად, სადავო სახლი შეფასებულია 18000 ლარად.
კანონიერ ძალაშია შესული 1988 წლის 22 აპრილის საქართველოს სსრ უმაღლესი სასამართლოს სამოქალაქო სამართლის საქმეთა სასამართლო კოლეგიის გადაწყვეტილებით სადავო საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეებს: გ. და ვ. დ-ეებს, უარი ეთქვათ სადავო სახლთმფლობელობიდან წ-ეების გამოსახლებაზე იმ საფუძვლით, რომ 1) მესაკუთრეებს გ. კ-ესა და ვ. დ-ეს გააჩნდათ სხვა საცხოვრებელი სადგომი და არ სჭირდებოდათ შეძენილი ქონება პირადი სარგებლობისათვის და 2) სასამართლომ დაადგინა, რომ წ-ეები დამქირავებლის უფლებით ცხოვრობდნენ სადავო სადგომში და ბინაში არ შესახლებულან ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, რომელიც განუსაზღვრელი ვადით იყო დადებული წინა მესაკუთრე ლუტიძესთან, საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსის 154-ე მუხლის მიხედვით კი, განუსაზღვრელი ვადით დადებული საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულება შეიძლება მოიშალოს მესაკუთრის მოთხოვნით, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ საცხოვრებელი სადგომი პირადი სარგებლობისათვის სჭირდება მესაკუთრეს.
მხარეებს არც ის ფაქტობრივი გარემოება გაუხდიათ სადავოდ, რომ არსებობს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, რომლითაც ჯ. წ-ის სარჩელი (რომლითაც იგი ითხოვდა სადავო საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრედ ცნობას) არ დაკმაყოფილდა, ვ. და გ. დ-ეების სარჩელი დაკმაყოფილდა და კანონიერად ჩაითვალა სანოტარო წესით გაფორმებული სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება დადებული გ. ღ-ეს (სახლის ძველ მესაკუთრესა) და ვ. და გ. დ-ეებს შორის. ამ გადაწყვეტილებიდან გამომდინარე, დ-ეებმა არაერთგზის იდავეს წ-ეების გამოსახლებაზე სადავო სახლთმფლობელობიდან, მათ შორის, საქმეში წარმოდგენილია 1994 წლის 13 აპრილის ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს განჩინება (ს.ფ.82), რომლითაც ვ. დ-ისა და გ. კ-ის სარჩელი წ-ეების ბინიდან გამოსახლების შესახებ, დატოვებულ იქნა განუხილველად იმ მოტივით, რომ მოსარჩელეებმა არ დაიცვეს ამ კატეგორიის საქმეებისათვის საქმის წინასწარი, სასამართლოსგარეშე გადაწყვეტის დადგენილი წესი.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1982 წლიდან მოყოლებული ვ. დ-ე და გ. კ-ე დავობენ მოპასუხეთა (წ-ეების) გამოსახლებაზე მათი საკუთრებიდან, და სადავო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის თაობაზე რაიმე გარიგება მათთან არ დაუდვიათ.
სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ბათილი გარიგების საფუძველზე, გ. ლაღაძემ სადავო საცხოვრებელი სახლი 41 000 მანეთად მიჰყიდა ჯ. წ-ეს, საიდანაც 15 000 მანეთი მაშინვე მიიღო ბეს სახით (იხ.ს.ფ.69).
საქმეში ს.ფ. 71-ზე წარმოდგენილი ხელწერილით, დგინდება, რომ დამატებით სახლის იმჟამინდელ მესაკუთრეს წ-ემ გადაუხადა 1000 მანეთი და 7500 მანეთი, (მართალია ხელწერილში იკითხება არა 7500, არამედ 700 500 და სამოცდაათი ათას ხუთასი, მაგრამ სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე თავად ვ.წ-ემ დაადასტურა, რომ ეს არის ტექნიკური შეცდომა და საერთო ჯამში მათ ბინის ნასყიდობის მხოლოდ ნაწილი აქვთ გადახდილი ლაღიძისათვის დაახლოებით 22 000 თუ 35 000 მანეთი). აღნიშნული დგინდება იმითაც, რომ სადავო სახლთმფლობელობა ღ-ემ ჯ. წ-ეს მიჰყიდა 41 000 მანეთად (ანუ იმაზე ბევრად ნაკლებად, რაც მითითებულ ხელწერილშია დაფიქსირებული).
დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებისას სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად, ვერ იქნებოდა გამოყენებული “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ”, კანონი, ვინაიდან მოსარჩელეები არ იყვნენ ამ კანონის მიხედვით, მოსარგებლედ მიჩნევის სუბიექტები.
პალატის განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეები სადავო სახლთმფლობელობაზე მესაკუთრეებად ცნობის მოთხოვნას იმით ასაბუთებდნენ, რომ სახეზე იყო “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონით გათვალისწინებული გარიგება, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა ზემოაღნიშნულ მოსაზრება და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ რაიმე გარიგების საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ წ-ეებზე არ დასტურდება არც სახლთმფლობელობის ამჟამინდელ მესაკუთრესთან (რომელიც 1982 წლიდან მოყოლებული დაობს თავისი კანონიერი უფლების დასაცავად) და არც ძველ მესაკუთრესთან- ღ-ესთან. რასაც ადასტურებდა ძველი მესაკუთრისათვის თანხის არასრულყოფილად გადახდის ფაქტი და სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე თავად წ-ეების მიერ განმარტებული, რომ გ. ღ-ე მათ ვერ შეუთანხმდა სახლის ღირებულებაზე და სწორედ ამიტომ 1981 წელს ეს სახლი მიჰყიდა გ. და ვ. დ-ეებს.
პალატის განმარტებით, იმავე გარემოებაზეა მითითება საქმეში მტკიცებულების სახით წარმოდგენილ 1988 წლის 22 აპრილის საქართველოს უმაღლესი სასამართლოს გადაწყვეტილებაში, რომელიც მართალია არ არის პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულება, მაგრამ ერთ-ერთი მტკიცებულებაა, რომელიც სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში ხელს უწყობს სასამართლოს შინაგანი რწმენის ჩამოყალიბებას.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მითითებული გარემოებები: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაცია, კომუნალური გადასახადების გადახდა, მესაკუთრისათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდა წარმოადგენენ იმ ფაქტებს, რომლითაც უნდა დასტურდებოდეს სადგომის დათმობის შესახებ გარიგება, ანუ, პირი რომ მოსარგებლედ იქნეს მიჩნეული, ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებით უნდა დასტურდებოდეს მოსარგებლესა და მესაკუთრეს შორის გარიგების არსებობა, ანუ უნდა დადასტურდეს, რომ ბინით მოსარგებლე მესაკუთრის დარად იმიტომ იყენებს საცხოვრებელ სადგომს, რომ მას და საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეს შორის არსებობდა გარიგება. მართალია, მოსარჩელეები რეგისტრირებული იყვნენ სადავო ფართში და იხდიდნენ კომუნალურ გადასახადებს, მაგრამ, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხოლოდ რეგისტრაცია სადავო ფართში და კომუნალური გადასახადების გადახდა არ იყო საკმარისი საფუძველი პირის მოსარგებლედ მიჩნევისათვის; მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები (რეგისტრაცია და გადასახადების გადახდა) სამართლებრივად გამყარებული მხოლოდ იმ შემთხვევაში იქნებოდა მოსარგებლისათვის, თუ ამ ფაქტებით დადასტურდებოდა მესაკუთრესთან რაიმენაირი სასყიდლიანი გარიგების არსებობა.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ვ., ბ. და ი. წ-ეები არ იყვნენ ზემოაღნიშნული კანონის მეორე მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული სუბიექტები, რადგან მათ სასამართლოს წინაშე ვერ შეძლეს დაედასტურებინათ, რომ მესაკუთრეებთან რაიმე სასყიდლიანი გარიგება ჰქონდათ დადებული, შესაბამისად, მათი სასარჩელო მოთხოვნა, "საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ" საქართველოს კანონით მინიჭებული უფლებების რეალიზაციის თაობაზე, პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია და არ დააკმაყოფილა.
სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ბ., ვ. და ი. წ-ეებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორთა განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ შეაფასა მათ მიერ წარმოდგენილი შინაურული ხელწერილი სახლის ყიდვის თაობაზე, რომელიც დადებული ჰქონდათ გ. ლაღიძესთან; ამასთან, არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ისინი უკვე 40 წელია, რაც ჩაწერილები არიან სადავო ბინაში და იხდიან კომუნალურ გადასახადებს და გაუგებარია, თუ რატომ არ გაავრცელა სასამართლომ მათ ურთეირთობაზეც „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ საქართველოს კანონი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ბ., ვ. და ი. წ-ეების საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. ქუთაისში, ... ქ. №75-ში (ყოფილი ჯ-ის ქ. №129, 75) მდებარე საცხოვრებელი სახლის (სართო ფართით 113,47 კვ.მ) ნაწილი რეგისტრირებულია მოპასუხე გ. კ-ის საკუთრებად. 1/2 ნაწილი კი, მოპასუხის განმარტებით, რეგისტრირებულია აწ. გარდაცვლილი ვ. დ-ის საკუთრებად, რომლის მემკვიდრესაც წარმოადგენს მოპასუხე გ. კ-ე.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. ქუთაისში, ... ქ. №75-ში (ყოფილი ჯ-ის ქ. №129, 75) მდებარე საცხოვრებელი სახლში 1974 წლიდან ჩაწერილია და ცხოვრობს მოსარჩელე ბ. წ-ე, 1976 წლიდან - ვ. წ-ე, ხოლო 1994 წლიდან მოსარჩელე ი. წ-ე.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა დავას არ იწვევდა ის გარემოება, რომ სადავო საცხოვრებელ სახლში მცხოვრებ მოსარჩელეთა სახელზე ირიცხებოდა კომუნალური გადასახადები, რომელსაც თავადვე იხდიდნენ. მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნულ ურთიერთობაზე არ ვრცელდება „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რადგან მოსარჩელეები არ არიან ის სუბიექტები, რომელსაც ეს კანონი მოსარგებლედ მიიჩნევს.
აღნიშნულის საფუძვლად სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა იმაზე, რომ არ დასტურდება საცხოვრებელი სადგომის დათმობის გარიგების დადება არც ამჟამინდელ მესაკუთრესა და არც ძველ მესაკუთრესთან – ღ-ესთან, რაზედაც, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მიუთითებს ძველი მესაკუთრისათვის თანხის არასრულყოფილად გადახდის ფაქტი. ამასთან ერთად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 1982 წლიდან მოყოლებული ვ. დ-ე და გ. კ-ე დაობენ წ-ეების გამოსახლებაზე მათი საკუთრებიდან, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებებით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ისმის კითხვა: წარმოადგენენ თუ არა კასატორები „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ სუბიექტებს და რამდენად შეისწავლა სააპელაციო სასამართლომ ყველა აუცილებელი ფაქტობრივი ელემენტი აღნიშნულ კითხვაზე პასუხის გასაცემად.
ამასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, მნიშვნელობა ენიჭება არა იმ გარემობას, რომ მხარეთა შორის 1982 წლიდან მიმდინარეობდა დავები სადავო ქონებასთან მიმართებაში, არამედ იმას თუ რა ურთიერთობა არსებობდა წ-ეებსა და ძველ მესაკუთრე ღ-ეს შორის.
კანონიერ ძალაში შესული 1988 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ „სადავო სახლში ბ. და ვ. წ-ეების დამქირავებლის უფლებით ჩასახლების შემდეგ (1979 წლის მარტის თვეში) დაიდო სახლის ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება გ. (ღ.) დ.ის ძე ღ-ესა და ჯ. ვ.ის ძე წ-ეს შორის“ (ს.ფ. 21). ამავე გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ „გ. (ღ.) ღ-ე საბოლოოდ ვერ შეუთანხმდა მოპასუხეებს (წ-ეებს) სახლის ღირებულებაზე და 1981 წლის 6 ნოემბერს ეს სახლი მიჰყიდა გ. და ვ. დ-ეებს...” ამავე გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ, აღნიშნულიდან გამომდინარე, „მოპასუხეებმა (წ-ეებმა) სადავო სახლში ცხოვრება გააგრძელეს სახლის ყიდვა-გაყიდვის შინაურული გარიგების საბოლოოდ დასრულებამდე უარის თქმის შემდეგ სახლის მესაკუთრის ნება-სურვილით. გ. (ღ.) ღ-ე ცნობდა მოპასუხეების სარგებლობის უფლებას სადავო სახლზე და მათი გამოსახლების საკითხი არ დაუყენებია” (ს.ფ. 21).
ამასთან ერთად, გასათვალისწინებელია, რომ ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილებით უმაღლესმა სასამართლომ მხარეთა შორის ქირავნობის ურთიერთობის საფუძვლად დაუდო არა 1979 წელს დადებული შინაურული ნასყიდობის ხელწერილი, არამედ ამ შინაურული ნასყიდობის დადებამდე მხარეთა შორის წარმოშობილი ურთიერთობა, რაც დაკვალიფიცირდა როგორც ქირავნობა.
ამდენად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ იმ ფაქტების გათვალისწინებით, რომ წ-ეებმა ძველ მესაკუთრეს გადაუხადეს შინაურული ხელწერილით განსაზღვრული თანხის ნაწილი (და არა სრული თანხა) არ მიუთითებს იმაზე, რომ მათ შორის არ არსებობდა გარიგება საცხოვრებელი სადგომის დათმობის თაობაზე. გასათვალისწინებელია, რომ საქმეში წარმოდგენილი უმაღლესი სასამართლოს 1988 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ „გ. (ღ.) ღ-ე ცნობდა მოპასუხეების სარგებლობის უფლებას სადავო სახლზე და მათი გამოსახლების საკითხი არ დაუყენებია”. ამდენად, გასარკვევია ურთიერთობა, რომელიც არსებობდა წ-ეებსა და ღ-ეს შორის შინაურული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე წ-ეების მიერ თუნდაც საცხოვრებელი სადგომის ნაწილის გადახდის შემდეგ. ამდენად, იმ შემთხვევაში, თუ წ-ეებს არა აქვთ სრულად გადახდილი შინაურული ნასყიდობის გარიგებით განსაზღვრული საცხოვრებელი სადგომის ღირებულება, შესაძლებელია მხარეთა (წ-ეები-ღ-ე) შორის წარმოშვას ურთიერთობა არა ფორმადაუცველი ნასყიდობის, არამედ საცხოვრებელი სადგომის დათმობის გარიგების საფუძველზე.
„საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 1.1 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, „მოსარგებლეა _ პირი, რომელიც კანონის მიღების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ან მფლობელობის უფლება მიღებული აქვს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით“.
აღნიშნული დანაწესი უთითებს ისეთ ურთიერთობებზე, რომლის თანახმად, მესაკუთრის მიერ ხდებოდა ნივთის მიტოვება (დათმობა) მოსარგებლის სასარგებლოდ. ერთ შემთხვევაში, საცხოვრებელი სადგომის გადაცემა ხდებოდა მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ხოლო, მეორე შემთხვევაში კი, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით. ამ უკანასკნელ შემთხვევაშიც იგულისხმება კანონით გათვალისწინებული წესების დარღვევით საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის უფლების გადაცემა. ამისათვის გარკვეული საფასურის გადახდა, განსახილველი კანონის მე-2 მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, წარმოადგენს ერთ-ერთ მტკიცებულებას, რომლითაც დასტურდება ამავე კანონის მიზნებიდან გამომდინარე საცხოვრებელი სადგომის სარგებლობის ფაქტი.
ამრიგად, ანგარიშგასაწევია, მითითებული კანონის ის დანაწესი, რომლის თანახმად, მოსარგებლეა ის პირი, რომელიც კანონის მიღების მომენტისათვის კეთილსინდისიერად ფაქტობრივად ფლობს საცხოვრებელ სადგომს. კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა დადგინდეს, მოიპოვეს თუ არა წ-ეებმა ფაქტობრივი ფლობის უფლება ღ-ისაგან. რა გარემოებებით იყო განპირობებული ის, რომ შინაურული ნასყიდობის ხელწერილით გათვალისწინებული თანხის მხოლოდ ნაწილის გადახდის მიუხედავად „გ. (ღ.) ღ-ე ცნობდა მოპასუხეების სარგებლობის უფლებას სადავო სახლზე და მათი გამოსახლების საკითხი არ დაუყენებია” (ს.ფ. 21).
მხოლოდ წ-ეებსა და ღ-ის შორის არსებული ურთიერთობის დადგენის შემდეგაა შესაძლებელი წ-ეებსა და დ-ე-კ-ეს შორის არსებული ურთიერთობების განსაზღვრა.
წ-ეებსა და ღ-ის შორის არსებული ურთიერთობის კონტექსტში უნდა გამახვილდეს ყურადღება ზემოაღნიშნული კანონის მე-2 მუხლის მე-4 ნაწილზე, კერძოდ, მითითებული ნორმის თანახმად, „გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებებით: სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაციითა და კომუნალური გადასახადების გადახდით, ანდა მესაკუთრესათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდით (გარდა ქირავნობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქირისა).“
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და შესაბამისი მითითებების საფუძველზე უნდა დადგინდეს გადაწყვეტილებისათვის აუცილებელი ფაქტობრივი გარემოებები.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ვ., ბ. და ი. წ-ეების საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
