ას-1654-1642-2011 2 თებერვალი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს «ჯ. ფ-ი»

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს «ო-ი»

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 22 სექტემბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

დავის საგანი – შენობიდან წყალსაქაჩის გატანა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. კ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს «თ-ის» მიმართ შენობიდან წყალსაქაჩის გატანის მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო: ქ.თბილისის პრივატიზაციისა და სახელმწიფო ქონების აღრიცხვის სამმართველოს მიერ ნასყიდობის აქტის საფუძველზე გაცემული ¹23/165პ საკუთრების მოწმობის საფუძველზე მოსარჩელეს საკუთრებაშია ქ.თბილისში, ფ-ის ქ¹19-ში მდებარე უძრავი ქონება, სადაც მოწყობილია წყალსაქაჩი. აღნიშნული მოსარჩელეს ხელს უშლის, შენობაში მოაწყოს საცხოვრებელი პირობები. მოპასუხემ საკუთარი სახსრებით წყალსაქაჩის გატანაზე უარი განაცხადა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 სექტემბრის განჩინებით მოსარჩელე გ.კ-ის უფლებამონაცვლედ ჩაბმულ იქნა შპს «ო-ი», ხოლო ამავე სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 2 ივნისის განჩინებით სათანადო მოპასუხედ მიჩნეულ იქნა შპს «ჯ. ფ-ი».

მოპასუხემ წარდგენილი სარჩელი არ ცნო შემდეგი დასაბუთებით: თბილისის ვაკე-საბურთალოს გამგეობამ უკანონოდ მოახდინა ქ.თბილისში, ფ-ის ქ.¹19-ში მდებარე უძრავი ქონების პრივატიზაცია. სადავო თბოპუნქტში განთავსებულია ძვირადღირებული წყალსაქაჩი სისტემა, რომლის მეშვეობითაც მარაგდება ბახტრიონის ქუჩის მოსახლეობის დიდი ნაწილი და აღნიშნული წყალსაქაჩი სისტემის დემონტაჟი პრაქტიკულად შეუძლებელია. იგი წარმოადგენს სასიცოცხლო მნიშვნელობის ობიექტს. ამასთან, თბოპუნქტის პირველ მესაკუთრესა და მოპასუხეს შორის არსებული შეთანხმების თანახმად, მოპასუხე უპრობლემოდ ისარგებლებდა ქონებით, მხარეთა შორის საუბარი იყო ასევე სადავო ქონების მოპასუხისათვის საკუთრებაში გადაცემაზე. წყალსაქაჩი სისტემის გადატანის შემთხვევაში ბახტრიონის ქუჩის მოსახლეობის დიდი ნაწილი წყალმომარაგების გარეშე დარჩება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე შპს «ო-ის» სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე შპს «ჯ. ფ-ს» აღეკვეთა მოსარჩელის მიმართ ხელშეშლის განხორციელება, მასვე დაეკისრა ქ.თბილისში, ფ-ის ქ¹19-ში მდებარე უძრავ ნივთში განთავსებული წყალსაქაჩის გატანა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება შპს «ჯ. ფ-მა» გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა შპს «ჯ. ფ-ის» სააპელაციო საჩივარი, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 მაისის განჩინებით შპს «ჯ. ფ-ის» საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 22 სექტემბრის განჩინებით შპს «ჯ. ფ-ის» სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქლააქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მონაცემებით, უძრავ ქონებაზე, მდებარე ქ. თბილისში, ფ-ის ¹19-ის მიმდებარედ მიწის ნაკვეთი 220 კვ.მ. და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობაზე, საერთო ფართით 187 კვ.მ.-ზე რეგისტრირებულია შპს «ო-ის» საკუთრება.

ხსენებულ უძრავ ნივთში განთავსებულია წყალსაქაჩი მოწყობილობა, რომელიც თბილისის მთავრობის 2006 წლის 31 იანვრის დადგენილებით აღირიცხა შპს «თ-ის» (შპს «ჯ. ფ-ი») ბალანსზე და რომლის ექსპლუატაციასაც ახორციელებს შპს «ჯ. ფ-ი».

წყალსაქაჩი სადგურის არსებობის პირობებში, შპს «ო-ი» შეზღუდულია კუთვნილ უძრავ ნივთზე განახორციელოს მესაკუთრის უფლებამოსილება, კერძოდ, ისარგებლოს (შევიდეს კუთვნილ შენობაში), აწარმოოს სამშენებლო სამუშაოები.

მოპასუხის მტკიცებით, შპს «ჯ. ფ-ს» სადავო უძრავი ნივთის ყოფილ მესაკუთრესთან - გ. კ-ესთან ჰქონდა შეთანხმება დასახელებული უძრავი ნივთის გამოყენებასთან დაკავშირებით. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილზე მითითებით, პალატამ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში არ მოიპოვებოდა არანაირი მტკიცებულება მოპასუხის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად. მხოლოდ მოპასუხის წარმომადგენლის განმარტება კი არ იყო საკმარისი მის მიერ მითითებული გარემოების დადასტურებულად მიჩნევისათვის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა მასზე, რომ მოპასუხეს არ გააჩნდა ზემოხსენებულ უძრავ ნივთზე მფლობელობის განხორციელების უფლება.

სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივ დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მართებულად იხელმძღვანელა საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებით. პალატამ განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილი იყო, რომ მოსარჩელეს არ ეძლეოდა საშუალება კუთვნილ დასახელებულ უძრავ ნივთზე განახორციელებინა მესაკუთრის უფლებამოსილება, კერძოდ, წყალსაქაჩი სადგურის არსებობის პირობებში, მოსარჩელე შეზღუდული იყო შესულიყო კუთვნილ შენობაში და ასეევე, ეწარმოებინა სამშენებლო სამუშაოები.

აპელანტის განმარტება იმასთან დაკავშირებით, რომ შპს «ჯ. ფ-ი» სამოქალაქო კოდექსის 159-ე მუხლის შესაბამისად, აღჭურვილი იყო სათანადო უფლებით შეუზღუდავად ესარგებლა კ-ის სახელზე რიცხული უძრავი ქონებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ მოპასუხის მითითება მხოლოდ იმ გარემოებაზე, რომ დასახელებულ უძრავ ნივთში მოწყობილი იყო წყალსაქაჩი სადგური და დანიშნულებისამებრ მუშაობდა, არ იწვევდა თავად იმ უძრავი ნივთის დატვირთულობას მოპასუხის სასარგებლოდ. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას მასზედ, რომ იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელეს არ ეძლევა კუთვნილი ნივთით სარგებლობის შესაძლებლობა იმის გამო, რომ იქ განთავსებულია მოპასუხის ბალანსზე რიცხული წყალსაქაჩი მოწყობილობა და იმავდროულად, მოპასუხეს არანაირი სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია უძრავი ნივთის მფლობელობისთვის, ერთმნიშვნელოვნად იკვეთება მესაკუთრის ინტერესის დაცვისთვის კანონით გათვალისწინებული სამართლებრივი მექანიზმის - ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნის განხორციელების საფუძველი.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმების შედეგად დაასკვნა, რომ სააპელაციო საჩივრების პრეტენზია დაუსაბუთებელი იყო და მასში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდნენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების მატერიალურ და პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 22 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ჯ. ფ-მა», მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ დაუსაბუთებლად არ გაიზიარა კომპანიის პოზიცია მასზე, რომ კომპანიის მოძრავი ნივთი ფუნქციონირებდა სენობაში მესაკუთრის თანხმობით. აღნიშნულთან დაკავშირებით, კასატორი მიუთიტებს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ შენობა გასხვისდა ფიზიკურ პირ კ-ეზე, შპს «თ. წ-ი» (ყოფილი შპს «ჯ. ფ-ი») უპრობლემოდა აგრძელებდა შენობაში განთავსებულ წყალსაქაჩი სადგურის მეშვეობით მიმდებარე ტერიტორიის მოსახლეობისათვის წყლის მიწოდებას. ამასტან, კასატორის აზრით, ამავე პერიოდის შემდგომ კომპანიამ კ-ესთან შეთანხმებით შენობაში ჩაატარა მნიშვნელოვანი სარემონტო სამუშაოები, ვინაიდან არსებობდა შეთანხმება მესაკუთრესთან, რაც ცხადყოფს, რომ ეჭვის საფუძველს მოკლებულია ვარაუდი მასზე, რომ მესაკუთრესა და მფლობელს შორის ჩამოყალიბებული იყო სამართლებრივი ურთიერთობა და ნდობის მაღალი ხარისხიდან გამომდინარე, მხარეებს შორის წერილობითი დოკუმენტი არ შემდგარა, რაც არც მოწინააღმდეგე მხარეს არ უარყვია, შესაბამისად, კომპანიის აღნიშნული პოზიცია უსაფუძვლო არ ყოფილა და სასამართლოს უნდა მიეცა სწორი სამართლებრივი შეფასება.

კასატრის აზრით, არამართებულია სასამართლოს განმარტება მასზე, რომ შპს «ო-ი» შეზღუდული იყო ესარგებლა თავისი უძრავი ნივთით, ვინაიდან, მისთვის იმთავითვე ცნობილი იყო, რომ იძენდა ნაკლიან ნივთს და პრეტენზიები აღარ უნდა წარმოშობოდა, მით უფრო, რომ კომპანიასა და კ-ეს შორის არსებობდა შეტანხმება და უძრავი ნივთის შეძენით შპს «ო-ზე» გადავიდა თმენის ვალდებულება.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა გარემოებას მასზე, რომ უძრავი ნივთის პრივატიზაციიდან მეორე მესაკუთრეზე გასხვისებამდე მოპასუხე კომპანიას გააჩნდა გონივრული ვადა, რათა მოეგვარებინა წყალსაქაჩის გადატანა. კასატორის აზრით, აღნიშნული მსჯელობა თავისთავად ადასტურებს და განამტკიცებს კომპანიის პოზიციას მასზე, რომ წყალსაქაჩის ფუნქციონირება შეტანხმებული იყო სწორედ მესაკუთრესთან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 დეკემბრის განჩინებით შპს «ჯ. ფ-ის» საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს «ჯ. ფ-ის» საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს «ჯ. ფ-ის» საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს «ჯ. ფ-ის» საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი საქართველოს სახელმწიფო ხაზინის (კოდი:220101222) საბიუჯეტო შემოსავლების ¹300773150 სახაზინო კოდით ¹200122900 ანგარიშიდან.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.