№ას-1683-1669-2011 16 თებერვალი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები _ ნ. და ნთ. ჩ-ეები (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ა-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინებები – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებები
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი _ გარიგების ნაწილის ბათილად ცნობა, უძრავი ნივთის ნაწილის საერთო სარგებლობის გზად აღიარება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. ა-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნთ. და ნ. ჩ-ეების მიმართ და მოითხოვა ნთ. და ნ. ჩ-ეებს შორის 2008 წლის 27 ნოემბერს დადებული უძრავი ნივთის ნაჩუქრობის ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა ქ. თელავში, ჩ-ის ქ. №27ა-ში მდებარე უძრავი ნივთის ნაწილზე, რაც წარმოადგენს 71 კვ.მ-ს და მისი საერთო საკუთრების გზად აღიარება.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს, რადგან სადავო გზა თავიდანვე მათ ეკუთვნოდათ, რასაც ადასტურებს ჯერ კიდევ საჯარო რეესტრის ჩამოყალიბებამდე ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში არსებული ჩანაწერები.
თელავის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 28 აპრილის გადაწყვეტილებით ნ. ათუშვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ნთ. და ნ. ჩ-ეებს შორის 2008 წლის 27 ნოემბერს დადებული უძრავი ნივთის ნაჩუქრობის ხელშეკრულება ქ. თელავში, ჩ-ის ქ. №27ა-ში მდებარე უძრავი ნივთის ნაწილზე, საკადასტრო კოდით №..., კერძოდ, 71 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე (შესასვლელი გზის ნაწილში) და აღიარებულ იქნა იგი მხარეთა საერთო სარგებლობის გზად, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ნთ. და ნ. ჩ-ეებმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით ნ. და ნთ. ჩ-ეების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
თელავის მშრომელთა დეპუტატების საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1974 წლის 24 სექტემბრის №243 გადაწყვეტილებით მოსარჩელის მამას – გ. ა-ს მოპასუხე ნთ. ჩ-ის მეუღლე სერგო უსუფოვთან საერთო სარგებლობის ნაკვეთიდან გამოეყო 310 კვ.მ მიწის ნაკვეთი სახლის ასაშენებლად.
ნ. ა-მა მამის – გ. ა-ისგან მემკვიდრეობით მიიღო ქ.თელავში, ჩ-ის ქ. №27ა-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი.
ნ. ა-ის მომიჯნავედ, ჩ-ის №27-ში ცხოვრობდა ნთ. ჩ-ე, რომელმაც 1999 წელს მემკვიდრეობით მიიღო საცხოვრებელი სახლი მეუღლე სერგო უსუპიანცისაგან.
ნთ. და ნ. ჩ-ეებს შორის 2008 წლის 27 ნოემბერს დადებული უძრავი ნივთის ნაჩუქრობის ხელშეკრულებით ნთ. ჩ-ემ ქ.თელავში, ჩ-ის ქ. №27-ში მდებარე უძრავი ნივთი აჩუქა შვილს ნ. ჩ-ეს.
საჯარო რეესტრის ამონაწერით დგინდება, რომ ნ. ჩ-ის სახელზე ირიცხება უძრავი ქონება, სარეგისტრაციო კოდით №..., 346 კვ.მ დაზუსტებული ფართი.
თელავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების აღიარებაზე უფლებამოსილი კომისიის 2010 წლის 12 ნოემბრის №32 გადაწყვეტილებით გაუქმდა 2007 წლის 14 დეკემბერს ნთ. ჩ-ის სახელზე გაცემული №15 საკუთრების უფლების მოწმობა, რომლის ძალითაც ნთ. ჩ-ის სახელზე სხვა მიწის ფართობთან ერთად დაკანონდა სადავო გზაც.
თელავის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების აღიარებაზე უფლებამოსილი კომისიის 2010 წლის 12 ნოემბრის №16 სხდომის ოქმით დასტურდება, რომ კომისიამ შეისწავლა და დაადგინა, რომ ნამდვილად ნ. ა-ის მიწის ნაკვეთის ნაწილს აღმოსავლეთის მხრიდან კვეთს ნთ. ჩ-ის მიერ დაკანონებული მიწის ნაკვეთი. ამასთან, კომისიამ მითითება მისცა ნთ. ჩ-ეს, შეესწორებინა ნახაზები, რაზედაც ნთ. ჩ-ემ უარი განაცხადა.
პალატა არ დაეთანხმა აპელანტის მითითებას, რომ დავის საგანთან დაკავშირებით ნ. ა-ი გ. ა-ის უფლებამონაცვლე არ შეიძლება იყოს, რადგან თავად გ. ა-ს სიცოცხლეში განსახილველ საკითხთან მიმართებით პრეტენზია არ გამოუთქვამს. როგორც აღინიშნა, დღეის მდგომარეობით, საცხოვრებელი სახლი წარმოადგენს ნ. ა-ის საკუთრებას, ამასთან, დადგენილია, რომ ნ. ა-ის მიწის ნაკვეთის ნაწილს აღმოსავლეთის მხრიდან ნამდვილად კვეთს ნთ. ჩ-ის მიერ დაკანონებული მიწის ნაკვეთი. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ა-ი უფლებამოსილია, მის საკუთრებაში არსებული ქონებასთან დაკავშირებით მოთხოვნები წარუდგინოს სხვა პირს, მათ შორის, თანამესაკუთრეს.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრებას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, თითქოს, სადავო გზას ჰქონდა საერთო ჭიშკარი, რომლითაც მხარეები სარგებლობდნენ წლების მანძილზე. აღნიშნულ გარემოებასთან დაკავშირებით პირველი ინსტანციის სასამართლოში თავად აპელანტის (მოპასუხის) ნთ. ჩ-ის განმარტებით, ჭიშკარი ორივე მხარის ერთობლივი სახსრებით იყო გადაკეთებული საერთო სარგებლობისათვის.
მოპასუხეები (აპელანტები) ასევე არ უარყოფენ იმ ფაქტს, რომ მოსარჩელეს (მოწინააღმდეგე მხარეს) სხვა სამანქანე შესასვლელი ეზოსთან დასაკავშირებლად არ აქვს, სახლის უკან მას აქვს მიწის ფართობი სამეურნეო დანიშნულებისათვის.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის ავტორთა განმარტება, რომ მოსარჩელემ თავისი სურვილით შეიზღუდა საკომუნიკაციო საშუალება, სადარბაზო გადააკეთა ოთახად, რადგან ამის დამადასტურებელი მტკიცებულებები მხარეს არ სასამართლოსათვის წარუდგენია. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით ირკვევა, რომ ნ. ა-ის მამა გ. ა-მა სახლი ააშენა პროექტის დაცვით.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და განჩინება მტკიცებულების მიღებაზე უარის თქმის შესახებ ნთ. და ნ. ჩ-ეებმა გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, მოითხოვეს მათი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რადგან ნ. ა-ს არ ჰქონდა სადავო ნივთზე არანაირი უფლება და შესაბამისად მისი უფლება არ დარღვეულა.
ნ. ა-ის მოთხოვნის საფუძველი არ არსებობს, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის თანახმად, კრედიტორი მხოლოდ ვალდებულების ძალით არის უფლებამოსილი, მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება. ასეთი ვალდებულება არ არსებობს არც ერთი კასატორის მიმართ. სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა ამავე კოდექსის 317-ე მუხლით.
პალატამ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 1515-ე და 1513-ე მუხლები, რომელთა შესაბამისად, კასატორთა უკვე რეგისტრირებული ქონება ექვემდებარებოდა საჯარო რეესტრში უპირობოდ აღრიცხვას და არა საკუთრების უფლების ამღიარებელი კომისიის მიერ საკუთრებად აღიარებას.
პალატამ უგულებელყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის მოთხოვნები, რადგან საჩივარი რეესტრის ჩანაწერის უზუსტობაზე წარდგენილი არ ყოფილა. ამდენად შემძენის არაკეთილსინდისიერად ჩათვლა კანონისა და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკის დარღვევაა.
პალატამ არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი და არ იხელმძღვანელა საქმეში არსებული ძირითადი მტკიცებულებით – გენერალური გეგმა-ნახაზით, ფოტოილუსტრაციით, კასატორთა განმარტებებით და დაეყრდნო მხოლოდ ნ. ა-ის განმარტებას.
სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რადგან დედის მიერ შვილისათვის რაიმეს ჩუქება მართლსაწინააღმდეგო და უზნეო გარიგებად ვერ ჩაითვლება. პალატას ასევე არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლი, რადგან ის საერთო საკუთრებას განსაზღვრავს, მოცემულ შემთხვევაში კი ნ. ა-ის მამკვიდრებელი გ. ა-ი სადავო ნაკვეთის თანამესაკუთრე არ ყოფილა.
პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის დანაწესი, რადგან იგი იცავს შემძენის ინტერესებს და მოცემულ შემთხვევაში ნ. ა-ზე მეტად ნ. ჩ-ეს შეესაბამება.
სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლი, რადგან საჯარო რეესტრის ისეთი ჩანაწერი, რომელიც კასატორის მიერ საზღვრების დარღვევას დაადასტურებდა არ არსებობს. პალატამ არასწორად განმარტა ჩუქების ხელშეკრელების მარეგულირებელი ნორმები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით ნ. და ნთ. ჩ-ეების საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. და ნთ. ჩ-ეების საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ნ. და ნთ. ჩ-ეების საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
