ას-1764-1744-2011 6 თებერვალი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ნ. პ-ა (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ლ. ს-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და 2011 წლის 28 ივნისის საოქმო განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებისა და განჩინების გაუქმება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება

დავის საგანი _ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. პ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ლ. ს-ისა და მ. მ-ის მიმართ მ. მ-ესა და ლ. ს-ეს შორის 2009 წლის 10 აპრილს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

ქ.თბილისში, წ-ის პირველი ჩიხის ¹17-19-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები 1941 წელს აღირიცხა ი. და ა. კ-ების სახელზე, აღნიშნული ქონების ერთ-ერთი თანამესაკუთრე ი. კ-ი იყო ნ. პ-ას მამა, რომელიც სამამულო ომში გარდაიცვალა 1942 წელს. ნ. პ-ა არის ი.კ-ის ერთადერთი მემკვიდრე, რომელმაც დედასთან, ე. კ-ასთან ერთად, ფაქტობრივი ფლობით მიიღო სამკვიდრო ქონება. მოსარჩელის დედა გარდაიცვალა 1993 წელს და, ვინაიდან იგი ერთადერთი მემკვიდრე იყო ი.კ-ის, მას 2009 წლამდე არ გადაუფორმებია სამკვიდრო ამ ქონებაზე მოდავე პირის არარსებობის გამო. მიუხედავად იმისა, რომ ნ.პ-ა დაოჯახებული იყო, მას უარი არ უთქვამს სამკვიდრო ქონებაზე და არც მისი ფლობა შეუწყვეტია. 2008 წელს მოსარჩელემ დაიწყო მოქმედებები სამკვიდროს მისაღებად, რაც არავისთვის დაუმალავს. მ. მ-ე ნ. პ-ას დედის დის შვილიშვილია, რომელიც ყოველგვარი უფლების გარეშე ცხოვრობდა სადავო სახლში. მოსარჩელე მას, როგორც ნათესავს, ენდობოდა, თუმცა მან ნდობა ბოროტად გამოიყენა. სამკვიდრო ქონებაზე უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისას, 2009 წლის 1 მაისს მოსარჩელეს ეცნობა, რომ ამ ქონებაზე უკვე განხორციელებული იყო რეგისტრაცია, კერძოდ, ი.კ-ის სახელზე აღრიცხული ქონება, 2009 წლის 6 აპრილს დაურეგისტრირდა მილიდა მ-ეს, ხოლო ამ უკანასკნელმა ქონება მიჰყიდა ლ. ს-ეს. საჯარო რეესტრის ზემოაღნიშნულ წერილში რეგისტრაციის საფუძვლად მითითებული იყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის ¹3/2300 გადაწყვეტილება, რომელიც ამავე კოლეგიის კანონიერ ძალაში შესული 2009 წლის 10 ნოემბრის განჩინებით ბათილად იქნა ცნობილი. მიუხედავად სასამართლო გადაწყვეტილებისა, 2009 წლის 6 აპრილამდე მ.მ-ეს ქონება თავის სახელზე არ დაურეგისტრირებია, მან რეგისტრაციის მიზნით მხოლოდ 2009 წლის 22 თებერვალს მიმართა საჯარო რეესტრს, 2009 წლის 6 აპრილს ქონებაზე უფლება აღრიცხა საკუთარ სახელზე, ხოლო 2009 წლის 10 აპრილს თავის მეგობართან _ ლ. ს-ესთან გააფორმა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რითაც ნ.პ-ას ლ.ს-ისაგან, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენისაგან, გაუჭირდებოდა ქონების გამოთხოვა. დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება თვალთმაქცური გარიგებაა, რასაც ადასტურებს შემდეგი გარემოებები: მ.მ-ეს ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ ბინა არ დაუცლია, ნასყიდობის საგანი მყიდველს არ გადასცემია. მხარეთა შეთანხმებით ბინის დაცლა მოხდებოდა ხელშეკრულების გაფორმებიდან წელიწადნახევრის შემდეგ, გამყიდველის მიერ კომუნალური გადასახადების დავალიანების არარსებობის დამადასტურებელი ქვითრების გადაცემის პირობით. გარიგების თვალთმაქცურობაზე მეტყველებს, ნასყიდობის საგანი, ფასი და მისი შინაარსი, სადავო ქონება წარმოადგენს თანასაკუთრებას, ბინისა და მიწის ნაკვეთის ცალკე გამოსაყოფად საჭიროა იურიდიული მოქმედებების განხორციელება, დამატებითი ხარჯების გაწევა, მაშინ, როცა მას შეეძლო უფრო კარგ ადგილას იმავე ან უფრო ნაკლებ ფასად შეეძინა უკეთესი ბინა. თუ ლ. ს-ე კეთილსინდისიერი შემძენია და მას ნამდვილად გადახდილი აქვს ფული მ.მ-ისათვის, მა შემდეგ, რაც მან შეიტყო შეძენილი ქონების სადავოობა, საეჭვოა თუ რატომ არ სთხოვს გამყიდველს ხელშეკრულების გაუქმებას ან ხელშეკრულების მოშლას მოტყუებისათვის, რომელმაც ხელშეკრულებაში დააფიქსირა, რომ ბინა სადავო არ იყო. მყიდველის პასიურობა მიანიშნებს მხოლოდ იმაზე, რომ მას ფული არ გადაუხდია და, შესაბამისად, მას ქონების დაკარგვის საფრთხე არ აღელვებს.

მოპასუხე ლ. ს-ემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

მოპასუხისათვის გაურკვეველია, თუ რა არის დავის საგანი. სარჩელის ფორმაში დავის საგნის გრაფაში მითითებულია _ სამკვიდრო ქონება, ხოლო შემდეგ მთელი მიმოხილვა ეხება თვალთმაქცურ და მოჩვენებით გარიგებას. სარჩელში აღნიშნული გარემოება, რომ მოპასუხეები არიან მეგობრები, არის მხოლოდ მოსარჩელის ეჭვი და არ შეესაბამება სინამდვილეს, რადგანაც გაზეთში გამოქვეყნებული განცხადების საფუძველზე მოხდა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმება. მ.მ-ემ ლ. ს-ეს სთხოვა გამყიდველს წელიწადნახევრის ვადით ეცხოვრა აღნიშნულ ბინაში, თუ იგი შემძენს არ სჭირდებოდა. ამჟამად მხარეები შეთანხმდნენ, კიდევ 6 თვით იცხოვროს გამყიდველმა ბინაში და გადაიხადოს ბინის ქირა. ლ.ს-ემ შეამოწმა ნასყიდობისათვის საჭირო დოკუმენტები ჩანაწერები და დარწმუნდა, რომ გასაყიდი ბინის ერთადერთი მესაკუთრე, სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე, იყო მ.მ-ე, ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის თანახმად, მოპასუხე არის კეთილსინდისიერი შემძენი, რომლის ინტერესებსაც იცავს კანონი. მას შემდეგ, რაც ლ.ს-ისათვის ცნობილი გახდა, რომ სასამართლო გადაწყვეტილება გაუქმდა, სარჩელი ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით უნდა წარედგინა მ.მ-ისათვის. მოპასუხე მოცემულ დავაში ვერ იქნება ლ.ს-ე, რადგან მას ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებით რაიმე უფლება მოსარჩელისა არ დაურღვევია და არც ზიანი მიუყენებია. აღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულება არ არის მოჩვენებითი, რადგან ინტერესი იყო ბინის შეძენა, ასევე, ვერ იქნება იგი თვალთმაქცური გარიგება, რადგან ამ გარიგების დადებით სხვა გარიგება არ დაუფარავთ მხარეებს.

მოპასუხე მ. მ-ემ ასევე არ ცნო სარჩელი და მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

სადავო ბინა 2005 წელს სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე საჯარო რეესტრში აღირიცხა მ.მ-ის სახელზე. 2009 წლის 10 აპრილს გაზეთში გამოქვეყნების შემდეგ, მოპასუხეები შეხვდნენ ერთმანეთს და გააფორმეს სადავო ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება. გამომდინარე იქიდან, რომ მ.მ-ე, საჯარო რეესტრის მიხედვით მესაკუთრე იყო, ბინის გაყიდვა პრობლემას არ წარმოადგენდა. ნ.პ-ას სარჩელი ემყარება ეჭვებს და არც ერთი მტკიცებულება არ ერთვის იმის დასადასტურებლად, რომ ეს იყო მოჩვენებითი ან თვალთმაქცური გარიგება, რადგან გარიგებას მოჰყვა იურიდიული შედეგი და ამ გარიგებით არ დაფარულა მყიდველსა და გამყიდველს შორის არსებული რაიმე სხვა გარიგება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. პ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი მ. მ-ესა და ლ. ს-ეს შორის 2009 წლის 10 აპრილს გაფორმებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ს-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ლ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 10 მარტის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ნ. პ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ამავე გადაწყვეტილებით განაწილდა მხარეთა შორის საპროცესო ხარჯები და გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 6 აპრილის გადაწყვეტილებითა და უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით დადგენილად მიიჩნია, რომ 2009 წლის 10 აპრილს მ. მ-ესა და ლ. ს-ეს შორის, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროისათვის, ქ.თბილისში, წ-ის პირველი ჩიხის ¹17-19-ში მდებარე უძრავი ქონების რეგისტრირებული მესაკუთრე იყო მ. მ-ე. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური აღრიცხვის არქივის ცნობა-დახასიათების თანახმად, ნ. პ-ამ, როგორც ი. კ-ის მემკვიდრემ, სადავო უძრავი ქონების მემკვიდრეობით მიღებაზე პრეტენზიის გაცხადების უფლება მოიპოვა მას შემდეგ, რაც აღნიშნული ქონება მ. მ-ემ ლ. ს-ეს მიჰყიდა. ნ. პ-ას განცხადების საფუძველზე ი. კ-ი გარდაცვლილად გამოცხადებულ იქნა სასამართლოს 2009 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილებით, ხოლო კანონისმიერი სამკვიდრო მოწმობა აიღო 2009 წლის პირველ მაისს, ამდენად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. პ-ამ ი. კ-ის სამკვიდროს მისაღებად ზომები მიიღო ლ. ს-ის მიერ სადავო ქონების ყიდვის შემდეგ. ლ. ს-ემ არ იცოდა და ობიექტურად არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ უძრავი ქონება, რომელიც მან მ. მ-ისაგან შეიძინა, სადავო იყო. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ლ. ს-ემ უძრავი ქონება მას შემდეგ შეიძინა, რაც მ. მ-ე აღნიშნული ქონების მესაკუთრედ დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში. სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. პ-ა მ. მ-ისაგან დამოუკიდებლად ცდილობდა საჯარო რეესტრში აღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრედ დარეგისტრირებას, თუმცა, მოსარჩელე ვერ უთითებს რაიმე ისეთ გარემოებაზე, რომელიც დაადასტურებდა ლ. ს-ის მიერ აღნიშნული გარემოების ცოდნის ფაქტს. ნ. პ-ა თავისი ახსნა-განმარტებით ადასტურებს, რომ იგი გათხოვების შემდეგ, კერძოდ, 1959 წლიდან სადავო სახლთმფლობელობაში აღარ ცხოვრობს. დედა _ ე. კ-ა 1983 წელს გარდაიცვალა და მას შემდეგ სადავო ბინაში ოჯახთან ერთად მხოლოდ მ. მ-ე ცხოვრობს, შესაბამისად, ლ. ს-ემ შესასყიდი უძრავი ქონების დათვალიერებისას მხოლოდ მ. მ-ე და მასთან ერთად ამავე სახლში მცხოვრები პირები ნახა. თვით ნ. პ-ას განმარტებით, მას ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებამდე ლ. ს-ე არ უნახავს და არც კომუნიკაციის სხვა საშუალებით უცდია მასთან დაკავშირება. ნ. პ-ამ ვერ დაადასტურა ის ფაქტი, რომ მ. მ-ესა და ლ. ს-ეს შორის ახლო მეგობრული ურთიერთობა არსებობს, რომ ლ. ს-ემ იცოდა ქონების სადავოობის თაობაზე და იგი მ. მ-ესთან ერთად შეთანხმებულად მოქმედებდა, რაც იმაში გამოიხატა, რომ მან სადავო უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით თავის სახელზე დაირეგისტრირა იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას, რეალურად, ბინა შეეძინა. უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს საჯარო რეესტრში მ. მ-ის მესაკუთრედ რეგისტრაციის ფაქტი მართლზომიერი და კანონშესაბამისი იყო. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. პ-ასა და მ. მ-ის განცხადებების საფუძველზე დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული წარმოებები მიმდინარეობდა სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრედ რეგისტრაციის მოთხოვნაზე. საბოლოოდ, 2009 წლის 30 მარტს, თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის განცხადების განხილვის ვადის დინების შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილებებით მოთხოვნილი დოკუმენტაციის ვადაში წარმოუდგენლობის გამო, ნ. პ-ას საქმეზე სარეგისტრაციო წარმოება შეწყდა. მ. მ-ის განცხადების გამო სარეგისტრაციო წარმოება, შეჩერების საფუძვლების აღმოფხვრის შედეგად, განახლდა, ხოლო 2009 წლის 6 აპრილის გადაწყვეტილებით, «საჯარო რეესტრის შესახებ» საქართველოს კანონის შესაბამისად, მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება მოთხოვნის დაკმაყოფილების თაობაზე. მოსარჩელე ნ. პ-ას კი არ მიუთითებია რაიმე ისეთ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ ის ჩანაწერი, რომლის უტყუარობის პრეზუმფციაც მოქმედებს და რომელსაც ლ. ს-ე ენდო, ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ეტაპზე არასწორი, მცდარი, ყალბი ან უკანონო იყო. პალატამ ჩათვალა, რომ ლ. ს-ესა და მ. მ-ეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება მოჩვენებითი გარიგება არ არის. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მოსარჩელის მტკიცებაზე, რომ ლ. ს-ესა და მ. მ-ეს შორის დადებული გარიგება მოჩვენებითი ხასიათისაა და დადებულია იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას რაიმე რეალური შედეგი მოჰყვეს და განმარტა შემდეგი: კანონის მოთხოვნათა დაცვით უძრავი ქონების თაობაზე დადებული გარიგების მიმართ, საწინააღმდეგოს დადასტურებამდე, მოქმედებს გარიგების კანონშესაბამისობის პრეზუმფცია, რაც იმას ნიშნავს, რომ კანონის მოთხოვნათა დაცვით დადებული გარიგების ბათილობის მოთხოვნის არსებობის პირობებში, აღნიშნული მოთხოვნის მქონემ უნდა ადასტუროს გარიგების ბათილობის საფუძვლების არსებობა. მოცემულ შემთხვევაში, გარიგების ბათილობას არა გარიგების მონაწილე მხარე, არამედ მესამე პირი ითხოვს იმ საფუძვლით, რომ გარიგების მხარეები არ ისახავდნენ მიზნად გარიგების სამართლებრივი შედეგის დადგომას და აღნიშნული გარიგება მხოლოდ მოსაჩვენებლად დაიდო, ასეთ ვითარებაში, სწორედ მესამე მხარის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენს იმ ფაქტის დადასტურება, რომ მ. მ-ეს არ უნდოდა უძრავი ქონების გაყიდვა, ხოლო ლ. ს-ეს კი - აღნიშნული ქონების ყიდვა. მოცემულ შემთხვევაში, გარიგების მოჩვენებითად მიჩნევის მიზნებისათვის, დადასტურებულ უნდა იქნას გარიგების ორივე მხარის განზრახვა, არ დადგეს აღნიშნული გარიგების გაფორმების შედეგად ის სამართლებრივი შედეგი, რაც, სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებას მოჰყვება. 2009 წლის 10 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულების მოჩვენებითობა ვერ დადასტურდება იმ ფაქტზე მითითებით, რომ ლ. ს-ეს ნასყიდობის საგნის ღირებულება არ გადაუხდია. სასამართლოს განმარტებით, გარიგების დადების დროისათვის არ არსებობდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფასის საბანკო ანგარიშსწორების წესით გადახდის ვალდებულება, შესაბამისად, ლ. ს-ეს უფლება ჰქონდა, მ. მ-ისათვის თანხა არასაბანკო ანგარიშსწორების გზით გადაეხადა, უფრო მეტიც, მხარეები ადასტურებენ, რომ ლ. ს-ემ მ. მ-ეს უძრავი ქონების ღირებულება მას შემდეგ გადაუხადა, რაც მყიდველი საჯარო რეესტრში აღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრედ აღირიცხა. გარდა ამისა, უძრავი ქონების ლ. ს-ის სახელზე აღრიცხვის ფაქტი ქმნის იმის პრეზუმფციას, რომ თანხა გადახდილია. საწინააღმდეგოს მტკიცების ვალდებულება იმ მხარეს ეკისრება, რომელიც ამბობს, რომ თანხა გადახდილი არ არის. ამგვარი მტკიცებულება მოსარჩელე ნ. პ-ას არ წარმოუდგენია. ხსენებული გარიგების მოჩვენებითი ხასიათის დადასტურების მიზნებისათვის სასამართლომ ასევე დაუსაბუთებლად ჩათვალა მითითება იმისა, რომ ხელშეკრულების დადების შემდეგ სადავო უძრავი ქონების პირდაპირ მფლობელად კვლავ მ. მ-ე რჩება, რადგანაც, სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული დათქმა 2009 წლის 10 აპრილის ხელშეკრულების ერთ-ერთი არსებითი პირობაა, რომლის შესაბამისადაც, გამყიდველს ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებიდან წელიწადნახევრის განმავლობაში აღნიშნულ ბინაში ცხოვრების უფლება მიეცა. მითითებული პირობის ხელშეკრულებით გათვალისწინება კი იმ ფაქტით არის განპირობებული, რომ ლ. ს-ეს საცხოვრებელი გააჩნია, ხოლო მითითებული უძრავი ქონების მიმართ მას ბიზნესინტერესი აქვს, შესაბამისად, ინვესტორების შემოსვლამდე მისთვის მისაღები იყო, რომ მ. მ-ეს აღნიშნული ქონებით ესარგებლა. სასამართლომ დამატებით აღნიშნა, რომ სამოქალაქო სამართალურთიერთობაში, სახელშეკრულებო თავისუფლების პირობებში, მხოლოდ ხელშეკრულების ზემოაღნიშნულ პუნქტზე მითითებით, მოსარჩელის მიერ სადავოდ გახდილი გარემოება _ გარიგების მოჩვენებითობა, დადასტურებულად ვერ მიიჩნევა, მით უმეტეს, რომ არ დასტურდება ლ. ს-ის მიერ ქონების სადავოობის თაობაზე ცოდნის ფაქტი, ასევე მისი განზრახვა ან თუნდაც მოტივი, ემოქმედა მისთვის უცნობ პიროვნებასთან ერთად და შეექმნა გარიგების დადების იმიტაცია.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 183-ე, 185-ე მუხლებით და განმარტა, რომ კეთილსინდისიერი შემძენის ასეთი უფლებრივი მდგომარეობა გამოწვეულია საჯარო რეესტრის სპეციფიკური დანიშნულებით სამოქალაქო ბრუნვის მექანიზმში, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორედ, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. სასამართლომ ასევე მიუთითა საამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დისპოზიციაზე, რომლის თანახმადაც კეთილსინდისიერი შემძენის ინტერესების დაცვის სამართლებრივ გარანტიას წარმოადგენს ფაქტობრივი გარემოება _ გამსხვისებლის საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრაცია, ანუ შემძენის კეთილსინდისიერება ეფუძნება ობიექტურ ფაქტორს, საჯარო რეესტრის მონაცემებს. კანონის ეს დანაწესი განპირობებულია თვით კანონის მიერ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ფაქტების მიმართ დადგენილი უტყუარობის ფიქციით. უძრავი ქონების შემძენს, თავის უფლების დასამტკიცებლად შეუძლია დაეყრდნოს რეესტრში რეგისტრირებული ფაქტების სისწორის ვარაუდს, თუნდაც, სინამდვილეში, უსწორო იყოს რეესტრის მონაცემები, ამ მდგომარეობას არაარსებითად აქცევს შემძენის კეთილსინდისიერი დამოკიდებულება, რაც საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უსწორობის ან რეესტრის ჩანაწერის მიმართ საჩივრის შეტანის არცოდნაში გამოიხატება. ერთადერთი, რაც რეესტრის უტყუარობის ფიქციას და შესაბამისად, ნივთის შეძენას არღვევს სწორედ შემძენის არაკეთილსინდისიერებაა. ზემოთ დასახელებული ნორმები შეიცავს არაკეთილსინდისიერების იურიდიული შედეგის განმსაზღვრელ ელემენტს _ შემძენმა იცის, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე ან იცის, რომ რეესტრის ჩანაწერის მიმართ შეტანილია საჩივარი. ამდენად, შემძენის ინტერესების დამცავი ნორმის გამოყენებისას უნდა შემოწმდეს არა მარტო საჯარო რეესტრის მონაცემები, ასევე უტყუარად უნდა დადგინდეს, რომ შემძენმა ნივთის შეძენამდე არ იცოდა და არც შეიძლება სცოდნოდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უზუსტობის ან საჯარო რეესტრის ჩანაწერის მიმართ საჩივრის შეტანის თაობაზე. მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის განმარტებით, შემძენმა, ლ. ს-ემ იცოდა, რომ ქონება, რომელსაც იძენდა, სადავო იყო. სამოქალაქო კოდექსის 185-ე და 312-ე მუხლებით შემძენს უადვილებს უფლების კანონიერების მტკიცების პროცესს. რეესტრის მონაცემთა უსწორობა და შემძენისათვის ამ ფაქტის ცოდნა მოდავე მხარემ უნდა ამტკიცოს. თუკი მხარე სადავოდ ხდის შემძენის კეთილსინდისიერებას, სასამართლოს არ შეუძლია თავისი დასკვნა ნივთის შეძენის კანონიერებაზე დააყრდნოს მხოლოდ საჯარო რეესტრის ჩანაწერს. ასეთ შემთხვევაში, სასამართლო ვალდებულია, შეამოწმოს ჩანაწერის სისწორე, ქონების სადავოობა და გამოიკვლიოს, რა იცოდა შემძენმა ჩანაწერის ხარვეზიანობისა, თუ ქონების სადავოობის თაობაზე. ამ უკანასკნელი საკითხის გამორკვევისას სასამართლომ უნდა გაითვალისწინოს შემძენის შესაძლებლობანი რეესტრის არასწორი ჩანაწერის ცოდნასთან ან ქონების სადავოობასთან მიმართებით, ანუ უნდა გაირკვეს, შემძენს გონივრული წინდახედულობის ფარგლებში შეეძლო და უნდა სცოდნოდა თუ არა, რომ ჩანაწერი არასწორი იყო ან აღნიშნული ჩანაწერის გაუქმების საფუძვლები არსებობდა. მოცემულ შემთხვევაში, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2009 წლის 10 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს ჩანაწერი იყო სწორი, კანონშესაბამისი და არ არსებობდა რაიმე ისეთი გარემოება, რომელიც ლ. ს-ის ეჭვს გამოიწვევდა მ. მ-ის საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით. დადგენილია, რომ ლ. ს-ემ დაათვალიერა უძრავი ქონება და დარწმუნდა, რომ აღნიშნულ საცხოვრებელ სახლში საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრირებული მ. მ-ე ცხოვრობდა, ნ. პ-ა არ დაკავშირებია მ. მ-ეს და არ უცნობებია ნასყიდობის საგანზე მათ შორის არსებული დავის თაობაზე, შესაბამისად, ყველა ის წინდახედულობის სტანდარტი დაცულია, რაც მყიდველს ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს მოეთხოვება. სასამართლომ ასევე მიუთითა ნ. პ-ას მითითებულ იმ გარემებაზე, რომლის თანახმადაც ლ. ს-ემ არამხოლოდ იცოდა, რომ ქონება სადავო იყო, არამედ მან მ. მ-ესთან იმ განზრახვის გარეშე დადო გარიგება, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყოლოდა. პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის მიხედვით, განმარტა შემდეგი: გარიგების მოჩვენებითად მიჩნევის მიზნებისათვის, საქმის მასალებით უტყუარად უნდა დასტურდებოდეს, მოჩვენებითი გარიგების დროს გამოვლენილი ნების თავისებურებები, რაც გამოიხატება, უპირველეს ყოვლისა, მხარეთა განზრახვაში, თავიდან აიცილონ გარიგების სამართლებრივი შედეგები, ამასთან, უნდა არსებობდეს ორივე მხარის ერთობლივად, საერთო მიზნითა და განზრახვით მოქმედების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, საიდანაც ნათლად იკვეთება ერთობლივი მოქმედების მოტივი. მოჩვენებითი გარიგება სამართლებრივი სიმულაციაა, რომელიც კანონსაწინააღმდეგო მიზანს ემსახურება. გარიგების მოჩვენებითად მიჩნევისათვის კი დადასტურებული უნდა იყოს, რომ ორივე მხარე აღნიშნული მიზნით მოქმედებს. მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მ. მ-ისა და ლ. ს-ის ერთობლივად, საერთო მიზნითა და განზრახვით მოქმედების ფაქტი, უფრო მეტიც, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მ. მ-ისა და ლ. ს-ის ნაცნობობის ფაქტი, ასევე ის, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ეტაპზე ლ. ს-ე ინფორმირებული იყო ან რაიმე წყაროზე დაყრდნობით, ინფორმირებული უნდა ყოფილიყო უძრავი ქონების სადავოობის თაობაზე, რის გამოც დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ მხარეებს შორის არსებობდა ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ნამდვილი ნება, რაც განხორციელდა კიდეც, ლ. ს-ე საჯარო რეესტრში უძრავი ქონების მესაკუთრედ აღირიცხა და თუ ლ. ს-ე, თავისი სურვილით, მ. მ-ეს დროებით, აღნიშნულ ბინაში აცხოვრებდა, აღნიშნული საკუთრების საგნის შეხედულებისამებრ მოხმარების უფლებიდან მომდინარეობს და მხოლოდ აღნიშნული არგუმენტი გარიგებას მოჩვენებითად ვერ აქცევს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. პ-ამ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქება და პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება შემდეგი საფუძვლით:

გასაჩივრებული განჩინება იმდენად არასწორია, რომ შეუძლებელია მისი სამართლებრივი შეფასება. მოჩვენებითი გარიგება სამართლებრივი სიმულაციაა, როცა მხარეები ცდილობენ, სამართლებრივი დოკუმენტების ფორმალურად შექმნის გზით შენიღბონ თავიანთი ნამდვილი განზრახვა და წარმოაჩინონ იურიდიულად გაფორმებული ნასყიდობის დოკუმენტები, თითქოს გარიგება ნამდვილად განხორციელდა. როცა დაინტერესებული მხარე სადავოდ ხდის გარიგების ნამდვილობას, სასამართლო მხარეთა მიერ წარდგენილი დოკუმენტების, მათი ახსნა-განმარტებების, ფაქტობრივი გარემოებების ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური გამოკვლევა-შეფასების გზით უნდა მივიდეს სწორ დასკვნამდე. მოჩვენებითი გარიგების ბათილობისას სასამართლომ ორივე მხარეს თანაბრად უნდა დააკისროს მტკიცების ტვირთი და არ გამოავლინოს რომელიმე მხარისადმი სუბიექტური დამოკიდებულება, ერთ მხარეს არ დააკისროს იმის მტკიცება, რაც აშკარად მოწინააღმდეგე მხარის მტკიცების ტვირთსა და ვალდებულებასაც წარმოადგენს. სააპელაციო სასამართლომ საქმეში არსებული მტკიცებულებები და ფაქტობრივი გარემოებები არასრულად, ტენდენციურად განიხილა და, შესაბამისად, არასწორი შეფასება მისცა მათ. მოცემულ შემთხვევაში, სადავო გარიგების მოჩვენებითად ცნობის ორი ელემენტი არსებობს: ადგილი არ ჰქონია ნასყიდობის საგნის ღირებულების გადახდას, მყიდველს არ გადასცემია შეძენილი ნივთი და იგი არ დაუფლებია შეძენილ ქონებას, ხოლო, გამყიდველს არ მიუტოვებია გაყიდული უძრავი ქონება და იგი საკასაციო საჩივრის წარდგენის მომენტისათვისაც აგრძელებს სადავო ბინაში ცხოვრებას. სააპელაციო სასამართლო ეყრდნობა რეესტრის მონაცემების პრეზუმციის უტყუარობას, მაშინ, როცა საქმეში არსებობს მასალები, რომლებიც ადასტურებენ რეესტრის ჩანაწერებში ცვლილებების შეტანას ყალბი დოკუმენტების საფუძველზე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიებში, აგრეთვე, სააპელაციო სასამართლოში არსებული საქმის მასალებით უტყუარად მტკიცდება, რომ 2005-2009 წლებში მ. მ-ემ მოტყუებით, სასამართლოში განზრახ ყალბი მტკიცებულებების წარდგენითა და მოწმეთა ცრუ ჩვენებების მიცემის გზით მოახერხა სასამართლოს უკანონო გადაწყვეტილების მიღება, ამ გზით ნ. პ-ას სამკვიდრო ქონების ხელყოფა და მისაკუთრებული ქონების დარეგისტრირება საჯარო რეესტრში. თაღლითური გზით მისაკუთრებული ქონების ლეგალიზაციის მიზნით, მ.მ-ემ საკუთრების უფლების რეგისტრაციიდან მესამე დღეს ეს ქონება მოჩვენებითი გარიგების დადების გზით საჯარო რეესტრში დაარეგისტრირა ლ. ს-ის სახელზე, რითაც კასატორს მოესპო სამემკვიდრეო უფლების განხორციელების შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლომ შეფასება არ მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს და სხვა მტკიცებულებებზე იმსჯელა ისე, რომ საერთოდ არ შეხებია სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობის უმთავრეს თემას, რაც წარმოადგენს მოჩვენებითი გარიგების დადების მოტივაციას და მიზეზს, კერძოდ, მ.მ-ის განზრახვა, მოჩვენებითი გარიგების დადების გზით დაეცვა მითვისებული ქონება. სააპელაციო სასამართლოსათვის საქმეში არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე ცნობილი იყო, თუ რამ აიძულა მ.მ-ე, სასწრაფოდ გაეყიდა უკანონოდ მისაკუთრებული ქონება, ასევე, ცნობილი იყო, რომ საჯარო რეესტრში მესაკუთრის შეცვლამ განაპირობა ნ.პ-ას მიმართვა სასამართლოსათვის. გამომდინარე იქიდან, რომ აღნიშნული გარიგება გახდა სადავო, ხელშეკრულების მხარეები ვალდებული იყვნენ, წარმოედგინათ ისეთი მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა ნასყიდობის ფასის გადახდას, თუმცა მათ ასეთი მტკიცებულების წარდგენა ვერ შეძლეს. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სასამართლოსათვის ცნობილი იყო ქონების გასხვისების მიზნით გამყიდველის მიერ ჩადენილი კანონსაწინააღმდეგო მოქმედებები, სასამართლოს არ გააჩნდა საფუძველი სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით გათვალისწინებული საჯარო რეესტრის მონაცემთა უტყუარობის პრეზუმცია გაეიგივებინა ლ.ს-ის სახელზე რეესტრში დარეგისტრირებული ქონების ფასის გადახდის პრეზუმფციასთან. პალატამ ქონების ფასის გადახდის ფაქტი არასწორად განიხილა ცალკე, ე.წ «ნასყიდობის» გარიგების ნამდვილი მოტივების და მიზნების გაუთვალისწინებლად და საჯარო რეესტრში ახლად დარეგისტრირებული ქონების ღირებულების გადახდის ფაქტი ისე ჩათვალა დადგენილად, რომ არ მოსთხოვა, გარიგების მონაწილეებს წარმოედგინათ ამ ქონების ფასის გადახდის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, უსაფუძვლოდ გაიზიარა ლ.ს-ისა და მ.მ-ის ზეპირი განმარტებები ფულის გადახდასთან დაკავშირებით. აღნიშნულით სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნა, კერძოდ, სადავო ქონების ფასის არ გადახდის ფაქტის მტკიცების ვალდებულება არასწორად დააკისრა ნ.პ-ას და ამ ფაქტის მტკიცების ტვირთისაგან მთლ.დ გაათავისუფლა მოპასუხეები. მოსარჩელე კი, მოკლებული იყო შესაძლებლობას, წარედგინა ამგვარი დოკუმენტი, მან სასამართლოში წარადგინა მისთვის ობიექტურად ხელმისაწვდომი ნასყიდობის ხელშეკრულება, სადაც აღნიშნულია, რომ მყიდველი იღებს ვალდებულებას, მიიღოს უძრავი ქონება და გადაიხადოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფასი _ 90000 ლარი ხელშეკრულების ხელმოწერისთანავე. სწორედ, ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფასის გადახდის დამადასტურებელი მტკიცებულების წარმოდგენის ვალდებულება ეკისრებოდათ მოპასუხეებს და ასეთი დოკუმენტის წარდგენას, ბუნებრივია, მოსარჩელე ვერ შეძლებდა, რადგან მსგავსი სახის საბუთი, ასეთის არსებობის შემთხვევაშიც კი, უნდა ინახებოდეს ხელშეკრულების მხარეებთან. აღნიშნული მტკიცებულება ისეთი კატეგორიისაა, რომელიც სამოქალაქო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, უნდა დადასტურებულიყო მხოლოდ მოპასუხეების მიერ. რადგანაც მოპასუხეებმა სიტყვიერი ფორმით დაადასტურეს ნასყიდობის ფასის გადახდის ფაქტი, ყოველგვარი მტკიცებულების გარეშე, სასამართლოს არ უნდა მიეჩნია იგი დადგენილად. სასამართლომ მ.მ-ე მოწმედ არასწორად დაკითხა ლ.ს-ის მიერ ახსნა-განმარტების მიცემიდან ერთი თვის გასვლის შემდეგ, რითაც საშუალება მისცა მას, სხდომის ოქმის მიხედვით კარგად გასცნობოდა ს-ისათვის სასამართლოს მიერ დასმულ კითხვებს და მომზადებულიყო, რათა მისი და ს-ის პასუხები ერთმანეთს დამთხვეოდა, თუმცა მ.მ-ემ მაინც ვერ შეძლო, გაემეორებინა ს-ის პასუხები და სასამართლო სხდომაზე მიუთითა გარემოებებზე, რომლებმაც დაადასტურეს არა მარტო თანხის გადაუცემლობის ფაქტი, არამედ ისიც, რომ მხარეები ერთმანეთს კარგად იცნობდნენ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებამდე. აღნიშნულით დადასტურდა, რომ ლ.ს-ემ სასამართლოს ცრუ ჩვენება მისცა, კერძოდ, მან აღნიშნა, რომ მ.მ-ე გაზეთ «სიტყვა და საქმეში» გამოქვეყნებული სარეკლამო განცხადების საფუძველზე გაიცნო შემთხვევით. სასამართლომ ეს გარემოება ყურადღების გარეშე დატოვა და მიიჩნია, რომ გარიგების მხარეები ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებამდე ერთმანეთს არ იცნობდენ და კეთილსინდისიერად ჩათვალა ისინი, მაშინ, როცა სასამართლო ინიციატივით დაკითხულმა მ.მ-ემ გარკვევით აღნიშნა, რომ იგი იცნობდა ლ.ს-ეს და მასთან ადრეც ჰქონდა ურთიერთობა. 2010 წლის 11 მაისს, როდესაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგია იხილავდა ნ.პ-ას განცხადებას მ.მ-ისათვის მოსარჩელის სამკვიდრო ქონების უკანონოდ მიკუთვნების შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე, მოსამართლემ თავისი ინიციატივით გამოიტანა განჩინება ქონების «მესაკუთრის» ლ.ს-ის საქმეში მესამე პირად ჩაბმის შესახებ, აღნიშნული განჩინება უტყუარად ადასტურებს, რომ ლ.ს-ე, როგორც სადავო ქონების ბედით დაინტერესებული პირი, დადგენილი წესით მოწვეულ იქნა სასამართლო განხილვაში მონაწილეობის მისაღებად. ნასყიდობის თანხის გადახდილად მიჩნევის შემთხვევაშიც კი, ადმინისტრაციულ დავაში მესამე პირად მყიდველის ჩაბმით მისთვის ნათელი უნდა გამხდარიყო შემძენის მ.მ-ის მიერ მოტყუების ფაქტი, კერძოდ, ხელშეკრულების მე-4 პუნქტში მითითებული იყო ნასყიდობის საგნის უფლებრივად უნაკლოობა, სინამდვილეში კი ნასყიდობის საგანს ნ.პ-ას სახით ჰყავდა კანონისმიერი მემკვიდრე, რის გამოც სამკვიდრო ქონების გასხვისება მემკვიდრის ნების გარეშე შეუძლებელი იყო. აღნიშნულით დასტურდება ის გარემოება, რომ ლ.ს-ემ 2010 წლის 11 მაისს შეიტყო მის მიერ შეძენილი უძრავ ქონების უფლებრივი ნაკლის თაობაზე და მოსარჩელის სამემკვიდრეო უფლების აღდგენით შემძენი დაკარგავდა სადავო ქონებას, რომელშიც ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით, გადაიხადა 90000 ლარი. მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, ლ.ს-ე, არც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისა და არც სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის სხდომებს არ დასწრებია, სადაც ბათილად იქნა მიჩნეული მოჩვენებითი გარიგება. მას რაიმე საპრეტენზიო დოკუმენტიც კი არ შეუდგენია საქმის პირველი ისტანციის სასამართლოში განხილვისას. პალატამ სათანადო შეფასება არ მისცა და ყურადღება არ გაამახვილა ლ.ს-ის დამოკიდებულებას პროცესისადმი, რითაც, კასატორის მოსაზრებით, დასტურდება ნასყიდობის თანხის გადაუხდელობის ფაქტი. სასამართლომ შეფასება არ მისცა ლ.ს-ის წინააღმდეგობრივ განმარტებას, სადაც აღნიშნულია, რომ თანხა მხარეს გადასცა შემძენმა ყოველგვარი საბანკო მომსახურებისა თუ ხელწერილის გაფორმების გარეშე, რაც თავისთავად არასწორია. ლ.ს-ისა და მ.მ-ის ახლო ურთიერთობა გახდა მათ შორის კანონსაწინააღმდეგო გარიგების დადების საფუძველი, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემას ადგილი არ ჰქონია და სააპელაციო სასამართლოს მიერ სრულად იგნორირებულ იქნა ფულის გადახდის მნიშვნელობა, როგორც ნასყიდობის ხელშეკრულების ნამდვილობის განსაზღვრის ერთ-ერთი ძირითადი პირობა, რომელიც გამომდინარეობს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლიდან. პალატა დაეყრდნო მხოლოდ იმას, რომ ნ.პ-ამ ვერ დაადასტურა მყიდველსა და გამყიდველს შორის მეგობრული ურთიერთობა და არ გამოიკვლია მ.მ-ისა და ლ.ს-ის ახსნა-განმარტებები. მოჩვენებითი გარიგების დადებისას მხარეებს შორის აუცილებლად ხდება წინასწარი შეთანხმება იმაზე, რომ გარიგებას იურიდიული შედეგი არ უნდა მოჰყვეს, ანუ ფორმალურად წარმოშობილი ახალი მესაკუთრე, ერთი მხრივ, ეხმარება ძველ მესაკუთრეს მოჩვენებითი გარიგების დადების განზრახვის აღსრულებაში, ხოლო, მეორე მხრივ, აძლევს მყარ გარანტიას, რომ გარკვეული დროის შემდეგ იგი არ მოითხოვს ამ ქონებაზე ფაქტობრივ ბატონობას ან მის გასხვისებას, ისე, როგორც ნამდვილი მესაკუთრე და სწორედ ამიტომ მალავდნენ მხარეები იმ ფაქტს, რომ ერთმანეთის მეგობრები იყვნენ და მათ შორის იყო მაღალი ნდობა. მართალია, მხარეები, არ აღიარებენ ნაცნობობის ფაქტს, მაგრამ სასამართლოს ობიექტურად უნდა შეეფასებინა მოჩვენებითი გარიგების დამდებ პირებთა განმარტებები, ქმედებები და მტკიცებულებები. სასამართლომ მხარეთა ნდობის საკითხის განხილვისას, შეფასება არ მისცა იმ გარემოებას, რომ ლ.ს-ემ თანხა გადასცა მ.მ-ეს ყოველგვარი დაზღვევის გარეშე. აღსანიშნავია, რომ ლ.ს-ე სარჩელის განხილვას, მისი მოწვევის მიუხედავად, არ ესწრებოდა და არ ინტერესდებოდა ქონების ბედით. სასამართლომ არ შეაფასა ის გარემოებაც, რომ ხარვეზის შევსების სტადიაზე ლ.ს-ის მიერ წარდგენილ დოკუმენტი _ «აუდიტის დასკვნა», შედგენილ იქნა მ.მ-ის მიერ, რომელსაც ნამდვილად აღელვებს ქონების ბედი. აღნიშნული დასკვნა შედგენილია 2011 წლის 18 მაისს, საქალაქო სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილებიდან ორი თვის შემდეგ, სადაც მითითებულია, რომ შეფასებული ქონება მდებარეობს მდინარე ვერის ხეობაში მდინარის პირას, სადაც ნაწილი შენობებისა დანგრეულია, ნაწილი კი ძველი ბარაკული ტიპის შენობებს წარმოადგენს, რომლის საბაზრო ღირებულება 57060 ლარს შეადგენდა. აღნიშნული თანხა განსხვავდება ს-ის მიერ გადახდილი 90000 ლარისაგან მთელი 33000 ლარით. სასამართლოს არ გამოუკვლევია, თუ რატომ იქნა შედგენილი აუდიტის დასკვნა მ.მ-ის და არა ლ.ს-ის მიერ, უფრო მეტიც, სასამართლომ არ იმსჯელა საქმეზე ახალი დოკუმენტის დართვის თაობაზე. ლ.ს-ის სააპელაციო საჩივრის განხილვისას, რომელსაც უშუალოდ ესწრებოდა თავად ლ.ს-ე, სადავოდ არ გახადა გადახდილი თანხა, მიუხედავად იმისა, რომ, აუდიტის დასკვნის თანახმად, მას უფლებრივად ნაკლიან ნივთში 57000 ლარად ღირებულ ქონებაში 33000 ლარით მეტი გადაახდევინა გამყიდველმა. ყოველივე ეს, კი არის მოჩვენებითი გარიგების მონაწილე მხარეებს შორის წინასწარი შეთანხმების ფაქტის დადასტურება. არ იქნა შეფასებული ნ.პ-ას განმარტება სახელმწიფო ბაჟის მ.მ-ისა და არა ლ.ს-ის მიერ გადახდის შესახებ. ლ.ს-ის განმარტება, რომ მას მოეწონა ნასყიდობის საგანი, გაურკვეველს ხდის, თუ რატომ წარმოადგინა მან მ.მ-ის მიერ შედგენილი აუდიტის დასკვნა 33000 ლარით შემცირებული ქონების ღირებულების შესახებ ან სასამართლომ რატომ მიიღო და გაიზიარა აღნიშნული დასკვნა, მაშინ, როცა დავა მხოლოდ შენობაზე არ მიმდინარეობს. გაურკვეველია, თუ რატომ მისცა სასამართლომ შეღავათი აპელანტს და ორჯერ მიეცა ათდღიანი ვადა ხარვეზის გამოსასწორებლად. მ.მ-ისა დ ლ.ს-ის აღნიშნული ქმედებები ბაჟის გადახდასთან დაკავშირებით, ქმნის იმის საფუძველს, რომ კიდევ ერთხელ დადასტურდეს მათი ახლობლობა. სადავოა ის გარემოებაც, თუ გამყიდველმა ნამდვილად მიიღო 90000 ლარი, რატომ ვერ შეძლო ამ თანხიდან 3600 ლარის (სახელმწიფო ბაჟის) გადახდა. სასამართლოს არ უმსჯელია მ.მ-ის მიერ, 2011 წლის 11 ოქტომბრის სასამართლო სხდომაზე მიცემული ახსნა-განმარტებზე, სადაც მხარემ დაადასტურა, რომ ხელშეკრულების მხარეს იცნობდა, რადგანაც იგი იყო ლ.ს-ის შვილის მწვრთნელი, რომელიც მასთან დადიოდა სატრენაჟორო დარბაზში. არ იქნა გამოიკვლეული ის გარემოება, რომ, თუ მხარეებმა ერთმანეთი პირველად გაზეთ «სიტყვა და საქმეში» გამოქვეყნებული რეკლამის მეშვეობით გაიცნეს, როგორ მოხდა, რომ გარკვეული დროის განმავლობაში მ.მ-ე მისთვის სრულიად უცხო პიროვნების შვილს უფასოდ ავარჯიშებდა. მოჩვენებითი გარიგების დადებამდე, მ.მ-ემ შეიტყო, რომ ნ.პ-ას სასამართლოდან მიღებული ჰქონდა გადაწყვეტილება მამის გარდაცვლილად გამოცხადებისა და სანოტარო ორგანოში სამკვიდრო მოწმობის მიღების პროცედურის დაწყების შესახებ, რის გამოც მან 2009 წლის 6 აპრილს დაარეგისტრირა რა თავის სახელზე ნ.პ-ას სამკვიდრო ქონება, დაუყონებლივ, 2009 წლის 10 აპრილს, უკვე ლ.ს-იის სახელზე გადააფორმა. 2005 წელს ინვესტორები პირდებოდნენ ფართს, მაგრამ მას და მის ძმას არ სურდათ 3-4 წელი ლოდინი, რადგანაც ლ.ს-ის სახლშიც თავისუფლად ცხოვრობდნენ, რომელიც არ სთხოვს მათ სახლის გამოთავისუფლებას. სასამართლომ 2009 წლის 10 აპრილს გაყიდულ ბინაში მ.მ-ის დღემდე ცხოვრების ფაქტი, როგორც გარიგების მოჩვენებითად ცნობის ერთ-ერთი ძირითადი საფუძველი, არასწორად არ შეაფასა. შეფასების გარეშე დატოვა მთელი რიგი გარემოებები: ლ.ს-ემ ახსნა-განმარტების დროს განაცხადა, რომ ბინას ეძებდა ვაკის რაიონში შვილისათვის, გაზეთ «სიტყვა და საქმეში» წაკითხული განცხადების საფუძველზე დაურეკა გამყიდველს, გაიგო ფასი, რაც მისაღები იყო მისთვის, დაათვალიერა ბინა და გადაწყვიტა ეყიდა იგი. შემდგომ იგი ცვლის თავის განმარტებას ბინის შეძენის შესახებ და, ქონების ყიდვა სამშენებლო საქმეში გაცნობიერებულმა მეგობრებმა ურჩიეს, ასევე, იგი ელოდებოდა ინვესტორებს მოლაპარაკების საწარმოებლად. სადავო გარიგების დათქმა, რომ გამყიდველს წელიწადნახევარი უნდა ეცხოვრა სადავო ბინაში, მიუთითებს წინასწარ განზრახვაზე, რომ მხარეები თავიდანვე ურთიერთშეთანხმებულები იყვნენ ხელშეკრულების დადებას ფაქტობრივი-იურიდიული შედეგის დადგომის თავიდან აცილების შესახებ. სააპელაციო სასამართლომ ნაცვლად სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის დანაწესისა, გარიგების ეს დათქმა შეაფასა როგორც ლ.ს-ის ბიზნესინტერესის შემადგენელი ნაწილი და უყურადღებოდ დატოვა ლ.ს-ის განმარტება, რომლის თანახმადაც მ.მ-ე შეძენილ სახლში საცხოვრებლად დატოვა ინვესტორებთან მოლაპარაკებისა და მშენებლობის დაწყებამდე, აღნიშნული მსჯელობის დამადასტურებელი დოკუმენტი საქმეში არ არის. სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლი, არ დაადგინა, რომ მყიდველსა და გამყიდველს შორის იურიდიული შედეგი არ დამდგარა და რომ ადგილი არ ჰქონია არც ყიდვას და არც გაყიდვას. ზემოაღნიშნული ნორმის შესაბამისად, მყიდველსა და გამყიდველს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების იურიდიული შედეგი ვლინდება სწორედ იმაში, რომ გამყიდველი ვალდებულია, გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე და მასთან დაკავშირებული საბუთები, მიაწოდოს საქონელი, ხოლო მყიდველი მოვალეა, გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. მოცემულ შემთხვევაში დასტურდება, რომ მხარეებს თავიდანვე არ სურდათ ამგვარი სამართლებრივი შედეგის დადგომა, კერძოდ, ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, მ-ეს ბინა უნდა დაეცალა წელიწადნახევრის შემდეგ, რა დროსაც მას უნდა გადაეხადა ნასყიდობის საგნის ექსპლუატაციასთან დაკავშირებული ყველა გადასახადი და მყიდველისათვის უნდა გადაეცა დავალიანების არარსებობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, ბინის გათავისუფლების ვადა 2010 წლის 10 ოქტომბერს გადიოდა, თუმცა მას ბინა დღემდე არ დაუცლია. ლ.ს-ის განმარტებით, მან მ.მ-ეს ბინის ქირის გადახდა მას შემდეგ მოსთხოვა, რაც ნ.პ-ამ დაიწყო დავა სასამართლოში. აღნიშნული განმარტება არასწორად გაიზიარა სააპელაციო ალატამაც. მიუხედავად, მ.მ-ისა და ლ.ს-ის მტკიცებისა ქირის გადახდასთან დაკავშირებით, მათ სასამართლოში ვერ წარმოადგინეს ქირავნობის ურთიერთობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, სადაც აღნიშნული იქნებოდა ქირის ოდენობა და გადახდის პირობები, თუმცა, სასამართლო დაეყრდნო და გაიზიარა, აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით, მხარეების ზეპირი განმარტებები, რითაც დაირღვა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მოთხოვნები. სასამართლომ არ შეაფასა მ-ის განმარტება, რომ, მიუხედავად ინვესტორების მიერ შემოთავაზებული ფართებისა, რასაც 3-4 წელი ლოდინი სჭირდებოდა, მან 2009 წელს გადაწყვიტა ბინის გაყიდვა, რადგან არ სურდათ ამდენი ხნით ლოდინი, თუმცა 2005 წელს მ.მ-ეს არ შეეძლო, გაეყიდა ბინა მაშინ, როცა უძრავი ქონება 2005-2008 წლებში ჯერ კიდევ პ-ას მამის სახელზე იყო აღრიცხული და მხოლოდ 2009 წლის 6 აპრილს მოახდინა გამყიდველმა ნივთის თავის სახელზე აღრიცხვა. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება მ.მ-ისა და ლ.ს-ის კეთილსინდისიერ მხარეებად მიჩნევა ეფუძნება არასწორად დადგენილ გარემოებებს. პალატამ, მხრეთა კეთილსინდისიერების განსაზღვრისას ყურადღება არ მიაქცია მ.მ-ისა და ლ.ს-ის ჩვენებებს, მათ ახსნა-განმარტებებს ნაცნობობის შესახებ, მ.მ-ემ 2005 წლის აგვისტოში გამოტანილი გადაწყვეტილების საფუძველზე, სადავო ბინის თავის სახელზე დარეგისტრირება განახორციელა 2009 წლის 6 აპრილს, როცა ნ.პ-ამ დაიწყო აქტიური მოქმედებები სამკვიდრო მოწმობის მისაღებად, არ იქნა გამოკვლეული მ.მ-ის მიერ შეტანილი განცხადებების შინაარსი საჯარო რეესტრსა და მერიაში, ასევე საჯარო რეესტრის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებები რეგისტრაციის წარმოების შესახებ. ისე იქნა გაზიარებული მ.მ-ის განმარტებები, რომ არ გამოკვლეულა 2005 წელს საქალაქო სასამართლოში განხორციელებული მოქმედებები, გამყიდველის პიროვნული თვისებები, თუ როგორ და რა გზებით მიაღწია ადმინისტრაციული კოლეგიიდან მისთვის სასურველი გადაწყვეტილების მიღებას და როგორ მოიპოვა საკუთრების უფლება ნ.პ-ას სამკვიდრო ქონებაზე; სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია, მ.მ-ემ ლ.ს-ის სახელზე რატომ გადააფორმა ქონება. სასამართლომ არ გამოიკვლია ის გარემოება, რომ ს-ემ არ იცის სადავო ქონებაზე საერთო საკუთრების არსებობის შესახებ, რომ სადავო მიწაზე ცხოვრობენ ე.წ «ატსტუპნიკები», სახელმწიფო მისცემს თუ არა უფლებას თავის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე აწარმოოს მშენებლობა ინვესტორების მეშვეობით, არ იცის, რა ოდენობის მიწის მესაკუთრეა და ა.შ. აღნიშნულით დასტურდება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის «ე” და «ე¹” ქვეპუნქტების დარღვევის ფაქტი. კასატორმა ასევე სადავო გახადა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქააქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ივნისის საოქმო განჩინება მტკიცებულებათა საქმეზე დართვის თაობაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 იანვრის განჩინებით ნ. პ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. პ-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. პ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ნ. პ-ას საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ლალი აბრამიშვილის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში 2011 წლის 8 დეკემბრის საგადახდო დავალებით ჩარიცხული 300 ლარისა და 2012 წლის 13 იანვარს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშზე ჩარიცხული 2550 ლარის, სულ 2850 ლარის 70% _ 1995 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. პ-ას საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ ნ. პ-ას (პირადი ¹...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის სადეპოზიტო ანგარიშიდან: სს «ბანკი რესპუბლიკა» ბანკის BIC კოდი: ღEPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის ¹ GE79 Bღ00 0000 0033 0500 01. დაუბრუნდეს ლალი აბრამიშვილის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში 2011 წლის 8 დეკემბრის საგადახდო დავალებით ჩარიცხული 300 ლარისა და 2012 წლის 13 იანვარს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშზე ჩარიცხული 2550 ლარის, სულ 2850 ლარის 70% _ 1995 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.