№ას-1783-1760-2011 21 თებერვალი, 2012 წელი,
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ა. ჩ-ი, დ. ს-ა, ს. ც-უ
მოწინააღმდეგე მხარე _ ტ. ვ-ა
გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება
დავის საგანი – საცხოვრებელ სადგომზე მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ტ. ვ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. ჩ-ინის, დ. ს-ასა და ს. ც-უს მიმართ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემის შესახებ შემდეგი დასაბუთებით:1982 წელს მარწმუნებელმა ტ. ვ-მა ე. ჩ-ისაგან შეიძინა ქ.ბათუმში, კ-ის ქ.№7-ში მდებარე საცხოვრებელი სადგომი, რომელიც შედგებოდა ორი №5 და №6 ოთახისაგან და რომელთა საერთო ფართი 25 კვ.მ იყო სწორედ ამ დროიდან ტ. ვ-ი ზემოაღნიშნულ მისამართზე ცხოვრობს მეუღლეს კ. ზ-ესა და შვილებთან გ. და დ. ზ-ეებთან ერთად. აღნიშნული დროიდან იგი თავის ოჯახის წევრებთან ერთად რეგისტრირებულია მის მიერ შეძენილ საცხოვრებელ სადგომში და იხდის კომუნალურ გადასახადებს. ამ დროის მანძილზე მისმა ოჯახმა შეძენილი საცხოვრებელ სადგომს 7.2 კვ.მ. ოთახი მიაშენა . საცხოვრებელი სადგომის ყიდვისას რატომღაც ეგონა, რომ მისი ჩაწერა შეძენილ ფართში საკმარისი იქნებოდა საკუთრების უფლების შძენისათვის, რის გამოც, სამწუხაროდ, მხარეებს შორის არ გაფორმებულა წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულება და არც შესაბამისი ცვლილება განხორციელებულა ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში. მას შემდეგ როცა ე. ჩ-იმ გაყიდა მის საკუთრებაში არსებული ქ.ბათუმში, რ.კ-ის ქ.7-ში მდებარე სახლთმფლობელობაში მისი კუთვნილი წილი საცხოვრებლად გადავიდა საბერძნეთში და აღარ დაბრუნებულა. მის გარეშე კი ვერ მოხერხდა შეძენილი საცხოვრებელი სადგომის შემძენ ტ. ვ-ას სახელზე გაფორმება.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს შემდეგი დასაბუთებით: სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს, ვინაიდან არ დადებულა გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, შესაბამისად, მესაკუთრის თანხმობით საცხოვრებელ ფართში აწ გარდაცვლილ ე. ჩ-ს არც მოსარჩელეთა რეგისტრაცია განუხორციელებია, წარმოდგენილი ჩაწერა-რეგისტრაცია არის გაყალბებული.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 30 ივნისის გადაწყვეტილებით ტ. ვ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა, რაც
სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით აპელანტების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ქ.ბათუმში რ.კ-ის ქ.№7-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან (დაზუსტებული ფართობი 565 კვ.მ შენობა ნაგებობის საერთო ფართი 341.08 კვ.მ). 146.6 კვ.მ ე. ჩ-ის, 75.02 კვ.მ ჯ. კ-ის და 75.02 კვ.მ თ. ჩ-ას საკუთრებად ირიცხებოდა. სამკივიდრო მოწმობით, რომელიც გაცემულია საბერძნეთში, ქსნათის პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით ე. ჩ-ის მთლიანი სამკვიდრო ქონების კანონისმიერი მემკვიდრეები არიან მეუღლე – ა. ჩ-ი შვილები: დ. საკა და ს. ც-უ. ქ.ბათუმში რ .კ-ის ქ.№7-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე მესაკუთრეებს წარმოადგენენ: ა. ჩ-ი, ს. ც-უ –და დ. ს-ა. ტ. ვ-ა რეგისტრირებულია მისამართზე: ქ.ბათუმში, კ-ის ქ.№7-ში და საბინაო წიგნშიც მისამართად მითითებულია კ-ის ქ.№7, ასევე რეგისტრირებულია აბონენტად. შპს „ბ-ის“ დასკვნით ქ.ბათუმში, რ.კ-ის ქ.№7-ში მდებარე უძრავი ქონების – 33.2 კვ.მ საერთო ფართობის საცხოვრებელი ბინის 1 კვ.მ. საბაზრო ღირებულება შეადგენს 1066.5 აშშ დოლარს, ხოლო მთლიანი შესაფასებელი ობიექტის ღირებულება შესაფასებელი ობიექტის კორექტირების გათალისწინებით შეადგენს 31867 აშშ დოლარს, ანუ 56022 ლარს. მოსარჩელე 1982 წლიდან თავის ოჯახის წევრებთან ერთად სარგებლობს უძრავი ქონებით – ქ.ბათუმში, კ-ის ქ.№7-ში მდებარე 25 კვ.მ საერთო ფართის №5 და №6 ოთახებით.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის 1-ლი ნაწილის, ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის, მითითებულ ნორმებზე დაყრდნობით პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემული ნორმა შეიცავს მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების ზოგად წესს. მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებები, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნას, ხოლო მოპასუხემ – გარემოებები, რომელზეც იგი ამყარებს თავის შესაგებელს. მოსარჩელე 1982 წლიდან რეგისტრირებულია ქ.ბათუმში, კ-ის ქ.№7-ში არსებულ სახლთმფლობელობაში და ოჯახთან ერთად ცხოვრობს იმ ოთახებში, რომელიც ე. ჩ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა, ასევე საბინაო წიგნში არსებობს ჩანაწერი მისი რეგისტრაციის თაობაზე, გარდა ამისა ტ.ვ-ა რეგისტრირებულია კომუნალური მომსახურების აბონენტად და მის მიერ გადახდილია ამ მომსახურეობის საფასური. მითითებული გარემოებებიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ მტკიცების ტვირთის განაწილების თვალსაზრისით, სწორედ მოპასუხეა ვალდებული ამტკიცოს, რომ მისი კუთვნილი ფართის ფაქტობრივი მფლობელი და მოსარგებლე ტ.ვ-ა რეგისტრირებულია არა ე.ჩ-ის კუთვნილ, არამედ ამ სახლთმფლობელობის სხვა მესაკუთრეთა ფართში. ვინაიდან, მოპასუხეს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია მტკიცებულებები, რაც გააქარწყლებდა სარჩელში მითითებულ ფაქტებს და გააბათილებდა ამ გარემოებათა დასადასტურებლად წარმოდგენილ წერილობით მტკიცებულებებს, პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტის მსჯელობა მტკიცებულებათა არასათანადოდ მიჩნევისა და გადაწყვეტილების უსწორობის თაობაზე დაუსაბუთებელია და გაზიარებული ვერ იქნება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრეს ა. ჩ-იმ, დ. ს-ამ და ს. ც-უმ და მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით: ცალკე კომუნალური გადასახადების გადახდა, საკანონმდებლო დანაწესით არ იძლევა ფართის დათმობის გარიგების არსებობის დადასტურებას. განსახილველ შემთხვევაში წარმოდგენილია მხოლოდ 2001 წლიდან სანდასუფთავების გადახდის ქვითრები და მასშიდ მითითებულია კ-ის ქ.№7 და გადამხდელი, მაგრამ ბინის ან ფართის ნომერი მითითებული არ არის, ხოლო ელექტროენერგიისა და წყლის გადასახადების ქვითრები წარმოდგენილია 2006 წლიდან და მასში მითითებულია კ-ის ქ.№7, ბინა №4, მაშინ როდესაც ტ. ვასილეევას თვითნებურად დაკავებული ოთახების ნომრებია №5 და №6. იმ ფაქტობრივი გარემოებას, რომ მოსარჩელეს 1982 წლიდან ეკავა ე.ჩ-ის კუთვნილი ფართი, სასამართლო ადგენს მხოლოდ დაინტერესებულ პირთა ჩვენებებით. რომელ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით ადგენს სასამართლო, რომ მოსარჩელე მხარეს გარიგების საფუძველზე ჰქონდა დათმობილი საცხოვრებელი ფართი ე.ჩ-ისაგან, როდესაც ამ უკანასკნელის კუთვნილ ფართში მათი რეგისტრაცია საქმის მასალებით არ დგინდება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ჩ-ის, დ. ს-ას, ს. ც-უს საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
მოცემული დავის საგანია საცხოვრებელი სადგომზე მესაკუთრედ ცნობა „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის მოწესრიგების შესახებ“ საქართველოს კანონით. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.
სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მმმმუნდა დაუბრუნდეს დემოსფენ ჩილიკიდის მიერ 2012 წლის 27 იანვარს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის –658,47ლარის 70% _ 460,92 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ა. ჩ-ის, დ. ს-ას, ს. ც-უს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
ა. ჩ-ის, დ. ს-ას, ს. ც-უს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს დემოსფენ ჩილიკიდის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის –658,47 ლარის 70% _ 460,92 ლარი ( 2012 წლის 27 იანვარი, საგადასახადო დავალება #...) სს ბანკ ,,რესპუბლიკის“ მეშვეობით.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.