№ას-48-46-2012 13 თებერვალი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ი. მ-ა

მოწინააღმდეგე მხარე _ ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ი. მ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლის მიმართ სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ შემდეგი დასაბუთებით: თ-ის სკოლის გაუქმების გამო მუშაობდა ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლაში და ჰქონდა რამდენიმე აკადემიური საათი. სკოლის ყოფილ დირექტორ ლ. ა-თან უთახმოების გამო, კანონმდებლობათა უხეში დარღვევით, ყოველგვარი მიზეზისა და საფუძვლის გარეშე 2009 წლის 1 აპრილის №21 ბრძანებით უკანონოდ გაათავისუფლა სამსახურიდან. სიტუაციაში გარკვევის მიზნით მიმართა დირექციას, სკოლის სამეურვეო საბჭოსა და პროფკავშირს, მაგრამ მათგან პასუხი არ მიუღია.

მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ ი.მ-ას განთავისუფლების შესახებ ბრძანების კანონიერება უკვე განხილული აქვს სასამართლოს და მას მიეცა ერთი თვის კომპენსაცია და აუნაზღაურდა სასამართლოს მიერ დაკისრებული 4 თვის ხელფასი. ის საგანი, რასაც მოსარჩელე სკოლაში ასწავლიდა აღარ ისწავლება, ხოლო შრომის ხელშეკრულებას 2009 წლის 1 სექტემბერს გაუვიდა ვადა.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 20 იანვრის გადაწყვეტილებით ი. მ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით ი. მ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 2008 წლის 12 თებერვალს ი. მ-ას და ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლას შორის გაფორმდა შორმითი ხელშეკრულება, რომლის მოქმედების ვადაც განისაზღვრა 2009 წლის 1 სექტემბრით. ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლის 2009 წლის 1 აპრილის №21 ბრძანებით ი. მ-ა გათავისუფლებული იქნა სამსახურიდან (საფუძველი: შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის ,,დ’’ ქვეპუნქტი). ამავე ბრძანებით შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-3 პუნქტის საფუძველზე, ი.მ-ას მიეცა კომპენსაცია - ერთი თვის შრომის ანაზღაურება. ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 24 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ი. მ-ას სარჩელი, ბათილად იქნა ცნობილი ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლის 2009 წლის 1 აპრილის №21 ბრძანება და სკოლას დეკისრა ი. მ-ას სასარგებლოდ იძულებითი მოცდენისათვის ანაზღაურება 168 ლარისა და 96 თეთრის ოდენობით. გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში და აღსრულებულია. სააპელაციო საჩივარი სამსახურში აღდგენის შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე ხარვეზის შეუვსებლობის გამო, განუხილველად დარჩა. სააპელაციო პალატის განხილვის საგანს შეადგენს მხოლოდ განაცდურის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნა.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის დავის სწორად გადაწყვეტისათვის განმსაზღვრელია, სწორად იქნეს შეფასებული მხარეთა შორის არსებული შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ საკითხი. მხარეთა შორის, კერძოდ ერთი მხრივ ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლას და მეორე მხრივ, ი. მ-ას შორის 2008 წლის 12 თებერვალს დაიდო შრომითი ხელშეკრულება, რომლის მოქმედების ვადაც განისაზღვრა 2009 წლის 1 სექტემბრამდე. აპელანტის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლის დირექტორის 2008 წლის 12 სექტემბრის №103 ბრძანებით გაუქმდა მხარეთა შორის არსებული 2008 წლის 12 თებერვლის ხელშეკრულება და დაიდო ახალი შრომითი ხელშეკრულება. პალატამ არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ, რამდენადაც 2008 წლის 12 სექტემბრის ბრძანებით ი. მ-ას, როგორც მასწავლებელს განესაზღვრა 2008 წლის 12 თებერვლის შრომითი ხელშეკრულებისაგან გათვალისწინებული განსხვავებული პირობები და რამდენადაც ამ შეცვლილი პირობების მიხედვით, ი. მ-ა ახორციელებდა თავის შრომით უფლება-მოვალეობებს განთავისუფლებამდე, 2009 წლის აპრილამდე, მითითებული ბრძანებით მხარეთა შორის ახალი შრომითი ხელშეკრულება არ დადებულა, არამედ მხარეთა შორის არსებული 2008 წლის 12 თებერვლის შრომითი ხელშეკრულების ზოგიერთი პირობა, მაგ: ხელშეკრულების 4.3., ასევე 5.3. პუნქტებით გათვალისწინებული პირობები შეიცვალა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მესამე ნაწილებით გათვალისწინებულ ნორმათა დანაწესზე მითითებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თავად ი. მ-ა არის ვალდებული ამტკიცოს შესაბამისი მტკიცებულებებით მას და სკოლას შორის 2009 წლის 1 სექტემბრის შემდგომ პერიოდში შრომითი ხელშეკრულებისა და შესაბამისად, შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობა, და ამ ურთიერთობიდან გამომდინარე საჯარო სკოლის, როგორც დამსაქმებლის ვალდებულების არსებობა. სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის და 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, პალატამ განმარტა, ვინაიდან სადავო პერიოდში - 2009 წლის 1 სექტემბრის შემდგომ, მხარეთა შორის შრომითი ხელშეკრულების არსებობა არ დადასტურდა, არც კონკრეტული ვალდებულებით სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს, რასაც ი. მ-ას მოთხოვნა იძულებითი ანაზღაურების თაობაზე დაემყარებოდა. საქართველოს შრომის კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პალატამ მიუთითა, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან საქმეში არსებული მასალებით არ დასტურდება ის გარემოება, რომ ქვემო ხ-ის საჯარო სკოლა, როგორც დამსაქმებელი, ვალდებული იყო, 2009 წლის 1 სექტემბრის შემდგომ პერიოდში ი. მ-ა, როგორც მასწავლებელი, დაესაქმებინა შრომის საგანში მასწავლებლად და მისთვის გადაეხადა ხელფასი, შესაბამისად, გამოირიცხება იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველიც.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ი. მ-ამ და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ არის იურიდიულად დასაბუთებული. ვინაიდან ხ-ის სკოლა ბლოკავდა ან ხანგრძლივად აჭიანურებდა ინფორმაციის წერილობით გადმოცემას, სასამართლოს ვერ წარმოუდგინა საქმისათვის მნიშვნელოვანი დოკუმენტაცია და მისი მოპოვება მოახერხა 2011 წლის დეკემბრის ბოლოს რესურსცენტრის ჩარევით. 2011 წლის 29 დეკემბრამდე არ მიაწოდეს 2008 წლის 26 ივნისის სკოლის პედსაბჭოს სხდომის №7 ოქმი, რომელიც გადამწყვეტი მნიშვნელობის მქონეა, ასევე ცნობები, რის გამოც სასამართლომ საქმეს არასწორი ინტერპრეტაცია მიანიჭა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. მ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია შრომითი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ი. მ-ას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.