№ას-79-75-2012 27 თებერვალი, 2012 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ნუნუ კვანტალიანი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – გ. ლ-ე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – მ. და ც. მ-ები (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება
დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება ნივთის აუქციონზე რალიზაციის გზით
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ც. და მ. მ-ებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში გ. ლ-ის მიმართ და მოითხოვეს ქ.თბილისში, ... მე-3 კვარტლის მე-19 კორპუსში მდებარე №59 ბინის აუქციონზე რეალიზაციის გზით ც. მ-ისა და მ. მ-ის, ასევე გ. ლ-ის საზიარო უფლება გაუქმება და ამონაგები თანხის განაწილება ც. მ-ს, მ. მ-სა და გ. ლ-ეს შორის მათი წილების –1/3 და 2/3 შესაბამისად შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოსარჩელეები წარმოადგენენ სადავო ბინის თანამესაკუთრეებს, კერძოდ, ისინი არიან სადავო უძრავი ქონებიდან 15,82 კვ.მ ერთი ოთახისა და №3 აივნის მესაკუთრეები, რაც დასტურდება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ გაცემული ამონაწერით. მიუხედავად სასამართლოს გადაწყვეტილებისა, რომლითაც მოპასუხეს დაევალა მოსარჩელეებისათვის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში სადავო ოთხის გადაცემა, იგი თავისი ქმედებით არ აძლევს საშუალებას, ისარგებლონ მათი საკუთრებით. საზიარო საგანი წარმოადგენს საცხოვრებელ ბინას, რომელსაც გააჩნია ერთი აბაზანა და ერთი სამზარეულო, საზიარო საგნის თვისობრივი და კონსტრუქციული მდგომარეობიდან გამომდინარე, საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით შეუძლებელია, რადგან ბინა ვერ დაიყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
გ. ლ-ე მოსარჩელეებს სთავაზობდა გარკვეულ თანხას, მაგრამ მათ შორის მორიგება ვერ შედგა. მოსარჩელეებს არ გააჩნიათ არც მორალური და არც იურიდიული უფლება გაუყიდოს მას ქონება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით ც. მ-ისა და მ. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა საზიარო უფლება ქ.თბილისში, ... მე-3 კვარტლის მე-19 კორპუსში მდებარე №59 ბინაზე ც. მ-ს, მ. მ-ს და გ. ლ-ეს შორის ქონების აუქციონზე რეალიზაციის გზით და ამონაგები თანხა განაწილდა ც. მ-ს, მ. მ-ს და გ. ლ-ეს შორის მათი წილების შესაბამისად – ც. მ-სა და მ. მ-ის მიეკუთვნათ 22.18%, ხოლო გ. ლ-ეს – 77.82%.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, მოითხოვეს გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და მათი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილბა, ამავე გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა გ. ლ-ემაც და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ც. მ-ის და მ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ასევე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა გ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ც. და მ. მ-ების სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა საზიარო უფლება ქ.თბილისში, ... მე-3 კვარტლის მე-19 კორპუსში მდებარე №59 ბინაზე ც. მ-ს, მ. მ-ს და გ. ლ-ეს შორის ქონების აუქციონზე რეალიზაციის გზით და ამონაგები თანხა განაწილდა ც. მ-ს, მ. მ-ს და გ. ლ-ეს შორის მათი წილების შესაბამისად: ც. მ-სა და მ. მ-ს მიეკუთვნათ 32,75%, ხოლო გ. ლ-ეს – 67.25%. ამავე გადაწყვეტილებით გ. ლ-ეს ც. მ-ის და მ. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის – 119,28 ლარისა და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ნაწილის – 149,10 ლარის ანაზღაურება შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ც. მ-ი და მ. მ-ი არიან ქ.თბილისში, ... მე-3 კვარტლის მე-19 კორპუსში მდებარე №59 ბინიდან 15.82 კვ.მ საცხოვრებელი ფართის მქონე ერთი ოთახისა და №3 აივნის მესაკუთრეები, გ. ლ-ე, როგორც ირაკლი ლ-ის მემკვიდრე, ამავე უძრავი ქონების თანამესაკუთრეა, რომელმაც სამკვიდრო ქონება მიიღო ფაქტობრივი ფლობით. სადავო უძრავი ქონების საერთო ფართი შეადგენს 71.34 კვ. მეტრს, ხოლო საცხოვრებელი ფართი – 48.33 კვ. მეტრს. საზიარო საგანი წარმოადგენს საცხოვრებელ ბინას, რომელსაც გააჩნია ერთი აბაზანა და ერთი სამზარეულო. საზიარო საგნის თვისობრივი და კონსტრუქციული მდგომარეობიდან გამომდინარე კი, საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით, შეუძლებელია, რადაგან ნივთი ერთგვაროვან ნაწილებად ვერ დაიყოფა ღირებულების შემცირების გარეშე. სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 963-ე მუხლის თანახმად, გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება საზიარო უფლების ნატურით გაყოფის გზით გაუქმების შეუძლებლობის თაობაზე. პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 964-ე მუხლის პირველი ნაწილით და აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად განმარტა შემდეგი: საზიარო უფლების გაუქმება უძრავი ქონების რეალიზაციის გზით მოთხოვნის არსებობისას, რეალიზაცია ნიშნავდა მთლიანი ფართისა და არა მხოლოდ საცხოვრებელი ფართის გაყიდვას, მაგრამ, ამავე დროს სასამართლომ არასწორად განსაზღვრა ფართების პროცენტული მაჩვენებლები. საქალაქო სასამართლომ, მართალია, პროცენტული მაჩვენებლები დაიანგარიშა მთლიანი ფართიდან, მაგრამ წილები არ იქნა სწორად დაანგარიშებული. მ-ების შემთხვევაში პროცენტული მაჩვენებელი დაანგარიშებულ იქნა 71.34კვ.მ საცხოვრებელი ფართიდან, თუმცა მ-ების წილი მთლიან ფართში განსაზღვრა მხოლოდ 15,82 კვ.მ ერთი ოთახით (15.82:71,34 X 100= 22,18), საქალაქო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ქ.თბილისის დიდუბის რაიონის სასამართლოს 1998 წლის 16 დეკემბრის გადაწყვეტილება, რომლითაც, მართალია გიული მ-ს საკუთრების უფლებით გამოეყო 15,82 კვ.მ №3 საცხოვრებელი ოთახი, მის წინ მდებარე აივნით, მაგრამ სათავსები: სამზარეულო, საპირფარეშო, სააბაზანო და დერეფანი დარჩა ირაკლი ლ-ესთან საერთო სარგებლობაში, შესაბამისად, პროცენტული მაჩვენებლების დაანგარიშების დროს, წილობრივი თანაფარდობა სასამართლოს მიერ არ იქნა სწორად განაწილებული. რადგან საზიარო უფლების გაუქმების საგანს წარმოადგენს საცხოვრებელი ბინა, პალატამ ჩათვალა, რომ საცხოვრებელი ოთახების გარდა, საზიარო უფლება უნდა გაუქმებულიყო დამხმარე სათავსებზეც, რომლებიც საზიარო საგნის თვისობრივი და კონსტრუქციული მდგომარეობიდან გამომდინარე, წარმოადგენდა საზიარო საგნის შემადგენელ ნაწილს. პალატის მოსაზრებით, საზიარო უფლების გაუქმება, თანამესაკუთრეთა საცხოვრებელი ფართების წილების გათვალისწინებით, უნდა მოხდეს მთლიან უძრავ ქონებაზე, მათ შორის დამხამარე სათავსებზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ ჩათვალა, რომ ც. მ-ისა და მ. მ-ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ და ც. მ-ს, მ. მ-ს და გ. ლ-ეს შორის არსებული საზიარო უფლება უნდა გაუქმდეს ქონების აუქციონზე რეალიზაციის გზით, ხოლო ამონაგები თანხა უნდა განაწილდეს ც. მ-ს, მ. მ-ს და გ. ლ-ეს შორის მათი წილების შესაბამისად, კერძოდ, ც. მ-სა და მ. მ-ს უნდა მიეკუთვნოთ 32.75% ( 15.82: 48,33 X 100= 32,75%), ხოლო გ. ლ-ე – 67.25%. რაც შეეხება გ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარს, პალატამ განმარტა, რომ მოკლებული იყო შესაძლებლობას, ემსჯელა სააპელაციო საჩივარზე, ვინაიდან, მასში მოყვანილი გარემოებები არ შეესაბამებოდა მოცემული საქმის დავის საგანს.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ლ-ემ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება შემდეგი დასაბუთებით:
კასატორის განმარტებით, ცვლილება უნდა იქნას შეტანილი გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტში, სადაც განმარტებულია, რომ თანასაკუთრების საგნის აუქციონზე რეალიზაციით ამონაგები თანხა კასატორსა და მოწინააღმდეგე მხარეებს შორის უნდა განაწილდეს შემდეგი თანაფარდობით: გ.ლ-ეს 67,25%, ხოლო მოწინააღმდეგე მხარეებს – 32,75%. გაუგებარია, ამ დასკვნის გაკეთებისას რა კრიუტერიუმით იხელმძღვანელა სასამართლომ. კასატორის მოწინაარმდეგე მხარე ფლობს 15 კვ. მეტრ უძრავ ქონებას, გ.ლ-ე – 50 კვ. მეტრს, საერთო სარგებლობის ფართი – სველი წერტილი თითქმის 13 კვ. მერტია, საიდანაც გ.ლ-ეს ეკუთვნის დაახლოებით 9 კვ. მეტრი, ანუ მთლიანი ფართიდან – 78 კვ. მეტრიდან 59 კვ.მ, მ. და ც. მ-ებს კი მიეკუთვნათ საზიარო საგნის თითქმის 1/3 – 32,75%, რაც არაკანონიერია. წარმოდგენილ საკასაციო საჩივარს გ.ლ-ემ დაურთო მტკიცებულებები 2 (ორი) ფურცლად.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 თებერვლის განჩინებით გ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ. ლ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%, ამდენად, პალატა თვლის, რომ გ. ლ-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ №3 სალაროს შემოსავლის ორდერით 2012 წლის 8 თებერვალს გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
კასატორ გ. ლ-ეს ასევე უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 2 (ორი) ფურცლად, რადგანაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
გ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ გ. ლ-ეს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01.) სახელმწიფო ბაჟის სახით №3 სალაროს შემოსავლის ორდერით 2012 წლის 8 თებერვალს მის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი. კასატორს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 2 (ორი) ფურცლად. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.