№ას-1735-1716-2011 1 მარტი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ დ. მ-ე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ რ. გ-ე (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი _ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა, საჯარო რეესტრის ჩანაწერში ცვლილებების შეტანა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
რ. გ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. მ-ისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქუთაისის სამსახურის მიმართ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთისა და ქმედების განხორციელების შესახებ და მოითხოვა, დაეკისროს მოპასუხე დ. მ-ეს, აიღოს ქ. ქუთაისში, თ-ის ქუჩის №24 და №26 მიწის ნაკვეთების მიმდებარედ, ზ-ის ქუჩის მხრიდან დ. მ-ის მიერ მოწყობილი ჭიშკარი და დატოვოს ეს მონაკვეთი მოსარჩელის ავტოფარეხში ავტომანქანით შესასვლელად, დაევალოს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქუთაისის სამსახურს მოახდინოს ქ. ქუთაისში, თ-ის ქუჩა №24-ში დ. მ-ის თანასაკუთრებად რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციის ცვლილება ტექბიუროს მონაცემისა და საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით და ბათილად იქნეს ცნობილი საჯარო რეესტრის ქუთაისის სამსახურის 2010 წლის 5 იანვრის №... გადაწყვეტილება.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით რ. გ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, დ. მ-ეს დაეკისრა, აიღოს ქ. ქუთაისში, თ-ის ქუჩის №24 და №26 მიწის ნაკვეთების მიმდებარედ, ზ-ის ქუჩის მხრიდან მის მიერ მოწყობილი ჭიშკარი და დატოვოს ეს მონაკვეთი რ. გ-ის ავტოფარეხში ავტომანქანით შესასვლელად, მოსარჩელე რ. გ-ეს უარი ეთქვა დანარჩენ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში დ. მ-ემ შეიტანა სააპელაციო, ხოლო სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში რ. გ-ემ – შეგებებული სააპელაციო საჩივარი.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით დ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რ. გ-ის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა რ. გ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქუთაისის სამსახურს დაევალა, მოახდინოს ქ. ქუთაისში, თ-ის ქ. №24-ში დ. მ-ის თანასაკუთრებად რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციის ცვლილება ტექბიუროს მონაცემებისა და საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით და ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ქუთაისის სამსახურის 2010 წლის 5 იანვრის №... გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 2009 წლის ნოემბერში დ. მ-ის თანასაკუთრებად დარეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციის გათვალისწინებით შეუძლებელია რ. გ-ის მიწის ნაკვეთში ავტომანქანით შეღწევა და ავტოფარეხის დანიშნულებისამებრ გამოყენება. აღნიშნული მოქმედების აღსაკვეთად რ. გ-ემ უშედეგოდ მიმართა პოლიციის პირველ განყოფილებას და ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურს.
ქ. ქუთაისში, თ-ის ქ. №24-ში მდებარე 414 კვ.მ მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრე და სახლის გამოყოფილი ნაწილის მესაკუთრეა დ. მ-ე.
რ. გ-ის და დ. მ-ის მიწის ნაკვეთებს აქვთ საერთო საზღვარი და საკუთარი შესასვლელები ზ-ის ქუჩის მხრიდანაც.
დ. მ-ეს არ ჰქონდა ავტოფარეხი და ავტომანქანას აყენებდა რ.გ-ის ავტოფარეხში, რომელიც ძირითადად მდებარეობდა რ. გ-ის მიწის ნაკვეთზე.
2009 წლის დეკემბრის შუა რიცხვებში დ. მ-ემ რ. გ-ესთან შეთანხმების გარეშე მოანგრია ავტოფარეხის ნაწილი, რომელიც არ მდებარეობდა რ. გ-ის მიწის ნაკვეთზე, ჩადგა ჭიშკარი და დაიწყო მიწის ნაკვეთის შემოღობვა ისე, რომ შეუძლებელი გახდა რ. გ-ის ავტოფარეხში შესვლა ზ-ის ქუჩის მხრიდან, რითაც, ფაქტობრივად, ავტოფარეხის დანიშნულებისამებრ გამოყენების შესაძლებლობა მოესპო.
აღნიშნული ავტოფარეხით ადრე სარგებლობდა ორივე მხარე, დ. გ-ის ეზოში ჩასასვლელი ჭიშკარი არ უშლიდა მოსარჩელეს ავტოფარეხში შესვლას. სადავო ნაგებობა დაიდგა 1974 წელს და დ. მ-ის მამასთან მოლაპარაკებით შეიცვალა მისივე ეზოს კონფიგურაცია.
1984 წლის 22 დეკემბრის ხელშეკრულების საფუძველზე დ. მ-ემ მამის სიცოცხლეში მისგან საჩუქრად მიიღო მიწის ნაკვეთი, რომელიც დარეგისტრირდა ტექბიუროში და შეადგენდა 448 კვ.მ-ს.
სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 174-ე მუხლით, 180-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 389-ე მუხლის მეორე და მესამე ნაწილებით და მიიჩნია, რომ რ. გ-ის თვითნებური მოქმედებით ადრე არსებული დაკავშირება არ მოსპობილა. აღნიშნული გამოიწვია დ. მ-ის მიერ ჭიშკრის გადმოწევამ, რასაც შედეგად ავტოფარეხის ქუჩასთან კავშირის მოსპობა მოჰყვა და ავტოფარეხი თავისი დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის გამოუსადეგარი გახადა.
უდავოა, რომ რ. გ-ის ავტოფარეხთან მისასვლელი აუცილებელი გზა არსებობდა ზ-ის ქუჩის მხრიდან. აღნიშნული დაკავშირება არსებობდა 1974 წლიდან ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე, მაგრამ აღნიშნული გზა ამჟამად გადაკეტილია დ. მ-ის რკინის ჭიშკრით. ამდენად, სასამართლომ დაადგინა, რომ ადრე არსებობდა ჯეროვანი გამოყენებისათვის აუცილებელი გზა, მაგრამ ამჟამად მისი ამ მიზნით გამოყენება შეუძლებელია.
საქმეზე წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ჭიშკრის არსებობის შემთხვევაში გ-ის ავტოფარეხთან მისასვლელი 3,2 მ-დან მცირდება 0,8 მ-მდე, რითაც ირღვევა სამშენებლო ნორმებისა და წესების მოთხოვნა, რომელთა მიხედვით მისასვლელის სიგანე არ უნდა იყოს 2,7 მ-ზე ნაკლები. ამრიგად, ავტოფარეხის ნორმალური კავშირი ქუჩასთან შეუძლებელი ხდება.
ექსპერტის მიერ ამ გარემოებების დადგენის შედეგად პალატამ განმარტა, რომ ჭიშკარი მოექცა დ. მ-ის მიწის ნაკვეთის ფარგლებში, რადგან მისი ამჟამინდელი ნაკვეთის კონფიგურაცია ადრინდელისგან, ანუ რაც მან საჩუქრად მიიღო მამისაგან, აშკარად განსხვავდება. უდავოა, რომ მან მიწის ნაკვეთის სიგრძე და ფართი გაზარდა. შესაბამისად, პალატამ სადავო ჭიშკარი მ-ის მიწის ნაკვეთში მდებარე ჭიშკრად არ ჩათვალა, ამ მხრივ არ გაიზიარა დ. მ-ის პოზიცია და დაეთანხმა რ. გ-ის პოზიციას, რომ ,,დ. მ-ის ჭიშკარი მოწყობილი არ არის დ. მ-ის მიწის ნაკვეთში”. ამავე ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებულია, რომ ,,ტექინვენტარიზაციის გეგმაში მოცემული სამეზობლო საზღვრის სიგრძე 3,7 მეტრით ნაკლებია საკადასტრო აზომვით ნახაზში მოცემულ საზღვრის სიგრძეზე. ტექინვენტარიზციის გეგმით მოცემული ნაკვეთის ფართობი 15,05 კვმ-ით ნაკლებია სკადასტრო აზომვითი ნახაზით მოცემული ნაკვეთის ფართობზე”.
სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ადგილზე დათვალიერებისას ექსპერტ პაატა გერაძის განმარტებაზე, რომ დ. მ-ის მიერ დამონტაჟებული ჭიშკარი თავისი მდებარეობით რ. გ-ეს ქუჩასთან ავტოფარეხით ნორმალურ კავშირს უსპობს.
ამ ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებებიდან გამომდინარე პალატამ განმარტა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ დ. მ-ეს სწორად დააკისრა, აეღო ქ. ქუთაისში, თ-ის ქუჩის №24 და №26 მიწის ნაკვეთების მიმდებარედ ზ-ის ქუჩის მხრიდან მის მიერ მოწყობილი ჭიშკარი და დაეტოვებინა ეს მონაკვეთი რ. გ-ის ავტოფარეხში ავტომანქანით შესასვლელად. აღნიშნული კი გამორიცხავს დ. მ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას.
რაც შეეხება რ. გ-ის შეგებებულ სააპელაციო საჩივარს სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ ექსპერტიზის დასკვნაზე, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2010 წლის 5 იანვრის №... გადაწყვეტილებაზე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ ადგილზე დათვალიერებისას დასკვნის გამცემი ექსპერტ პაატა გერაძისა და პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმის სახით დაკითხული ლილი გ-ის განმარტებებზე, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი ნაწილზე და მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით დადასტურდა 2009 წლის 17 ნოემბერს განხორციელებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერების უზუსტობა. ქუთაისის სარეგისტრაციო სამსახურში წარდგენილ იქნა დ. მ-ის მიერ არასწორი მონაცემები, რის საფუძველზედაც განხორციელდა უძრავი ნივთის არასწორი რეგისტრაცია, ამდენად, რეგისტრაციის საფუძველი უზუსტოა. წარმოდგენილი საკადასტრო აზომვითი ნახაზის მონაცემებში, ცნობა-დახასიათებასა და უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტში – ჩუქების ხელშეკრულებაში სადავო მიწის ნაკვეთზე ურთიერთსაწინააღმდეგო მონაცემებია მითითებული.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე, 105-ე მუხლების შესაბამისად, სასამართლომ დადასტურებულად ჩათვალა, რომ დ. მ-ემ გაზარდა მისი მიწის ნაკვეთის სიგრძე და ფართი, ხოლო საჯარო რეესტრის სამსახურს წარედგინა არასწორი მონაცემები მისი მიწის ნაკვეთის რეალური მდგომარეობისაგან განსხვავებით. სწორედ აღნიშნულის გამო სამსახურმა დ. მ-ეს მიწის ნაკვეთის ფართი არასწორად დაარეგისტრირა, რაც ნიშნავს, რომ დ. მ-ის მიმართ არსებულ ჩანაწერი უნდა შეიცვალოს მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციასთან დაკავშირებით. აღნიშნული გარემოება კი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2010 წლის 5 იანვრის №... გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველია.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება დ. მ-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილებისა და მტკიცებულების დართვაზე უარის თქმის შესახებ განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად საკმარისად დასაბუთებული არ არის. გაუგებარია, თუ რომელ მტკიცებულებას დაეყრდნო პალატა გადაწყვეტილების მიღებისას და რომელი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია დადგენილად. გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთება ზოგადია და მოქმედი კანონმდებლობიდან არ გამომდინარეობს.
სასამართლომ კანონის მოთხოვნათა დარღვევით დაადგინა დ. მ-ის თანასაკუთრებად რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციის გათვალისწინებით რ. გ-ის მიწის ნაკვეთში ავტომანქანით შეღწევის ფაქტი, ასევე ის, რომ რ. გ-ისა და დ. მ-ის მიწის ნაკვეთებს აქვთ საერთო საზღვარი და გააჩნიათ თავიანთი შესასვლელები ზ-ის ქუჩის მხრიდანაც. დ. მ-ეს არ ჰქონდა ავტოფარეხი და ავტომანქანას აყენებდა გ-ის ავტოფარეხში, რომელიც ძირითადად მდებარეობდა რ. გ-ის მიწის ნაკვეთზე. აღნიშნული ავტოფარეხით ორივე მხარე სარგებლობდა, დ. მ-ის ეზოში ჩასასვლელი ჭიშკარი არ უშლიდა მოსარჩელეს ავტოფარეხში შესვლას. აღნიშნული ავტოფარეხი აშენდა 1974 წელს და დ. მ-ის მამასთან მოლაპარაკებით შეიცვალა მისივე ეზოს კონფიგურაცია.
სააპელაციო პალატამ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად არასწორად გამოიყენა საინჟინრო ტექნიკური ექსპერტის დასკვნები, ადგილზე დათვალიერების შედეგები და პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებები.
სასამართლომ რ.გ-ეს მიაკუთვნა იმაზე მეტი, ვიდრე მხარე ითხოვდა, რადგან ტექინვენტარიზაციის არქივში დაცული მიწის ნაკვეთისა და მასთან დაკავშირებული შენობა-ნაგებობის საინვენტარიზაციო №1-109-3 გეგმის მიხედვით მოსარჩელეს მიწის ნაკვეთის კონფიგურაციის ცვლილება არ მოუთხოვია.
სააპელაციო პალატას საქმეში წარმოდგენილი ცვლილებები სათანადოდ არ გამოუკვლევია. აღსანიშნავია, რომ სარჩელში მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მხარე უთითებდა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60, 22-ე და 24-ე მუხლებს. ხელშეშლის აღკვეთისა და ქმედების განხორციელების დავალდებულების შესაბამისი ნორმების ნაცვლად, სასამართლომ მოცემული დავის გადაწყვეტისას არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 174-ე, 180-ე მუხლები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 დეკემბრის განჩინებით დ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა დ. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%, ამდენად საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ დ. მ-ეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ 2011 წლის 24 დეკემბერს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 300 ლარის 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
დ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ დ. მ-ეს (პირადი №...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების №200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ №220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ №300773150, დანიშნულება _ „სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე“ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 210 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
