№ას-1766-1746-2011 1 მარტი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ პ. ნ-ე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ გ. კ-ე (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება
დავის საგანი _ ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
გ. კ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში პ. ნ-ის მიმართ ჯანმრთელობის დაზიანებით მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად 60 776 ლარისა და მორალური ზიანის – 50 000 ლარის გადახდის მოთხოვნით.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, პ. ნ-ეს გ. კ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მატერიალური ზიანის – 60776,8 ლარისა და მორალური ზიანის – 1000 ლარის ანაზღაურება.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება პ. ნ-ემ ნაწილობრივ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით და მოითხოვა მისთვის დაკისრებული თანხის 18000 ლარამდე შემცირება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტიელბა დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებანი.
პალატა არ დაეთანხმა აპელანტის განმარტებას, რომ ზიანის წარმოშობას ხელი შეუწყო ასევე დაზარალებულის მოქმედებამ, რის გამოც არსებობს სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლით გათვალისწინებული დაზარალებულის ბრალი ზიანის დადგომაში.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტი სადავოდ ხდის არა მისი ბრალის არსებობას ზიანის დადგომაში, არამედ ზიანის მოცულობას. აპელანტის მოსაზრებით, ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად მოსარჩელემ მიიღო სხეულის მძიმე ხასიათის დაზიანება მისი გაუფრთხილებელი მოქმედების შედეგად.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული საქმის განხილვასთან დაკავშირებულ საკითხზე, რამდენად შესაძლებელი იქნებოდა მანქანაში დაზარალებულის სხაგვარად განთავსებით ავტოსაგზაო შემთხვევის თავიდან აცილება, სასამართლოს სათანადო ცოდნა არ გააჩნია. ამასთან, საქმეში არ არის წარმოდგენილი ექსპერტის დასკვნა, რომელიც ცალსახად დაადასტურებდა ვარაუდის სისწორეს. შესაბამისად, პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, იმსჯელოს შერეულ ბრალზე აპელანტის ზემოაღნიშნული მოსაზრებიდან გამომდინარე.
პალატამ აღნიშნა, რომ ,,საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ’’ საქართველოს კანონის თანახმად, საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს მძღოლი, მას ეკისრება ვალდებულება ავტომანქანის უსაფრთხოდ მართვაზე. სადავო ავტოსაგზაო შემთხვევის მიზეზი იყო ავტომანქანის მძღოლ პ. ნ-ის მიერ „საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნის დარღვევა, მან უგულებელყო აღნიშნული მუხლის მოთხოვნა და ვერ გაუწია მუდმივი კონტროლი სატრანსპორტო საშუალებას, მოძრაობის წესების მოთხოვნათა შესასრულებლად ვერ უზრუნველყო ავტომობილის უსაფრთხო მართვა, რამაც გამოიწვია ავტოსაგზაო შემთხვევა.
ამდენად, პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება ავტოსაგზაო შემთხვევის დადგომაში გ. კ-ის შერეული ბრალის არსებობისა და სამოქალაქო პასუხისმგებლობის განაწილების თაობაზე.
პალატამ ყურადღება გაამახვილა საქმეში წარმოდგენილ მასალებზე, რომელთა თანახმად 2009 წლის 27 ივლისიდან 30 ივლისამდე შპს ... ცენტრში” გ. კ-ის ჩატარებული მკურნალობის ხარჯებმა, საბოლოო კალკულაციის თანახმად, შეადგინა 19 726.08 ლარი.
აპელანტმა სადავოდ გახადა მითითებული თანხის მოსარჩელის მიერ გადახდის ფაქტი, რასაც პალატა არ დაეთანხა და გამნარტა, რომ, მართალია, ... ცენტრში“ გაკეთებული საბოლოო კალკუაციიდან გადასახდელ თანხაში მითითებულია კოეფიციენტი „0“, მაგრამ აღნიშნული არ გულისხმობს, რომ პაციენტს მკურალობის თანხა არ გადაუხდია გამომდინარე იქიდან, რომ აღნიშნული დოკუმენტი პაციენტს ავალდებულებს გადაიხადოს თანხა.
სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ აპელანტმა ვერ წარადგინა სათანადო მტკიცებულება, რომ პაციენტ გ. კ-ეს ამ პერიოდში 19 726.08 ლარის სამედიცინო მომსახურება არ გაწევია.
პირელი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ შპს „ა-ის კლინიკის” მკურნალი ექიმის მიერ დადგენილი დიაგნოზის შესაბამისად, რეკომენდირებულია სისტემატური სარეაბილიტაციო-ფიზიოთერაპიული პროცედურები: ფიზიოთერაპევტის კონსულტაცია, ელექტროთერაპია, ელექტროფორეზი, პარაფინოთერაპია, ფონოფორეზი, სამკურნალო მასაჟები, ვარჯიშები, წყალქვეშა მასაჟი, ჰიდროთერაპია. ამ პროცედურის ჩატარებაზე გასაწევი ხარჯის ოდენობა განისაზღვრება 2750 ლარით. სასამართლო სხდომაზე მოწვეული სპეციალისტის განმარტებით დადგინდა, რომ ამ პროცედურის ჩატარება აუცილებელი იყო მინიმუმ 3-5 წლის განმავლობაში, წელიწადში 5-7-ჯერ.
პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეზე სპეციალისტის სახით მოწვეულმა თ. კ-ემ როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოში, ასევე სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე განმარტა, რომ პაციენტს ესაჭიროებოდა სისტემატიური სარეაბილიტაციო კურსის ფიზიოთერაპიული პროცედურების ჩატარება, აღნიშნული პროცედურები კი უნდა ჩატარებულიყო ორკვირიანი კურსით წელიწადში 5-7-ჯერ, ამასთან, იმედის მომცემ წლებად ითვლებოდა 3-5 წელი. სპეციალისტის მიერ ასევე განიმარტა, რომ იგი იყო ნევროპათოლოგი და ფიზიოთერაპევტთან ერთად დაისვა სისტემური სარეაბილიტაციო ფიზიოთერაპიული პროცედურების ჩატარების აუცილებლობის საკითხი. შესაბამისად, საქმეში წარმოდგენილი შპს „ა-ი კლინიკის“ გენერალური დირექტორის ხელმოწერილი პროცედურების რაოდენობის საერთო გაანგარიშება ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით, 25 პროცუდურა შეადგენს ერთ კურსს, რომლის ღირებულებაა 2750 ლარი.
იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელე ითხოვდა მოპასუხეს ფიზიოთერაპიულ პროცედურებში გასაწევი ხარჯის ასანაზღაურებლად დაკისრებოდა 22 750 ლარის გადახდა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ აღნიშნული მოთხოვნის ნაწილში სარჩელი მართებულად დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება პ. ნ-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისთვის დაკისრებული თანხის 50251 ლარით შემცირება, ასევე 2011 წლის 6 ოქტომბრის საოქმო განჩინების გაუქმება შემდეგი საფუძლებით:
სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლი. გ. კ-ის მოქმედებამ ხელი შეუწყო არა მხოლოდ დამდგარი ზიანის გაზრდას, არამედ თვით ავტოსაგზაო შემთხვევის დადგომასაც. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით პალატა ტენდენციურია, იგი ეყრდნობოდა მხოლოდ განაჩენს და განაჩენით დადგენილ ქმედებას, რაც არ შეუფასებია საქმე წარმოდგენილ მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში.
პალატა ვალდებული იყო მატერიალური ზიანის კონტექსტში გამოეკვლია დაზარალებულის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება და მხარის ბრალი ავტოსაგზაო შემთხვევის დადგომაში.
სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი, რაც გამოიხატა იმაში, რომ პალატამ პ. ნ-ეს ზიანის ანაზღაურების სახით დააკისრა გ. კ-ის სასარგებლოდ იმ თანხის გადახდა, რომელიც ამ უკანასკნელს ფაქტობრივი ქონებრივი დანაკლისის სახით არ განუცდია.
სააპელაციო პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მესამე ნაწილის მოთხოვნა, აღნიშნული ნორმის საწინააღმდეგოდ სააპელაციო პალატა პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის, მისი სამკურნალო შრომითი რეკომენდაციების ინტენსივობისა და ხანგრძლივობის, აუცილებელი სამედიცინო პროცედურების რაოდენობის საკითხების დადგენისას დაეყრდნო მოწმის ჩვენებას. კერძოდ, იმ საკითხის გასარკვევად, თუ რა ინტენსივობითა და ხანგრძლივობით სჭირდებოდა პაციენტ გ. კ-ეს ფიზიოთერაპიული პროცედურები.
პალატამ მოწმის სახით დაკითხა თბილისის პირველი სამკურნალო კლინიკის ექიმი, პროფესიით ნევროლოგი თ. კ-ე. მიუხედავად იმისა, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო შპს „ა-ის კლინიკის“ მიერ გაცემული ცნობა პაციენტის ჯანმრთელობის შესახებ და ამავე დაწესებულების შესაბამისი სამსახურის მიერ გაცემული, სამკურნალო რეკომენდაციის შესაბამისი წინასწარი ანგარიშ-ფაქტურა, პალატამ მართლზომიერად და დასაბუთებულად ჩათვალა არასპეცალისტის, თ. კ-ის მოწმის სახით დაკითხვა იმასთან დაკავშირებით, თუ რა ინტენსივობითა და ხანგრძლივობით საჭიროებდა პაციენტი ფიზიოთერაპიულ პროცედურებს მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობიდან გამომდნარე. მეტიც, პალატამ საქმის განხილვა განაახლა მტკიცებულებათა გამოკვლევის სტადიიდან და ხელმეორედ დაკითხა არასპეციალისტი თ. კ-ე იმ საკითხის გასარკვევად, თუ რამდენ ფიზიოთერაპიულ პროცეფდურას მოიცავდა ფიზიოთერაპიის ერთი კურსი და შეადგენდა თუ არა ზემოთაღნიშნულ ანგარიშ-ფაქტურაში მითითებული პროცეფდურების ერთობლიობა ფიზიოთერაპიის ერთ კურსს.
ზემოაღნიშნული გარემოება, თუ რა სახის და ოდენობის სამედიცინო პროცედურებს საჭიროებდა პაციენტი გ. კ-ე, დადასტურებული იყო შპს „ა-ის კლინიკის“ მიერ გაცემული ცნობით ჯანმრთელობის შესახებ. აღნიშნული ცნობის შესაბამის გრაფაში ჩამოთვლილია სხვადასხვა სახის ფიზიოპროცედურები და მათი რაოდენობა. ამავე ცნობაში საერთოდ არ არის ნახსენები სიტყვა „კურსი“, რაც იმას ნიშნავს, რომ მკურნალმა ექიმმა თერაპევტმა გ. კ-ეს დაუნიშნა გარკვეული სახისა და ოდენობის სამედიცინო ფიზიოპროცედურები ყოველგვარი კურსის განსაზღვრის გარეშე.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 დეკემბრის განჩინებით პ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა პ. ნ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ პ. ნ-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ გადახდილი 2 526,05 ლარის 70% _ 1768,235 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
პ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ პ. ნ-ეს (პირადი №...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების №200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ №220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ №300773150, დანიშნულება _ „სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე“ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 1768,235 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
