ბს-438-29(კ-05) 15 ივნისი, 2005 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბ. კობერიძე,

ნ. ქადაგიძეE

დავის საგანი: ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა, ფართის გამოთავისუფლება.

აღწერილობითი ნაწილი:

თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველომ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და განმარტა, რომ 1997წ. 11 ოქტომბერს გამართული კონკურსის შედეგების საფუძველზე, თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტსა (ამჟამად სამმართველო) და კონკურსში გამარჯვებულ ლ. ფ-ს შორის 1997წ. 31 ოქტომბერს გაფორმდა საიჯარო ხელშეკრულება გამოსყიდვის უფლებით. ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ აღმოჩნდა, რომ იჯარით გაცემული ფართის ნაწილი (10 კვ.მ) უკანონოდ ჰქონდა დაკავებული ფიზიკურ პირს _ ლ. ს-ს, რომელიც ფართის ნებაყოფლობით გათავისუფლებაზე უარს აცხადებდა და აღნიშნული ლ. ფ-ს ხელს უშლიდა ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაში.

თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის სასამართლოს 2000წ. 2 მაისის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს დაევალა ლ. ფ-ისათვის იჯარა-გამოსყიდვის უფლებით გადაცემული ფართის სარგებლობისათვის ხელშემშლელი პირობების აღმოფხვრა და მისთვის უფლებრივად და ნივთობრივად უნაკლო ნივთის გადაცემა. მოსარჩელემ სკ-ის 172-ე მუხლის საფუძველზე მოითხოვა ლ. ს-ის უკანონო მფლობელობიდან ...... მდებარე ფართის გამოთხოვა.

მოპასუხე ლ. ს-მა სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ სადავო ფართი 1997წ. 31 ოქტომბრიდან საკუთრების უფლებით მოქალაქე რ. ა-ეს ეკუთვნოდა, რომელმაც საკუთარი შეხედულებით, შინაურული სიტყვიერი მოლაპარაკებით, ლ. ს-ს გადასცა.

საოქმო განჩინებით, საქმეში მესამე პირებად რ. ა-ე და სერვისული ცენტრი “ს-ი” იქნენ ჩაბმული.

მესამე პირმა რ. ა-ემ დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნა წარადგინა სასამართლოში მოპასუხე თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს მიმართ და 1997წ. ქონების მართვის სამმართველოს მიერ ჩატარებული კონკურსის შედეგების ნაწილობრივ გაუქმება მოითხოვა.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ იგი დაბადებიდან ქ. თბილისში, .... ცხოვრობდა. აღნიშნულ მისამართზე მდებარე სახლს გააჩნდა ეზო, რომელიც ..... ქუჩაზე გადიოდა და მინიჭებული ჰქონდა ¹14, ამ ეზოში 1959 წლიდან რ. ა-ის ოჯახი ფლობდა ორ ფარდულს. 1997წ. 31 ოქტომბერს მოსარჩელემ დადო ხელშეკრულება ¹45 საბინაო-საექსპლუატაციო უბანთან საცხოვრებელი, არასაცხოვრებელი და დამხმარე ფართის პრივატიზაციის შესახებ, რითაც მის საკუთრებაში გადავიდა აღნიშნული სახლმმართველობის ბალანსზე რიცხული ფარდულები. ხელშეკრულება დარეგისტრირდა ტექინვენტარიზაციის ბიუროში. რ. ა-ე მიუთითებდა, რომ ..... მდებარე 40 კვ.მ (და არა 52Kკვ.მ) არასაცხოვრებელი ფართით ქირავნობის ხელშეკრულების საფუძველზე სარგებლობდა ჯერ თბილისის საყოფაცხოვრებო მომსახურების მე-4 სამშენებლო სარემონტო სამმართველო, ხოლო 1996წ. 25 სექტემბრიდან იგივე არასაცხოვრებელი ფართი (40 კვ.მ) იჯარით გადაეცა მოქალაქე ჯ. გ-ს სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის კოლეგიის ¹4.25.04 გადაწყვეტილებით, რაც 1997წ. 9 ივნისს გაუქმდა ¹1-4/360 ბრძანებით. აღნიშნულით დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ ... არსებობდა მხოლოდ 40 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი, რაც, ა-ის განმარტებით, მოპასუხე ქონების მართვის დეპარტამენტისათვის ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1997წ. 30 ივნისს გაცემული გასასხვისებელი ფართის ნახაზით ცნობილი იყო. ამ 52 კვ.მ-ში შედიოდაOრ. ა-ის მიერ პრივატიზებული 12 კვ.მ-იც, რომელიც განთავსებული იყო არასაცხოვრებლი 40 კვ.მ-ის მომიჯნავედ და ცალკე შესასვლელი გააჩნდა. რ. ა-ის განმარტებით, მას საკუთრების უფლება სადავო ფართზე უფლებამოსილმა ორგანომ მიანიჭა, რითაც მან კანონიერად მოიპოვა აღნიშნულ ფართზე საკუთრების უფლება. შეგებებული სარჩელის ავტორმა ქონების მართვის სამმართველოს მიერ 1997 წელს ჩატარებული კონკურსის შედეგების ნაწილობრივ გაუქმება მოითხოვა, რომელიც ლ. ფ-ისათვის არასაცხოვრებელი 12 კვ.მ იჯარა-გამოსყიდვის უფლებით გადაცემას ეხებოდა.

შემდგომში მოსარჩელემ, ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტმა, რაიონულ სასამართლოში დავის საგანი გაზარდა და დამატებით რ. ა-ესა და ¹45 სახლმმართველობას შორის გაფორმებული ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა მოითხოვა იმ ნაწილში, რომელიც დამხმარე სათავსიდან, კერძოდ, 16 კვ.მ-დან 12 კვ.მ-ის გადაცემას შეეხებოდა.

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 17 აპრილის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის სარჩელი დაკმაყოფილდა: მოპასუხე ლ. ს-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ქ. თბილისში, ... მდებარე არასაცხოვრებელი 10 კვ.მ და იგი გამოსახლდა ამ ფართიდან თავისთან მყოფ პირებთან ერთად. ასევე ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის ჩუღურეთის რაიონის სერვისულ ცენტრ “ს-სა” (ყოფილი ¹45 საბინაო საექსპლოატაციო სამსახური) და რ. ა-ეს შორის დადებული ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულება ქ. თბილისში, ... განთავსებულ ფარდულის ნაწილში. ხოლო მესამე პირის, რ. ა-ის დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნა 1997წ. 21 ოქტომბრის კონკურსის შედეგების ნაწილობრივ ბათილად ცნობისა და 1997წ. 31 ოქტომბრის საიჯარო ხელშეკრულების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის ქონების მართვის დეპარტამენტის 1997წ. 8 სექტემბრის ბრძანებით შეიქმნა საპრივატიზაციო კომისია ქ. თბილისში, ... მდებარე არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ პრივატიზების მიზნით. კონკურსი გაიმართა 1997წ. 21 ოქტომბერს, მასში გამარჯვებულად გამოვლენილ ლ. ფ-სა და ქ. თბილისის ქონების მართვის სამმართველოს შორის 1997წ. 31 დეკემბერს დაიდო იჯარა-გამოსყიდვის ხელშეკრულება 10 წლის ვადით. აღნიშნული ხელშეკრულებისა და მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე ლ. ფ-ს გადაეცა არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ, მდებარე ქ. თბილისში, ... ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ აღნიშნული ფართი (52 კვ.მ) 1959 წლიდან ირიცხებოდა ჩუღურეთის რაიონის საბინაო ტრესტის ბალანსზე და წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას, რომელიც ოპერატიული მართვის უფლებით გადაცემული ჰქონდა საბინაო-საექსპლუატაციო სამსახურს, გასხვისების უფლების გარეშე. აღნიშნული ფართი სახელმწიფო საკუთრებად იყო აღრიცხული ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის ჩანაწერებშიც. რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ, რადგან ფართი სახელმწიფო საკუთრებას წარმოადგენდა, ქონების მართვის დეპარტამენტი უფლებამოსილი იყო, განეხორციელებინა მისი პრივატიზაცია “სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ” კანონისა და სახელმწიფო ქონების იჯარით გაცემის წესის შესახებ” დებულების შესაბამისად.

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ... მდებარე ნაგებობა წარმოადგენდა კაპიტალურ ნაგებობას, რომელიც განცალკავებით ...... ქუჩის პირად იდგა, ...... ქუჩის მხარეს მდგარი სახლი კი ეზოს საწინააღმდეგო მხარეს იყო განლაგებული, მოცილებით სადავო ნაგებობიდან და ..... და ..... შორის მდებარე ფართებს ერთმანეთთან საერთო არა ჰქონდათ. ამასთან, ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს ჩანაწერებით, რ. ა-ეზე არასდროს ყოფილა აღრიცხული დამხმარე ფართი და ეზოში ცალკე მდგომი ორი ფარდული, რაც სასამართლომ ....... ქ. ¹7-ში მდებარე ფარდულის პრივატიზების ნაწილში პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას საფუძვლად დაუდო.

რაიონულმა სასამართლომ ასევე დააკმაყოფილა სარჩელის მოთხოვნა, სადავო ფართიდან ლ. ს-ის გამოსახლების ნაწილში და მიუთითა, რომ ეს უკანასკნელი ქონებას უკანონოდ ფლობდა და, სკ-ის 172-ე მუხლის შესაბამისად, ქ. თბილისის ქონების მართვის სამმართველოს, როგორც ნივთის მესაკუთრეს, ჰქონდა უფლება მფლობელისაგან ნივთის უკან დაბრუნება მოეთხოვა.

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 17 აპრილის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ლ. ს-ისა და რ. ა-ის რწმუნებულმა ხ.დ-მა გაასაჩივრა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, ქონების მართვის სამმართველოსათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და რ. ა-ის სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

აპელანტის განმარტებით, რ. ა-ემ ადმინისტრაციული ორგანოსაგან მიიღო ფართი და ტექბიუროში რეგისტრაციაც განახორციელა, ანუ, რ. ა-ეს კანონი არ დაურღვევია და იგი კეთილსინდისიერად მოქმედებდა. ტექბიუროს საინვენტარიზაციო გეგმით დადასტურებული იყო რ. ა-ის ნივთზე მესაკუთრის უფლება, საიდანაც ჩანდა, რომ სადავო ფართი ჯერ ფარდული იყო, ხოლო 1997 წლიდან კი _ უკანონო კაპიტალური ფართი.

აპელანტის განმარტებით, გადაწყვეტილებაში მითითებული გარემოება, რომ ... მდებარე ფართსა და ... მდებარე ფართს საერთო არაფერი აქვთ, საფუძველს მოკლებული იყო, ვინაიდან ... მდებარე სამსართულიან სახლს ეზო ჰქონდა, რომელშიც განთავსებული იყო რ. ა-ის საკუთრებაში არსებული სადავო ფართიც. ტექბიუროს საინვენტარიზაციო გეგმით დასტურდებოდა, რომ ... და ... ერთმანეთის შემადგენელ ნაწილებს წარმოადგენდა და ამ ორი მისამართით იყო აღრიცხული. საინვენტარიზაციო გეგმით მკაფიოდ იკვეთებოდა, რომ სადავო ფართს მეზობელ საზღვართან კედელი არ გააჩნდა. სააპელაციო საჩივარში მითითებული იყო ასევე, რომ ქონების მართვის სამმართველომ არ გადაამოწმა ტექბიუროს ნახაზების უტყუარობა, ფართის ოდენობა დოკუმენტაციაში ზერელედ შეიტანა და ჩაატარა კონკურსი, რაც, აპელანტების მოსაზრებით, კონსტიტუციური ნორმების დარღვევას წარმოადგენდა.

საქმის სააპელაციო სასამართლოში განხილვისას, აპელანტმა რ. ა-ემ გაასხვისა კუთვნილი წილი თბილისში, ... მდებარე სახლთმფლობელობაში, ასევე დამხმარე 16 კვ.მ, 38 კვ.მ ნახევარ-სარდაფზე და 16,8 კვ.მ – ორ ფარდულზე და აღნიშნული ქონება ნ. კ-ის საკუთრებად დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში, რის გამოც საქმეში რ. ა-ის უფლებამონაცვლედ ჩაბმულ იქნა ნ. კ-ე.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005წ. 21 იანვრის განჩინებით ნ. კ-ისა და ლ. ს-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი:

საიჯარო ხელშეკრულების საფუძველზე, ქ. თბილისში, ... მდებარე არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ იჯარა-გამოსყიდვის უფლებით, ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის მიერ გადაეცა ფიზიკურ პირ ლ. ფ-ს. ამავე დროს, საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, ¹45 საბინაო საექსპლოატაციო უბნის მიერ რ. ა-ეს გადაეცა ქ. თბილისში, ..... მდებარე 16.8 კვ.მ-ის ორი ფარდული. ორივე ხელშეკრულება დაიდო ერთსა და იმავე დღეს, 1997წ. 31 ოქტომბერს.

ქ. თბილისის ტექნიკური ინვენტარიზაციის მიერ გაცემული ნაგებობის ტექპასპორტისა და გეგმა-ნახაზის საფუძველზე დადგენილია და არც მხარეებს გაუხდიათ სადავოდ, რომ ხსენებული ფართი ... მდებარეობს. რაიონული და სააპელაციო სასამართლოების მიერ ადგილზე დათვალიერებით დადგინდა, რომ ეზოს, სადაც მდებარეობს სადავო ფართი, შესასვლელი აქვს როგორც ..... (.......), ასევე ........ (........) ქუჩის მხრიდან. დადგენილია ასევე, რომ სადავო ფართი წარმოადგენს კაპიტალურად ნაგები, ერთსართულიანი ნაგებობის ნაწილს, ოთხი ოთახიდან ერთ-ერთ ოთახს, რომლის ფართი ტექინვენტარიზაციის სამსახურის მიერ გაცემული გეგმა-ნახაზის მიხედვით 11.2 კვ.მ-ია.

საქმეში წარმოდგენილი ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ გაცემული ტექნიკური პასპორტის მიხედვით დგინდება, რომ ..., ჩუღურეთის რაიონის საბინაო-საექსპლოატაციო ტრესტის ბალანსზე ირიცხება 1959 წელს აგებული, აგურის ერთსართულიანი შენობა 52 კვ.მ.

აქვე დადასტურებულია, რომ, თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის სახელმწიფო ქონების იჯარის (მათ შორის გამოსყიდვის) უფლებით გაცემის განცხადებების განმხილველი კომისიის 1997წ. 16 ივნისის ¹16 საოქმო გადაწყვეტილებით, უძრავი ქონების პრივატიზების აღრიცხვისა და მართვის სამმართველოს უძრავი ქონების პრივატიზების განყოფილებას კონკურსის წესით იჯარის უფლებით გადასაცემ ... განთავსებული არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ-ის ღირებულების დადგენა და საწყისი წლიური საიჯარო ქირის განსაზღვრა დაევალა. შემდგომში ამ მიზნით, იმავე დეპარტამენტის 08.09.97 წ. ¹1-3/937 ბრძანებით დამტკიცდა აღნიშნული ფართის საპრივატიზებო კომისის შემადგენლობა. ამავე დეპარტამენტის 11.09.97 წ. ¹1-4/728 ბრძანებით დამტკიცდა საპრივატიზებო ობიექტის ღირებულება და საიჯარო ქირის ოდენობა. დადგინდა ასევე ობიექტის იჯარით გამოსყიდვის უფლებით გაცემა კონკურსის წესით და განისაზღვრა კონკურსის პირობები. კონკურსზე განაცხადი შეიტანა ფიზიკურმა პირმა ლ. ფ-მა, რომელიც საკონკურსო კომისიის 1997წ. 21 ოქტობრის სხდომის ოქმით გამარჯვებულად იქნა ცნობილი. კონკურსში გამარჯვების შემდეგ, 1997წ. 31 დეკემბერს, ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტსა და ლ. ფ-ს შორის დაიდო საიჯარო ხელშეკრულება, თბილისში, ..... განთავსებული 52 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის იჯარა-გამოსყიდვის უფლებით გადაცემაზე. მოცემული საქმისა და საპრივატიზებო საქმის მასალებში არსებული ჩუღურეთის რაიონის ¹45 საბინაო საექსპლუატაციო უბნის უფროსის მიერ გაცემული ცნობით დასტურდება, რომ ... მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის ოდენობა შეადგენს 52 კვ.მ-ს.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ..... მდებარე ერთსართულიანი ნაგებობა, ფართით 52 კვ.მ ირიცხებოდა ჩუღურეთის რაიონის საბინაო საექსპლუატაციო ტრესტის ბალანსზე და წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას, ხოლო ის გარემოება, რომ ადრინდელ მოიჯარესთან, ჯ. გ-თან, საიჯარო ხელშეკრულება დადებული იყო მხოლოდ 40 კვ.მ-ზე, არ იძლევა იმის მტკიცების საფუძველს, რომ ქ. თბილისის ქონების მართვის დეპარტამენტი, არ წარმოადგენდა მთლიანად არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ-ის მესაკუთრეს და არ ჰქონდა აღნიშნული ფართის საიჯარო ხელშეკრულების საფუძველზე გაცემის უფლებამოსილება და არ არსებობდა აღნიშნული კონკურსისა და საიჯარო ხელშეკრულების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

სააპელაციო პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ რ. ა-ისათვის სადავო ფართის (ფარდულის) გადაცემა არ შეესაბამება საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992წ. 11 აგვისტოს ¹825 დადგენილებით დამტკიცებულ საქართველოს რესპუბლიკაში პრივატიზებული საბინაო ფონდის ტექნიკური მომსახურებისა და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დანახარჯების დაფარვის შესახებ დროებითი დებულების მოთხოვნებს. დებულების მითითებული მოთხოვნიდან გამომდინარე, სადავო ფართი, როგორც ფარდული, მხოლოდ იმ პირობით შეიძლებოდა გადასცემოდა რ. ა-ეს, თუ მასზე იგი განკუთვნილი იქნებოდა სამეურნეო დანიშნულებით.

თბილისის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის 23.02.02წ. ¹2418 წერილით დასტურდებოდა, რომ ..... მდებარე ეზოში აშენებული 16.8 კვ.მ-ის 2 ფარდული რ. ა-ის სახელზე ირიცხებოდა 1997 წლიდან, ხოლო მიმდინარე ინვენტარიზაციის დროს ფარდულების ნაცვლად დაფიქსირებულია 39.34 კვ.მ დამხმარე სათავსები, რომლის კანონიერების საბუთი სამსახურში არ იყო წარდგენილი.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ ასევე მართებულად იმსჯელა მოცემული ფართიდან ლ. ს-ის გამოსახლების თაობაზე, ვინაიდან სადავო ფართს იგი ფლობდა მხოლოდ რ. ა-ესთან ზეპირი შეთანხმების საფუძველზე და ფართის მართლზომიერად ფლობის სამართლებრივი საფუძველი მას არ გააჩნდა, ხოლო თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტს, როგორც ფართის მესაკუთრეს, სკ-ის 172-ე მუხლის შესაბამისად, ნივთის არამართლზომიერი მფლობელისაგან გამოთხოვა შეეძლო.

ხსენებული განჩინება ნ. კ-ემ და ლ. ს-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს და განმარტავენ, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მხოლოდ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების ჩამოყალიბებით შემოიფარგლა და მასში არ არის მითითებული ის სამართლებრივი ნორმები, რომლებზე დაყრდნობითაც მან სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის გადაწყვეტილება მიიღო, რაც მიღებული განჩინების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენდა.

კასატორები აქვე განმარტავდნენ, რომ ლ. ს-ი სადავო ფართს კანონიერად ფლობდა და ქონების გამოთხოვა მხოლოდ მესაკუთრეს _ რ. ა-ეს შეეძლო.

კასატორებმა, საბოლოოდ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება მოითხოვეს.

სამოტივაციო ნაწილი:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულება, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და მიიჩნევს, რომ ლ. ს-ის და ნ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005წ. 21 იანვრის განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება სსკ-ის დებულებანი.

სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, რადგან კასატორის მიერ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი:

საიჯარო ხელშეკრულების საფუძველზე, ქ. თბილისში, ..... მდებარე არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ იჯარა-გამოსყიდვის უფლებით, ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის მიერ გადაეცა ფიზიკურ პირ ლ. ფ-ს. ამავე დროს, საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, ¹45 საბინაო საექსპლოატაციო უბნის მიერ რ. ა-ეს გადაეცა ქ. თბილისში, ... მდებარე 16.8 კვ.მ-ის ორი ფარდული. ორივე ხელშეკრულება დაიდო ერთსა და იმავე დღეს, 1997წ. 31 ოქტომბერს.

ადგილზე დათვალიერებით დადგენილი იყო, რომ ეზოს, სადაც მდებარეობს სადავო ფართი, შესასვლელი ჰქონდა როგორც ..., ასევე, ....... (.......) ქუჩის მხრიდან და იგი წარმოადგენდა კაპიტალურად ნაგები ერთსართულიანი შენობის ნაწილს, ოთხი ოთახიდან ერთ-ერთს, რომლის ფართი ტექინვენტარიზაციის სამსახურის მიერ გაცემული გეგმა-ნახაზის მიხედვით, 11.2 კვ.მ-ს შეადგენდა.

საქმეში წარმოდგენილი ტექნიკური პასპორტით დგინდება, რომ ..., ჩუღურეთის რაიონის საბინაო-საექსპლოატაციო ტრესტის ბალანსზე ირიცხება 1959 წელს აგებული, აგურის 52 კვ.მ ერთსართულიანი შენობა.

აქვე დადასტურებულია, რომ უძრავი ქონების პრივატიზების აღრიცხვისა და მართვის სამმართველოს უძრავი ქონების პრივატიზების განყოფილებას კონკურსის წესით იჯარის უფლებით გადასაცემ ... განთავსებული არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ-ის ღირებულების დადგენა და საწყისი წლიური საიჯარო ქირის განსაზღვრა დაევალა. დამტკიცდა აღნიშნული ფართის საპრივატიზებო კომისიის შემადგენლობაც. ამავე დეპარტამენტის 11.09.97 წ. ¹1-4/728 ბრძანებით განისაზღვრა საპრივატიზებო ობიექტის ღირებულება და საიჯარო ქირის ოდენობა, ობიექტის იჯარით გამოსყიდვის უფლებით გაცემა კონკურსის წესით და განისაზღვრა კონკურსის პირობები. კონკურსზე განაცხადი შეიტანა ფიზიკურმა პირმა ლ. ფ-მა, რომელიც საკონკურსო კომისის 1997წ. 21 ოქტობრის სხდომის ოქმით გამარჯვებულად იქნა ცნობილი. 1997წ. 31 დეკემბერს, ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტსა და ლ. ფ-ს შორის დაიდო საიჯარო ხელშეკრულება თბილისში, ... განთავსებული არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ-ის იჯარა გამოსყიდვის უფლებით გადაცემაზე.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ... მდებარე ერთსართულიანი ნაგებობა, ფართით 52 კვ.მ, ირიცხებოდა ჩუღურეთის რაიონის საბინაო საექსპლუატაციო ტრესტის ბალანსზე და სახელმწიფო საკუთრებას წარმოადგენდა.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ რ. ა-ისათვის სადავო ფართის (ფარდულის) გადაცემა არ შეესაბამებოდა საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992წ. 11 აგვისტოს ¹825 დადგენილებით დამტკიცებულ საქართველოს რესპუბლიკაში პრივატიზებული საბინაო ფონდის ტექნიკური მომსახურებისა და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დანახარჯების დაფარვის შესახებ დროებითი დებულების მოთხოვნებს, ვინაიდან სადავო ფართი, როგორც ფარდული, მხოლოდ იმ პირობით შეიძლებოდა გადასცემოდა რ. ა-ეს, თუ მასზე იგი განკუთვნილი იქნებოდა სამეურნეო დანიშნულებით.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რომ ლ. ს-ის სადავო ფართიდან გამოსახლება კანონიერი იყო, ვინაიდან სადავო ფართს იგი ფლობდა მხოლოდ რ. ა-ესთან ზეპირი შეთანხმების საფუძველზე და ფართის მართლზომიერად ფლობის სამართლებრივი საფუძველი არ იკვეთებოდა, ხოლო თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტს, როგორც ფართის მესაკუთრეს, სკ-ის 172-ე მუხლის შესაბამისად, ნივთის არამართლზომიერი მფლობელისაგან გამოთხოვა შეეძლო.

ზემოთქმული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოსაზრებას სააპელაციო სასამართლოს მიერ სამართლებრივი ნორმების დარღვევის თაობაზე და განმარტავს შემდეგს:

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს და ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ სადავო ფართზე ერთსა და იმავე დღეს _ 1997წ. 31 ოქტომბერს დაიდო ორი სხვადასხვა ხელშეკრულება, კერძოდ: ქ. თბილისში, ..... მდებარე არასაცხოვრებელი 52 კვ.მ იჯარა-გამოსყიდვის უფლებით სახელმწიფო ქონების მართვის დეპარტამენტის მიერ, კონკურსის საფუძველზე, გადაეცა ლ. ფ-ს, ხოლო იმავე დღეს ¹45 საბინაო საექსპლუატაციო უბანსა და რ. ა-ეს შორის გაფორმდა საპრივატიზაციო ხელშეკრულება სადავო N16.8 კვ.მ-ზე, მაგრამ სააპელაციო სასამართლო მართებულად მიჯნავს ამ ხელშეკრულებების სამართლებრივ საფუძვლიანობას და მიიჩნევს, რომ ¹45 საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის მიერ სადავო ფართის (ფარდულის) რ. ა-ისათვის გადაცემა არ შეესაბამებოდა იმ დროს მოქმედ საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992წ. 11 აგვისტოს ¹825 დადგენილებით დამტკიცებულ “საქართველოს რესპუბლიკაში პრივატიზებული საბინაო ფონდის ტექნიკური მომსახურებისა და რემონტის ჩატარების ორგანიზაციისა და გაწეული დანახარჯების დაფარვის შესახებ” დროებითი დებულების მოთხოვნებს, ვინაიდან დამხმარე ფართის (ფარდულის) რ. ა-ისათვის გადაცემა მხოლოდ იმ შემთხვევაში იქნებოდა დასაშვები, თუ იგი სამეურნეო დანიშნულებით იქნებოდა განკუთვნილი. აღნიშნული გარემოება კი საქმის მასალებით არ დგინდება, ასევე, ტექაღრიცხვის სამსახურის გაცემული ცნობის მიხედვით, სადავო ფართი (ფარდულის სახით) რ. ა-ის სახელზე აღრიცხული არ ყოფილა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ, ვინაიდან სადავო ფართი (ფარდულის სახით) რ. ა-ეს სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე გადაეცა, შესაბამისად, უკანონო იყო ამ უკანასკნელის ლ. ს-ისათვის ზეპირსიტყვიერი შეთანხმებით გადაცემაც, რაც პრივატიზაციის ხელშეკრულების ფარდულის ნაწილში ბათილობის კანონისმიერ საფუძველს წარმოადგენდა.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სწორედ აღნიშნულით იყო განპირობებული სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ლ. ს-ს სადავო ქონების ფლობის უფლება არ ჰქონდა და სკ-ის 172-ე მუხლის თანახმად, მისი გამოსახლების კანონისმიერი საფუძველი აშკარად იკვეთებოდა.

საკასაციო სასამართლო დამატებით მართებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას სახელმწიფო ქონების დეპარტამენტსა და ლ. ფ-ს შორის დადებული იჯარა-გამოსყიდვის ხელშეკრულების მართლზომიერად მიჩნევის თაობაზე და თვლის, რომ სადავო ქონება სახელწიფოს საკუთრებას წარმოადგენდა და იგი უფლებამოსილი იყო, კანონის მოთხოვნათა დაცვით, კონკურსის შედეგების გათვალისწინებით, სადავო 52 კვ.მ იჯარა-გამოსყიდვის უფლებით კონკურსში გამარჯვებულ ლ. ფ-ისათვის გადაეცა. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დაცული იყო როგორც პროცედურული, ისე მატერიალური ნორმები და 1997წ. 21 ოქტომბრის კონკურსისა და იმავე წლის 31 ოქტომბრის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძვლები არ არსებობდა, რაც მართებულად დაასაბუთა სააპელაციო სასამართლომ.

საკასაციო სასამართლო დამატებით კასატორთა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ სრულიად გაუგებარია, რასთან მიმართებით აქვთ კასატორებს მოხმობილი ადმინისტრაციული კოდექსის დებულებანი ადმინისტრაციული გარიგების შესახებ და რომელ კონსტიტუციურ უფლებათა დარღვევაზე აპელირებენ ისინი.

სასამართლო არ იზიარებს კასატორთა მტკიცებას იმის თაობაზეც, რომ სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილებაში არ მიუთითა ის სამართლებრივი ნორმები, რომელზე დაყრდნობითაც მიიღო გადაწყვეტილება, ვინაიდან განჩინება სრულყოფილად და ამომწურავადაა დასაბუთებული.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაითვალისწინებს კასატორთა მოთხოვნას საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების თაობაზე და მიიჩნევს, რომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებები სააპელაციო სასამართლოს მიერ სრულყოფილად არის გამოკვლეული და შეფასებული და მათი დამატებით გამოკვლევის საჭიროება არ არსებობს.

ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნ. კ-ისა და ლ. ს-ის საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს 2005წ. 21 იანვრის განჩინება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ლ. ს-ისა და ნ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2005წ. 21 იანვრის განჩინება;

3. უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.