№ას-1838-1811-2011 1 მარტი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ე. გ-ი (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი)
მოწინააღმდეგე მხარე _ დ. გ-ი (მოსარჩელე, შეგებებულ სარჩელზე – მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება
დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება, საზიარო უფლების გაუქმება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
დ. გ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ე. გ-ისა და მ. ტ-ის მიმართ ქ. თბილისში, ზ. ჭ-ის ქ. №4-ის პირველ სართულზე მდებარე აბაზანა-საპირფარეშოზე მხარეთა საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს, ხოლო ე. გ-მა შეგებებული სარჩელი აღძრა დ. გ-ის მიმართ ზიანის – 3042 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით დ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა დ. გ-ის, მ. ტ-ის და ე. გ-ის საზიარო უფლება ქ. თბილისში, ზ. ჭ-ის ქუჩა №4-ის პირველ სართულზე მდებარე 10,64 კვ.მ სააბაზანო-საპირფარეშოზე სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2009 წლის 8 მაისის №413/18 ექსპერტიზის დასკვნის შესაბამისად შემდეგნაირად: ე. გ-ს ნატურით (რეალურად) გამოეყო სანიტარული კვანძის 3,64 კვ.მ და საჯარო რეესტრში აღირიცხა ე. გ-ის საკუთრების უფლებით, ხოლო დ. გ-ს ნატურით (რეალურად) გამოეყო სანიტარული კვანძის 7,00 კვ.მ და საჯარო რეესტრში აღირიცხა დ. გ-ის საკუთრების უფლებით, შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ე. გ-მა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 953-ე, 954-ე, 963-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ თბილისში, ზ. ჭ-ის ქუჩა №4-ში მდებარე სააბაზანო-ტუალეტზე საზიარო უფლება გააჩნიათ დ. გ-ს, ე. გ-სა და მ. ტ-ს.
დ. გ-მა მოითხოვა საზიარო უფლების გაუქმება მისთვის 2/3 ნაწილის გამოყოფით, რომელიც მოიცავს მის კუთვნილ 1/3 და მ. ტ-ის 1/3 წილს საერთო საკუთრებაში. პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია, რომ სასამართლოს არ ჰქონდა საფუძველი, დაედგინა მ. ტ-ის მიერ მისი კუთვნილი 1/3 წილის დ. გ-ისათვის დათმობის ფაქტი და დ. გ-ისათვის მიეკუთვნებინა მ. ტ-ის წილი.
მ. ტ-მა ცნო დ. გ-ის სასარჩელო მოთხოვნა მისი კუთვნილი წილის დ. გ-ისათვის გადაცემის ნაწილში. ამდენად, პალატამ განმარტა, რომ სარჩელის ცნობა წარმოადგენს პროცესის მონაწილე მხარის შესაძლებლობას, თავისი უფლების ფარგლებში დაასრულოს დავა მოწინააღმდეგე მხარესთან სასამართლო განხილვის გარეშე მასთან მორიგებისა თუ სასარჩელო მოთხოვნაზე დათანხმების გზით. ამ შემთხვევაში უფლება-ვალდებულებათა განსაზღვრა ხდება მხოლოდ მხარეთა ნებისა და უფლებების ფარგლებში.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლისა და 208-ე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ დ. გ-ის სარჩელი მ. ტ-ის წილის მიკუთვნების შესახებ მოპასუხის მიერ სარჩელის ცნობის მოტივით მართებულად დაკმაყოფილდა.
პალატამ ყურადღება გაამახვილა ექსპერტის #... დასკვნაზე, რომლის შესაბამისად შესაძლებელია საზიარო უფლების გაუქმება თითოეული ნაწილის ფუნქციონალური დანიშნულების შენარჩუნებით. ასევე დადგენილია, რომ საზიარო უფლების გაუქმების შედეგად მიღებული ფართის ნაწილები შეესაბამება „სამშენებლო ნორმებითა და წესებით“ დადგენილ სტანდარტებს. #413/18 ექსპერტის დასკვნით, რომელსაც ემყარება გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, წარმოდგენილია ასევე საზიარო უფლების გაუქმების ანალოგიური ვერსია.
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა ზიანის ანაზღაურების თაობაზე ე. გ-ის შეგებებული სარჩელის მოთხოვნის უსაფუძვლობასთან დაკავშირებით სამოქალაქო კოდექსის 317-ე, 992-ე მუხლების ანალიზისა და საქმეზე დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ე. გ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით:
სასამართლომ ვერ მიუთითა, თუ რა სამართლებრივი საფუძვლით მიაკუთვნა მოწინააღმდეგე მხარეს სადავო საზიარო ფართის 2/3 ნაცვლად იმისა, რომ ფართი მხარეთა შორის თანაბრად გაყოფილიყო. მხარის მოთხოვნაც სწორედ აღნიშნულს წარმოადგენდა. შესაბამისად, ექსპერტიზის წინაშე არ დასმულა კითხვა ფართის 1/3-ად და 2/3-ად გაყოფის თაობაზე.
პალატამ არ გაითვალისწინა, რომ მ.ტ-ს დასათმობი საზიარო უფლება არ გააჩნდა, ამასთან, ასეთი დათმობის დამადასტურებელი მტკიცებულებასა და კასატორის, როგორც თანამესაკუთრის უფლებაზე სასამართლოს არ უმსჯელია.
სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 954-ე მუხლი და დაუსაბუთებლად მიიჩნია, რომ კასატორმა სადავო ფართით, ანუ მისი კუთვნილი ½ ფართის ფლობაში მოწინააღმდეგე მხარის ხელშეშლა არ დადასტურდა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 იანვრის განჩინებით ე. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ე. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნ-ია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნ-ი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ე. გ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
