№ას-197-190-2012 29 მარტი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კერძო საჩივრის ავტორები – ნ. ხ-ი, მ. ყ-ი, ე. ჩ-ე, ჯ. გ-ე, ტ. ს-ი, ლ. ს-ა, ნ. გ-ე, დ. ჩ-ი, ვ. ფ-ე, ი. ფ-ი, დ. გ-ი, ა. დ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე - რ.კ. საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალური კავშირი „ც-ი“
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 დეკემბრის განჩინება
კერძო საჩივრის ავტორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება
დავის საგანი – იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეების: ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი.ი ფ-ის, დ. გ-ისა და ა. დ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: რ.კ. საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალურ კავშირს „ც-ს“ დაეკისრა 2004 წლის 14 აპრილიდან აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულებამდე იძულებით მოცდენილი შრომის ანაზღაურება, ყოველთვიურად, ნ. ხ-ის სასარგებლოდ – 115 ლარის, მ. ყ-ი სასარგებლოდ – 100 ლარის, ე. ჩ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ჯ. გ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ტ. ს-ის სასარგებლოდ – 115 ლარის, ლ. ს-ას სასარგებლოდ – 80 ლარის, ნ. გ-ის სასარგებლოდ – 80 ლარის, დ. ჩ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ვ. ფ-ის სასარგებლოდ – 110 ლარის, ი.ი ფ-ის სასარგებლოდ – 110 ლარის, დ. გ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ა. დ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის ოდენობით; რ.კ. საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალურ კავშირს „ც-ს“ დაეკისრა 2006 წლის 4 ივლისიდან ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი.ი ფ-ის, დ. გ-ის, ა. დ-ის სასარგებლოდ ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტის ანაზღაურება; ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი.ი ფ-ის, დ. გ-ის, ა. დ-ის სარჩელი 2006 წლის 4 ივლისამდე საურავისა და ინფლაციის კოეფიციენტის გათვალისწინებით თანხის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა;
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რ.კ. საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალურმა კავშირმა „ც-მა“, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი II, ს.ფ. 139-152).
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილებით რ.კ. საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალური კავშირის „ც-ის“ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება: რ.კ. საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალურ კავშირს „ც-ს“ დაეკისრა 2006 წლის 1 ივნისიდან წინამდებარე გადაწყვეტილების აღსრულებამდე (მოსარჩელეთა სამუშაოზე აღდგენის შემთხვევაში კი არაუმეტეს სამუშაოზე აღდგენამდე) იძულებით მოცდენილი შრომის ანაზღაურება ყოველთვიურად ნ. ხ-ის სასარგებლოდ – 115 ლარის, მ. ყ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ე. ჩ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ჯ. გ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ტ. ს-ის სასარგებლოდ – 115 ლარის, ლ. ს-ას სასარგებლოდ – 80 ლარის, ნ. გ-ის სასარგებლოდ – 80 ლარის, დ. ჩ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ვ. ფ-ის სასარგებლოდ – 110 ლარის, ი.ი ფ-ის სასარგებლოდ – 110 ლარის, დ. გ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის, ა. დ-ის სასარგებლოდ – 100 ლარის ოდენობით; სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში; თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება გაუქმდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში (სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტი); რ.კ. საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალურ კავშირს „ც-ს“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასრგებლოდ დაეკისრა სარჩელზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 1306.8 ლარის ოდენობით.
საქმის მასალებით ირკვევა ასევე, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც მოპასუხეს დაეკისრა ყველა მოსარჩელის მიმართ იძულებით მოცდენილი შრომის ანაზღაურება 2006 წლის 1 ივნისიდან საქმის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების დღემდე, აგრეთვე, რომლითაც სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტის დაკისრების ნაწილში, საკასაციო წესით გაასაჩივრეს: ნ. ხ-მა, მ. ყ-მა, ე. ჩ-ემ, ჯ. გ-ემ, ტ. ს-მა, ლ. ს-ამ, ნ. გ-ემ, დ. ჩ-მა, ვ. ფ-ემ, ი. ფ-მა, დ. გ-მა და ა. დ-მა, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის იმგვარად დაკმაყოფილება, როგორც ეს საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილებით დადგინდა.
საქმის მასალების თანახმად, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი. ფ-ის, დ. გ-ის, ა. დ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩა განუხილველად.
2011 წლის 16 ნოემბერს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას განცხადებით მიმართეს ნ. ხ-მა, მ. ყ-მა, ე. ჩ-ემ, ჯ. გ-ემ, ტ. ს-მა, ლ. ს-ამ, ნ. გ-ემ, დ. ჩ-მა, ვ. ფ-ემ, ი. ფ-მა, დ. გ-მა, ა. დ-მა და მოითხოვეს ამავე სასამართლოს 14.02.2011წ. გადაწყვეტილების განმარტება შემდეგი კუთხით:
1. გაურკვევლია თუ რა იგულისხმება გადაწყვეტილების 1.2. პუნქტში, რომელშიც აღნიშნულია: ,,სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში,” კერძოდ, გადაწყვეტილების მიღების პერიოდში და დღეის მდგომარეობით მოქმედი 17.12.2010წ. საქართველოს ორგანული კანონი „საქართველოს შრომის კოდექსის“ 31.3. არეგულირებს დაყოვენებული თანხის პროცენტის დაკისრების საკითხს, ასევე, ზუსტად იგივე შინაარსისა და ნუმერაციის მუხლს შეიცავს აღნიშნული ორგანული კანონის მიღებამდე და გადაწყვეტილებაში მითითებული პერიოდის პირველ ნაწილში მოქმედი 25.05. 2006წ. საქართველოს კანონი „საქართველოს შრომის ოდექსი“. გადაწყვეტილების 1.2. პუნქტით გაუგებარია, რას გულისხმობდა სასამართლო, როდესაც არ დააკმაყოფილაანაზღურების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0,07 პროცენტის დაკისრების მოთხოვნა. მან უარი თქვა ზემოხსენებული ორგანული კანონისა და კანონის ნორმების შესრულებაზე, თუ ჩათვალა, რომ ეს ნორმები ისედაც სავალდებულოა შესასრულებლად და უარი თქვა დამატებით ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0,07 პროცენტის, როგორც „საურავის“ დაკისრებაზე.
2. გაურკვევლია გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის 1.1. პუნქტით რა პერიოდზე დაეკისრა ც-ს იძულებით მოცდენილი შრომის ანაზღაურება, ვინაიდან გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის 1.1. პუნქტში მითითებულია: ,,დაეკისროს რ.კ. საქართველოს სამომხმარებლო კოოპერატივების ცენტრალურ კავშირს ,,ც-ს” 01.06.2006 წ.-დან წინამდებარე გადაწყვეტილების აღსრულებამდე..” გაუგებრობას იწვევს ამ პერიოდის ბოლო დღე, კერძოდ, რა ითვლება აღსრულების მომენტად, ის დღე როდესაც აღსრულება რეალურად შედგება, თუ ის დღე, როდესაც, სააღსრულებოში შევა იძულებითი აღსრულების შესახებ კრედიტორის განცხადება, თუ ის დრო, როდესაც აღსრულების ეროვნული ბიურო (ან კერძო აღმასრულებელი) დაიწყებს სააღსრულებო წარმოებას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი. ფ-ის, დ. გ-ის, ა. დ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 14.02.2011წ. გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.
განმცხადებლების პირველ საკითხთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა აღნიშნული პუნქტის („,,სარჩელი არ დაკმაყოფილდა ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტის დაკისრების მოთხოვნის ნაწილში”) განმარტების საფუძველი, ვინაიდან აღნიშნა, რომ გადაწყვეტილების აღნიშნულ პუნქტში გარკვევით და მკაფიოდ იყო ყალიბებული სასამართლოს დადგენილება: ამ მოთხოვნას ეთქვა უარი (არ დაკმაყოფილდა) და არც შეიძლება დაისვას საკითხი მისი რაიმე ფორმით აღსრულების და ამ თანხების მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ.
განმცხადებლების მითითება, რომ თითქოს გაუგებარია თუ რა პერიოდზე, კერძოდ, რა თარიღამდე დაეკისრა ც-ს იძულებით მოცდენილი შრომის ანაზღაურება, სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ დასახელებულ პუნქტში ცალსახად და არაორაზროვნად იყო მითითებული პირობები, რომელთა დადგომამდეც მოხდება განაცდურის დაკისრება, კერძოდ: გადაწყვეტილების აღსრულება. ამასთან, არა აქვს მნიშვნელობა აღსრულება მოხდება ნებაყოფლობით თუ იძულებით. თუ აღნიშნულს (აღსრულებას) წინ უსწრებს მოსარჩელეთა სამუშაოზე აღდგენა, იძულებით მოცდენილი შრომის ანაზღურების გადახდა მოხდება მხოლოდ სამუშაოზე აღდგენამდე პერიოდზე. შესაბამისად, პალატამ მიუთითა, რომ სასამართლოს მიერ განაცდურის დაკისრების პერიოდი შემოსაზღვრული იყო არა უკანასკნელი კალენდარული დღის მითითებით, არამედ პირობების მითითებით, რომელთა დადგომა გამოიწვევდა იძულებით მოცდენილი შრომის ანაზღაურების გადახდის ვალდებულების შეწყვეტას.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არ იკვეთებოდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 14.02.2011წ. გადაწყვეტილების ბუნდოვანება და ამდენად, არ არსებობდა აღნიშნული გადაწყვეტილების განმარტების საქართველოს სსკ-ის 262-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძველი, რის გამოც განმცხადებლების განცხადება დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 დეკემბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრეს ნ. ხ-მა, მ. ყ-მა, ე. ჩ-ემ, ჯ. გ-ემ, ტ. ს-მა, ლ. ს-ამ, ნ. გ-ემ, დ. ჩ-მა, ვ. ფ-ემ, ი. ფ-მა, დ. გ-მა, ა. დ-მა და აღნიშნეს, რომ იმ პერიოდის განმარტებასთან დაკავშირებით, რომლის განმავლობაშიც სასამართლომ ც-ს დააკისრა იძულებით მოცდენილი შრომის ანაზღაურება, სააპელაციო სასამართლომ მათ სრულყოფილად განუმარტა, ხოლო რაც შეეხება იმ პუნქტს, რომლითაც ითხოვდნენ განმარტებას, თუ რას გულისხმობდა სასამართლო, როდესაც არ დააკმაყოფილა ანაზღაურების დაყოვნების ყოველი დღისათვის დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტის დაკისრების მოთხოვნა, განმცხადებლების განმარტებით, გადაწყვეტილების ბუნდოვანებიდან გამომდინარე აღნიშნული საკითხი კვლავ უპასუხო დარჩა, რის გამოც მოითხოვეს აღნიშნული საკითხის განმარტება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ, საქმის ზეპირი განხილვის გარეშე, შეისწავლა საქმის მასალები, კერძო საჩივრის საფუძვლები და მიიჩნევს, რომ ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი. ფ-ის, დ. გ-ის, ა. დ-ის კერძო საჩივარი უნდა განუხილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, კერძო საჩივრის განხილვა ზემდგომ სასამართლოში წარმოებს შესაბამისად ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი კერძო საჩივრის შეტანის გზით განჩინების გასაჩივრებისათვის აწესებს გარკვეულ შეზღუდვებს, კერძოდ, დასახელებული კოდექსის 414-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კერძო საჩივრის შეტანა შეიძლება სასამართლოს მიერ გამოტანილ განჩინებებზე, მხოლოდ ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.
განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინებით რომ ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი. ფ-ის, დ. გ-ის, ა. დ-ის განცხადება, იმავე სასამართლოს 2011 წლის 14 თებერვლის გადაწყვეტილების განმარტების თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ სასამართლოს განჩინებაზე შეიძლება კერძო საჩივრის შეტანა. აღნიშნული ნორმის ანალიზიდან ნათლად ირკვევა, რომ კერძო საჩივრის შეტანა დასაშვებია მხოლოდ გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ განჩინებაზე, ხოლო უარი გადაწყვეტილების განმარტებაზე არ საჩივრდება. განსახილველ შემთხვევაში კი კერძო საჩივრის ავტორებმა კერძო საჩივარი შეიტანეს სააპელაციო სასამართლოს იმ განჩინებაზე, რომლითაც მას უარი ეთქვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 14 ივნისის გადაწყვეტილების განმარტებაზე, რაც კერძო საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე მუხლის თანახმად, საქმის განხილვა საკასაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რომლებიც დადგენილია სააპელაციო სასამართლოში საქმეთა განხილვისთვის. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე მუხლის მიხედვით, საქმის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილია პირველი ინსტანციით საქმეთა განხილვისათვის, ამ თავში მოცემული ცვლილებებითა და დამატებებით. ამავე კოდექსის 187-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის საფუძვლები გამოვლინდება ამ სარჩელის წარმოებაში მიღების შემდეგ, მაშინ იმის მიხედვით თუ როგორია ეს საფუძველი, სასამართლო შეწყვეტს საქმის წარმოებას ან სარჩელს განუხილველად დატოვებს.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი. ფ-ის, დ. გ-ის, ა. დ-ის კერძო საჩივარი დაუშვებელია და იგი უნდა დარჩეს განუხილველად.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 420-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ნ. ხ-ის, მ. ყ-ის, ე. ჩ-ის, ჯ. გ-ის, ტ. ს-ის, ლ. ს-ას, ნ. გ-ის, დ. ჩ-ის, ვ. ფ-ის, ი. ფ-ის, დ. გ-ის, ა. დ-ის კერძო საჩივარი დარჩეს განუხილველად.
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
