№ას-56-53-2012 22 მარტი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – რ. გ-ა
მოწინააღმდეგე მხარე – კ., მ. ჯ-იები
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ნოემბრის განჩინება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება
დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
რ. გ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში კ. და მ. ჯ-იების წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხეებისათვის, მის სასარგებლოდ, მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურების სოლიდარულად დაკისრება 170 000 ლარის ოდენობით შემდეგი საფუძვლებით: სარჩელის თანახმად, მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლში მოპასუხეებს დაკავებული აქვთ 40 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, რომლებმაც სარდაფის გაფართოების მიზნით აწარმოეს სამუშაოები (მოთხარეს და გაიტანეს დიდი ოდენობით მიწის გრუნტი), რამაც გამოიწვია მთლიანი სახლის მდგრადობის შერყევა. მოსარჩელის განმარტებით, სახლი ისე დაზიანდა, რომ გამაგრებითი სამუშაოების ჩატარება შედეგს ვერ გამოიღებს, საჭიროა მისი დემონტაჟი და თავიდან აშენება. ამდენად, მოსარჩელე მოითხოვს მოპასუხეებისათვის მისთვის მიყენებული მატრეიალური ზიანის ანაზღაურებას სახლის პირვანდელი მდგომარეობის აღსადგენად.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ აწ გარდაცვლილმა ს. ჯ-იამ სარდაფი შეიძინა 1961 წლამდე და სათანადო ორგანოების ნებართვის საფუძველზე მოახდინა მისი და იქ მდებარე კანალიზაციის საძირკვლის შეკეთება და მოწესრიგება. გ-ებმა სახლი შეიძინეს 1974 წელს და ჯ-იების მიერ სახლის საძირკვლის დაზიანების შემთხვევაში რ. გ-ამ ზარალი უნდა მოსთხოვოს ნივთის გამყიდველს, როგორც ნივთობრივი ნაკლის მქონე ქონების გადაცემისთვის. გარდა ამისა მოსარჩელე ითხოვს მთელი საცხოვრებელი სახლის აღდგენისათვის თანხის ანაზღაურებას მისთვის, მაშინ როცა სახლს ჰყავს სხვა მესაკუთრეებიც. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოიპასუხეებმა მოითხოვეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა დაუსაბუთებლობის გამო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით რ. გ-ას სარჩელი მოპასუხეების: კ. ჯ-იასა და მ. ჯ-იას მიმართ ზიანის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რ. გ-ამ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ნოემბრის განჩინებით რ. გ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფატქობრივი გარემოებები:
ქ.თბილისში, შ-ის ქ.№17-ში მდებარე უძრავი ქონება ავარიულ მდგომარეობაშია, რომელსაც მოსარჩელე რ. გ-ა ფლობს 1974 წლიდან.
ქ.თბილისის მერიის საქალაქო მმართველობის მთაწმინდის რაიონის გამგეობის 1984 წლის 31 მაისის №გ-67 წერილის თანახმად, ქ.თბილისში, შ-ის ქ.№17-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი მწვავე ავარიულობის გამო ექვემდებარება მთლიანად დანგრევას და მის ნაცვლად ახალი სახლის აშენებას.
საკუთრების უფლებით, სადავო ქონების 1/2 ნაწილი რეგისტრირებულია (გარდა 40.5 კვ.მ ფართისა (მათ შორის საცხოვრებელი 29.5 კვ.მ და სარდაფი 11 კვ.მ) იამზე გ-ას სახელზე, ნაწილიდან 40.5 კვ.მ ფართი (მათ შორის საცხოვრებელი 29.5 კვ.მ და სარდაფი 11 კვ.მ) კ. ჯ-იას სახელზე, 1/2 ნაწილი რ. გ-ას სახელზე.
რ. გ-ასთვის მოპასუხეების კ. და მ. ჯ-იების მიერ მატერიალური ზიანის მიყენების ფაქტი არ დასტურდება.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ რ. გ-ასთვის მოპასუხეების: კ. და მ. ჯ-იების მხრიდან მატერიალური ზიანის მიყენების ფაქტი არ დასტურდებოდა, ვინაიდან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-103-ე და 105-ე მუხლების შესაბამისად, რაიმე მტკიცებულება ზიანის მიყენების ფაქტის დასადასტურებლად სასამართლოიში მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია.
აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სსკ-ის 169-ე მუხლის მე-4 ნაწილი და აღნიშნულ მუხლზე დაყრდნობით დადასტურებუად უნდა მიეჩნია ზიანის მიყენების ფაქტი, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა და განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმა ეხებოდა მხარეთა იმ საპროცესო უფლება-მოვალეობებს, რომელიც წარმოიშობა მას შემდეგ, რაც მხარე სასამართლოს მიმართავს სარჩელით (განცხადებით) თავისი უფლების ან კანონით გათვალისწინებული ინტერესების დაცვის მიზნით.
პალატამ აღნიშნა, რომ მართალია მოცემულ შემთხვევაში, მოწინააღმეგე მხარე არ უარყოფდა იმ გარემოებას, რომ მისი მხრიდან ადგილი ჰქონდა ექსპერტიზის ჩატარებისათვის ხელის შეშლას, მაგრამ მიუხედავად ამისა, პალატამ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო არ იყო ვალდებული გამოეყენებინა საქართველოს სსკ-ის 169.4. მუხლი, ვინაიდან, მხარის ინიციატივით ექსპერტიზის ჩატარების მომენტისათვის, რ. გ-ას სარჩელი თავისი უფლების დარღვევის შესახებ სასამართლოში არ ჰქონია აღძრული.
სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქართველოს სსკ-ის 128-130-ე მუხლებზე მითითებით, ასევე სწორად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე რ. გ-ას გაშვებული ჰქონდა მოთხოვნის ხანდაზმულობის საერთო ვადა, რაც მოთხოვნის ნამდვილობის შემთხვევაშიც კი, გამორიცხავდა მოპასუხეების სამოქალაქო პასუხისმგებლობას.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, ვინაიდან, მოსარჩელე რ. გ-ამ ვერ დაასაბუთა ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების პირობების არსებობა, კერძოდ ,ის გარემოება, რომ ზიანი მიყენებული იყო უშუალოდ მოპასუხეთა მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ რ. გ-ას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ. გ-ამ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართოსათვის შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა (სამოქალაქო კოდექსის 128-ე, 129-ე, 130-ე მუხლები) და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 169.4-ე და სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლები). ამასთან, არ მიიღო მის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის მიერ მითითბული მტკიცებულებებით იხელმძღვანელა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის განჩინებით რ. გ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. გ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას რ. გ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
კასატორი რ. გ-ა „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად, როგორც ინვალიდი, გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. რ. გ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
