#ას-80-76-2012 12 მარტი, 2012 წელი,
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატის შემადგენლობა
ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ შპს „ო. მ-ი“
წარმომადგენელი _ ა. კ-ი
მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს „ა.-ჯი“
წარმომადგენელი _ ი. გ-ე
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება
დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს „ა.-ჯიმ“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ო. მ-ის“ მიმართ და მოითხოვა ავანსის სახით გადახდილი 34 500 ევროს ეკვივალენტი ლარის, 85 784,25 ლარის, გადახდა შემდეგი დასაბუთებით: 2009 წლის 7 ოქტომბერს შპს „ა.-ჯისა“ და შპს „ო. მ-ს“ შორის დაიდო ხელშეკრულება სატრანსპორტო საშუალების ყიდვა-გაყიდვის შესახებ, რომლის თანახმადაც შპს „ო. მ-მა“ აიღო ვალდებულება, 2010 წლის 30 იანვრამდე გადაეცა მყიდველისათვის ავტომანქანა `ბ. 750 ლ ი-ი“, ხოლო სანაცვლოდ მყიდველი ვალდებული იყო, გადაეხადა ნასყიდობის თანხა 115 000 ევრო. ხელშეკრულების 4.1. პუნქტის თანახმად, მყიდველი ვალდებული იყო, 2009 წლის 16 ოქტომბრამდე ავანსის სახით გადაეხადა სატრანსპორტო საშუალების მთლიანი ღირებულების 30% , ანუ – 34 500 ევრო. ხელშეკრულების აღნიშნული პირობა მოსარჩელის მიერ სრულად იქნა შესრულებული. მოგვიანებით, ცნობილი მძიმე ეკონომიკური კრიზისის გამო, მოსარჩელემ მიზანშეუწონლად ჩათვალა ხელშეკრულების გაგრძელება და გამოხატა ნება 2009 წლის 7 ოქტომბრის №08/09 ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე. აღნიშნულის შესახებ მოსარჩელემ არაერთგზის სიტყვიერად, ხოლო 2010 წლის 19 მარტს წერილობით აცნობა მოპასუხეს. ამავე წერილის თანახმად, შპს „ა.-ჯიმ“ მოითხოვა მის მიერ ავანსის სახით გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება 2009 წლის 7 ოქტომბრის ხელშეკრულების 4.3 პუნქტით განსაზღვრული პირობის გათვალისწინებით, ანუ ამ შემთხვევაში შპს „ა.-ჯი“ თანახმა იყო, გამყიდველს დაეტოვებინა მის მიერ ავანსის სახით გადახდილი თანხის 20%. აღნიშნული წერილის პასუხად მოპასუხემ აცნობა, რომ თანხა დაბრუნებას არ ექვემდებარებოდა, რადგან წარმოადგენდა ბეს და რჩებოდა მის მიმღებს.
შპს „ო. მ-მა“ შესაგებლით სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს და მოითხოვა შპს „ა.-ჯისათვის“ 17 843.6 ევროს ეკვივალენტი ლარის დაკისრება შემდეგი დასაბუთებით: 2009 წლის 12 დეკემბერს შპს „ო. მ-მა“ წერილობით შეატყობინა მოსარჩელეს, რომ მის მიერ დაკვეთილი ავტომანქანა დამზადებულია და ითხოვა, მოსარჩელეს ეცნობებინა შპს „ო. მ-ისათვის“, თუ როდის წამოიყვანდა მას. 2010 წლის 4 თებერვალს შპს „ო. მ-მა“ იმის გამო, რომ პირველ წერილზე პასუხი არ მიუღია, განმეორებითი წერილით მიმართა მოსარჩელეს და სთხოვა წერილობით დაედასტურებინა მისი გადაწყვეტილება ავტომანქანის შესახებ. ამასთან, 2009 წლის 7 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს ნასყიდობის საგანი – ავტომობილი არ არსებობდა, იგი უნდა დამზადებულიყო მოსარჩელე მხარის დაკვეთის შესაბამისად. ავტომობილის კომპლექტაცია, რომელიც თან ერთვის ხელშეკრულებას, შედგენილ იქნა მოსარჩელის გემოვნების მიხედვით. მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო, რომ შპს „ო. მ-ს“ ავტომანქანა გერმანიაში კონცერნ „ბ.-სათვის“ უნდა შეეკვეთა და ისე დაემზადებინა. სწორედ ამით იყო ნაკარნახევი ის, რომ ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის მიხედვით გამყიდველს ავტომანქანა მყიდველისავთვის 2010 წლის 30 იანვრამდე უნდა მიეწოდებინა, ანუ დრო 2009 წლის 7 ოქტომბრიდან 2010 წლის 30 იანვრამდე გათვალისწინებული იყო ავტომანქანის დამზადებისა და საქართველოში ჩამოტანისათვის. 2009 წლის 1 დეკემბერს ბ.-მ 76718 პროფორმა ინვოისი გამოუგზავნა შპს „ო. მ-ს“ და აცნობა, რომ ავტომანქანა დამზადებული იყო. ინვოისის მიხედვით, ავტომანქანის საინვოისო ფასმა 90,573 ევრო შეადგინა. ვინაიდან, მყიდველმა უარი განაცხადა ავტომანქანის შეძენაზე, შპს „ო. მ-მა“ ვერ შესძლო ავტომანქანის გერმანიიდან საქართველოში ჩამოყვანა, რადგან, როგორც აღნიშნულია, ინვოისში თანხის სრულ გადახდამდე საქონელი წარმოადგენს ბ.-ს საკუთრებას. შპს „ო. მ-მა“ მხოლოდ 2011 წლის 23 თებერვალს მოახერხა ავტომანქანის სრული ღირებულების გადახდა და ავტომობილის დასაკუთრება. მოსარჩელის მიერ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებული თანხის გადაუხდელობის გამო შპს „ო. მ-მა“ განიცადა ზიანი - 52 343.36 ევრო.
წარმოდგენილი შესაგებლით შეგებებული სარჩელი არ ცნო შპს „ა.-ჯიმ“ იმ დასაბუთებით, რომ, ხელშეკრულების თანახმად, მოპასუხე ვალდებული იყო, წინსწრებით, ავანსის სახით გადაეხადა მხოლოდ ავტომობილის ღირებულების 30 %, რაც მან განახორციელა კიდეც. დარჩენილი საფასური მას შემდეგ უნდა გადაეხადა, როცა ავტომობილი საქართველოში იქნებოდა და წარედგინებოდა მყიდველს. საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება, რომ მოპასუხის მიერ შეკვეთილი ავტომობილი რეალურად ჩამოვიდა საქართველოში.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 22 აგვისტოს გადაწყვეტილებით, შპს „ა.-ჯის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, შპს „ო.-მ-ს“ შპს „ა.-ჯის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 30600 ევროსა და 2010 წლის 24 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველდღიურად 6.6 ევროს გადახდა. შპს „ო.-მ-ის“ შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო. აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ო. მ-მა“. პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 2009 წლის 7 ოქტომბერს შპს „ა.-ჯისა“ და შპს „ო.-მ-ს“ შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება. ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა ავტომანქანა B.. ნასყიდობის ფასი შეადგენდა 115000 ევროს. ხელშეკრულების 2.1. პუნქტის თანახმად, მყიდველს ნასყიდობის საგანი საკუთრებაში უნდა გადასცემოდა ავტომობილის ღირებულების სრულად გადახდიდან არა უგვიანეს 2010 წლის 30 იანვრისა. 2009 წლის 7 ოქტომბრის ხელშეკრულების 4.1. პუნქტის მიხედვით, მყიდველი ავანსის სახით იხდის მთლიანი თანხის 30%-ს. აღნიშნული პირობა შპს „ა.-ჯის“ მიერ შესრულდა და მყიდველმა გადაიხადა 34 500 ევრო. 2009 წლის 7 ოქტომბრის ხელშეკრულების 4.3. პუნქტის თანახმად, ავანსის შემოტანიდან ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინებამდე ავტომანქანაზე მყიდველის მიერ უარის შემთხვევაში, გადახდილი თანხის 20% რჩება გამყიდველთან. 2009 წლის 12 დეკემბერს და 2010 წლის 4 თებერვალს შპს „ო.-მ-მა“ წერილობით აცნობა შპს „ა.-ჯის“, რომ გერმანიაში დამზადდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ავტომანქანა. 2010 წლის 19 მარტის წერილით შპს „ა.-ჯიმ“ უარი განაცხადა ავტომობილის შეძენაზე და მოითხოვა მათ მიერ გადარიცხული თანხის უკან დაბრუნება ხელშეკრულების 4.3. პუნქტის გათვალისწინებით.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ ხელშეკრულებაში მითითებული ,,ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინება’’ ნიშნავს მხოლოდ მყიდველის შეტყობინებას ავტომობილის საზღვარგარეთ დამზადების თაობაზე. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლო შეფასებებსა და დასკვნებს და მიუთითა, რომ ხელშეკრულების შინაარსიდან გამომდინარე, ტერმინი „მზადყოფნა“ გულისხმობს ნასყიდობის საგნის – ავტომანქანის მოსარჩელისათვის გადასაცემად მომზადებას, რაც თავისთავად გულისხმობს ავტომანქანის დამზადებას და მის საქართველოში ჩამოყვანას და არა მის მხოლოდ ფაქტობრივად დამზადებას, რაც თავისთავად იქნებოდა მოსარჩელისათვის იმის მანიშნებელი, რომ მას თანხა სრულად უნდა გადაეხადა და აღნიშნულით მიეცემოდა კიდეც ავტომანქანის მიღების შესაძლებლობა. პალატამ განმარტა, რომ, ნასყიდობის ხელშეკრულების სამართლებრივი ბუნებიდან გამომდინარე, ნასყიდობის საგნის მზადყოფნაში ზოგადად იგულისხმება მისი მყიდველისათვის გადასაცემად მზადყოფნა. შესაბამისად, თუკი ხელშემკვრელი მხარეები განსხვავებულ პირობებზე შეთანხმდნენ, აღნიშნული პირობები კონკრეტულად უნდა ასახულიყო ხელშეკრულებაში. იმის გათვალისწინებით, რომ ხელშეკრულება იდება მხარეების ურთიერთთანმხვედრი, საერთო მიზნისკენ მიმართული ნების გამოხატვის შედეგად, ხელშეკრულების პირობებიც ცალსახად უნდა ადასტურებდეს ორივე მხარის ნებას. თუკი ხელშეკრულების ესა თუ ის პირობა ბუნდოვანია, იგი უნდა განიმარტოს სადავო ხელშეკრულების ზოგადი პრინციპებიდან გამომდინარე. შესაბამისად, იმის გათვალისწინებით, რომ 2010 წლის 19 მარტისათვის ავტომანქანა მყიდველისათვის გადასაცემად მზად არ იყო, სააპელაციო პალატა იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას მასზე, რომ შპს „ა.-ჯიმ“ ავტომანქანის შესყიდვაზე უარი განაცხადა შპს „ო.-მ-ის“ მიერ ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინებამდე. აპელანტის მითითებით, ,,ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინება’’, რომ მის საზღვარგარეთ დამზადებას ნიშნავს, დასტურდება იმითაც, რომ ავტომობილი იყო ძვირადღირებული, იგი დამზადდა დაკვეთით და თავიდანვე უარის თქმის შემთხვევაში ავტომობილის გადაკეთება და პარამეტრების შეცვლა იოლია, ამასთანავე ასეთი ავტომობილის მარტოოდენ ტრანსპორტირება და განბაჟება დაახლოებით 8000 ევრო ჯდება, ამიტომ თუკი მყიდველი მანქანას აღარ იძენს, მაშინ გამყიდველი არ გაიღებს დამატებით 8000 ევროს.
პალატამ არ გაიზიარა ზემოაღნიშნული პოზიცია და განმარტა, რომ ნებისმიერი სახელშეკრულებო ურთიერთობისათვის დამახასიათებელია ის რისკები, რაც ზოგადად ახასიათებს სამოქალაქო ბრუნვას. შესაბამისად, შპს „ო.-მ-ს“, როგორც სამეწარმეო სუბიექტს, უნდა გაეთვალისწინებინა მისი სამეწარმეო საქმიანობისთვის დამახასიათებელი რისკები და ხელშეკრულებაში ცალსახად განესაზღვრა არსებითი პირობები თანმდევი შედეგებით. პალატამ მიიჩნია, რომ 2009 წლის 7 ოქტომბრის ხელშეკრულებიდან არ გამომდინარეობს, რომ ავტომობილის მზადყოფნაში მხარეები ავტომობილის ფიზიკურად დამზადებას გულისხმობდნენ. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატის აზრით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების 4.3. პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევა, რის საფუძველზეც შპს „ა.-ჯის“ შეუძლია, მოითხოვოს მის მიერ გადახდილი თანხის - 34 500 ევროს 80%-ის - 27600 ევროს დაბრუნება. რაც შეეხება შპს „ო.-მ-ის“ შეგებებულ სარჩელს, რომლითაც იგი მოითხოვს ზიანის სახით 17843.6 ევროს დაკისრებას, პალატა ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს იმის თაობაზე, რომ ხელშეკრულების 4.3. პუნქტით გათვალისწინებული 20% წარმოადგენს იმ ზიანის ოდენობას, რომელიც მხარეებმა ხელშეკრულებით განსაზღვრეს, შესაბამისად, პალატას დაუსაბუთებლად მიაჩნია დამატებით ზიანის სახით 17843.6 ევროს მოთხოვნა.
სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის, 317-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ მხარეებს შორის არსებობს ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა, კერძოდ, ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობა. სამოქალაქო კოდექსის 352-ე და 394-ე მუხლების თანახმად, ხელშეკრულების მხარეს უფლება აქვს, გავიდეს ხელშეკრულებიდან და უარი თქვას ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე. ხელშეკრულებიდან გასვლა ცალმხრივი ნების გამოვლენის საშუალებით ხორციელდება და ამისათვის მეორე მხარის თანხმობა არ არის საჭირო. ხელშეკრულებიდან გასვლისას ხელშეკრულების შედეგად მიღებული შესრულება და სარგებელი მხარეებმა ერთმანეთს უნდა დაუბრუნონ. განსახილველ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ შპს „ა.-ჯიმ“ უარი განაცხადა ავტომობილის შეძენაზე, შესაბამისად, იგი გავიდა ხელშეკრულებიდან, რის შედეგადაც ორივე მხარეს წარმოეშვა ვალდებულება, დაუბრუნონ ერთმანეთს ხელშეკრულების შედეგად მიღებული შესრულება. მოცემულ შემთხვევაში, სადავო არ არის, რომ შპს „ა.-ჯიმ“ გადაიხადა 34 500 ევრო, შესაბამისად, შპს „ო.-მ-ს“ წარმოეშვა აღნიშნული თანხის უკან დაბრუნების ვალდებულება. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლის მეხუთე ნაწილისა და 394-ე მუხლის საფუძველზე, შპს „ო.-მ-ს“ ასევე წარმოეშვა ზიანის მოთხოვნის უფლება. დადგენილია, რომ 2009 წლის 7 ოქტომბრის ხელშეკრულების 4.3. პუნქტით მხარეებმა გაითვალისწინეს ხელშეკრულებიდან გასვლით გამოწვეული ზიანის ოდენობა, რაც შეადგენს გადახდილი თანხის 20%-ს. შესაბამისად, შპს „ო.-მ-ს“ შპს „ა.-ჯისთვის“ უნდა დაებრუნებინა 34 500 ევროს 80%, ხოლო დარჩენილი 20% წარმოადგენდა ზიანის ოდენობას. მოპასუხემ მოსარჩელის ნება ავტომანქანაზე უარის შესახებ მიიღო 2010 წლის 23 მარტს, სააპელაციო სასამართლო იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას მასზე, რომ თანხის დაბრუნების ვალდებულება მოპასუხე შპს ,,ო. მ-ს’’ წარმოეშვა შემდეგი დღიდან, 2010 წლის 24 მარტიდან. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შპს ,,ო. მ-ს’’ შპს ,,ა.-ჯის’’ სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს ზიანის გადახდა მისი თანხით უსაფუძვლოდ სარგებლობისათვის, რაც, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების თანახმად, შეადგენს საშუალოდ წლიურ 7,9%-ს.
აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ო. მ-მა“ შემდეგი დასაბუთებით: ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინების მნიშვნელობა, გარდა იმისა, რომ იგი არასწორად იქნა დადგენილი ორივე ინსტანციის სასამართლოს მიერ, ეს გარემოებები დადგინდა უხეში პროცესუალური დარღვევის ხარჯზე, რამაც არსებითად არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა გამოიწვია. როგორც ცნობილია, ხელშეკრულების ნორმის შინაარსის დადგენა ფაქტის საკითხია და არა სამართლის. სასამართლო მხოლოდ მაშინ ერევა ფაქტების დადგენაში, თუკი მხარეები ამაზე დავობენ. როდესაც 2010 წლის 19 მარტით დათარიღებული წერილით შპს „ა.-ჯიმ“ ავტომანქანის შეძენაზე უარი განაცხადა იქვე მიუთითა, რომ მისთვის თანხა დაებრუნებინათ ხელშეკრულების 4.3 პუნქტის შესაბამისად. ამ მოთხოვნაზე შპს „ო. მ-მა“ 2010 წლის 25 მარტს შპს „ა.-ჯის“ წერილობით აცნობა, რომ „ხელშეკრულების 4.3 პუნქტი ითვალისწინებს შემთხვევას, როდესაც მყიდველი უარს აცხადებს ავტომობილის შეძენაზე ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინებამდე. მათ ორჯერ ეცნობათ ავტომობილის დამზადების თაობაზე და, აქედან გამომდინარე, მოსარჩელის მოთხოვნა ხელშეკრულების 4.3 პუნქტს არ შეიძლებოდა დამყარებოდა.
შპს „ა.-ჯიმ“ 2011 წლის 3 თებერვალს სასამართლოს სარჩელით მიმართა სასამართლოს და შპს „ო. მ-ისაგან“ მთელი გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება მოითხოვა, მოსარჩელემ თავისი მოთხოვნა სკ-ის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილით ანუ უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმით დაასაბუთა. სარჩელში შპს „ა.-ჯიმ“ ჩათვალა, რომ მისი 2010 წლის 19 მარტით დათარიღებული წერილით ხელშეკრულება შეწყდა და ამიტომ შპს „ო. მ-ს“ 34.500 ევრო უკან უნდა დაებრუნებინა. სარჩელში შპს „ა.-ჯი“ დავობს მხოლოდ იმაზე, რომ 2010 წლის 25 მარტის წერილში შპს „ო. მ-მა“ არასწორად მიიჩნია მყიდველის მიერ წინასწარ გადახდილი თანხა „ბედ“. მას სადავოდ არ გაუხდია 2010 წლის 25 მარტს შპს „ო. მ-ის“ წერილში დასახელებული ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ ავტომობილის მზადყოფნის შესახებ შპს „ა.-ჯის“ ჯერ კიდევ 2009 წლის 12 დეკემბერს ეცნობა.
„ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინების“ თემის შემოტანით სასამართლომ „მოულოდნელი გადაწყვეტილება“ გამოიტანა. როდესაც უდავო ფაქტობრივ გარემოებას სასამართლო თვითნებურ ინტერპრეტაციას აძლევს, მხარეებს ესპობათ იმის შესაძლებლობა, მიუთითოს სასამართლოს მის მიერ გამოგონილი თუ გააზრებული ფაქტობრივი გარემოების უსწორობის შესახებ. სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლი ხელშეკრულების შეწყვეტის უფლებას ანიჭებს უფლებადარღვეულ პირს და არა უფლებადამრღვევს (მოვალეს). ამ შემთხვევაში ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე მოვალემ განაცხადა. შესაბამისად, 2010 წლის 24 მარტი, როგორც ხელშეკრულების შეწყვეტის თარიღი და შპს „ო. მ-ისათვის“ პროცენტის დაკისრების ათვლის დასაწყისი, არასწორია. ერთადერთ ფაქტობრივ გარემოებას, რასაც პირველი და მეორე ინსტანციის სასამართლოები თანხის დაბრუნების ნაწილში ემყარებიან, ეს არის ნასყიდობის ხელშეკრულების 4.3 პუნქტი, რომლის თანახმადაც, „ავანსის შემოტანიდან ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინებამდე ავტომანქანაზე მყიდველის მიერ უარის შემთხვევაში, გადახდილი თანხის 20% რჩება გამყიდველთან“. ვინაიდან, „ო. მ-ს“ ავტომანქანა საქართველოში არ ჩამოუყვანია, ამიტომ შპს „ა.-ჯის“ 2010 წლის 19 მარტის უარი ავტომანქანის შესყიდვაზე არის უარი ავტომობილის მზადყოფნის შეტყობინებამდე, რის გამოც სასამართლოებმა მყიდველს გადახდილი თანხის 20% დაუკავეს.
უდავო ფაქტობრივ გარემოებას მიეკუთვნება ის, რომ ხელშეკრულების დადების შემდეგ მყიდველმა ავტომანქანის შეძენის სურვილი დაკარგა. სარჩელში შპს „ა.-ჯიმ“ მიუთითა შემდეგი: „მოგვიანებით, მძიმე ეკონომიკური კრიზისის გამო, მოსარჩელემ მიზანშეუწონწად ჩათვალა ხელშეკრულების გაგრძელება და გამოხატა ნება 2009 წლის 7 ოქტომბრის №08/09 ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე, აღნიშნულის შესახებ მოსარჩელემ არაერთგზის სიტყვიერად, ხოლო 2010 წლის 19 მარტს წერილობით აცნობა მოპასუხეს“.
უდავო ფაქტობრივი გარემოებაა ისიც, რომ მყიდველმა ავტომანქანის შეძენის გადაფიქრების შესახებ გამყიდველს ამცნო მას შემდეგ, რაც გამყიდველმა 2-ჯერ – 2009 წლის 12 დეკემბერს და 2010 წლის 4 თებერვალს წერილობით შეატყობინა მყიდველს, რომ მის მიერ დაკვეთილი ავტომანქანა დამზადებულია და ითხოვდა, მყიდველს ეცნობებინა შპს „ო. მ-ისათვის“, თუ როდის წამოეყვანა იგი. ორივე ინსტანციის სასამართლოს მიაჩნია, რომ მყიდველისათვის ავტომანქანის დამზადების შესახებ არ უნდა ეცნობებინა მოპასუხეს, ავტომანქანა ისე უნდა ჩამოეყვანა საქართველოში და, თუ მერე იტყოდა მყიდველი უარს, შემდეგ დაკარგავდა იგი 34,500 ევროს, რაც არასწორია.
2012 წლის 6 მარტს შპს „ო. მ-მა“ და შპს „ა.-ჯიმ“ ერთობლივი განცხადებით მომართეს საქართველოს უზენაეს სასამართლოს და მხარეთა მორიგების გამო საქმის წარმოების შეწყვეტა მოითხოვეს. აღნიშნულ განცხადებას ხელს აწერენ შპს „ო. მ-ის“ წარმომადგენელი ა. კ-ი (2012 წლის 28 თებერვლის მინდობილობა) და შპს „ა.-ჯის“ წარმომადგენელი ი. გ-ე (2012 წლის 2 მარტის რწმუნებულება). საქმეში წარმოდგენილი რწმუნებულებების შესაბამისად, მხარეთა წარმომადგენლებს უფლება აქვთ დავა მორიგებით დაასრულონ.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გაეცნო რა მხარეთა მიერ წარმოდგენილ მორიგების აქტს, მიიჩნევს, რომ მათი მოთხოვნა მორიგების დამტკიცების თაობაზე კანონიერია და უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ამ საქმეზე სასამართლოს მიერ მიღებული ყველა გადაწყვეტილება, ხოლო მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მეორე ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მითითებული ნორმა ითვალისწინებს მოდავე მხარეთა მიერ გარკვეული შეთანხმების მიღწევის შემთხვევაში საქმის მორიგებით დამთავრების შესაძლებლობას.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, მხარეთა მიერ შეთანხმებული მორიგების პირობები არ ეწინააღმდეგება კანონს და არ ლახავს მესამე პირთა ინტერესებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, წარმოდგენილი მორიგების აქტი უნდა დამტკიცდეს.
მოდავე მხარეების მიერ შედგენილი მორიგების აქტი დაერთო საქმეს.
მხარეებს განემარტოთ, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეთა მორიგების შედეგად მოცემულ დავაზე სამოქალაქო საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს, ხოლო, ამავე კოდექსის 273-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
შპს „ო. მ-ისა“ და შპს „ა.ჯის“ შუამდგომლობა მორიგების თაობაზე დაკმაყოფილდეს.
დამტკიცდეს მორიგება შპს „ო. მ-სა“ და შპს „ა.ჯის“ შორის შემდეგი პირობებით:
შპს „ო. მ-ი“ იღებს ვალდებულებას, წინამდებარე მორიგების აქტის დამტკიცების თაობაზე გამოტანილი სასამართლოს განჩინების ჩაბარებიდან არა უგვიანეს 10 კალენდარული დღისა, შპს „ა.ჯის“ გადაუხადოს 20 000 ევროს ეკვივალენტი ლარი, გადახდის მომენტისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი სავალუტო გაცვლითი კურსის მიხედვით.
წინამდებარე აქტის პირველი პუნქტის შესრულების პირობით შპს „ო. მ-ი“ და შპს „ა.ჯი“ უარს აცხადებენ ერთმანეთის მიმართ არსებულ ყველა პრეტენზიაზე, სარჩელზე და საჩივარზე, რაც გამომდინარეობს და/ან დაკავშირებულია 2009 წლის 7 ოქტომბრის სატრანსპორტო საშუალების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებასთან.
იმ შემთხვევაში, თუკი წინამდებარე მორიგების აქტის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ვადაში შპს „ო. მ-ი“ არ უზრუნველყოფს ამავე პუნქტით გათვალისწინებული თანხის გადახდას, მაშინ შპს „ო. მ-ს“ დაეკისრება პირგასამტეხლოს გადახდა გადასახდელი თანხის 0.2%-ის ოდენობით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე.
შეწყდეს საქმის წარმოება შპს „ა.ჯის“ სარჩელისა გამო, შპს „ო. მ-ის“ მიმართ ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე თანხის დაკისრების თაობაზე.
გაუქმდეს ამ საქმეზე მიღებული ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლო გადაწყვეტილებები.
შპს „ო. მ-ს“ საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი –4838.83 ლარი (2012 წლის 12 იანვარი, საგადასახადო დავალება #28) სს ბანკ ,,რესპუბლიკის“ მეშვეობით.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
