გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ\58 6 აპრილი, 2000 წ. ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატამ შემდეგი

შემადგენლობით: თავმჯდომარე მ. ცისკაძე

მოსამართლეები: მ. გოგიშვილი, თ. ჩიქოვანი

განიხილა მოპასუხე მ. შ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 1999 წლის 22 ნოემბრის განჩინებაზე საქმეზე კ., ნ. და თ. შ-ების სარჩელის გამო მოპასუხე მ. შ-თან ბინაში შესახლებაზე, მ. შ-ის შეგებებული სარჩელი ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობაზე.

პალატის სხდომაზე გამოცხადნენ: მოპასუხე მ. შ-ის რწმუნებულებით ა. კ-ე (¹ 263), არ გამოცხადდა: მოსარჩელეები, რომლებსაც ეცნობათ სხდომის დღე.

პალატამ მოისმინა რა თ. ჩიქოვანის მოხსენება,

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :

მოსარჩელეები: კ. და ნ. შ-ები Eხოვრობენ პრივატიზებულ 4 ოთახიან ბინაში მდებარე თბილისში.

მოპასუხე მ. შ-ი არის მოსარჩელეების ყოფილი რძალი. ოჯახში არსებული კონფლიქტური სიტუაციის გამო მოსარჩელეები დროებით გადავიდნენ სხვაგან საცხოვრებლად. ამის შემდეგ მ. შ-ი განქორწინდა მეუღლესთან და მოსარჩელეები არ შეუშვა საცხოვრებლად ბინაში.

ამის გამო კ., ნ. და თ. შ-ებმა 1998 წლის 20 სექტემბერს აღძრეს სარჩელი სასამართლოში და ითხოვეს ბინაში შესახლება.

საქმე რამდენჯერმე განიხილა სასამართლომ და ამ საქმეზე გამოტანილი გადაწყვეტილების გაუქმების შემდეგ მ. შ-მა შეგებებული სარჩელით ითხოვა ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა - იმ საფუძვლით, რომ ბინა პრივატიზებული იქნა კ. შ-ის სახელზე, რომელიც 1993 წლიდან არ ცხოვრობს ამ ბინაში და ასევე, ითხოვა ზიანის ანაზღაურება (საქმის ფურცელი 66,98). თბილისის ისანი-სამგორის რაიონულმა სასამართლომ 1999 წლის 17 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელი დააკმაყოფილა: კ., ნ. და თ. შ-ები შესახლებული იქნენ სადაო ბინაში.

არ დააკმაყოფილა მ. შ-ის შეგებებული სარჩელი ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე.

განუხილველად იქნა დატოვებული მ. შ-ის შეგებებული სარჩელი 200 000 (ორასი ათასი ლარის) გადახდის დაკისრების შესახებ (საქმის ფურცელი 98, 108-109).

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ (თავმჯდომარე: მ. სულხანიშაჩივილი, მოსამართლეები: ზ. კ-ა, თ. კ-ა) 1999 წლის 22 ნოემბრის განჩინებით არ დააკმაყოფილა სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დატოვა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 17 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

საკასაციო საჩივარი ითხოვს სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განხილვისათვის დაბრუნებას იმავე პალატის მოსამართლეთა სხვა შემადგენლობაზე.

საკასაციო სასამართლოს პალატა გაეცნო საკასაციო საჩივრის მიზეზებს (გასაჩივრების საფუძვლებს), კასაციის განაცხადს, საქმის მასალებს, მოუსმინა მოპასუხე მ. შ-ის რწმუნებულებით ა. კ-ეს და თვლის, რომ ამ საქმეზე ნაწილობრივ უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება. კერძოდ: მ. შ-ის შეგებებული სარჩელის ზიანის ანაზღაურების ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას. ასევე, განჩინების სამოტივაციო ნაწილიდან ამოირიცხოს მითითება, ფართიდან მ. შ-ისათვის იზოლირებულად არ ხერხდება ბინის გამოყოფა, აპელანტს მიეცეს შესაძლებლობა ისარგებლოს ექსპერტის დასკვნის შესაბამისად 23,81 კვ.მ-ის შესაბამისი ფართით, დანარჩენებმა 71.43 კვ. მ. იდეალური წილის შესაბამისი ფართით, ხოლო დანარჩენ ნაწილში განჩინება დატოვებული იქნეს უცვლელად შემდეგი გარემოებების გამო:

სააპელაციო პალატამ დამტკიცებულად ცნო შემდეგი: „თბილისში, ... ბი-ნა სწორად იქნა პრივატიზებული 1993 წლის 27 მაისის ხელშეკრულების საფუძველზე კ. შ-ის სახელზე, რომელიც პრივატიზაციის მომენტისათვის ჩაწერილი იყო სადავო ბინაში და არ ყოფილა ბინაზე სათანადო წესით უფლება-დაკარგულად ცნობილი.

რაც შეეხება ზიანის ანაზღაურების სახით მოსარჩელისათვის თანხის დაკისრების მოთხოვნას, აღნიშნული აპელანტის მიერ მოხსნილი იქნა სასამართლო სხდომაზე.

თ., კ. და ნ. შ-ები ითვლებიან თანამესაკუთრეებად სადაო ბინაზე, ამდენად მათ სრული უფლება აქვთ თავისუფლად ფლობდნენ და სარგებლობდნენ ქონებას, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლისა, ამიტომ სასამართლო მიიჩნევს, რომ კ., ნ. და თ. შ-ები შესახლებული უნდა იქნენ სადაო ბინაში, ხოლო ფართიდან მ. შ-ისათვის იზოლირებულად არ ხერხდება ბინის გამოყოფა. კ., ნ. და თ. შ-ები უნდა შესახლდნენ საერთო ფართში, ისე, რომ აპელანტს მიეცეს შესაძლებლობა ისარგებლოს ექსპერტის დასკვნის შესაბამისად 23,81 კვ-მ-ის შესაბამისი ფართით, ხოლო დანარჩენებმა 71,43 კვ. მ იდეალური წილის შესაბამისი ფართით“.

საკასაციო სასამართლოს პალატა აღნიშნავს, რომ საოლქო სასამართლოს პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის აქედან გამომდინარე, პალატას მიზანშეწონილად მიაჩნია განჩინებაში აღნიშნოს კასაციის მიზეზები (გასაჩივრების საფუძვლები). კერძოდ, მოპასუხე მ. შ-ის რწმუნებულებით ა. კ-ე საკასაციო საჩივარში აღნიშნავს შემდეგს: „პალატამ არ დააკმაყოფილა სააპელაციო საჩივარი, არ გაითვალისწინა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹ 107-ე დადგენილების 1-ლი მუხლის მოთხოვნა, რომლის მიხედვით ბინა უსასყიდლოდ გადაეცემათ იმ პირებს, რომლებიც მუდმივად ცხოვრობენ ბინაში. მოცემულ შემთხვევაში კი კ. შ-ს არ უცხოვრია ბინაში, რის გამოც მის სახელზე ბინის პრივატიზაცია არასწორია. ასევე, განცხადებები დათარიღებულია 1992 წლის დეკემბერში, ხოლო პრივატიზება მომხდარია 1993 წლის 27 მაისს, 6 თვის შემდეგ განცხადებების შედგენიდან. მაშინ, როდესაც პრივატიზებული ბინის სარეგისტრაციო ტექინვენტარიზაციის ბიუროში დაწესებულია 3 თვე.

შეჩერებული საქმის ხელახლა განხილვისათვის წარვადგინეთ ჯანმრთელობის შერყევის სარეაბილიტაციოდ შუამდგომლობა 200 000 ლარის კომპენსაციაზე, რის დაკონკრეტებას მოვითხოვდით სამედიცინო-ფსიქიატრიული ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, მაგრამ მოსამართლემ პროცესუალურად გაუგებარი საშუალებით განჩინება გამოიტანა, რის შესახებაE შევიტყვეთ საოლქო სასამართლოში“.

საკასაციო პალატამ შეაფასა კასაციის მიზეზები სააპელაციო პალატის განჩინებასთან შესაბამისობაში (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე, 244-ე მუხლები) და თვლის რომ არ უნდა დაკმაყოფილდეს კასაციის განაცხადი ბინაში შესახლებისა და ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ნაწილში აღნიშნული კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, პალატის განჩინების გაუქმების შესახებ, რამდენადაც სააპელაციო პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, ხოლო კასაციის მიზეზი არ ცვლის დადგენილ გარემოებას და სამართლებრივ შედეგს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).

ამასთანავე, სააპელაციო პალატის განჩინების ის ნაწილი, რომელიც ეხება „ზიანის ანაზღაურების სახით მოსარჩელისათვის თანხის დაკისრების მოთხოვნას“ ამ ნაწილში განჩინება უნდა გაუქმდეს და საქმე განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას შემდეგი გარემოებების გამო:

სააპელაციო პალატამ განჩინების სარეზოლუციო ნაწილით უცვლელად დატოვა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 17 აგვისტოს გადაწყვეტილება მთლიანად. ე. ი. გადაწყვეტილების ის ნაწილიც, რომლითაც შეგებებული სარჩელი 200.000 ლარის დაკისრების შესახებ დარჩა განუხილველი, მაშინ, როდესაც პალატა განჩინების სამოტივაციო ნაწილში აღნიშნავს, რომ „რაც შეეხება ზიანის ანაზღაურების სახით მოსარჩელისათვის თანხის დაკისრების მოთხოვნას, აღნიშნული აპელანტის მიერ მოხსნილი იქნა სასამართლოს სხდომაზე“.

სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა დასაშვებია მოწინაღმდეგე მხარის თანხმობით და ამ შემთხვევაში მხარეს მიეცა უფლება კვლავ გაასაჩივროს სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით \სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 378-ე მუხლი\.

სასამართლოს დადგენილება, რომლითაც საქმე არსებითად არ წყდება, მიიღება განჩინების ფორმით, რომლის შინაარსი განსხვავდება არსებითად განხილულ საქმეზე გამოტანილი განჩინების შინაარსისაგან. ასევე, გასარკვევია: არის თუ არა სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა სააპელაციო საჩივრის წარმოების შეწყვეტის საფუძველი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე, 284-ე, 285-ე და 390-ე მუხლები).

სააპელაციო პალატამ განჩინების სამოტივაციო ნაწილით მხარეებს განუსაზღვრა ბინის რეალური ფართობზე მითითებით სარგებლობის უფლება. მაშინ, როდესაც საქმის ზეპირ განხილვაზე მოიხსნა სარჩელი იზოლირებული ფართობის გამოყოფის შესახებ. ამასთანავე, რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილია მხარეთა (თანამესაკუთრეთა) თანაბარი უფლებები ბინით სარგებლობაზე.

აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატის განჩინების სამოტივაციო ნაწილიდან უნდა ამოირიცხოს მითითება რეალურ ფართობზე სარგებლობის უფლებაზე.

იხელმძღვანელა რა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე, 412-ე, 265-ე მუხლებით და 264-ე მუხლის მესამე ნაწილით, პალატამ

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ამ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 1999 წლის 22 ნოემბრის განჩინება გაუქმდეს ნაწილობრივ: კერძოდ მ. შ-ის შეგებებული სარჩელის - ზიანის ანაზღაურების ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას.

განჩინების სამოტივაციო ნაწილიდან ამოირიცხოს მითითება: „ფართიდან მ. შ-ისათვის იზოლირებულად არ ხერხდება ბინის გამოყოფა, აპელანტს მიეცეს შესაძლებლობა ისარგებლოს ექსპერტის დასკვნის შესაბამისად 23,81 კვ.მ-ის შესაბამისი ფართით, ხოლო დანარჩენებმა 71,43 კვ. მ. იდალური წილის შესაბამისი ფართით“. დანარჩენ ნაწილში განჩინება დატოვებული იქნას უცვლელად.

განჩინება კანონიერ ძალაში შევიდა მისი გამოცხადებისთანავე და გასაჩივრებას არ ექვემდებარება.