გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ/225 14 აპრილი, 2000 წელი, ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე ქ. გაბელაია

მოსამართლეები: მ. გოგივილი, ლ. ქაჯაია

განიხილა ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 1999 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაზე, საქმეზე ა. გ-ის სარჩელით მოპასუხე ლ. გ-ესთან, მე-3 პირი თ.ა-ის მიმართ ბინის პრივატიზაციისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების გაუქმების შესახებ.

პალატამ მოისმინა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე ქ. გაბელაიას მოხსენება და

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

ა. გ-ემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა თბილისში, დიღმის მასივში

... მდებარე ბინის პრივატიზაციისა და ნასყიდობის ხელშეკრულების გაუქმება იმ მოტივით, რომ მან აღნიშნული ბინა აიშენა 1969 წელს. ბინა არის კოოპერატიული, შეიტანა პირველი შესატანის ღირებულების 30%, ხოლო 15 წლის განმავლობაში დაფარა მთლიანი თანხა. აღნიშნულ ბინაში იცხოვრა 20 წელი Eოლშაჩივილთან ერთად. 1982 წელს გარდაეცვალა მეუღლე. 1985 წელს ხელმეორედ იქორწინა და გადავიდა საცხოვრებლად მეუღლის ბინაში. 1995 წელს გარდაეცვალა შვილი. 1998 წელს მისმა რძალმა (შვილის მეუღლემ) ლ. გაგნიძემ მისი ნებართვის გარეშე მოახდინა სადავო ბინის პრივატიზაცია, რის შემდეგ გაყიდა ბინა ც. მ-ზე. მოსარჩელის აზრით, იგი არის სადავო ბინის მესაკუთრე და მის რძალას უფლება არ ჰქონდა გაეყიდა ბინა.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 2 ივლისის გადაწყვეტილებით ა. გ-ეს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვა.

სასამართლოს აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ა. გ-ემ. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 1999 წლის 4 ოქტომბრს გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება. ც. მ-ი ცნობილ იქნა სადავო ბინის კეთილსინდისიერ შემძენად და მესაკუთრედ. დევალა ლ., თ. და ლ. გ-ებს ა. გ-ის სასარგებლოდ 8000 აშშ დოლარის ექვივალენტის გადახდა ლარებში.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის გადაწყვეტილებაზე ა. გ-ემ შეიტანა საკასაციო საჩივარი, რომელშიც ითხოვს სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების მე-3 და მე-4 პუნქტების გაუქმებას. კერძოდ, იმ პუნქტების, რომლის თანახმად, ც. მ-ი Eნობილ იქნა სადავო ბინის მესაკუთრედ, ხოლო ლ., ლ. და თ. გ-ებს და-ეკისრათ კასატორის სასარგებლოდ 8000 აშშ დოლარის გადახდა. კასატორი თვლის, რომ საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილება უკანონოა, რადგან E. მა-მაEაშაჩივილი არ შეიძლება იყოს ბინის მესაკუთრე. ვინაიდან ბინის გაყიდვა მოხდა მისი ნებართვის გარეშე. კასატორი ასევე აღნიშნავს, რომ მას არ მოუთხოვია სასამართლო სხდომაზე 8000 აშშ დოლარი, რის გამოც იგი არ არის თანახმა აღნიშნული თანხის მიღების.

პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, საკასაციო საჩივრის შინაარსი, მოისმინა მხარეების ახსნა-განმარტებები და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, კერძოდ, უნდა გაუქმდეს გადაწყვეტილების მე-4 პუნქტი, რომლის მიხედვით ლ., თ. და ლ. გაგნიძეებს ა. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრათ 8000 აშშ დოლარის ექვივალენტის გადახდა ლარებში. საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ სასამართლო სხდომაზე თვით აპელანტმა ა. გ-ემ ითხოვა 8000 ამერიკული დოლარის გადახდა მისთვის და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს მხარეს ის, რაE მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის ითხოვდა.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული მსჯელობა არ შეესაბამება ფაქტობრივ გარემოებას. ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს სხდომის ოქმის მიხედვით არ ირკვევა, რომ აპელანტი ითხოვდა მოწინააღმდეგე მხრიდან 8000 აშშ დოლარს (ს. ფ. 54) აპელანტის განცხადება, რომ ბინა მისია, უნდა შვილს მისცემს და უნდა რძალს და რომ სახლის გაყიდვის უფლება ჰქონდეს, თავისთვის დაიტოვებდა 8000 აშშ დოლარს _ არ ნიშნავს იმას, რომ იგი თანახმაა მოპასუხე მხარისგან 8000 აშშ დოლარის მიღებაზე. მით უფრო, რომ სააპელაციო სასამართლოში სასამართლოს სხდომაზე რეპლიკის დროს აპელანტი კვლავ ითხოვს ბინას (ს. ფ. 157), როცა რეპლიკაში განმარტავს, რომ ბინა არ გაუჩუქებია, არE გაუყიდია, არE ანდერძით დაუტოვებია. ხუთი სახლიE რომ ჰქონდეს, ბინის წართმცვის უფლება არავის აქვს.

ამდენად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატაში საქმის განხილვის დროს აპელანტს არ შეუცვლია თავისი მოთხოვნა და ამდენად, სასამართლოს მიერ ამ შემთხვევაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლზე დაყრდნობა და აპელანტისათვის მხოლოდ 8000 აშშ დოლარის მიცემა არასწორია.

რაც შეეხება კასატორის მოსაზრებას, რომ უნდა გაუქმდეს სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების მე-3 პუნქტით, რომლის თანახმად, მე-3 პირი ც. მ-ი ცნობილ იქნა კეთილსინდისიერ შემძენად და სადავო ბინის მესაკუთრედ. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს, რადგან სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. გ-ე იყო სადავო ბინის მესაკუთრე, ხოლო ლ., თ. და ლ. გ-ებმა არაკანონიერად მოახდინეს სადავო ბინის პრივატიზაცია და შემდეგ გაყიდვა.

სააპელაციო პალატამ, ასევე, დაადგინა, რომ ც. მ-მა არაფერი იცოდა, რომ

გამსხვისებელს არ ჰქონდა უფლება ბინის გასხვისების. ტექინვენტარიზაციის ბიუროში ბინის მესაკუთრეებად რეგისტრირებული იყვნენ გამსხვისებლები და სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის შესაბამისად გამსხისებელი ითვლება მესაკუთრედ თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ მ-ისა და ლ. გ-ეს შორის გაფორმებული სადავო ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება არ უნდა გაუქმდეს.

საქმის ხელახალი განხილვის დროს სააპელაციო პალატამ უნდა გაარკვიოს, ლ., თ. და ლ. გ-ებს ჰქონდათ თუ არ სადავო ბინაზე საკუთრების წილი და ამის მიხედვით განისაზღვროს თანხა, რომელიც მათ უნდა გადაუხადონ ა. გ-ეს იმ ფულიდან, რაც მათ აიღეს სადავო ბინის რეალიზაციის შედეგად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 1999 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ლ., თ. და ლ. გ-ებისათვის ა. გ-ის სასარგებლოდ 8000 აშშ დოლარის ექვივალენტის ლარებში დაკისრების ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში განსახილველად დაუბრუნდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატას.

დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება უცვლელი დარჩეს.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.