ბს-45-27-კ-05 2 ივნისი, 2005 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე),

ჯ. გახოკიძე (მომხსენებელი),

ნ. ქადაგიძე

დავის საგანი: საიჯარო ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2003წ. 31 მარტს თბილისის ...-ს მეფრინველეობის ფაბრიკის დასახლებაში მცხოვრებმა პირებმა, ე. ლ.-მ, ნ. მ.-მ, ვ. კ.-მ და სხვებმა, სულ 30 ფიზიკურმა პირმა, სარჩელი აღძრეს გარდაბნის რაიონულ სასამართლოში გარდაბნის რაიონის გამგეობისა და შპს “თ.-ის” მიმართ და მოითხოვეს მოპასუხეებს შორის 1998წ. 20 აგვისტოს გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, რომლითაც შპს “თ.-ს” 49 წლის ვადით იჯარით გამოეყო ყოფილ, თ.-ზე ადრე რიცხული 90 ჰა სასოფლო-სამეურნეო სავარგული.

იჯარის ხელშეკრულება უკანონოდ მიიჩნიეს მოსარჩელეებმა იმ მოტივით, რომ ისინი მითითებული სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებით სარგებლობდნენ წლების განმავლობაში, დაკავებული ჰქონდათ ფართის 3/4 ნაწილი და ითხოვდნენ სავარგულების იჯარით მათთვის გადაცემას.

ამასთან, მოსარჩელეთა მითითებით, სადავო ხელშეკრულებით საიჯარო ქირა განისაზღვრა 1248 ლარით, რითაც დაირღვა საგადასახადო კოდექსის 150-ე მუხლი, რადგან აღნიშნული ნორმის თანახმად, ერთი ჰექტარი მიწის გადასახადი გარდაბნის რაიონისათვის გათვალისწინებული იყო 52 ლარი, რის გამოც საიჯარო გადასახადი არ უნდა ყოფილიყო 4680 ლარზე ნაკლები.

ე. ლ.-ის, ნ. მ.-ისა და სხვათა სარჩელი არ ცნო მოპასუხემ _ შპს “თ.-მ” და მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის გამო.

გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 15 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ე. ლ.-ის, ნ. მ.-ისა და სხვათა სარჩელი დაკმაყოფილდა და ბათილად იქნა ცნობილი გარდაბნის რაიონის გამგეობასა და შპს “თ.-ს” შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულება, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “თ.-მ”.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 2 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს “თ.-ის” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გარდაბნის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 15 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ე. ლ.-ის, გ. ბ.-ის, შ. გ.-ისა და სხვათა სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2002წ. 18 აპრილს გარდაბნის რაიონის გამგეობასა და შპს “თ.-ს” შორის გაფორმებული საიჯარო ხელშეკრულებით ამ უკანასკნელს იჯარით გადაეცა ყოფილ სახელმწიფო საწარმო _ თ.-ზე რიცხული მიწა, რომელიც იმყოფებოდა აღნიშნული ფაბრიკის სარგებლობაში. პალატამ ასევე დადგენილად ცნო, რომ შპს “თ.-ი” შეიქმნა ყოფილი “თ.-ის” ბაზაზე და წარმოადგენს მის უფლებამონაცვლეს. აღნიშნულის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიაჩნია, რომ იჯარის ხელშეკრულებით მოხდა შპს “თ.-ზე” მიწათსარგებლობის ფორმის მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოყვანა და კონკურსის ჩატარება არსებულ შედეგზე გავლენას ვერ მოახდენდა, რადგან შპს “თ.-ი” წარმოადგენს “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გაცემის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1998წ. 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის “ბ”, “დ” და “ვ” ქვეპუნქტებისა და ამავე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ იჯარით მიწის აღებისა და კონკურსში გამარჯვების უპირატესი უფლების მქონე პირს. სააპელაციო პალატის აზრით, იჯარის ხელშეკრულების ბათილობის საფუძველს ასევე არ წარმოადგენს ის ფაქტი, რომ ფართობის ნაწილი 45 ჰა ქვეიჯარით იყო მოსარჩელეებზე გადაცემული.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ე. ლ.-მ, გ. ბ.-მ, შ. გ.-მ და სხვებმა და მოითხოვეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 2 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება.

კასატორების აზრით, ისინი იჯარით გაცემული ფართის მნიშვნელოვანი ნაწილით _ 45 ჰა-ით სარგებლოდნენ 10 წლის მანძილზე, რის გამოც გარდაბნის რაიონის გამგეობას ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 67-ე მუხლის შესაბამისად, უნდა გაეთვალისწინებინა მათი მოსაზრება, რადგან სადავო გარიგებით შეიზღუდა მათი უფლებები. ამასთან, კასატორების აზრით, სადავო ფართი კონკურსის წესით უნდა ყოფილიყო იჯარით გადაცემული, რადგან ისინი მიმართავდნენ წერილობით სხვადასხვა ორგანოებს ფართის იჯარა-გამოსყიდვის წესით კასატორებისათვის გადაცემის შესახებ. ამდენად, სადავო გარიგებით დაირღვა საქართველოს პრეზიდენტის 1998წ. 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულებით დამტკიცებული მიწის იჯარით გაცემის წესის მე-3, მე-4 და მე-5 მუხლების მოთხოვნები.

სამოტივაციო ნაწილი:

გამოიკვლია რა საქმის მასალები, საკასაციო საჩივრის მოტივთა საფუძვლიანობა, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ე. ლ.-ის, გ. ბ.-ის, შ. გ.-ისა და სხვათა საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 2 ნოემბრის გადაწყვეტილება, ვინაიდან მოცემული დავის განხილვა-გადაწყვეტისას სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეული არ არის მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, ყოველმხრივ არის გამოკვლეული საქმის მასალები, სწორი შეფასება მიეცა საქმეზე წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, სადავო სამართლებრივ ურთიერთობას სწორად შეუფარდო სამართლის ნორმები და დავა კანონშესაბამისად იქნა გადაწყვეტილი, კერძოდ, როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, ადმინისტრაციული დავა ეხება 90 ჰა სასოფლო-სამეურნეო სავარგულს, რომელთან მიმართებაში კასატორები ითხოვენ საიჯარო ხელშეკრულების ბათილად ცნობას. აღნიშნული მიწის ნაკვეთი ერიცხებოდა სახელმწიფო საწარმოს _ “თ.-ს” და იმყოფებოდა მის სარგებლობაში. სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ შპს “თ.-ი” არის ზემოთ მითითებული სახელმწიფო საწარმოს უფლებამონაცვლე. იჯარის ხელშეკრულების გაფორმებით მოხდა შპს “თ.-ზე” გადაცემული მიწის ფართობით სარგებლობის მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოყვანა. საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ იჯარის ხელშეკრულებით მოხდა შპს “თ.-ზე” მიწათსარგებლობის ფორმის მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოყვანა და კონკურსის ჩატარება არსებულ შედეგზე გავლენას ვერ მოახდენდა, რადგან შპს “თ.-ი” წარმოადგენს “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გაცემის წესის შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1998წ. 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის “ბ”, “დ” და “ვ” ქვეპუნქტებისა და ამავე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ იჯარით მიწის აღებისა და კონკურსში გამარჯვების უპირატესი უფლების მქონე პირს.

საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს იმაშიც, რომ 45 ჰექტარის ქვეიჯარით კასატორებზე გადაცემა, ასევე არ წარმოადგენს იჯარის ხელშეკრულების ბათილობის საფუძველს.

საკასაციო პალატა არ ეთანხმება საკასაციო საჩივრის მოტივს იმასთან დაკავშირებით, რომ იჯარის ხელშეკრულების დადებისას არ იქნა გათვალისწინებული ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 67-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნა, რადგან მხოლოდ ის გარემოება, რომ მოსარჩელეებს 45 ჰა ქვეიჯარით ჰქონდათ გადაცემული, არ წარმოშობდა მათი თანხმობის საჭიროებს, რამდენადაც ამით კასატორებს არ ეცვლებათ უფლებრივი მდგომარეობა შპს “თ.-ის” მიმართ. საკასაციო პალატა თვლის, რომ უსაფუძვლოა მოსარჩელეთა არგუმენტები იმასთან დაკავშირებით, რომ მოცემულ ადმინისტრაციულ დავაში, დარღვეულია საგადასახადო კოდექსის 150-ე მუხლი. სახელდობრ, იმის გათვალისწინებით, რომ გარდაბნის რაიონისათვის ერთი ჰა-ის გადასახადი არის 52 ლარი, საიჯარო გადასახადი არ უნდა ყოფილიყო 4580 ლარზე ნაკლები (სადავო ხელშეკრულებით საიჯარო ქირა განისაზღვრა 1248 ლარით). საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო პალატის მითითებას, რომ აღნიშნული არ შეიძლება გახდეს გარიგების ბათილად ცნობის საფუძველი, თანახმად სკ-ის 78-ე მუხლისა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ გადაწყვეტილება მოცემულ საქმეზე სწორია, რის გამოც ე. ლ.-ს, გ. ბ.-ს, შ. გ.-ს, ი. ნ.-სა და სხვებს უარი უნდა ეთქვათ საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 2 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, სსკ-ის 38-ე მუხლის “ზ” პუნქტით, 39-ე მუხლის “გ” პუნქტით, 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. ლ.-ის, გ. ბ.-ის, შ. გ.-ის, ი. ნ.-ისა და სხვათა საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 2 ნოემბრის გადაწყვეტილება;

3. კასატორებს საკასაციო საჩივარზე სოლიდარულად დაეკისროთ სახელმწიფო ბაჟის გადახდა თითოეულს 10 ლარის ოდენობით;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.