გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-/296 12 იანვარი, 2000 წელი, ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე ვ. ხრუსტალი

მოსამართლეები: დ. ხელაია, ალ. ღუღუნიშვილი

განიხილა შპს „ს-ის" (დირექტორი ნ. ფ-ა) და შპს ფირმა „ი."-ის საკასაციო საჩივრები თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 1999 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაზე, საქმეზე შპს „ს-ის" სარჩელის გამო შპს „ი."-ის და მესამე პირის საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიმართ შპს „ი."-ის საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის გაუქმების; საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ¹ 23-30 დანართის მე-12 პუნქტიდან ლითონნაკეთობათა ¹ 3 უბნის შენობის ამორიცხვის, შენობის შპს „ს-ეზე" გადაცემის, შენობის მოცდენით მიყენებული ზარალის 22000 ლარის გადახდევინების, ლითონ-ნაკეთობათა ¹ 3 უბნის შენობაზე არსებული მინაშენის დანგრევისა და მოპასუხეზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდის დაკისრების შესახებ.

პალატამ, რომელმაE მოისმინა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის ალ. ღუღუნიშვილის მოხსენება

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა სასამართლო კოლეგიის 1999 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, შპს „ს-ის" სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ იმგვარად, რომ თბილისის ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის მიერ 1996 წლის 29 მარტს გაცემული ¹ 23-30 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის დანართის მე-12 პუნქტიდან ამოღებულ იქნა სიტყვა „შენობიანა"; შპს „ს-ეს" უარი ეთქვა 22000 ლარის ანაზღაურებაზე; უარი ეთქვა მოსარჩელეს სადავო ¹ 3 შენობაზე გაკეთებული მინაშენის დანგრევაზე უსაფუძვლობის გამო; ასევე, უარი ეთქვა მესამე პირს _ საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს სარჩელზე 1996 წლის 29 მარტს „ი."-ის სახელზე გაცემული საკუთრების მოწმობის გაუქმების შესახებ; მოპასუხეს დაეკისრა მოსარჩელის მიერ გადახდილი სასამართლო ხარჯების 184 ლარის გადახდა.

შპს „ს-ე" საკასაციო საჩივრით ითხოვს გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად გადაცემას. საკასაციო საჩი-ვარში მითითებულია, რომ გადაწყვეტილებით გაურკვეველი რჩება მოპასუხის საკუთრების მოწმობის დანართიდან სიტყვა „შენობიანის" ამორიცხვა ნიშნავს თუ არა, სადავო ¹ 3 უბნის შენობის მოპასუხისაგან ჩამორთმევას და მოსარჩელისათვის გადაცემას, სასამართლომ არ დაადგინა ¹ 3 უბნის შენობიდან მოპასუხის კუთვნილი დაზგა-დანადგარების გათავისუფლება. ვინაიდან, არ არსებობს საკუთრების უფლების მოწმობის საფუძვლად მიჩნეული ხელშეკრულება და ქონების მიღება-ჩაბარების აქტი, სასამართლოს საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა მთლიანად უნდა გაეუქმებინა. სასამართლოსათვის გაურკვეველი დარჩა, რას წარმოადგენს ე. წ. ¹ 3 უბნის შენობაზე მინაშენი; ის, ფაქტობრივად, შპს „ს-ის" ტეროტორიის ღობეზე უნებართვო მინაშენია, რომელსაE არ გააჩნია სათანადო კომუნიკაციები (გზა, წყალი სველი წერტილები, განათება). ასეთი მინაშენის მიმართ სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სსრ კავშირის იჯარის კანონმდებლობის საფუძვლები, როცა უნდა გამოეყენებინა იმ დროს მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 107-ე მუხლი. სასამართლომ გამოიყენა ამჟამად მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 247-ე მუხლი სერვიტუტის შესახებ, მიუხედავად იმისა, რომ ამ საკითხზე მხარეებს მოთხოვნა არ დაუყენებიათ და სასამართლოში მსჯელობა არ ყოფილა. ამით სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიცE არ უნდა გამოეყენებინა, დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მოთხოვნა.

დაუსაბუთებლად ეთქვა უარი მოსარჩელეს შენობის მოცდენით გამოწვეული ზარალის 22000 ლარის გადახდევინებაზე. ამ მიმართებით საერთოდ მსჯელობაE არ ყოფილა სასამართლოს მთავარ სხდომაზე.

შპს ფირმა „ი." საკასაციო საჩივრით ითხოვს გადაწყვეტილების შეცვლას იმ მიმართებით, რომ შპს „ს-ეს" უარი ეთქვას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე ხანდაზმულობის გამო, ხოლო გადაწყვეტილების დანარჩენი ნაწილი დარჩეს ძალაში.

პალატის სხდომაზე შპს ფირმა „ი."-ის წარმომადგენელმა შეცვალა წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის მოთხოვნა და საბოლოოდ ითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად გადაცემა იმ მოსაზრებით, რომ „ი." საიჯარო ურთიერთობებზეა 1998 წლიდან, ამიტომ 1991 წლის კანონი „საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ" მასზე არ შეიძლება გავრცელდეს, გარდა ამისა, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 247-ე მუხლით გათვალისწინებული სე-რვიტუტი მხარეთა ურთიერთობებზე არ ვრცელდება და რომ სადავო შენობა არასდროს მოსარჩელის ბალანსზე არ ირიცხებოდა.

პალატამ განიხილა საქმე და Eცნო, რომ სასამართლო კოლეგიის გადაწყვეტილება ამ საქმეზე არ არის სწორი. უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს სასამართლო კოლეგიას შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლო კოლეგიამ გამოიყენა კანონი, რომელიცE არ უნდა გამოეყენებინა, აგრეთვე, გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული. შეუძლებელია გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება, რის გამოცE არსებობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ" პუნქტის და 394-ე მუხლის „ე" პუნქტით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის საფუძვლები.

სასამართლომ 1996 წლის 29 მარტს გაცემული ¹ 23-30 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის დანართის მე-12 პუნქტიდან ამორიცხა სიტყვა „შენობიანად", ამასთან, ბოლომდე არ გადაუწყვეტია სადავო შენობის კუთვნილებისა და გათავისუფლების საკითხი, რის გამოცE გადაწყვეტილება აუსრულებადი არ არის.

სასამართლომ 1996 წლის 29 მარტის ¹ 23-30 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის კანონიერების მიმართების მხრივ, ერთ შემთხვევაში, გამოიყენა სასარჩელო ხანდაზმულობის საკითხი, როდესაცE უარყო სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს სარჩელი, ხოლო მეორე შემთხვევაში, როდესაცE დააკმაყოფილა შპს „ს-ის" სარჩელი ხანდაზმულობის ვადა არ გამოიყენა.

საქმის განხილვის დროს სასამართლო კოლეგიას სასარჩელო ხანდაზმუ-ლობის მითითებული საკითხი სათანადოდ არ გამოუკვლევია. ეს საკითხი სათანადო გამორკვევას მოითხოვს საქმის ხელახლა განხილვისას.

სასამართლო კოლეგიამ უნებართვო მინაშენის მიმართ გამოიყენა იჯარის მომწესრიგებელი კანონმდებლობა, მიუხედავად იმისა, რომ მხარეთა შორის ურ-თიერთობის წარმოშობის დროს მოქმედებდა მითითებული საკითხის მარეგული-რებელი სამოქალაქო კოდექსის სათანადო ნორმა (სამ. სამ. კოდ. 107-ე მუხლი).

სასამართლომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში იქონია მსჯელობა მოპასუხის მიმართ სერვიტუტის უფლების გამოყენების თაობაზე. სერვიტუტის უფლების საკითხი სასამართლოს მსჯელობის საგანი არ ყოფილა, მხარეებს მასზე პრეტენზია არ განუცხადებიათ, რასაც ემატება ის, რომ სამოტივაციო ნაწილში გამართულ მსჯელობას სარეზოლუციო ნაწილში შედეგი არ მოჰყოლია. ამგვარად სერვიტუტის საკითხის გადაწყვეტით სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნები, რომლის თანახმად, სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაცE მას არ უთხოვია ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა.

საქმის ხელახლა განხილვის დროს სასამართლომ უნდა გაარკვიოს თითოეული მხარის უფლებრივი საკითხი სადავო საგნის მიმართ და შემდეგ გამოიტანოს კანონზე დამყარებული გადაწყვეტილება.

პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

საკასაციო საჩივრების მოთხოვნები დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 1999 წლის 4 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლო კოლეგიას.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.