¹ 3კ-925 10 მარტი, 2000წ., ქ. თბილისი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:
თავმჯდომარე მ. წიქვაძე
მოსამართლეები: თ. კობახიძე, რ. ნადირიანი
განიხილა სააქციო საზოგადოება „მ.-ის“ აქციონერების _ დ. კ.-ის, ს. ბ.-ის, გ. ხ.-ის და სხვათა საკასაციო საჩივარი თბილისის საოლქო სასამართლოს 1999 წლის 13 სექტემბრის განჩინებაზე სააქციო საზოგადოება „მ.-ის“ აქციონერების სარჩელზე მოპასუხეებთან: ს.ს. „მ.-ის“ გენერალურ დირექტორის მ. ა.-ის, ს.ს. „ა.-ს“, ს. ს. „მ.-ის“ გენერალური დირექტორის მოადგილის ე. ე.-ის და საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიმართ, „მ.-ის“ პრივატიზაციის ბათილად Eნობის შესახებ.
გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :
ს.ს. „მ.-ის“ აქციონერთა ნაწილმა სარჩელი შეიტანეს სასამართლოში მოპასუხეების ს.ს. „მ.-ის“ გენერალური დირექტორის მ. ა.-ის, კორპორაცია „ა.-ს“, საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიმართ სააქციო საზოგადოება „მ.-ის“ პრივატიზაციის და სააქციო საზოგადოებად გარდაქმნის ბათილად Eნობის შესახებ.
საქმე რამდენჯერმე განიხილა სასამართლომ. ბოლოს, 1999 წლის 2 მარტს თბილისის სამგორის რაიონის სასამართლომ სარჩელის მოთხოვნას ს.ს. „მ.-ის“ პრივატიზაციის ბათილად ცნობის შესახებ დაკმაყოფილებაზე უარი უთხრა, ხოლო სარჩელის მოთხოვნის ნაწილი სააქციო საზოგადოების ჩამოყალიბების ბათილად ცნობის შესახებ განხილული არ იქნა იმის გამო, რომ სასამართლო პროცესზე მოსარჩელეებმა მოთხოვნა ამ ნაწილში მოხსნეს.
1999 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ ს.ს. „მ.-ის“ აქციონერთა საჩივარი არ დააკმაყოფილა და თბილისის სამგორის რაიონის სასამართლოს 1999 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილება უცვლელად დატოვა.
კასატორები მოითხოვენ თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების გამოტანას შემდეგი სამართლებრივი საფუძვლებით:
კასატორებს მიაჩნიათ, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართვე-ლოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნები - გადაწყვეტიოლების სამოტივაციო ნაწილში არ მიუთითა სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებზე და მტკიცებულებებზე, რომლებსაც ემყარება სასამართლო დასკვნები და მოსაზრებები; მათი მოსაზრებით სააპელაციო პალატის განჩინება მიღებულია საპროცესო და მატერიალური სამართლის ნორმების დარღვევით, კერძოდ:
სააპელაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი მასალები შედგენილია საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 14 აპრილის დად-გენილების შესაბამისად, მაშინ, როცა კასატორის მოსაზრებით დარღვეულია ამ ბრძანებულების თითქმის ყველა პუნქტი. კონკრეტულად თუ რა პუნქტებია დარღვე-ული, კასაციის ავტორები თავის საკასაციო საჩივარში არ უთითებენ, მითითებულია მხოლოდ ის, რომ პრივატიზაციის პროცესის ჩასატარებლად მოწვეული იქნა ე. ე.-ე, რომელმაE თითქმის ყველა დოკუმენტაციის შედგენა თვითონ ბ.-მა მოახდინა.
კასატორებს უსაფუძვლოდ მიაჩნიათ სააპელაციო სასამართლოს მტკიცება იმის შესახებ, რომ საპრივატიზაციო კომისია კანონის შესაბამისად შეიქმნა 1994 წლის 29 ნოემბერს მოწვეულ მუშა მოსამსახურეთა საერთო კრებაზე 10 წევრის შემადგენლობით და ამ კომისიის თავმჯდომარედ არჩეული იქნა ე.-ე.
მათი მოსაზრებით ჯერ საწარმოს დირექტორს უნდა გამოეცა ბრძანება კომისიის შექმნის შესახებ, რომლის შემადგენლობა უნდა განსაზღვრულიყო 3-7 წევრით, ხოლო შემდეგ კომისიის პირველ სხდომაზე მომხდარიყო თავმჯდომარის არჩევა, ნაცვლად ამისა საწარმოს დირექტორმა 1994 წლის 29 ნოემბერს გამოსცა უნომრო ბრძანება, რომლითაEშექმნა საპრივატიზაციო კომისია 10 წევრის შემადგენლობით და კომისიის თავმჯდომარედ დანიშნა ე.-ე.
კასატორებს მიაჩნიათ, რომ სააპელაციო პალატამ ყურადღება არ გაამახვილა იმაზე, რომ პრივატიზაციის გეგმაში ობიექტის მისამართი, საწესდებო კაპიტალი, სამუშაო კომისიის შექმნის თარიღები ნაჩვენებელი იყო არასწორად.
მათი მოსაზრებით სააპელაციო პალატამ შეფასება არ მისცა პრივატიზაციის გეგმასთან ერთად 1991 წლის ბალანსის წარუდგენლობას, მუშაკთა საშუალო რიცხობრივი რაოდენობის მიუთითებლობას, დებიტორულ და კრედიტორულ დავალიანებათა შესახებ არასწორი მონაცემების წარდგენას, საწარმოს მიწის ნაკვეთის მოცულობის, ძირითად საშუალებათა ღირებულების მონაცემების არასწორ შეფასებას და სხვა.
კასატორთა აზრით, სააპელაციო პალატამ არ გამოარკვია ის გარემოება, თუ რატომ მოიწვიეს ე.-ე სპეციალისტად მაშინ, როდესაE უამრავი კერძო ფირმები არსებობს, რომლებიEიმ სამუშაოს, რომელიE ე.-მ შეასრულა, 200-300 დოლარად ასრულებენ.
საკასაციო საჩივრის ავტორებს მიაჩნიათ, რომ რადგანა სააქციო საზოგადოება სათანადო წესით არ იყო რეგისტრირებული, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მისი ქონება ნულოვან აუქციონზე არ უნდა გაეტანა. ამ გარემოებას კი სააპელაციო სასამართლომ ჯეროვანი ყურადღება არ მიაქცია.
კასატორებს მიაჩნიათ, რომ სააქციო საზოგადოება „მ.-ის“ მიერ დამტკიცებული პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად არ მოხდა თანამშრომლებზე აქციების განაწილება, რასაE სააპელაციო სასამართლომ ჯეროვანი ყურადღება არ დაუთმო.
კასატორთა მოსაზრებით სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა ის გარემოება, რომ მათ ე.-ს ფული გადასცეს 51% აქციის შესაძენად.
მათ მიაჩნიათ, რომ ყალბია ¹ 2 კრების ოქმი, რადგანაE ე.-ისათვის აქციების შესყიდვასთან დაკავშირებით ყველა საჭირო დოკუმენტის მყიდველთა ჯგუფის სახელით გაფორმების უფლებამოსილება არავის მიუნიჭებია. მიუხედავად ამისა, მათ მოსაზრებას სააპელაციო პალატამ სათანადო ანგარიში არ გაუწია და ¹ 2 ოქმი მტკიცებულებად მიიღო.
კასატორებს ასევე არასწორად მიაჩნიათ სააპელაციო პალატის მითითება იმის შესახებ, რომ თითქოს ნულოვან აუქციონზე გაიყიდა აქციათა 92,36%, მაშინ, როცა სინამდვილეში გაყიდულია 92,33%.
სააპელაციო პალატამ მიუხედავად იმისა, რომ აუქციონის შესახებ განცხა-დებაში საწარმოს დავალიანებად ნაჩვენები იყო 500 და არა 3997 ლარი, საწარ-მოს ქონება, არასწორად შეფასდა, იგი პრივატიზაციის გაუქმების საბაბად უსაფუძვლოდ არ მიიჩნია.
მათი მოსაზრებით სააპელაციო პალატამ ჯეროვანი შეფასება არ მისცა იმ გარემოებას, რომ ნულოვან აუქციონზე საწარმოს გაყიდვის შესახებ განცხადებაში საწარმოს დავალიანებად ნაჩვენები იყო 500 და არა 3997 ლარი.
მათ მიაჩნიათ, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ სააქციო საზოგადოება „მ.-ის“ პრივატიზაციის დროს არ გაატარა სათანადო ზომები მიღებულ დადგენილებათა სარეალიზაციოდ.
უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა საკასაციო პალატამ შეისწავლა წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, საქმის მა-სალები მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი და თვლის, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა, არ უნდა დაკმაყოფილდეს და თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 1999 წლის 13 სექტემბრის განჩინება უცვლელად უნდა დარჩეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატას საქმის განხილვისას არ დაურღვევია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მოთხოვნა და ამ მხრივ კასატორთა მითითება იმის შესახებ, რომ თითქოს გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში არ იყოს მითითებული სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებზე და მტკიცებულებებზე, რომელსაE ემყარება სასამართლო დასკვნები, არასწორია.
სააპელაციო პალატის 1999 წლის 13 სექტემბრის განჩინება შედგენილია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის დაცვით და გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში სრულყოფილადაა მითითებული სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებანი, მტკიცებულებანი, რომლებსაE ემყარება სასამართლო დასკვნები, მოსაზრებანი, რომლებსაE სასამართლო უარყოფს და კანონები, რომლებითაE სასამართლო ხელმძღვანელობას.
კასატორთა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ საწარმოს პრივატიზაციის პროცესის ჩასატარებლად არაკანონიერად იქნა მოწვეული ე.-ე, არასწორია, რადგანაE საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 14 აპრილის ¹ 288 დადგენილების მე-3 პუნქტის შესაბამისად თუ ვინ მოამზადა პრივატიზაციის შესახებ დოკუმენტაცია მნიშვნელობა არა აქვს და საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზაციის შესახებ საქართველოს რესპუბლიკის კანონის 23-ე მუხლის შესაბამისად ეს საკითხი პრივატიზაციის ბათილად Eნობის საფუძველს არ წარმოადგენს.
საქმეში არსებული მასალებით დადგენილია, რომ კრება, რომელზეც საპრივატიზაციო კომისიის წევრებად 10 კაცი და თავმჯდომარე აირჩიეს ნამდვილად ჩატარდა და მას თავმჯდომარეობდა თვით ბ.-ი.
მართალია სახელმწიფო საწარმოთა სააქციო საზოგადოებად გარდაქმნის შესახებ დებულების მე-3 ნაწილის მე-5 პუნქტი საპრივატიზაციო კომისიის წევრთა შემადგენლობას 3-7 კაცით განსაზღვრავს, მაგრამ საპრივატიზაციო კომისიაში 3-7 წევრის ნაცვლად 10 წევრის არჩევა ვერანაირად ვერ უკარგავს საპრივატიზაციო კომისიას ლეგიტიმურობას და ნამდვილად არ წარმოადგენდა კანონის იმ არსებით დარღვევას, რომელიE შესაძლებელს გახდიდა პრივატიზაციის შედეგების გაუქმებას.
საკასაციო საჩივრის ავტორთა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სააპელაციო პალატამ ყურადღება არ გაამახვილა პრივატიზაციის გეგმაში მითითებულ ისეთ არასწორ მონაცემებზე, როგორიცაა ობიექტის მისამართი, მუშაკთა საშუალო სიობრივი მაჩვენებლის მიუთითებლობა, შეცდომით მითითებული წლები და თარიღები, 1991 წლის ბალანსის წარუდგენლობა, საწარმოს მიწის ფართის არასწორი მითითება და სხვა, რომელიE პრივატიზაციის გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს არასწორია, რადგანაE მითითებულ გარემოებებს, ასევე კასატორთა მიერ მითითებულ მსგავს სხვა გარემოებებს არანაირი ზეგავლენა არ მოუხდენია პრივატიზაციის შედეგებზე და თავისთავად ვერE სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმების საფუძველი ვერ შეიძლება გახდეს, რადგანაE საქართველოში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზაციის შესახებ საქართველოს კანონის მესამე კარის 23-ე მუხლის შესაბამისად პრივატიზაციის შესახებ გარიგებათა ბათილობას არ იწვევს.
ნულოვან აუქციონზე ქონების გაყიდვამდე, ანუ 1997 წლის 18 აგვისტომდე, გამგეობაში სათანადო წესის დაცვითაა რეგისტრირებული სააქციო საზოგადოება „მ.-ე“. ამდენად კასატორთა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს უფლება არ ჰქონდა ნულოვან აუქციონზე ეწარმოებინა ქონების გაყიდვა, საფუძველს მოკლებულია და ცხადია, აღნიშნული გარემოება ვერE სააპელაციო პალატის განჩინების და ვერE აუქციონის შედეგების გაუქმების საფუძველი ვერ გახდება.
არასწორია საკასაციო საჩივრის ავტორთა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ თითქოს სააპელაციო პალატამ ჯეროვანი ყურადღება არ დაუთმო საზოგადოება „მ.-ის“ მიერ დამტკიცებული პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად თანამშრომლებზე აქციების გაუნაწილებლობის ფაქტს.
სააპელაციო პალატა საქმეში არსებული მასალების და მხარეთა განმარტებე-ბის ანალიზის საფუძველზე მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად აქციების განაწილება არ მოხდა თვით მოსარჩელეების ბრალით, რადგანაEაქციათა საკონტროლო პაკეტის 51%-ის შესყიდვა მოხდებოდა მხოლოდ მას შემდეგ, როცა კოლექტივის მიერ გამოსყიდული იქნებოდა 20% ფასდაკლებით აქციები. მათ 20% ფასდაკლებით აქციები არ შეისყიდეს, ამან კი განაპირობა ის, რომ მათ არ მიეყიდათ აქციათა საკონტროლო პაკეტი 51%.
შემდგომში საწარმოს ნულოვან აუქციონზე გაყიდვა, ანუ შედგენილი პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად აქციების გაუEემლობა, სწორედ ზემოთ მი-თითებულმა გარემოებებმა განაპირობეს, რაშიE ბრალი თვით მოსარჩელეებს მიუძღო-დათ, თუმცა პრივატიზაციის გეგმის შესაბამისად მათ უფასოდ მაინE გადაეცათ აქციათა 3%.
აქედან გამომდინარე უსაფუძვლოა კასატორთა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ თითქოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ არ მიიღო სათანადო ზომები მის მიერ მიღებულ დადგენილების სარეალიზაციოდ.
სააპელაციო პალატამ სწორად არ გაიზიარა აპელანტთა მოსაზრებანი იმ ნაწილში, რომ თითქოს ე.-ეს გადაეცა ფული საკონტროლო 51% აქციის შესაძენად, რადგანაE მითითებული ფულის გადაცემა აქციის შეძენისათვის თანხის გადახდის არEერთ წესში არ თავსდება და ამ მიზნით ფულის მიღებას ე.-ეE უარყოფს.
სააპელაციო პალატამ კანონიერად არ გაიზიარა მოსარჩელეთა მოსაზრება იმის შესახებ, რომ თითქოს საერთო კრების ოქმი ¹ 2 ყალბი იყო და აქციების შესყიდვასთან დაკავშირებით ყველა საჭირო დოკუმენტზე მყიდველთა ჯგუფის სახელით გაფორმების უფლებამოსილება ე.-ისათვის არავის მიუნიჭებია, რადგანაც ¹ 2 ოქმით, რომელიE შედგენილია 1995 წლის 27 მარტს, ირკვევა, რომ ასეთი უფლება სწორედ ე.-ეს მიანიჭეს და ამ კრებას თავმჯდომარეობდა კასატორი დ. კ.-ე, რომელიE კრების ოქმს თვითონ აწერს ხელს.
საფუძვლიანია სააპელაციო პალატის მითითება იმაზე, რომ განცხადებაში „ნულოვან აუქციონზე საწარმოს პრივატიზაციის შესახებ“, დებიტორული დავალიანების - 500 ლარის მითითება ნაცვლად 3997 ლარისა არ წარმოადგენს ჩატარებული ნულოვანი აუქციონის გაუქმების საფუძველს, რადგანაც აღნიშნული ფაქტი საკონტროლო პაკეტის მფლობელის და ქონების გამყიდველის - სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს დავის საგანს განეკუთვნება და პრივატიზაციის გაუქმების საფუძველი ვერანაირად ვერ გახდება.
პრივატიზაციის გაუქმების საფუძველი ვერ გახდება ის, რომ პრივატიზაციის დოკუმენტების წარდგენისას არასწორად იყო შეფასებული საწარმოს ინვენტარი, რადგანაE საწარმოს საწესდებო კაპიტალი დამოუკიდებელი აუდიტის მიერ მოგვიანებით გადაფასებული იქნა და მან შეადგინა არა 51735200 ან 43558000 კუპონი, არამედ 90060 ლარი და აქციებით შესაბამისი გარემოებების მიხედვით პირდაპირი შესყიდვით გაიცა 2667 ცალი აქცია ანუ საწესდებო კაპიტალის 2,96%, უფასო - 3,01%, საბარათო აუქციონით - 0,18%, ნულოვანი აუქციონის გზით - 93,85%.
აქედან გამომდინარე სააპელაციო პალატის მითითებას იმის შესახებ, რომ ნულოვან აუქციონზე გაიყიდა 92,36% აქცია, არანაირი მნიშვნელობა არა აქვს და ასეთის მითითება განჩინების გაუქმების საფუძველს არ წარმოადგენს.
საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარში მითითებულ კანონის დარღვევას ადგილი არა აქვს და არE სააპელაციო პალატის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 48-ე მუხლის საფუძველზე, კასატორთა ქონებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მათ უნდა შეუმცირდეთ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახდელი თანხების ოდენობა და მათ სოლიდარულად გადასახდელად დააკისროთ 750 ლარი.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის „ა“ და „ბ“ პუნქტებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
სააქციო საზოგადოება „მ.-ის“ აქციონერების: ს. ბ.-ის, დ. კ.-ის, გ. ხ.-ის და სხვების საკასაციო საჩივარს სააქციო საზოგადოება „მ.-ის“ პრივატიზაციის ბათილად ცნობის შესახებ დაკმაყოფილებაზე უარი ეთქვას უსაფუძვლობის გამო.
თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 1999 წლის 13 სექტემბრის განჩინება თბილისის სამგორის რაიონის სასამართლოს 1999 წლის 2 მარტის გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების შესახებ დარჩეს უცვლელად.
დ. კ.-ეს, სერგო ბ.-ს, შ. ო.-ს, გიორგი ხ.-ს, ტ. ო.-ს, თ. გ.-ს, მ. ო.-ს, ა. ო.-ს, თ. ც.-ს, თ. ბ.-ს, გ. კ.-ეს, ა. ვ.-ს, შ. ქ.-ს, ე. ა.-ს და შ. ფ.-ს ბაჟის სახით გადახდეს 750 ლარი სოლიდარულად, რომლის 70% ჩაირიცხოს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ანგარიშზე, ხოლო 30% - სახ. ბიუჯეტში.
განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
