ას-112-108-2012 5 აპრილი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – ბ. ბ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე – სს „... ბანკი“
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 1 დეკემბრის განჩინება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ბ. ბ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს ”... ბანკის” წინააღმდეგ და მოითხოვა თბილისში, ლ-ის ქუჩა №22 მისამართზე მდებარე, 120 (ასოცი) მ2 საერთო ფართის მქონე არასაცხოვრებელი ფართიდან მისი კუთვნილი 54,05 მ2 მოცულობის მქონე ფართის მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა.
მოპასუხე სს ”... ბანკმა” აღძრა შეგებებული სარჩელი და მოითხოვა 1998 წლის 2 ივლისს დადებული არასაცხოვრებელი სახლის (სახლის ნაწილის) ყიდვა-გაყიდვის შესახებ ხელშეკრულებით ბ. ბ-ის მიერ ნაკისრი ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების (650 მ2 მოცულობის მქონე სარდაფის ფართის ნაცვლად 410,4 მ2 ფართის გადაცემის) გამო მიყენებული ზიანის – 71700 (სამოცდათერთმეტი ათას შვიდასი) აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება შეგებებული სარჩელის მოპასუხე ბ. ბ-ისათვის.
მხარეებმა სარჩელები არ ცნეს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 22 ივნისის გადაწყვეტილებით ბ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. სს „... ბანკის“ შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ბ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილევლად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 1 დეკემბრის განჩინებით ბ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
1998 წლის 2 ივლისს ბ. ბ-ესა და სს „... ბანკს“ შორის სანოტარო ფორმის დაცვით დაიდო ხელშეკრულება არასაცხოვრებელი სახლის (სახლის ნაწილის) ყიდვა-გაყიდვის თაობაზე. ამ გარიგების თანახმად, ბ. ბ-ემ სს „... ბანკს“ მიყიდა ქ. თბილისში, ლ-ის ქუჩა №22 მისამართზე მდებარე შენობაში განთავსებული არასაცხოვრებელი ფართი მოცულობით 300 მ2 და სარდაფი ფართით 650 მ2. აღნიშნული გარემოება მხარეთა შორის სადავო არ გამხდარა.
1998 წლის 2 ივლისს ბ. ბ-ესა და სს „... ბანკს“ შორის გაფორმებული არასაცხოვრებელი სახლის (სახლის ნაწილის) ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე სს „... ბანკი“ 1998 წლის 20 ოქტომბრიდან რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში ერთიდაიგივე – თბილისი, ლ-ის ქუჩა №22 მისამართზე მდებარე, ორი, ურთიერთგანსხვავებული საკადასტრო კოდის მქონე ინდივიდუალური საკუთრების ობიექტის მესაკუთრედ, რომელთაგან ერთი არის არასაცხოვრებელი ფართი მოცულობით 300 მ2 (საკადასტრო კოდი ...) და მეორე წარმოადგენს სარდაფს ფართით 650 მ2 (საკადასტრო კოდი ...).
მოსარჩელე ბ. ბ-ე არის თბილისში, ლ-ის ქუჩა №22 მისამართზე მდებარე შენობაში განთავსებული 120 მ2 მოცულობის მქონე ფართიდან (საკადასტრო კოდი ...) 54,05 მ2-ის მესაკუთრე.
ბ. ბ-ის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული სს „... ბანკის“ მხრიდან მის საკუთრებად რეგისტრირებული, სადავო 54,05 მ2-ის (საკადასტრო კოდი ...) მფლობელობის ფაქტი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 19 ოქტომბრის განჩინების საფუძველზე სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ წარმოებული საექსპერტო კვლევის შედეგად 2010 წლის 17 დეკემბერს გაცემული №16924/03 ექსპერტიზის დასკვნით დადასტურებული იქნა, რომ სს „... ბანკი“ მისი კუთვნილი, თბილისში, ლ-ის ქუჩა №22 მისამართზე მდებარე შენობის პირველ სართულზე განთავსებული 300 მ2 ფართის ნაცვლად ფაქტიურად ფლობს 307,76 მ2-ს და იგივე მისამართზე მდებარე სარდაფის ფართიდან – 650 მ2-დან მოპასუხის რეალურ მფლობელობაშია მხოლოდ 410,4 მ2. შესაბამისად, ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილ იქნა, რომ სს ”... ბანკი” ზედმეტად ფლობდა მხოლოდ 7,76 მ2-ს, დანარჩენი ფართის მფლობელობას ბანკი ახორციელებდა საჯარო რეესტრში მის სახელზე რეგისტრირებული ფართის ფარგლებში, თუმცა ის 7,76 მ2, რომელსაც ბანკი ფლობს ზედმეტად, ვერ იქნება განხილული მოსარჩელის კუთვნილი სადავო ფართის ნაწილად, საამისოდ საჭირო მტკიცებულების არარსებობის გამო. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ აღნიშნულ მისამართზე საკუთრების უფლება რეგისტრირებულია ასევე შპს „ვ-ოს“ სახელზეც, რომელიც ბ. ბ-ესთან ერთად წარმოადგენს ლ-ის ქუჩა №22-ში მდებარე 120 კვ.მ. ფართის თანამესაკუთრეს, რაც ცხადყოფდა იმ ალბათობის არსებობას, რომ მოსარჩელის კუთვნილი ფართი შესაძლოა მოპასუხის გარდა სხვა მესაკუთრის მფლობელობაშიც ყოფილიყო, რისი გამომრიცხავი მტკიცებულებაც ბ. ბ-ეს არ წარუდგენია.
რაც შეეხება კედლების სისქის ხარჯზე ბანკის კუთვნილი ფართის გაზრდას და ამის ხარჯზე მოსარჩელის ფართის შემცირებას, სასამართლომ მიიჩნია, რომ არც აღნიშნული გარემოება დასტურდებოდა. პალატის მოსაზრებით, ამ გარემოების გამოსაკვლევად, უპირველეს ყოვლისა, ერთმანეთს უნდა შეედაროს ბანკის შენობის კედლების სისქის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების მომენტში და დღეის მდგომარეობით არსებული ფაქტობრივი გარემოება, რისი დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარდგენა მოსარჩელეს ევალებოდა, რაც მას არ განუხორციელებია.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ბ. ბ-ემ ვერ შეძლო სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად მითითებული გარემოების, სს ”... ბანკის” მიერ მისი კუთვნილი 54,05 მ2-ის მფლობელობის ფაქტის დადასტურება შესაბამისი მტკიცებულებით, რისი რეალიზების ტვირთიც მას ეკისრებოდა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მოთხოვნის შესაბამისად.
სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლი და აღნიშნა, რომ საქმეში არსებული მოცემულობის ფარგლებში არ დადასტურდებოდა სს „... ბანკის“ მხრიდან ბ. ბ-ის საკუთრებად რეგისტრირებული, სადავო 54,05 მ2-ის (საკადასტრო კოდი ...) მფლობელობის ფაქტი, რის გამოც არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 1 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ბ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ განჩინების გამოტანისას, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა კერძოდ, სსსკ-ის 105-ე, 172-173-ე, 244-ე მუხლები. ამასთან სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმისთვის მნიშვნელოვანი გარემოებები.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 თებერვლის განჩინებით ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ ბ. ბ-ეს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01.) სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ №1 სალაროს შემოსავლის ორდერით 2012 წლის 29 იანვარს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
