ას-172-166-2012 19 აპრილი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – დ. ს-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ზ. ს-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. ს-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ზ. ს-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის, მის სასარგებლოდ, 2 222,33 ლარის დაკისრება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილებით დ. ს-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრ დ. ს-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეტა პალატის 2011 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ზ. ს-ეს, როგორც ჭ-ს ქუჩა №8ა-ში მდებარე უძრავი ნივთის ½ ნაწილის მესაკუთრეს, დ. ს-ის სასრგებლოდ დაეკისრა 1 111 ლარის გადახდა, სს ,,თ-ის” მიმართ წარმოშობილი დავალიანების გადახის დაფარვის მიზნით. ზ. ს-ეს დ. ს-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ სარჩელზე სახ.ბაჟის სახით გადახდილი თანხის ანგარიშში 50 ლარის გადახდა, მასვე დაეკისრა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახ.ბაჟის სახით ( სააპ.საჩივარზე) 75 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ.თბილისში, ჭ-ს ქ №8ა-ში მდებარე უძრავი ნივთი წარმოადგენდა 1999 წლის 29 ივნისს გარდაცვლილი დ. ს-ის სამკვიდროში შემავალ ქონებას. დადგენილია და მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ მამკვიდრებლის გარდაცვალების შემდეგ, დ. ს-ის პირველი რიგის მემკვიდრეებმა - შვილებმა ო. და ზ. ს-ეებმა ფაქტობრივი ფლობით მიიღეს დასახელებული უძრავი ნივთი.

სააპელაციო პალატამ საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერის მონაცემების საფუძველზე, დადგენილად მიიჩნია, რომ დღეისათვის ქ.თბილისში, ჭ-ს ქ №8ა-ში მდებარე უძრავი ნივთი რეგისტრირებულია დ. ს-ის სახელზე, რომელიც წარმოადგენს დ. ს-ის შვილიშვილს და 2007 წელს გარდაცვლილი ო. ს-ის შვილს. დ. ს-ის საკუთრების უფლება გამომდინარეობს მემკვიდრეობის საფუძვლიდან და მის სასარგებლოდ 2010 წლის 31 მარტის სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე რეგისტრირებულია დასახელებული უძრავი ნივთის ½ ნაწილი.

მხარეთა შორის სადავო არ გამხდარა ის გარემოება, რომ დ. ს-ის და ზ. ს-ის გარდა სხვა მემკვიდრეები დასახელებულ ბინაზე, როგორც მამკვიდრებლის - დ. ს-ის სამკვიდროზე, არ არსებობენ. სააპელაციო პალატამ ყურადღებას გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ დ. ს-ე, როგორც დასახელებული უძრავი ნივთის თანამესაკუთრე, ადასტურებდა ზ. ს-ის მიერ სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღების ფაქტს და ასევე აღიარებდა ზ. ს-ის, როგორც მამკვიდრებელ დ. ს-ის პირველი რიგის მემკვიდრის საკუთრების უფლებას უძრავი ნივთის ½ წილზე. ზ. ს-ე მემკვიდრეობის საფუძველზე დასახელებული უძრავი ნივთის ½ ნაწილზე მისი საკუთრების უფლებას არ უარყოფს. რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ ამ დროისთვის ზ. ს-ის საკუთრების უფლება ½ წილზე დარეგისტრირებული არ არის საჯარო რეესტრის ჩანაწერებით, პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული ვერ გახდებოდა იმ დასკვნის გაკეთების საფუძველი, რომ დ. ს-ე არ წარმოადგენდა ჭ-ს ქ. № 8ა-ში მდებარე ქონების ½ ნაწილის მესაკუთრეს. პალატის მითითებით, განსახილველ შემთხვევაში, როგორც დ. ს-ეს ასევე ზ. ს-ეს მემკვიდრეობის საფუძველზე წარმოეშვათ უფლება დასახელებულ ქონებაზე და თვითონ დ. ს-ე ადასატურებდა და აღიარებდა, მისი ბიძის ზ. ს-ის საკუთრების უფლებას დასახელებული ბინის ½ ნაწილზე. შესაბამისად, პალატამ საბოლოოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში ჭ-ს ქ. № 8ა-ში მდებარე უძრავი ნივთი წარმოადგენდა მხარეთა - დ. ს-ის და ზ. ს-ის თანასაკუთრებას ½ - ½ წილში მემკვიდრეობის საფუძველზე.

საქმეში წარმოდგენილი აბონენტის ბრუნვის ისტორიის მონაცემებით, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ 2011 წლის 15 მარტისათვის აბონენტს ქ. თბილისში ჭ-ს ქუჩა №8ა-ში მისამართის მიხედვით ერიცხებოდა დავალიანება 2 899.91 ლარის ოდენობით.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებები არასაკმარისად გამოიკვლია, რის გამოც დავის სწორად გადაწყვეტისათვის განმსაზღვრელ საკითხებთან დაკავშირებით გაკეთდა არასწორი სამართლებრივი შეფასებები და საბოლოოდ სასამართლომ მიიღო არასწორი გადაწყვეტილება.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ პირველ რიგში აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელე დ. ს-ე სარჩელში და საქმის ზეპირი განხილვისას მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ ქ. თბილისში, ჭ-ს ქუჩა №8ა-ში მდებარე უძრავი ნივთი მემკვიდრეობის საფუძვლზე თანაბარწილად ეკუთვნოდათ მხარეებს, პირველი ინსტანციის სასამართლომ აღნიშნული გარემოება სათანადოდ არ გამოიკვლია. ამასთან, სასამართლოს მიერ ძირითადი კვლევა და შეფასებები გაკეთდა იმ გარემოებასთან მიმართებაში უშუალოდ ზ. ს-ე იყო თუ არა აბონენტი და ხდებოდა თუ არა მის მიერ სადავო თანხის ოდენობით ელ.ენერგიის მოხმარება.

პალატამ მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონედ მიიჩნია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ქ. თბილისში, ჭ-ს ქუჩა №8ა-ში მდებარე უძრავი ნივთი წარმოადგენდა მხარეთა საზიარო საგანს. დ. და ზ. ს-ეებს მემკვიდრეობის საფუძველზე თანაბარწილად თანასაკუთრების უფლება გააჩნდათ დასახელებულ უძრავ ნივთზე.(სამოქალაქო კოდექსის 1336 მუხლის I ნაწილი, 1421-ე მუხლის I, II ნაწილი, 1433-ე მუხლი).

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში მხარეები მემკვიდრეობის უფლების საფუძველზე წარმოადგენდნენ თანამესაკუთრეებს და ამ სამართლებრივი მდგომარეობიდან გამომდინარე, მათ შორის წარმოშობილი მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობა ექცეოდა საზიარო უფლების მომწესრიგებელ ნორმათა რეგულირების ფარგლებში.

სამოქალაქო კოდექსის 960-ე მუხლზე მითითებით სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა თანასაკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთზე, კერძოდ საზიარო საგნის მისამართის მიხედვით, აბონენტს ერიცხებოდა სს ,,თ-ის” მიმართ მოხმარებული ელ.ენერგიის დავალიანება. პალატამ მიიჩნია, რომ დ. ს-ესა და ზ. ს-ეს, როგორც ქ. თბილისში, ჭ-ს ქუჩა № 8ა-ში მდებარე უძრავი ნივთის თანამესაკუთრეებს, მათი წილის ½ - ½-ის კვალობაზე ეკისრებოდათ საზიარო საგნიდან სს ,,თ-ის” მიმართ წარმოშობილი დავალიანების დაფარვა. ამასთან, ჭ-ს ქუჩა № 8ა-ში მდებარე სახლის დანიშნულებისამებრ გამოყენება, გულისხმობს სხვადასხვა საკომუნიკაციო საშუალებებით აღჭურვას და მის მომარაგებას ელ.ენერგიით და ა.შ., აღნიშნული კი თავის მხრივ იწვევს შესაბამისი მომსახურების მიმწოდებელ სუბიექტებთა ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობას.

ამდენად, სს ,,თ-ის” მიმართ, ამ უკანასკნელის მიერ ჭ-ს ქუჩა № 8ა-ში ელ.ენერგიის მიწოდებიდან წარმოშობილი დავალიანება, პალატის მოსაზრებით ინდა განხილულიყო საზიარო საგანთან დაკავშირებულ ხარჯად.

კონკრეტულ შემთხვევაში იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ დავალიანება 2011 წლის 15 მარტის მდგომარეობით შეადგენდა 2 899.91 ლარს, თუმცა, მოსარჩელე ამ დავალიანებიდან სადავოდ ხდის მხოლოდ 2 222 ლარის ოდენობით თანხას და მოითხოვს ამ თანხიდან ნაწილი თანხის მთლიანად მოპასუხისთვის დაკისრებას, ხოლო ნაწილი თანხის მხარეთა შორის გადანაწილებას, პალატამ მიიჩნია, რომ სათანადო მტკიცებულებათა არ არსებობის გამო არ არსებობდა მოსარჩელის მოთხოვნის მთლიანად დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი და ზემოთმითითებული სამართლებრივი ნორმებისა და მსჯელობის გათვალისწინებით სასამართლომ ჩათვალა, რომ სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა შემდეგი სახით, კერძოდ, რამდენადაც ზ. ს-ე საერთოდ უარყოფდა მისი ვალდებულებების არსებობას სადავო დავალიანების დაფარვაში მონაწილეობასთან დაკავშირებით, მას როგორც ჭ-ს ქუჩა № 8ა-ში მდებარე უძრავი ნივთის ½ ნაწილის მესაკუთრეს უნდა დაკისრებოდა მისი წილის კვალობაზე 1 111 ლარის გადახდა სს ,,თ-ის” მიმართ წარმოშობილი დავალიანების გადახდის დაფარვის მიზნით.

სააპელაციო პალატამ ზ. ს-ის არგუმენტი მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით დაუსაბუთებლად მიიჩნია, ვინაიდან მხარე არ აკონკრეტებდა და არ უთითებდა მოთხოვნის ხანდაზმულად მიჩნევისათვის აუცილებელ გარემოებას. კერძოდ, არ უთითებდა თუ რა მომენტიდან წარმოეშვა დ. ს-ეს მის მიმართ მოთხოვნა. მითუმეტეს, რომ ზ. ს-ე თავადვე ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ იგი ყოველთვის იხდიდა მის მიერ მოხმარებული ელექტროენერგიის გადასახადს.

ამასთანავე, სასამართლომ აღნიშნა, რომ დ. ს-ე, როგორც თანამესაკუთრე, დაფიქსირდა 2010 წლის 31 მარტს სამკვიდრო მოწმობის საფუძვლზე და მას, როგორც საზიარო უფლების მონაწილეს, მეორე თანამესაკუთრის მიმართ მოთხოვნის უფლება არ დაუკარგავს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ საბოლოოდ დაასკვნა, რომ ზ. ს-ე, როგორც საზიარო საგნის თანამესაკუთრე ვალდებულია თავის წილის შესაბამისად განახორციელოს საზიარო საგანთან დაკავშირებული ხარჯის დაფარვა და ამ მიზნით დ. ს-ის სასარგებლოდ განახორციელოს 1 111 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. ს-ემ და მოითხოვა მისი გაუქმება იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ განიხილა სასამართლოსგარეშე ხარჯების საკითხი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 13 თებერვლის განჩინებით დ. ს-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ. ს-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი დ. ს-ე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ. ს-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.