საქმე N:ბს-467-55(კ-05)

ბს-467-55-კ-05 2 ნოემბერი, 2005წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბ. კობერიძე,

ნ. ქადაგიძე

დავის საგანი: თანხის დაკისრება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2004წ. 23 აგვისტოს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა ეკონომიკური განვითარების სამინისტრომ მოპასუხე შპს “თ-ს” მიმართ და ადმინისტრაციული დავის გამარტივებული წესით განხილვის შედეგად მოპასუხისათვის დავალიანების _ 778 158 ლარის დაკისრება მოითხოვა. მოსარჩელემ, ასევე, სარჩელის უზრუნელყოფის მიზნით, შპს “თ-ს” სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ უძრავ ქონებაზე, ე.წ “გრანტის მმართველი” ორგანოს მიერ გაცემული ლიზინგის საგნებზე და მის საკუთრებაში არსებულ სხვა მოძრავ ქონებასა და ყველა საბანკო ანგარიშებზე ყადაღის დადება მოითხოვა.

მოსარჩელემ სარჩელი შემდეგ გარემოებებზე დააფუძნა:

1999წ. 4 მარტს იაპონიის მთავრობამ საქართველოს მთავრობას გამოუყო უსასყიდლო დახმარება, გრანტი 300 მლნ იენის, ანუ 5,9 მლნ ლარის ოდენობით. “საქართველოს პრეზიდენტის საინვესტიციო პროგრამით მეჩაიეობის დარგის პრიორიტეტული განვითარების შესახებ” საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 12 აპრილის ¹134 ბრძანებულების შესაბამისად, აღნიშნული გრანტის თანხები მიმართული იყო მეჩაიეობის სექტორის პროგრამების დასაფინანსებლად.

საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 30 აპრილის ¹205 ბრძანებულების შესაბამისად, საქართველოს მთავრობის უფლებამოსილ იაპონური გრანტის მმართველ ორგანოდ განისაზღვრა ვაჭრობისა და საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობის სამინისტრო (სამართალმემკვიდრე – ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო). ამავე ბრძანებულებითვე დამტკიცდა გრანტის ათვისების მექანიზმი, რომლის მიხედვითაც მმართველ ორგანოს დაევალა გრანტის საბოლოო მომხმარებლები ტენდერის მეშვეობით გამოევლინა.

საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების შესაბამისად, ვაჭრობისა და საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობების სამინისტრომ გრანტის ათვისებასთან დაკავშირებული ორგანიზაციული ღონისძიებების და კონსულტაციების განხორციელება დაავალა მის დაქვემდებარებაში მყოფ “... ცენტრს”, გაფორმდა “რწმუნებულების დელეგრების (დავალების) და საკუთრების მინდობის შესახებ” ხელშეკრულება და ე.წ “მიმღები ორგანოს” უფლებამოსილებანი გადაეცა “ცენტრს”.

საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 30 აპრილის ¹205 ბრძანებულებით დამტკიცებული გრანტის ათვისების მექანიზმის შესაბამისად, მომხმარებლებს მოთხოვნილი მანქანა-დანადგარები უნდა გადასცემოდათ ლიზინგის ფორმით, ხოლო ნედლეული _ განვადება-ნასყიდობის ხელშეკრულებით. მომხმარებელებს გადაცემული პროდუქციის შეძენაზე დახარჯული თანხიდან ეროვნულ ბანკში გახსნილ საპარტნიორო ფონდის ანგარიშზე უნდა დაებრუნებინათ მხოლოდ პროდუქციის ღირებულების FOB ფასის შესაბამისი თანხა ლარებში და გადაეხადათ მომსახურების ღირებულება პროდუქციის შეძენაზე დახარჯული თანხის 0,7%-ის ოდენობით, დღგ-ს დამატებით.

იაპონურმა მხარემ საქართველოს მთავრობას ურჩია გრანტის ფარგლებში მოთხოვნილი პროდუქციის შესასყიდად დაექირავებინა ბრიტანული ფირმა “ჩ-ი”, რომელიც განახორცილებდა შესყიდვებს საქართველოს მთავრობისათვის.

საერთაშორისო სატენდერო კომისიის 1999წ. 29 ივნისის ¹2 ოქმით დაკმაყოფილდა 15 პრეტენდენტი კომპანიის განაცხადი, რომელიც 1999წ. 23 ივლისის ¹69/10 გადაწყვეტილებით დაამტკიცა საქართველოს პრეზიდენტის საინვესტიციო პროგრამების მაკოორდინებელმა კომისიამ. @

საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების შესაბამისად გამოცხადებულ ტენდერში ერთ-ერთ გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს “თ.”. “... ცენტრსა” და შპს “თ-ს” შორის გაფორმდა 1999წ. 15 სექტემბრის ¹13 გენერალური და 2000წ. 28 იანვრის ¹13/1 განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულებები. გენერალური ხელშეკრულების 2.3.6 მუხლის შეასაბამისად, გადაცემული პროდუქციის ღირებულების დაფარვა უნდა დაწყებულიყო პროდუქციის ყველა შემადგენელი ნაწილის მთლიანად მიღების დღიდან 6-თვიანი თავისუფალი პერიოდის შემდგომ, ყოველკვარტალურად, თანაბარ ნაწილებად. “... ცენტრსა და შპს “თ-ს” შორის 2002წ. 28 მაისს გაფორმებული ¹13/01 ურთიერთშეთანხმების აქტის შესაბამისად, შპს “თ-მ” უდანაკარგოდ მიიღო გრანტის ფარგლებში მოთხოვნილი პროდუქცია, რის შემდგომ (6 თვიანი პერიოდის შემდგომ) შპს “თ-ს” უნდა დაეწყო პროდუქციის ღირებულების გადახდა, სულ 778 158 ლარი. აღნიშნული აქტით მან პრაქტიკულად აღიარა სამინისტროს, როგორც გრანტის მმართველი ორგანოს, წინაშე არსებული დავალიანება და ვალდებულება, რაც არ შეუსრულებია. ამდენად, მოსარჩელემ შპს “თ-სთვის” 778 158 ლარის გადახდის დაკისრება მოითხოვა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 15 სექტემბრის განჩინებით მოსარჩელის შუამდგომლობა სარჩელის უზრუნველყოფის თაობაზე სრულად დაკმაყოფილდა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 1 ნოემბრის განჩინებით საქმეში მესამე პირად შპს “... სააგენტო” ჩაება.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოში ძირითად სარჩელთან ერთად განსახილველად დამოუკიდებელი სარჩელი აღძრა საქმეში მესამე პირად ჩართულმა _ შპს “... სააგენტომ” და შპს “თ-სათვის” მის სასარგებლოდ 91 837,21 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება მოითხოვა.

შპს “... სააგენტომ” სარჩელში შემდეგ გარემოებებზე მიუთითა:

... ცენტრსა და შპს “თ-ს” შორის 1999წ. 15 სექტემბერს გაფორმებული ¹13 გენერალური და 2000წ. 28 იანვრის ¹13/1 განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულებებისა და 2002წ. 28 მაისის ¹13/01 ურთიერთშეთანხმების აქტის შესაბამისად, შპს-ს ვალდებულების სრულად შესრულებამდე “ცენტრისათვის” უნდა აენაზღაურებინა მომსახურების ღირებულება, კერძოდ, მოთხოვნილი პროდუქციის შეძენაზე დახარჯული თანხის 0,7% დღგ-ს ჩათვლით, ანუ კვარტალში 4060,96 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ოდენობით.

საინვესტიციო ცენტრი გრანტის მომსახურებასთან დაკავშირებულ ორგანიზაციულ ღონისძიებებს ახორციელებდა 2003წ. 31 მაისამდე, შემდგომში აღნიშნულის უფლებამოსილება ,,... სააგენტოს” მიენიჭა. 1999წ. 15 სექტემბრიდან და 2003წ. 31 მაისამდე მოპასუხეს სააგენტოს სასარგებლოდ დაუგროვდა მომსახურების დავალიანება 76 799,87 აშშ დოლარის ვალდებულება. სარჩელის წარდგენის დროისათვის შპს “თ-მ” დაფარა დავალიანება 19 615,57 აშშ დოლარის ოდენობით, ამდენად, მას გადასახდელი დარჩა 57 184, 43 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარებში.

გარდა ზემოაღნიშნულისა, შპს “... სააგენტოსა” და შპს “თ-ს” შორის 2002წ. 23 დეკემბერს გაფორმებული “სასაქონლო საწყობში მიბარების შესახებ” ხელშეკრულების შესაბამისად, მოპასუხეს შესანახად გადაეცა 1999წ. იაპონური გრანტის ფარგლებში შემოტანილი ავტომანქანა “კამაზი”, რომლის ღირებულება 27269 აშშ დოლარს შეადგენდა.

მოსარჩელემ, საბოლოოდ, მოპასუხისათვის ... სააგენტოს სასარგებლოდ 57184,43 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება მოითხოვა, ასევე, შპს “თ-ს” ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სახელზე ეროვნულ ბანკში გახსნილი საპარტნიორო ფონდის სპეციალურ ანგარიშზე უნდა ჩაერიცხა ავტომანქანის ღირებულება 54882,51 ლარი.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიამ 2005წ. 2 თებერვლის განჩინებით შპს “თ-ს” შეგებებული სარჩელი, ვადის გაშვების გამო, დატოვა განუხილველად.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ მას მანქანა-დანადგარები ლიზინგის ფორმით, ხოლო ნედლეული განვადება-ნასყიდობის ფორმით უნდა გადასცემოდა, თუმცა არავითარი ხელშეკრულება არ გაფორმებულა. შპს “თ-ს” თქმით, “ცენტრს” ჩამოყვანისთანავე უნდა შეემოწმებინა მანქანა-დანადგარების ტექნიკური მდგომარეობა, რაც არ მომხდარა. მოსარჩელემ თანხმობა განაცხადა საგნების უკან დაბრუნებაზე, შესაბამისი ხარჯების ანაზღაურების შემდეგ.

მოპასუხემ განმარტა, რომ მას ავტომანქანა “კამაზი” მხოლოდ შესანახად გადაეცა და საინვესტიციო ცენტრისათვის მისი ღირებულების ანაზღაურების საფუძველი არ არსებობდა.

შპს “თ-ს” თქმით, საინვესტიციო ცენტრის მხრიდან ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობამ საწარმო გაკოტრების პირამდე მიიყვანა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სარჩელი დაკმაყოფილდა: შპს “თ-ს” მის სასარგებლოდ დაეკისრა 778158,8 ლარის გადახდა; ამავე გადაწყვეტილებით შპს “... სააგენტოს” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და მოპასუხეს მის სასარგებლოდ 57184,43 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა დაეკისრა, ხოლო ავტომანქანა “კამაზის” ღირებულების _ 27269 აშშ დოლარის მოპასუხისათვის დაკისრებაზე მოსარჩელეს უარი ეთქვა.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ სკ-ის 316-ე, 317-ე მუხლების თანახმად, მხარეთა შორის 2002წ. 28 მაისის ¹13/01 ურთიერთშეთანხმების აქტის შესაბამისად, დასტურდებოდა შპს “თ-ს” ვალდებულება გრანტის ფარგლებში მიღებული პროდუქციის სანაცვლოდ, საპარტნიორო ფონდის სპეციალურ ანგარიშზე 778 158,8 ლარის გადახდის თაობაზე, რაც არ შესრულებულა. ამავე ურთიერთშეთანხმების აქტის შესაბამისად, შპს “თ-ს” “სააგენტოსათვის” უნდა გადაეხადა მომსახურების გადასახადი კვარტალში 4049,57 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარებში. სასამართლომ განმარტა, რომ მოპასუხეს გადახდილი ჰქონდა 19615,57 აშშ დოლარი, რის გამოც მისი დავალიანება “სააგენტოსადმი” შეადგენდა 57184,43 აშშ დოლარს.

ამავე გადაწყვეტილებით სასამართლო კოლეგიამ არ დააკმაყოფილა “... სააგენტოს” მოთხოვნა შპს “თ-სთვის” მიბარებული ავტომანქანა “კამაზის” ღირებულების ანაზღაურების თაობაზე, ვინაიდან აღნიშნული ავტომანქანა მოპასუხეს გადაეცა შესანახად და არა ყიდვა-გაყიდვით.

სასამართლო კოლეგიამ განმარტა, რომ ვერ გაიზიარებდა შპს “თ-ს” მოსაზრებას და განმარტავდა, რომ მოსარჩელის მიერ გადაცემული ერთ-ერთი დანადგარის გაუმართავობისა და მასალა-ნედლეულის მიწოდების გრაფიკების დარღვევის შედეგად მიყენებული მატერიალური ზიანის საკითხი ცალკე დავის საგანს წარმოადგენდა და სასამართლო კოლეგიის მსჯელობის საგანი ვერ გახდებოდა.

ხსენებული გადაწყვეტილება შპს “თ-მ” საკასაციო წესით გაასაჩივრა და მიუთითა, რომ სასამართლომ გადაწყვეტილება მიიღო მხოლოდ 2002წ. 28 მაისის ურთიერთშეთანხმების აქტის საფუძვლეზე, მაშინ, როცა მოპასუხე და მისი ადვოკატები ეჭვქვეშ აყენებდნენ მის ნამდვილობას, საქმეში კი მხოლოდ ასლი იყო წარმოდგენილი. კასატორმა ამასთან მიუთითა, რომ სასამართლო კოლეგიამ უკანონოდ უთხრა უარი შპს “თ-ს” შეგებებული სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე.

სამოტივაციო ნაწილი:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება_დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და თვლის, რომ შპს “თ-ს” დირექტორის _ გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 11 თებერვლის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება სსკ-ის დებულებანი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

სსკ-ის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

ვინაიდან კასატორის მიერ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს შემდეგს:

საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 30 აპრილის ¹205 ბრძანებულების შესაბამისად, საქართველოს მთავრობის უფლებამოსილ იაპონური გრანტის მმართველ ორგანოდ განისაზღვრა ვაჭრობისა და საგარეო ეკონომიკური ურთიერთობის სამინისტრო (სამართალმემკვიდრე – ეკონომიკური განვითარების სამინისტრო). ამავე ბრძანებულებითვე დამტკიცდა გრანტის ათვისების მექანიზმი, რომლის მიხედვითაც მმართველ ორგანოს გრანტის საბოლოო მომხმარებლების ტენდერის მეშვეობით გამოვლენა დაევალა.

საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 30 აპრილის ¹205 ბრძანებულებით დამტკიცებული გრანტის ათვისების მექანიზმის შესაბამისად, მომხმარებლებს მოთხოვნილი მანქანა-დანადგარები უნდა გადასცემოდათ ლიზინგის ფორმით, ხოლო ნედლეული _ განვადება-ნასყიდობის ხელშეკრულებით. მომხმარებელებს, გადაცემული პროდუქციის შეძენაზე დახარჯული თანხიდან ეროვნულ ბანკში გახსნილ საპარტნიორო ფონდის ანგარიშზე უნდა დაებრუნებინათ მხოლოდ პროდუქციის ღირებულების FOB ფასის შესაბამისი თანხა ლარებში და ამასთან, გადაეხადათ მომსახურების ღირებულება პროდუქციის შეძენაზე დახარჯული თანხის 0,7%-ის ოდენობით, დღგ-ს დამატებით.

საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების შესაბამისად გამოცხადებულ ტენდერში ერთ-ერთ გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს “თ.”. “... ცენტრსა და შპს “თ-ს” შორის გაფორმდა 1999წ. 15 სექტემბრის ¹13 გენერალური და 2000წ. 28 იანვრის ¹13/1 განვადებით- ნასყიდობის ხელშეკრულებები. გენერალური ხელშეკრულების 2.3.6 მუხლის შეასაბამისად, გადაცემული პროდუქციის ღირებულების დაფარვა უნდა დაწყებულიყო პროდუქციის ყველა შემადგენელი ნაწილის მთლიანად მიღების დღიდან 6-თვიანი თავისუფალი პერიოდის შემდგომ ყოველკვარტალურად, თანაბარ ნაწილებად. “... ცენტრსა და შპს “თ-ს” შორის გაფორმებული 2002წ. 28 მაისის ¹13/01 ურთიერთშეთანხმების აქტის შესაბამისად, შპს “თ-მ” უდანაკარგოდ მიიღო გრანტის ფარგლებში მოთხოვნილი პროდუქცია, რის შემდგომ (6 თვიანი პერიოდის შემდგომ) შპს “თ-ს” უნდა დაეწყო პროდუქციის ღირებულების გადახდა, სულ 778 158 ლარი.

სასამართლოს მიერ დადგენილია ასევე, რომ ... ცენტრსა და შპს “თ-ს” შორის 1999წ. 15 სექტემბერს გაფორმებული ¹13 გენერალური და 2000წ. 28 იანვრის ¹13/1 განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულებებისა და 2002წ. 28 მაისის ¹13/01 ურთიერთშეთანხმების აქტის შესაბამისად, შპს “თ-ს” მიერ ვალდებულების სრულად შესრულებამდე, მას “ცენტრისათვის” უნდა აენაზღაურებინა მომსახურების ღირებულება, კერძოდ, მოთხოვნილი პროდუქციის შეძენაზე დახარჯული თანხის 0,7% დღგ-ს ჩათვლით, ანუ კვარტალში 4060,96 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის ოდენობით.

“... ცენტრი” გრანტის მომსახურებასთან დაკავშირებულ ორგანიზაციულ ღონისძიებებს ახორციელებდა 2003წ. 31 მაისამდე, შემდგომში აღნიშნულის უფლებამოსილება “... სააგენტოს” მიენიჭა. 1999წ. 15 სექტემბრიდან და 2003წ. 31 მაისამდე მოპასუხეს სააგენტოს სასარგებლოდ დაუგროვდა მომსახურების დავალიანება 76799,87 აშშ დოლარის ოდენობით. სარჩელის წარდგენის დროისათვის შპს “თ-მ” დაფარა დავალიანება 19 615,57 აშშ დოლარის ოდენობით, ამდენად, მას გადასახდელი დარჩა 57184,43 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარებში.

შპს “... სააგენტოსა” და შპს “თ-ს” შორის 2002წ. 23 დეკემბერს გაფორმებული “სასაქონლო საწყობში მიბარების შესახებ” ხელშეკრულების შესაბამისად, მოპასუხეს შესანახად გადაეცა 1999წ. იაპონური გრანტის ფარგლებში შემოტანილი ავტომანქანა “კამაზი”, რომლის ღირებულება 27269 აშშ დოლარს შეადგენდა.

ზემოთქმული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს შემდეგს:

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მტკიცებას იმის თაობაზე, რომ სასამართლო კოლეგია გადაწყვეტილების მიღებისას არამართებულად დაეყრდნო 2002წ. 28 მაისის ურთიერთშეთანხმების აქტს, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილი იყო მისი მხოლოდ ასლი და, ამასთან, მხარე საეჭვოდ მიიჩნევდა მის ნამდვილობას. საკასაციო სასამართლო ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ 2005წ. 11 თებერვლის სასამართლო სხდომაზე შპს “თ-ს” დირექტორს და მის ორ ადვოკატს ამ დოკუმენტებზე არც ექსპერტიზის დანიშვნა და არც მისი მტკიცებულებათა სიიდან ამორიცხვა მოუთხოვიათ. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სასამართლო მოიხმობს სსკ-ის 135-ე მუხლს, რომლის თანახმად, წერილობითი მტკიცებულება, როგორც წესი, წარდგენილი უნდა იყოს დედნის სახით, თუ წარდგენილია ასლი, სასამართლოს თავისი ინიციატივით ანდა მხარეთა შუამდგომლობით შეუძლია (და არა ვალდებულია), მოითხოვოს დედნის წარდგენა. ამავე კოდექსით დადგენილია, რომ საბუთის სიყალბის თაობაზე აუცილებელია შესაბამისი ექსპერტიზის დასკვნა, რის საფუძველზეც იგი ამოირიცხება მტკიცებულებათა სიიდან და გადაეცემა შესაბამის ორგანოებს სიყალბის ფაქტის გამოსარკვევად, რაზეც მხარეს და მის ადვოკატებს მოთხოვნა არ ჰქონიათ. სასამართლო პროცესზე მოპასუხე მხარე შემოიფარგლა მხოლოდ და მხოლოდ საბუთის ნსმდვილობიდ შესახებ ვარაუდის გამოთქმით, რის გამოც აღნიშნული საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი ვერ გახდება, რადგან მხარეს და მის ადვოკატებს ჰქონდათ შესაძლებლობა, საბუთის სიყალბის შესახებ ექსპერტიზის დანიშვნის შუამდგომლობა სასამართლო კოლეგიაში დაეყენებინათ და აღნიშნული საპროცესო მოქმედების გამოუყენებლობა მათი ბრალის გარეშე არ მომხდარა. ამასთან, ნიშანდობლივია, რომ მოსარჩელეების მიერ ურთიერთშეთანხმების აქტების დედნები საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილ იქნა, ხოლო ამ დოკუმენტების სიყალბის თაობაზე კასატორს არანაირი დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია საკასაციო სასამართლოში არ განუცხადებია და არც რაიმე დამატებითი დოკუმენტი წარმოუდგენია.

ამდენად, სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას და მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არსებითად სწორია და არ არსებობს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი, ვინაიდან სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი.

სკ-ის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულების არსებობა. 319-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სუბიექტებს შეუძლიათ კანონის ფარგლებში თავისუფლად დადონ ისეთი ხელშეკრულებებიც, რომლებიც კანონით გათვალისწინებული არ არის, მაგრამ არ ეწინააღმდეგება მას. ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია, მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება (სკ-ის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილი). ამავე კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

საქმეში წარმოდგენილი 2002წ. 28 მაისის ¹13/01 ურთიერთშეთანხმების აქტი თავისი შინაარსით მიღება-ჩაბარების აქტის შინაარსსაც იღებს და ადასტურებს, რომ იგი დადებულია შპს “... სააგენტოსა” და შპს “თ-ს” დირექტორ გ. ს-ეს შორის, რომლებიც აღიარებენ, რომ 2002წ. მაისში “სააგენტომ” სრულად გადასცა და “მომხმარებელმა” (შპს “თ-მ”) უდანაკარგოდ მიიღო 1999წ. იაპონური არასაპროექტო გრანტის ფარგლებში მოთხოვნილი პროდუქცია, თანდართული ¹1 ცხრილის შესაბამისად. აღნიშნული აქტით შპს “თ-მ” ივალდებულა საქართველოს ეროვნულ ბანკში გახსნილ საპარტნიორო ფონდის სპეციალურ ანგარიშზე 778158,8 ლარის გადახდა, ხოლო “სააგენტოს” მომსახურების გადასახადი ყოველკვარტალურად 4049,57 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარებში განისაზღვრა.

საქმეში წარმოდგენილია, ასევე, შპს “... სააგენტოსა” და შპს “თ.”-ს გ. ს-ეს შორის 2002წ. 6 მარტს გაფორმებული ურთიერთშეთანხმების აქტი ვალდებულების აღიარების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აღნიშნული აქტები სასამართლო კოლეგიამ მართებულად ჩათვალა შპს “თ-ს” მიერ ვალდებულების აღიარებად და მიიჩნია, რომ სსკ-ის 132-ე მუხლის თანახმად, მოპასუხეს ნამდვილად ჰქონდა მიღებული დანართში მითითებული მანქანა-დანადგარები და იგი ვალდებულებას იღებდა, გადაეხადა როგორც მათი საფასური, ისე მომსახურების გადასახადი. საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ, მართალია, მხარეთა შორის არ დადებულა ლიზინგისა და განვადება-ნასყიდობის ხელშეკრულებები, მაგრამ მხარეთა ურთიერთვალდებულებები ურთიერთშეთანხმების აქტებით განისაზღვრა, რაც სკ-ის 319-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ვალდებულების წარმოშობის კანონისმიერი საფუძველია. ამასთან, ნიშანდობლივია, რომ ურთიერთშეთანხმების აქტით მოპასუხე მხარე ადასტურებს პროდუქციის “უდანაკარგოდ” მიღებას და მისი მტკიცება უვარგისი მანქანა-დანადგარების მიღებისა და მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ დამოუკიდებელი სარჩელის საგანს წარმოადგენს და იგი საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი ვერ გახდება.

საკასაციო სასამართლო აქვე განმარტავს, რომ გადაწყვეტილება ავტომანქანა “კამაზის” ღირებულების ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში შპს “... სააგენტოს” არ გაუსაჩივრებია და კანონიერ ძალაშია შესული.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას სააპელაციო სასამართლოს მიერ მისი შეგებებული სარჩელის განუხილველად დატოვების უკანონობის თაობაზე და მართებულადUმიიჩნევს სასამართლო კოლეგიის მსჯელობას იმის შესახებ, რომ შპს “თ-ს” შეგებებული სარჩელი სასამართლოში წარდგენილ იქნა ერთი მოსამზადებელი და ხუთი მთავარი სხდომის გამართვის შემდეგ, რაც საპროცესო ვადის გაშვების საპატიო მიზეზად ვერ ჩაითვლებოდა.

ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შპს “თ-ს” საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 11 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს “თ-ს” დირექტორის _ გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 11 თებერვლის გადაწყვეტილება;

3. შპს “თ-ს” სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის გადახდა 5000 ლარის ოდენობით;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.