ას-480-454-2012 30 აპრილი, 2012 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – მ. გ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ზ. ე-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 იანვრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სამკვიდროს მიღების ვადის გაგრძელება, სამკვიდროდან წილის მიკუთვნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ზ. ე-მა მოპასუხე მ. გ-ის მიმართ და მოითხოვა: ა. ზ. ე-ისათვის 2005 წლის 3 მაისს გარდაცვლილი თ. გ-ის სამკვიდროს მიღების ვადის გაგრძელება; ბ. ქ.თბილისში, წ-ის გამზირის №5-ში მდებარე, მ. გ-ის სახელზე რიცხული უძრავი ქონების ½ ნაწილის მესაკუთრედ ცნობა (ტომი 1, ს.ფ. 63, 85-87).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ზ. ე-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოსარჩელეს გაუგრძელდა 2005 წლის 3 მაისს გარდაცვლილი თ. გ-ის სამკვიდროს მიღების ვადა, ამავე დროს იგი ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, წ-ის გამზირის №5-ში მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრედ (ტომი 1, ს.ფ. 153-159).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. გ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი 1, ს.ფ. 168-182).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 იანვრის განჩინებით მ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

თ. გ-ის სამკვიდრო გაიხსნა 2005 წლის 3 მაისს და მასში შევიდა თბილისში, წ-ის გამზირის N5-ში მდებარე ბინის პრივატიზების უფლება.

თ. გ-ე გარდაიცვალა 2005 წლის 3 მაისს.

თ. გ-ე 1978 წლიდან ჩაწერილი იყო თბილისში, წ-ის გამზირის N5-ში მდებარე საცხოვრებელ ფართში და წარმოადგენდა მის მოსარგებლეს. დასახელებული გარემოება ასახულია თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილებაში და იგი არც მხარეებს გაუხდიათ სადავოდ;

მ. გ-ი და ზ. ე-ი წარმოადგენენ 2005 წლის 3 მაისს გარდაცვლილი თ. გ-ის მეორე რიგის მემკვიდრეებს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 8 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დადგინდა იურიდიული ფაქტი, რომლის შესაბამისად, მ. გ-ის მამა და თ. გ-ე არიან და-ძმა, ხოლო მ. გ-ი არის თ. გ-ის ძმის შვილი.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილებით დადგინდა იურიდიული ფაქტი, რომლის მიხედვით, ზ. ე-ი არის თ. გ-ის დის შვილი.

მ. გ-მა მიიღო თ. გ-ის მთელი სამკვიდრო ქონება 2005 წლის 7 დეკემბერს აღებული სამკვიდრო მოწმობით, რის საფუძველზეც განხორციელდა თბილისში, წ-ის გამზირის N5-ში მდებარე ბინის მ. გ-ის სახელზე პრივატიზაცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 17 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 2009 წლის 11 მაისის N69 და თბილისის მერიის 2009 წლის 11 აგვისტოს განკარგულებები და დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობას დაევალა, გამოეცა ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მ. გ-ის სახელზე სადავო ფართის პრივატიზების თაობაზე.

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგებლის 2011 წლის 30 მარტის N35 განკარგულების მიხედვით, მ. გ-ზე გაიცა საკუთრების უფლების მოწმობა, რის საფუძველზეც თბილისში, წ-ის გამზირის N5-ში მდებარე 16.12კვ.მ ფართი აღირიცხა მ. გ-ის საკუთრებად.

ზ. ე-ი 2005 წლის 9 ივნისიდან (სამკვიდროს მიღების 6 თვიანი ვადის ფარგლებში და შემდეგომ) მიმართავდა სხვადასხვა ზომას თბილისში, წ-ის გამზირის N5-ში მდებარე ბინის პრივატიზაციისათვის როგორც მოსარგებლის უფლებით, ასევე როგორც თ. გ-ის მემკვიდრე.

2005 წლის 9 ივნისს ზ. ე-მა მიმართა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობას და მოითხოვა წ-ის გამზირის N5-ში მდებარე ბინის პრივატიზება იმ საფუძვლით, რომ 1978 წლიდან ჩაწერილია და ცხოვრობს ზემოაღნიშნულ ბინაში და წარმოადგენს მის დამქირავებელს, რაზაც გამგეობის 2005 წლის 24 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ეთქვა უარი მ. გურგენიშვილის მიერ იგივე ბინაზე მემკვიდრეობით მიღებაზე პრეტენზიის გაცხადების მოტივით.

2005 წლის 27 ოქტომბერს ზ. ე-მა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის წინააღმდეგ მოპასუხისათვის თბილისში, წ-ის გამზირზე, N5-ში მდებარე ბინის პრივატიზების დავალების მოთხოვნით. სარჩელთან ერთად განხილულ იქნა მესამე პირის – მ. გ-ის სარჩელი იგივე უძრავი ქონების პრივატიზების მოთხოვნით. სასამართლოს 2006 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილებით ზ. ე-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა.

2008 წლის 2 დეკემბერს ზ. ე-ისა და თ. გ-ის მიერ სარჩელების გამოხმობის საფუძვლით გაუქმდა 2006 წლის 5 აპრილის გადაწყვეტილება და სარჩელები დარჩა განუხილველად. სარჩელების გამოხმობას საფუძვლად ედო მხარეთა მოლაპარაკება, რომ ისინი ქონებას თანაბარწილად გაიყოფდნენ.

2009 წლის 12 თებერვალს მ. გ-ის მიერ ბინის პრივატიზაციის თაობაზე მერიაში წარდგენილ განცხადებასთან დაკავშირებით ზ. ე-მა 2009 წლის 12 მარტის წერილით მოითხოვა ბინის თანაბრად მიკუთვნება მ. გ-ისა და ზ. ე-ისათვის, რაზეც მ. გ-ის თანხმობის არარსებობის გამო ბინის პრივატიზებაზე დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობამ 2009 წლის 11 მაისის განკარგულებით კვლავ უარი განაცხადა და აღნიშნული გადაწყვეტილება ძალაში დარჩა თბილისის მერიის 2009 წლის 11 აგვისტოს N1046 განკარგულებით.

2009 წლის 30 ივლისს ზ. ე-მა მიმართა ნოტარიუსს თ. გ-ის სამკვიდრო ქონებაზე უფლების მიღების მიზნით, თუმცა სამკვიდრო მოწმობის გაცემაზე ეთქვა უარი მამკვიდრებელთან ნათესაური კავშირის დაუდგენლობის, სამკვიდროს ვადაში მიღების ფაქტის დაუდგენლობისა და მ. გ-ზე სამკვიდრო მოწმობის გაცემის მოტივით.

2010 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილებით დადგინდა ნათესაური კავშირი ზ. ე-სა და თ. გ-ეს შორის, რის შემდეგაც 2010 წლის 4 ოქტომბერს ზ. ე-მა კვლავ მიმართა სანოტარო ბიუროს სამკვიდროს მიღების მოთხოვნით, რაზეც ეთქვა უარი.

ზ. ე-მა სასამართლოს სამკვიდროს მიღების ვადის გაგრძელების მოთხოვნით 2011 წლის 1 აპრილს მიმართა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლზე, რომლის შესაბამისად, სამკვიდროს იღებს მემკვიდრე, იქნება იგი კანონით თუ ანდერძით მემკვიდრე. მემკვიდრის მიერ სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, როდესაც იგი სამკვიდროს გახსნის ადგილის სანოტარო ორგანოში შეიტანს განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ ან ფაქტობრივად შეუდგება სამკვიდროს ფლობას ან მართვას, რაც უდავოდ მოწმობს, რომ მან სამკვიდრო მიიღო. თუ მემკვიდრე ფაქტობრივად შეუდგა სამკვიდროს ნაწილის ფლობას, ითვლება, რომ მან მთლიანად მიიღო სამკვიდრო, რაშიც უნდა გამოიხატებოდეს და სადაც უნდა იყოს იგი. სამოქალაქო კოდექსის 1422-ე მუხლის შესაბამისად, სამკვიდრო მიღებულ უნდა იქნეს ექვსი თვის განმავლობაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მემკვიდრეობის უფლება წარმოადგენს საკუთრებასთან დაკავშირებულ უფლებას, რომლის რეალიზაციის არსებითი საფუძველი მემკვიდრის მიერ შესაბამისი ნების გამოხატვაა. სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობით მიღება გულისხმობს იმას, რომ მემკვიდრემ აქტიური ქმედებით გამოხატა სამკვიდროს მიღების ნება. უფრო მეტიც, აღნიშნული ნების გამოხატვის მიზნებისათვის კანონი საკმარის საფუძვლად მიიჩნევს სამკვიდროს ნაწილის დაუფლებას, სასამართლო პრაქტიკით სამკვიდროს ნაწილად მიჩნეულია სამკვიდრო მასაში შემავალი როგორც უძრავი, ასევე ნებისმიერი მოძრავი ნივთი, მათ შორის, წიგნი, ჩანთა, ტანსაცმელი და ა. შ. მ. გ-ის სამკვიდრო მასაში კი შედიოდა ბინის პრივატიზაციის უფლება. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რამდენადაც შეუძლებელია უფლებაზე ფაქტობრივი ბატონობა, ამიტომ აღნიშნული უფლების რეალიზაციის მიზნებისათვის მიმართული ქმედება სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის კონტექსტში სამკვიდროს ფაქტობრივ დაუფლებად უნდა ჩაითვალოს.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პრეტენზია იმასთან დაკავშირებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ თ. გ-ის სამკვიდრო მიღებულად ჩათვალა რა ფაქტობრივი ფლობით, იმსჯელა ასევე ვადის გაშვების საპატიოობაზე და გაშვებული ვადა საპატიოდ მიიჩნია, რითაც არსებითად დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლები.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა ასევე, რომ ნორმათა შეფარდების პროცესში სამართალურთიერთობა შეიძლება შეფასდეს რამდენიმე სამართლებრივ არგუმენტაციაზე დაყრდნობით. შესაბამისად, მოთხოვნის მართლზომიერება შეიძლება დასტურდებოდეს ერთზე მეტი სამართლებრივი საფუძვლით. ერთ სამართლებრივ საფუძველზე დაყრდნობით მოთხოვნის დაკმაყოფილება არ გამორიცხავს იგივე მოთხოვნის მართლზომიერებას სხვა სამართლებრივი საფუძვლით. მოცემულ შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოტივაცია ეფუძნებოდა სამართლებრივ ლოგიკას იმასთან დაკავშირებით, რომ ზ. ე-ის მიერ თ. გ-ის სამკვიდრო მიღებულ იქნა ფაქტობრივი ფლობით, თუმცა, საპრივატიზაციო უფლების რეალიზაციისაკენ მიმართული ქმედება კიდეც რომ არ შეფასებულიყო სამკვიდროს ფაქტობრივ დაუფლებად, ზ. ე-ის მიერ სამკვიდროს მისაღებად გაშვებული ვადა საპატიო იყო და მას აღნიშნული საფუძვლით მაინც უნდა მიეღო თ. გ-ის სამკვიდრო ქონებიდან მისი წილი.

სამოქალაქო კოდექსის 1426-ე მუხლის მიხედვით, სამკვიდროს მისაღებად დადგენილი ვადა შეიძლება გააგრძელოს სასამართლომ, თუ ვადის გადაცილების მიზეზები საპატიოდ იქნება მიჩნეული. ვადის გასვლის შემდეგ სამკვიდრო შეიძლება მიღებულ იქნეს სასამართლოსათვის მიმართვის გარეშეც, თუ თანახმა იქნება სამკვიდროს მიმღები ყველა მემკვიდრე. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დასახელებული ნორმების დანაწესით, მემკვიდრის უფლება სამკვიდრო ქონებაზე შეზღუდულია ნების გამოხატვის ფორმითა და წესით. აღნიშნული შეზღუდვა განაპირობებს სხვა მემკვიდრეთა ინტერესის დაცვას, გონივრულ ვადაში უზრუნველყონ სამკვიდროდან კუთვნილი უფლების დადგენა და რეალიზაცია. თუმცა, ყველა მემკვიდრის ინტერესის თანაბარზომიერი დაცვის საჭიროებიდან გამომდინარე შეზღუდვა არ არის აბსოლუტური ხასიათის და კანონი უშვებს სამკვიდროს მიღების ვადის აღდგენას სასამართლოს მიერ იმ შემთხვევაში, თუ სამკვიდროს მიღების ვადის გაშვების მიზეზი საპატიოდ იქნება ცნობილი. საპატიოობის კრიტერიუმი ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში შეფასების საგანია და მასთან დაკავშირებული დასკვნა უნდა იყოს მოტივირებული თითოეული მემკვიდრის მართლზომიერი ინტერესის დაცვის აუცილებლობით, ვადის გაშვების სუბიექტური თუ ობიექტური მიზეზების გამოკვლევითა და იმგვარი მოსაზრებით, რომ ვადის გაშვება განპირობებულია არა სამკვიდროს მიღების ნების არარსებობით, არამედ ასეთი ნების სათანადო წესით გამოხატვის შეუძლებლობით. კონკრეტული ფორმით ნების გამოხატვის შეუძლებლობა შეიძლება, განპირობებულ იქნეს როგორც ობიექტური ფაქტორებით, ასევე პირის სუბიექტური დამოკიდებულებით სამკვიდრო ქონებისადმი, თუ სამკვიდრო მასის მახასიათებლებისადმი.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ისეთ პირობებში, როცა სამკვიდრო მასაში შედის არა კონკრეტული უძრავი ქონება, არამედ ქონების პრივატიზაციის უფლება, ქონების პრივატიზაციის მიზნებისათვის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოებისათვის მიმართვა სამკვიდროს მიღებისათვის კანონით დადგენილ 6-თვიან ვადაში, ასევე აღნიშნული ვადის გასვლის შემდეგ, ვადის გაშვების საპატიოდ მიჩნევის საფუძველს წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა თ. გ-ის გარდაცვალებიდან, კერძოდ, 2005 წლის 3 მაისიდან ზ. ე-ის მიერ თ. გ-ის სამკვიდროს მისაღებად გაშვებული ვადის საპატიოდ მიჩნევის მოთხოვნით სასამართლოსადმი მიმართვამდე, კერძოდ, 2011 წლის 1 აპრილამდე, ზ. ე-ის მიერ თბილისში წ-ის გამზირ №5 ში მდებარე უძრავი ქონების მისაღებად განხორციელებული ქმედებების დროზე, თანმიმდევრობაზე და მემკვიდრეობით ქონების არასასარჩელო წესით მიუღებლობის ძირითად მოტივებზე.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების შედეგად სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზ. ე-ის მიერ სამკვიდროს მისაღებად გაშვებული ვადა საპატიოდ უნდა მიჩნეულიყო, ვინაიდან ვადის გაშვების საფუძველს წარმოადგენდა პრივატიზაციის უფლების რეალიზაციის არაერთგზისი მცდელობა, რაშიც, რაღა თქმა უნდა, საკუთრების უფლებით ქონების იმ ნაწილის მიღებაც იგულისხმებოდა, რისი მიღების უფლება ზ. ე-ს, როგორც თ. გ-ის მემკვიდრეს, ისე გააჩნდა. შესაბამისად, გაზიარებას არ ექვემდებარებოდა აპელანტის არგუმენტი იმასთან დაკავშირებით, რომ ზ. ე-ის ქმედებები მიმართული იყო მხოლოდ მისი საპრივატიზაციო უფლების რეალიზაციისაკენ და არა თ. გ-ის მემკვიდრეობის მიღებისაკენ, ვინაიდან საქმის მასალებით დასტურდებოდა და არც თავად აპელანტი უარყოფდა, რომ ზ. ე-ი პრივატიზაციის გზით მთლიანი ბინის მიღებას ისახავდა მიზნად.

სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებულნი არიან კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობანი. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სამოქალაქო სამართალურთიერთობების მომწესრიგებელი ნორმების ამოსავალი წერტილია ბუნებითი სამართლიანობის აღდგენა, შესაბამისად, სამოქალაქო სამართალბრუნვაში ქცევის სტანდარტის განმსაზღვრელია სამართლიანობა, კეთილსინდისიერება და ზნეობრიობა. ყველა ადამიანი სამოქალაქო უფლება-მოვალეობის მატარებელია. სამოქალაქო უფლების მართლზომიერი რეალიზაცია კი საზოგადოებაში სტაბილური გარემოს შექმნის გარანტიაა. თითოეული მოქალაქე ვალდებულია თავისი უფლება განახორციელოს იმგვარად, რომ დაუშვებლად არ ხელყოს სხვისი უფლება.

ზ. ე-ის მიერ უფლების კეთილსინდისიერად განხორციელების მიზნებისათვის, სააპელაციო სასამართლომ მიზანშეწონილად მიიჩნია ყურადღება გაემახვილებინა შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: ზ. ე-მა მის სასარგებლოდ გამოტანილი გადაწყვეტილების არსებობის პირობებში, გაიხმო სარჩელი იმ საფუძვლით, რომ მხარეებს შორის მიღწეულ იქნა შეთანხმება, თ. გ-ის დანაშთი ქონების თანაბარწილად გაყოფის თაობაზე. მიუხედავად ამისა, მ. გ-მა გამგეობას მთლიანი სადავო ბინის მხოლოდ მისთვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის მოთხოვნით მიმართა. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით ზ. ე-ს პოზიციის დაზუსტება ეთხოვა. ზ. ე-მა სადავო ბინის მასა და მ. გ-ის სახელზე რეგისტრაციაზე თანხმობა განაცხადა. ყოველივე აღნიშნულის მიუხედავად, მ. გ-მა საერთო სასარჩელო წესით გაასაჩივრა რა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობისა და თბილისის მერიის ადმინისტრაციული აქტები, კვლავ მთლიანი სადავო ფართის მის სახელზე პრივატიზაცია მოითხოვა. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, ზ. ე-ი მთელი ამ დროის მანძილზე სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, ცდილობდა რა პრივატიზაციის გზით თ. გ-ის დანაშთი ქონებაზე უფლების მოპოვებას, მის მიერ ამავე ქონების მემკვიდრეობის მიღების კანონით დადგენილი ვადის გაშვება საპატიოდ უნდა მიჩნეულიყო.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივარი, როგორც დაუსაბუთებელი, არ დააკმაყოფილა და საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დატოვა (ტომი 2, ს.ფ. 55-68).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე მ. გ-მა შეიტანა საკასაციო საჩივარი, რომლითაც მოითხოვა ამ განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის მოსაზრებით, საქმის განმხილველი ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების გადაწყვეტილებები ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკას, რომლითაც სამკვიდროს მიღების გაშვებული ვადის საპატიოდ ჩათვლა ხდება მხოლოდ ორ შემთხვევაში: 1. როდესაც მემკვიდრემ არ იცოდა და არც შეიძლება სცოდნოდა სამკვიდროს გახსნის შესახებ და 2. მემკვიდრის მიერ სამკვიდროს მისაღებად მიმართვის ვადის გაშვება მოხდა აუცდენელი, აუცილებელი, მემკვიდრისაგან დამოუკიდებელი მიზეზით, რომლის თავიდან აცილებაც მემკვიდრეს არ შეეძლო (საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 16.02.11წ. განჩინება საქმეზე №ას-851-800-2010; 21.02.11წ. განჩინება საქმე №ას-89-79-2011; 01.03.11წ. განჩინება საქმე ას-1294-1139-2011; 25.05.11წ. განჩინება საქმე №ას-392-372-2011; 06.06.11წ. განჩინება №ას-477-451-2011).

საკასაციო საჩივრის თანახმად, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლი და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა (სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების განხორციელების თაობაზე სამოქალაქო კოდექსის დანაწესი). სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1426-ე მუხლი, რაც წარმოადგენს გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს. სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10, 266-ე, 106-ე მუხლების მოთხოვნები და სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებსა და სამართლებრივ ურთიერთობებს არასწორი ინტერპრეტაცია და სამართლებრივი შეფასებები მისცა.

კასატორი მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10 და 266-ე მუხლებზე და მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებულ განჩინებაში უგულებელყო პრეიუდიციული მნიშვნელობის ფაქტები და დადგენილი სამართლებრივი ურთიერთობები, რაც განმტკიცებული იყო 2009 წლი 17 დეკემბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (331.40 ლარი) 70% – 231.98 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ მ. გ-ს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (331.40 ლარი, გადახდის თარიღი – 2012 წლის 4 აპრილი, სალაროს შემოსავლის ორდერი № 5026508, ანგარიში: სს ბანკი „რესპუბლიკა“, ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) 70% – 231.98 ლარი სს ბანკი „რესპუბლიკის“ მეშვეობით;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.