ას-491-464-2012 26 აპრილი, 2012 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ლევან მურუსიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ზ. შ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ნ-ი, გ. შ-ი, ვ. რ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანამესაკუთრედ ცნობა, ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და თანამესაკუთრედ აღიარების მოთხოვნით სარჩელით მიმართა ზ. შ-მა მოპასუხეების: მ. ნ-ის, გ. შ-ის, ვ. რ-ისა და საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის მიმართ (ტომი 1, ს.ფ. 3-16).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილებით ზ. შ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი 1, ს.ფ. 375-381).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი 1, ს.ფ. 390-403).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 თებერვლის განჩინებით ზ. შ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ზ. შ-ი 1977 წლის 22 აპრილიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფება გ. შ-თან.

ზ. შ-მა და გ. შ-მა თანაცხოვრების პერიოდში შეიძინეს უძრავი ქონება – ს-ის დასახლების მე-3 კორპუსში მდებარე ბინა №40-ში, რომლის პრივატიზება მოახდინეს 1992 წლის 26 იანვარს. პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, საჯარო რეესტრში უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით აღირიცხა გ. შ-ის სახელზე 2007 წლის 20 აგვისტოს.

2007 წლის 24 აგვისტოს, ნოტარიუს ირმა ფირცხალავას მიერ შედგენილ იქნა მინდობილობა, რომლის თანახმად, გ. შ-მა, როგორც მიმნდობმა მესაკუთრემ ვ. რ-ს, როგორც მიმნდობ მესაკუთრეს მიანიჭა უძრავი ქონების იპოთეკით დატვირთვის უფლებამოსილება.

2007 წლის 29 აგვისტოს, შპს „ქ- კრედიტს“ და ვ. რ-ს, როგორც გ. შ-ის მინდობილ პირს შორის გაფორმდა იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლითაც შპს „ქ- კრედიტის“ მიერ ვ. რ-ზე გაცემული სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება. იპოთეკა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ იქნა 2007 წლის 29 აგვისტოს.

საქართველოს მუდმივმოქმედი არბიტრაჟის 2009 წლის 16 თებერვლის საარბიტრაჟო გადაწყვეტილებით შპს „ქ- კრედიტის“ საარბიტრაჟო პრეტენზია ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: ვ. რ-ს „ქ- კრედიტის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 7700.68 ლარი. გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ დაკისრებული თანხის ნებაყოფლობით გადაუხდელობის გამო, განხორციელდებოდა იპოთეკით დატვირთული უძრავი ქონების – ქ.თბილისში, ს-ის დასახლების მე-3 კორპუსში მდებარე ბინა №40-ის იძულებით რეალიზაცია.

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2009 წლის 28 აპრილის განკარგულების თანახმად, გ. შ-ის სახელზე რიცხული, იპოთეკით დატვირთული ზემოთ დასახელებული ქონება, განმეორებით იძულებით საჯარო აუქციონზე გახდა მ. ნ-ის საკუთრება. მ. ნჯ-მა უძრავი ქონება შეიძინა 13500 ლარად და აღნიშნული თანხა დაფარა სრულად. უძრავი ქონება სააღსრულებო განკარგულების საფუძველზე საკუთრების უფლებით საჯარო რეესტრში აღირიცხა მ. ნ-ის სახელზე, 2009 წლის 1 მაისს.

მოპასუხე მ. ნ-ის სახელზე სააღსრულებო ბიუროს მიერ გაცემული განკარგულება და შესაბამისი აუქციონის შედეგები სადავო არ გამხდარა, არ გაუქმებულა და ძალაშია. ამასთან, როგორც საქმეში წარდგენილი 2010 წლის 15 მარტის საჯარო რეესტრის ამონაწერით ირკვეოდა, 2009 წლის 28 აგვისტოს გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე ქ.თბილისში, ს-ის დასახლების მე-3 კორპუსში მდებარე ბინა №40, 2010 წლის 15 მარტს საკუთრების უფლებით საჯარო რეესტრში აღირიცხა როზა ნ-ის სახელზე.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელე ზ. შ-ი ამჟამად ითხოვდა ზემოაღნიშნული ქონების თანამესაკუთრედ ცნობას იმ საფუძვლით, რომ ქონება წარმოადგენდა მისი და ქონების წინა მესაკუთრის თანასაკუთრებას (მეუღლეთა თანასაკუთრებას). ამდენად, მოსარჩელე ითხოვდა ქონების თანამესაკუთრედ ცნობას ისე, რომ ქონებაზე საკუთრების რეგისტრაციის ამჟამინდელი საფუძველი გაუქმებული არ იყო. მ. ნ-ის საკუთრების უფლება აღრიცხული იყო ქონებაზე ზ. შ-ის სარჩელის აღძვრის მომენტშიც.

რაც შეეხებოდა აპეოლანტის მიერ მითითებულ გარემოებას იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ქონება უნდა მიჩნეულიყო მეუღლეთა ქორწინების პერიოდში შეძენილ თანაზიარ საკუთრებად, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ აპელანტის მიერ მითითებული გარემოების დადასტურების შემთხვევაშიც კი არ არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების წანამძღვრები. სადავო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვების საფუძვლის ნამდვილობა იმთავითვე გამორიცხავდა ზ. შ-ის მიერ თანამესაკუთრედ ცნობის თაობაზე აღძრული სარჩელის დაკმაყოფილებას.

სააპელაციო სასამართლოს დავის სამართლებრივად შეფასებისას მხედველობაში მიიღო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილი, სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის დანაწესი, „არბიტრაჟის შესახებ“ სადავო პერიოდში მოქმედი კანონის 43-ე მუხლი და მიიჩნია, რომ არსებული ფაქტობრივი ვითარებისა და კანონის დასახელებული ნორმების გათვალისწინებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოცემულ საქმეზე კანონშესაბამისი გადაწყვეტილება გამოიტანა. ამიტომ, იგი უცვლელად დატოვებას ექვემდებარებოდა (ტომი 2, ს.ფ. 87-95).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე ზ. შ-მა შეიტანა საკასაციო საჩივარი. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებას, რის საფუძვლადაც მიუთითებს შემდეგ გარემოებებზე:

კასატორი არ ეთანხმება სასამართლოს მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მან ვერ წარადგინა სათანადო მტკიცებულებები, რომ თითქოსდა ვერ დაამტკიცა ის გარემოება, რომ საარბიტრაჟო დავის განხილვისას ადგილი ჰქონდა პროცესუალურ დარღვევებს. კერძოდ, მხარეებს არ ეცნობათ საარბიტრაჟო სასამართლოს სხდომის დღე. ყველა დოკუმენტი, რომელიც საარბიტრაჟო სასამართლოში იქნა წარდგენილი, ნათლად ამტკიცებდა იმ გარემოებას, რომ მხარეებს არ ეცნობათ სხდომის დღე და ფაქტობრივად საარბიტრაჟო სასამართლომ გამოიტანა გადაწყვეტილება მათი დასწრების გარეშე, შესაბამისად, მან მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევის შედეგად მიიღო გადაწყვეტილება, რის გამოც კასატორს მიადგა ზიანი. საარბიტრაჟო სასამართლოს გადაწყვეტილებას შედეგად მოჰყვა სადავო ბინის აუქციონზე გატანა, სწორედ ამის შედეგად მესაკუთრე გახდა მ. ნ-ი. გარდა ამისა, სადავო ნივთზე არსებობდა ყადაღა (ტომი 2, ს.ფ. 97-103).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. შ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ზ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ნ. ბ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (325 ლარი) 70% – 227.5 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ზ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ზ. შ-ს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს ნ. ბ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (325 ლარი, გადახდის თარიღი – 2012 წლის 5 აპრილი, სალაროს შემოსავლის ორდერი № 3, ანგარიში: სს ბანკი „რესპუბლიკა“, ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) 70% – 227.5 ლარი სს ბანკი „რესპუბლიკის“ მეშვეობით;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.