ას-63-60-2012 5 აპრილი, 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ბ. და ნ. ხ-ები (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. და ტ. ა-ები (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 ნოემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ამხანაგობის კრების ოქმისა და ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, სარდაფის მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. და ტ. ა-ებმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ის“, ბ. და ნ. ხ-ების მიმართ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმისა და ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ და მოითხოვეს, ბათილად იქნას ცნობილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ის“ 2010 წლის 20 მაისის №20 და 2010 წლის 3 ივნისის №3 კრების ოქმები, ასევე ბათილად იქნას ცნობილი ბ. და ნ. ხ-ებს შორის 2010 წლის 7 ივლისის უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულება.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ა-ისა და ტ. ა-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ,,ი.-2008-ის“ 2010 წლის 20 მარტის კრების ოქმი №20, ქ.თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე 73,70 კვ.მ ფართის სარდაფის (საკადასტრო კოდი №...) ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-სათვის“ საკუთრებაში გადაცემისა და ამხანაგობა „ი.-2008-ს“ 2008 წლის 11 ივლისის №5032/1 ოქმის გაუქმების შესახებ, ბათილად იქნა ცნობილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“ 2010 წლის 3 ივნისის №3 კრების ოქმი, ქ.თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე 73,70 კვ.მ სარდაფის (საკადასტრო კოდი №...) ბ. ხ-ისათვის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, ბათილად იქნა ცნობილი 2010 წლის 7 ივლისს ბ. ხ-სა და ნ. ხ-ს შორის დადებული უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულება ქ.თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე 73,70 კვ.მ სარდაფის (საკადასტრო კოდი №...) ნ. ხ-ისათვის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ და უძრავი ნივთი აღირიცხა ნ. და ტ. ა-ების თანასაკუთრებად.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ბ. და ნ. ხ-ებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 ნოემბრის განჩინებით ბ. და ნ. ხ-ების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატამ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
საჯარო რეესტრის ამონაწერით დგინდება, რომ ქ. თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე სარდაფი 1997 წლის 24 იანვარს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების სააფუძველზე რეგისტრირებული იყო გ. ა-ის საკუთრებად.
უძრავი ქონების სარეგისტრაციო მომსახურების კომპანია შპს ,,ი. ჯ-ას“ მიერ აზომილ იქნა სარდაფი ქ.თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში; სარდაფის საერთო ფართი შეადგენდა 233,70 კვ.მ-ს.
2004 წლის 22 დეკემბერს დადებული ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გ. ა-მა ქ. თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე სარდაფი აჩუქა შვილებს – ნ. და ტ. ა-ებს. საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ქ. თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე 233,70 კვ.მ სარდაფი რეგისტრირებული იყო ნ. და ტ. ა-ის თანასაკუთრებად.
ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“ კრების 2010 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილებით გაუქმდა ამხანაგობის 2008 წლის 11 ივლისის კრების ოქმი (დამოწმებული 04.09.2008 რ/5032/1) ტ. ა-ისათვის 36,85 კვ.მ და ნ. ა-ისათვის 36,85 კვ.მ სარდაფის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ და 73,70 კვ.მ აღირიცხა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“ საკუთრებად. მხარეთა ახსნა-განმარტებებით დგინდება ასევე, რომ ნ. ხ-ი ესწრებოდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ზემოაღნიშნულ კრებას.
ბინათმესაკუთრეეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“ 2010 წლის 3 ივნისის კრების (ოქმი №3) გადაწყვეტილებით ქ. თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე 73,70 კვ.მ სარდაფი საკუთრებაში გადაეცა ბ. ხ-ს და საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა ბ. ხ-ის საკუთრებად.
ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ის“ 2010 წლის 20 მარტისა და 2010 წლის 3 ივნისის ამხანაგობის წევრთა კრებებზე ნ. ა-ი და ტ. ა-ი არ ყოფილან მიწვეულნი.
2010 წლის 7 ივლისს დადებული უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულების თანახმად, ბ. ხ-მა თავის შვილ ნ. ხ-ს აჩუქა ქ.თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე 73,70 კვ.მ სარდაფი.
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის დასკვნა, რომ აპელანტი ნ. ხ-ი არ წარმოადგენს სადავო ფართის კეთილსინდისიერ შემძენს იმ ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, რომ ნ. ხ-ი ესწრებოდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ის“ 2010 წლის 20 მარტის კრებას და ჩუქების ხელშეკრულების დადებისას მისთვის ცნობილი იყო 73,70 კვ.მ სარდაფზე ნ. და ტ. ა-ების საკუთრების უფლების გაუქმებისა და აღნიშნულ სარდაფზე დავის არსებობის ფაქტი.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მართებულად იხელმძღვანელა ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3, მე-4, მე-5, მე-6, მე-7, მე-19, მე-20, 27-ე მუხლებით, სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 54-ე, 183-ე, 185-ე, 311-ე, 312-ე მუხლებით და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლით.
,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე 73,70 კვ.მ სარდაფი, რომელიც ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“ 2010 წლის 20 მაისის კრების გადაწყვეტილებით გადაეცა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“, ხოლო ამხანაგობის 2010 წლის 3 ივნისის გადაწყვეტილებით გადაეცა ბ. ხ-ს, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო ნ. და ტ. ა-ების საკუთრებად. შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ ამხანაგობა არ იყო უფლებამოსილი, მიეღო გადაწყვეტილება ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალურ საკუთრებასთან დაკავშირებით და ამხანაგობის სახელით მესაკუთრეთა – ნ. და ტ. ა-ების ნების საწინააღმდეგოდ განეკარგა უძრავი ქონება.
,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის მე-4 პუნქტის, მე-19 მუხლის პირველი პუნქტისა და მე-3 პუნქტის თანახმად, მიუხედავად იმისა, რომ ნ. და ტ. ა-ებს ქ. თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში გააჩნდათ და ამჟამადაც გააჩნიათ ინდივიდუალური საკუთრება, რაც გულისხმობს იმას, რომ ისინი არიან ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“ წევრები, მოსარჩელეებს არ ეცნობათ ამხანაგობის წევრთა 2010 წლის 20 მარტის და 2010 წლის 3 ივნისის კრებების მოწვევის შესახებ. ამდენად, ამხანაგობა ვალდებული იყო, ეცნობებინა მოსარჩელეებისათვის ამხანაგობის კრებების მოწვევის შესახებ.
საქმეში წარმოდგენილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“ 2010 წლის 20 მარტის №20 კრების ოქმის მიხედვით, მოსარჩელე ნ. და ტ. ა-ების საკუთრებაში არსებული ქ. თბილისში, ნ-ის ქუჩა №6-ში მდებარე 73,70 კვ.მ სარდაფი, მესაკუთრეთა შეუტყობინებლად და მათი ნების საწინააღმდეგოდ, საკუთრებაში გადაეცა ამხანაგობა „ი.-2008-ს“, ხოლო 2010 წლის 3 ივნისის №3 კრების ოქმის მიხედვით, ბ. ხ-ს საკუთრებაში, რისი უფლებამოსილებაც ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობას არ გააჩნდა. ამასთან, ამხანაგობის კრებაზე მიწვეული არ ყოფილან ნ. და ტ. ა-ები. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ, სამოქალაქო კოდექსის 50-ე და 54-ე მუხლების შესაბამისად, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი ზემოაღნიშნული კრების გადაწყვეტილებები.
სამოქალაქო კოდექსის 183-ე, 311-ე, 312-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის, 185-ე და 187-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტ ნ. ხ-ის მოსაზრება, რომ იგი არის კეთილსინდისიერი შემძენი. როგორც აღინიშნა, ნ. ხ-ი ესწრებოდა ამხანაგობის კრებებს. მისთვის ცნობილი იყო 73,70 კვ.მ სარდაფზე ნ. და ტ. ა-ების საკუთრების უფლების გაუქმებისა და აღნიშნულ სარდაფზე დავის არსებობის ფაქტი. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ ნ. ხ-ი ამ ფაქტის მიმართ კეთილსინდისიერად ვერ ჩაითვლება. შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში არსებობს ხელშეკრულების ბათილობის სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ბ. და ნ. ხ-ებმა გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და მხედველობაში არ მიიღო, რომ სადავო სახლი ავარიულია. ბინის მესაკუთრეთა ნაწილი მასში არ ცხოვრობენ და მათი ფაქტობრივი სამყოფელი კასატორებისათვის უცნობი იყო. აღნიშნულის გამო ყველა მესაკუთრე კრების შესახებ არ გაუფრთხილებიათ.
მიუხედავად ამისა, კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ზე მეტი და მათ მიიღეს გადაწყვეტილება მოპასუხეებისათვის სარდაფის ნაწილის ჩამორთმევისა და კასატორისათვის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ.
გარდა ამისა, კასატორი ნ. ხ-ი არის კეთილსინდისიერი შემძენი და ჩუქების ხელშეკრულების გაუქმება კანონსაწინააღმდეგოა, რაც არც ერთმა სასამართლომ არ გაითვალისწინა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრისა და 15 თებერვლის განჩინებებით ბ. და ნ. ხ-ების საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამასთან, ბ. ხ-ი გათავისუფლდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ბ. და ნ. ხ-ების საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ნ. ხ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ბ. ხ-ის მიერ 2012 წლის 10 თებერვალს გადახდილი 320 ლარის 70% – 224 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ბ. და ნ. ხ-ების საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
კასატორ ნ. ხ-ს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01) 2012 წლის 10 თებერვალს ბ. ხ-ის მიერ №3 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 320 ლარის 70% – 224 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
