ას-1249-1269-2011 4 აპრილი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ლ. ჯ-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ს. გ-ი (შეგებებული სარჩელის ავტორი)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ლ.ჯ-ის სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ ძირითად სარჩელში _ უსაფუძვლოდ დაზოგილი თანხის დაკისრება, შეგებებულ სარჩელში _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. ჯ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ს. გ-ის მიმართ უსაფუძვლო გამდიდრების გზით მიღებული თანხის _ 15320 ლარისა და სასამართლო ხარჯების გადახდის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის თბილისის საქალაქო სასამართლომ განიხილა დავა, რომლითაც ს.გ-ი ლ.ჯ-ისაგან მოითხოვდა ბინის ნასყიდობის თანხის _ 6200 აშშ დოლარისა და ჩატარებული სარემონტო სამუშაოების ღირებულების _ 10000 აშშ დოლარის დაბრუნებას, რაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა და მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა ნასყიდობის საფასურის _ 5200 აშშ დოლარის, ასევე ნივთის გაუმჯობესებაზე გაწეული ხარჯის _ 14247.25 ლარის გადახდა. სასამართლომ მხარეთა შორის დადებული უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება მიიჩნია ბათილად. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული დასკვნა და თავის გადაწყვეტილებით სამოქალაქო კოდექსის 979-ე და 980-ე მუხლების საფუძველზე მოპასუხეს 6200 აშშ დოლარის ნაცვლად დააკისრა 4300 აშშ დოლარის გადახდა. ამ დავის დასრულების შემდგომ ს.გ-ი, ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე აგრძელებს უძრავი ნივთით სარგებლობას, რაც, მოსარჩელის განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 991-ე მუხლის, 979-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების შესაბამისად, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველია.

მოპასუხე ს.გ-მა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ უძრავ ნივთს კანონიერი საფუძვლით ფლობს, ამასთან შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს ლ. ჯ-ის მიმართ მოპასუხის ქმედებით მიყენებული ზიანის _ 20347.75 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით. შეგებებული სარჩელის საფუძვლებად მითითებულია შემდეგი:

სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილია, ნასყიდობის ხელშეკრულების ფორმის დაუცველად დადების გამო, ლ. ჯ-ეს შეგებებული სარჩელის ავტორის სასარგებლოდ დაეკისრა თანხის _ ნასყიდობის ფასისა და ნივთის გაუმჯობესების ხარჯების ანაზღაურება, რის სანაცვლოდაც ს.გ-ს დაეკისრა ლ.ჯ-ისათვის ბინის თავისუფალ მდგომარეობაში გადაცემა. თანხის დაბრუნების ვალდებულება ლ.ჯ-ეს არ შეუსრულებია. სასამართლო გადაწყვეტილებით დაკისრებული თანხით _ 4300 აშშ დოლარითა და 14247.25 ლარით შეგებებული სარჩელის ავტორი ვეღარ შეიძენს ბინას, მაშინ, როდესაც 2003 წელს მან საცხოვრებელი ფართი სწორედ ამ ფასად იყიდა და უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების აღურიცხაობა ლ.ჯ-ის დაუდევრობამ გამოიწვია. შეგებებული სარჩელის ავტორის მითითებით, ბინის შესაძენად საჭიროა 23000 აშშ დოლარის გადახდა, მოპასუხისათვის დაკისრებული თანხისა და ამ თანხის სხვაობის გათვალისწინებით კი ლ.ჯ-ეს უნდა დაეკისროს 20347.75 ლარის ანაზღაურება.

ს. გ-ის შეგებებული სარჩელი ასევე არ ცნო ლ. ჯ-ემ და განმარტა, რომ მას ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება ვერ დაეკისრება, რადგანაც ს.გ-ისათვის ნივთის გადაცემის ვალდებულება მას არ ეკისრება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ლ. ჯ-ის სარჩელი უსაფუძვლოდ დაზოგილი თანხის დაკისრების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა ს. გ-ის შეგებებული სარჩელი ზიანის ანაზღაურების შესახებ.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ჯ-ემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება. ამავე გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ს. გ-მა მისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების თხოვნით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ივნისის განჩინებით ს. გ-ისა და ლ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ლ. ჯ-ე არის ქ.თბილისში, ვ-ი-3-ის მე-3 მიკრორაიონის №326 კორპუსის №18 ბინის მესაკუთრე. 1998 წლიდან 2010 წლის მაისამდე ლ. ჯ-ის კუთვნილ ბინაში ცხოვრობდა ს. გ-ი ოჯახთან ერთად. 2008 წელს ს. გ-მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში და მოითხოვა ქ.თბილისში, ვ-ი-3-ის მე-3 მიკრორაიონის, №326 კორპუსის №18 ბინის ნასყიდობის საფასურის დაბრუნება და ბინაზე ჩატარებული სარემონტო სამუშაოების სახით დახარჯული თანხის დაკისრება. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით ს. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ლ. ჯ-ეს ს. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 6200 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარისა და 14247.25 ლარის ანაზღაურება. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ლ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც ლ. ჯ-ეს ს. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 6200 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ს. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ლ. ჯ-ეს ს. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 4300 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად. აღნიშნული გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ლ. ჯ-ის სარჩელი, ქ.თბილისში, ვ-ის-3-ის მე-3 მიკრორაიონში მდებარე №326 კორპუსის №18 ბინა გამოთხოვილ იქნა ს., ა., ნ. გ-ისა და მ. ს-ას უკანონო მფლობელობიდან. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 18 დეკემბერის განჩინებით პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 10 ივნისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად. პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის ,,ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებითა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები განსახილველ დავასთან მიმართებაში პრეიუდიციული მნიშვნელობისაა, კერძოდ, გაზიარებულ იქნა, რომ 2002 წლიდან მხარეთა შორის არსებობდა ფორმადაუცველი ნასყიდობის ხელშეკრულება სადავო უძრავ ქონებაზე, რომელიც წარმოადგენდა ბათილ გარიგებას. აუდიტორული დასკვნის თანახმად კი, 1998-2010 წლებში, ქ.თბილისში, ვ-ი-3-ის მე-3 „ა“ მიკრორაიონის №326 კორპუსში მდებარე ერთოთახიანი საცხოვრებელი ბინის ქირის ოდენობა შეადგენს 15 320 ლარს. პალატამ არ გაიზიარა აპელანტ ს. გ-ის მოსაზრება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს არ უნდა გაეზიარებინა ხსენებული აუდიტორული დასკვნა გამომდინარე იქიდან, რომ აღნიშნული მტკიცებულების საწინააღმდეგო მტკიცებულება მხარეს არ წარმოუდგენია, ასევე არ იქნა გაზიარებული ს.გ-ის მოსაზრება ზიანის წარმოშობის საფუძვლებთან დაკავშირებით, კერძოდ, რომ ის ზიანის წარმოშობა უკავშირდება არა ლ. ჯ-ის მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების (საკუთრების უფლების გადაცემა) შეუსრულებლობას, არამედ იმ გარემოებას, რომ გარიგების ბათილობის გამო, პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა არახელსაყრელი აღმოჩნდა მისთვის, ვინაიდან, ამ დროისათვის იმავე თანხით შეუძლებელია ბინის შეძენა. ამასთან, ლ. ჯ-ე შვიდი წლის განმავლობაში იყენებდა მოსარჩელის მიერ გადაცემულ თანხას, ხოლო მოპასუხის საკუთრებაში არსებული ქონება ამ დროისათვის წარმოადგენს ძვირადღირებულ ბინას. სასამართლოს მოსაზრებით, აპელანტის მიერ ზიანის წარმოშობის საფუძვლად მითითებული გარემოებები სწორედაც, რომ უკავშირდება მოპასუხის მხრიდან უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გადაცემის შესახებ ვალდებულების შეუსრულებლობას, ამასთან, მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ მხარეებს შორის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლება-მოვალეობები არ წარმოშობილა, კერძოდ, ლ. ჯ-ეს არ წარმოშობია ს. გ-ის მიმართ უძრავი ქონების გადაცემის ვალდებულება. აღნიშნული გარემოება გამორიცხავს ვალდებულების დარღვევის ფაქტის არსებობასაც. ვალდებულების არარსებობის პირობებში კი, ვალდებულების დარღვევის გამო ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა უსაფუძვლოა თანახმად, სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილისა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გაზიარებულ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში.

პალატამ ასევე არ გაიზიარა აპელანტ ლ. ჯ-ის მტკიცება, რომ ს. გ-ი ბინის ქირის დაზოგვის ხარჯზე უსაფუძვლოდ გამდიდრდა. სასამართლომ მიუთითა საქმეში არსებულ სარჩელზე რომლის თანახმადაც, ლ. ჯ-ის მოთხოვნას წარმოადგენს 1998 წლიდან 2010 წლის მაისის ჩათვლით უძრავი ქონების სარგებლობის საზღაურის მოპასუხისათვის დაკისრება უსაფუძვლო გამდიდრების სამართლებრივი შედეგებიდან გამომდინარე. პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას მოსარჩელის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ მათ მოთხოვნას არ წარმოადგენს ქირის თანხის ანაზღაურება და არც მიუღებელი შემოსავალი არ ყოფილა გაანგარიშებული ამ ურთიერთობის საფუძველზე. სასამართლოს განმარტებით, უსაფუძვლო გამდიდრების შედეგად წარმოშობილი ვალდებულებების უპირველესი ფუნქციაა კრედიტორის ადრინდელ ქონებრივ მდგომარეობაში აღდგენის სამართლებრივი უზრუნველყოფა. ქონების უსაფუძვლოდ შეძენა ნიშნავს შემძენის ქონების გაზრდას სხვა პირის ხარჯზე კანონით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საფუძვლების გარეშე. სამოქალაქო კოდექსის 976-991-ე მუხლების მიხედვით უსაფუძვლო გამდიდრებით მიღებულის დაბრუნების მოთხოვნა შესაძლებელია, თუ ა) ვალდებულება გარიგების ბათილობის ან სხვა საფუძვლის გამო არ არსებობს, არ წარმოიშობა ან შეწყდა შემდგომში; ბ) ვალდებულების საწინააღმდეგოდ ისეთი შესაგებელი იქნა წარდგენილი, რომ ხანგრძლივი დროის განმავლობაში გამორიცხულია მოთხოვნის წარდგენა. მხარეთა ახსნა-განმარტებების მიხედვით სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ 1998 წლიდან 2002 წლამდე ს. გ-ი სადავო ბინას ფლობდა მათ შორის არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობის საფუძველზე. პალატამ მიუთითა კანონიერ ძალაში შესულ სასამართლო გადაწყვეტილებაზე, რომლის თანახმად, დადგენილად არის მიჩნეული ის ფაქტი, რომ ს. გ-ი მითითებულ პერიოდში სწორედ ლ. ჯ-ესთან შეთანხმების შედეგად ცხოვრობდა ამ ბინაში, მასში არ შეჭრილა და არც სარემონტო სამუშაოები განუხორციელებია მისი ნების საწინააღმდეგოდ, რაც კანონიერს ხდის ს. გ-ის მიერ 2002 წლამდე სადავო ბინის სახელშეკრულებო ურთიერთობის ფარგლებში ფლობის ფაქტს. სასამართლოს განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 976-991-ე მუხლებიდან გამომდინარე, პირის ქონების გაზრდა ან დაზოგვა სხვა პირის ხარჯზე კანონით ან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საფუძვლის გარეშე წარმოადგენს უსაფუძვლო გამდიდრებას და წარმოშობს უსაფუძვლოდ შეძენილის ან დაზოგილი ქონების უფლებამოსილი პირისათვის გადაცემის ვალდებულებას, შესაბამისად, უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული მოსარჩელის მოთხოვნა სამოქალაქო კოდექსის 979-ე, 991-ე მუხლებზე 1998 წლიდან 2002 წლამდე პერიოდში უძრავი ქონების სარგებლობის საზღაურის მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ მითითებით.

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 979-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 991-ე მუხლით და განმარტა, რომ ამ ნორმათა ძირითადი დებულება ისაა, რომ სხვა პირის ხარჯზე მიღებული სარგებლის (რაც შეიძლება გამოიხატოს ქონების დაზოგვაში) უკან დაბრუნების ვალდებულება წარმოიშობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს პირი ამით გამდიდრდა. თუ გამდიდრების ფაქტი სახეზე არ არის, მაშინ მხოლოდ ქონების დაზოგვა არ წარმოშობს კონდიქციურ ვალდებულებას. სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის დანაწესით, ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებულ პირობას წარმოადგენს ერთი პირის გამდიდრება, მეორის ხარჯზე. სარჩელის დასაკმაყოფილებლად მნიშვნელობა აქვს მხოლოდ ობიექტურ შედეგს, კერძოდ, ერთი პირის მიერ, მეორე პირის ხარჯზე რაიმე სამართლებრივი სიკეთის შეძენა (დაზოგვა) უნდა მოხდეს შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლის არსებობის გარეშე. აუცილებელ პირობას წარმოადგენს ისიც, რომ გამდიდრება უნდა მოხდეს სხვის ხარჯზე, რის შედეგადაც ერთი პირის ქონების გაზრდა მოხდება მეორე პირის ქონების შესაბამისი შემცირების ხარჯზე. პალატამ მიუთითა იმ პრეიუდიციული მნიშვნელობის ფაქტზე, რომ მხარეთა შორის 2002 წლიდან არსებობდა ფორმადაუცველი ნასყიდობის ხელშეკრულება (ბათილი გარიგება), რომლის საფუძველზეც ს. გ-მა ლ. ჯ-ეს გადაუხადა 4300 აშშ დოლარი. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილების მიხედვით, ს. გ-ი მიჩნეულ იქნა სადავო ბინის კეთილსინდისიერ, თუმცა არაუფლებამოსილ მფლობელად. სამოქალაქო კოდექსის 979-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, პალატამ ჩათვალა, რომ არ არსებობს ანაზღაურების მოვალეობა, თუ მიმღები საგნის მოხმარების, სხვისთვის გადაცემის, დაღუპვის, გაუარესების ან სხვა საფუძვლების გამო არც საგნით და არც მისი ღირებულებით არ გამდიდრებულა. გაზიარებულ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ ლ. ჯ-ის კუთვნილ ბინაში ს. გ-ის ცხოვრება, ამ უკანასკნელის მხრიდან ქონების დაზოგვისა და ამის საფუძველზე გამდიდრების ფაქტს არ ადასტურებს. ლ. ჯ-ე წლების განმავლობაში სარგებლობდა ბათილი გარიგების საფუძველზე მოპასუხის მიერ გადაცემული ნასყიდობის თანხით, რაც გამორიცხავს ს. გ-ის გამდიდრებას ლ. ჯ-ის ხარჯზე. ამგვარი დამოკიდებულება განპირობებულია ფულის განსაკუთრებული თვისებებით _ სყიდვაუნარიანობის მაღალი ხარისხი ყველა შემთხვევაში ანიჭებს ფულს სარგებლის მოტანის უნარს. იგი ყოველთვის წარმოადგენს შემოსავლის წყაროს, ვინაიდან შეუძლია, შესძინოს მესაკუთრეს არა მხოლოდ მისთვის სასურველი ქონება, არამედ გარკვეული პერიოდული შემოსავალი და იმ გარემოებას, რომ ს. გ-ი და ლ. ჯ-ე უსაფუძვლოდ სარგებლობდნენ ერთმანეთის ქონებით, მათი გამდიდრება არ მოჰყოლია, რადგან ბათილი ხელშეკრულების საფუძველზე მხარეების მიერ ერთმანეთისთვის გადაცემულ თითოეულ ქონებას (საცხოვრებელი ბინა და ფული) გააჩნდა ერთმანეთის თანაზომიერი პოტენციალი, მოეტანა მისი მფლობელისთვის შემოსავალი. პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ მოპასუხის ნება მიმართული იყო არა ქირავნობის, არამედ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისაკენ. მოპასუხის მიზანს წარმოადგენდა უძრავი ქონების შეძენა, რის გამოც, უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული აპელანტის მითითება, რომ ს. გ-მა სადავო ბინაში ცხოვრებით დაზოგა ქირის თანხა. მართალია, ს. გ-ს დაუბრუნდა ბათილი გარიგების საფუძველზე მოსარჩელისათვის გადაცემული თანხა, მაგრამ საბაზრო ურთიერთობიდან გამომდინარე, სყიდვაუნარიანობის თვალსაზრისით, მან ვერ მიიღო იმავე ხარისხის ქონება (ფულადი თანხა), შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ მოსარჩელის კუთვნილ ბინაში მოპასუხის ცხოვრებას შედეგად ს. გ-ის ქონების დაზოგვა და უსაფუძვლო გამდიდრება არ მოჰყოლია. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, არ იქნა გაზიარებული აპელანტის ის მოსაზრება, რომ ბინაში ცხოვრებით ს. გ-მა დაზოგა ქონება, აღნიშნული არ გამომდინარეობს კონდიქციური ვალდებულების შინაარსიდან. პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მითითება, რომ მოპასუხეს სხვა საცხოვრებელი, გარდა ზემოაღნიშნული ბინისა არ გააჩნია. ამავე განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199¹ მუხლის შესაბამისად, გაზიარებულ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმებასთან დაკავშირებით.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ჯ-ემ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

გასაჩივრებული განჩინებით ლ.ჯ-ეს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის ეთქვა უსაფუძვლოდ. არასწორია სასამართლოს განმარტება, რომ მოსარჩელის კუთვნილ ბინაში მოპასუხის ცხოვრების ფაქტი მის მიერ თანხის დაზოგვას არ ადასტურებს და ს.გ-ს, ლ.ჯ-ის ბინით სარგებლობის გამო, შემოსავალი არ მიუღია. 2010 წლის 19 ნოემბრის გადაწყვეტილებით უდავო ფაქტობრივ გარემოებადაა მიჩნეული 1998 წლიდან სადავო ბინაში ს.გ-ისა და მის ოჯახის ცხოვრების ფაქტი. ასევე უდავო გარემოებაა, რომ მხარეთა შორის არსებობდა ბათილი გარიგება ნასყიდობის თაობაზე, რომელსაც სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყოლია. ამდენად, ს.გ-ი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ცხოვრობდა ოჯახთან ერთად ლ.ჯ-ის ბინაში და მან ამ დროის განმავლობაში დაზოგა თანხა, რასაც დღეს ქირავნობის ურთიერთობიდან გამომდინარე იხდის. პალატამ განმარტა, რომ უსაფუძვლო გამდიდრების წესი ვრცელდება ყველაფერზე, რამაც ერთი პირის გამდიდრება გამოიწვია, ეს შეიძლება იყოს როგორც შეძენილი ქონება, ისე ამ ქონებით მიღებული სარგებელი თუ მასთან დაკავშირებული შემოსავალი. ასევე სწორია პალატის განმარტება, რომ კონდიქციური ვალდებულება დაზარალებულისათვის მხოლოდ უსაფუძვლოდ მიღებული ქონების დაბრუნებას არ გულისხმობს. კანონის შინაარსიდან გამომდინარე, პირი, რომელმაც ქონება უსაფუძვლოდ მიიღო, ვალდებულია, დააბრუნოს ყველაფერი, რაც ამ ქონებით მოიპოვა ან უნდა მოეპოვებინა იმ დღიდან, როცა შეიტყო ან უნდა შეეტყო ქონების უსაფუძვლოდ მიღების შესახებ. სამოქალაქო კოდექსის 979-ე მუხლის ამგვარი განმარტების შემდგომ არასწორია სასამართლოს დასკვნა, რადგანაც ს.გ-მა იცოდა, რომ ბინა მას არ ეკუთვნოდა და მან კასატორის ნივთით სარგებლობით დაზოგა თანხა, რაც ქირის სახით უნდა გადაეხადა. ქირის სახით თანხის მოთხოვნა წარმოადგენს გამდიდრების ფაქტის მატერიალურ გამოხატულებას, სარგებელი მატერიალური ღირებულების კრიტერიუმით უნდა გამოიხატოს და წარმოადგენს ანალოგიური შემთხვევის ობიექტურ მაჩვენებელს. სარჩელზე დართული აუდიტის დასკვნა 1998-2010 წლებში სადავო მისამართზე მდებარე ერთოთახიანი ბინის ქირავნობის თანხის ოდენობასთან დაკავშირებით სწორედ ზემოაღნიშნული მაჩვენებელია. პალატა, ერთი მხრივ, მხარეთა ახსნა-განმარტების საფუძველზე დადასტურებულად თვლის 1998-2010 წლებში მხარეთა შორის არსებული შეთანხმების საფუძველზე ს.გ-ის მიერ უძრავი ნივთის ფლობის ფაქტს, რის გამოც ამ პერიოდის განმავლობაში თახის დაკისრებაზე აცხადებს უარს, მეორე მხრივ, ეწინააღმდეგება ამავე მსჯელობას და განმარტავს, რომ 2002 წლიდან მხარეთა შორის არსებობდა ნასყიდობის ფორმადაუცველი, ბათილი გარიგება და, სამოქალაქო კოდექსის 979-ე მუხლის თანახმად, არ არსებობდა თანხის ანაზღაურების მოვალეობა. იმის გამო, რომ მხარეები სახელშეკრულებო ურთიერთობაში არ იმყოფებოდნენ, ისე აღმოჩნდა ს.გ-ი სამართლებრივად უპირატეს მდგომარეობაში, ნიშნავს სწორედ მოწინააღმდეგე მხარის გამდიდრებას სათანადო სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე. სათანადო სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ნივთის ფლობის ფაქტი სწორედ სამოქალაქო კოდექსის 991-ე მუხლის შესაბამისად, სარგებლობის საზღაურის ანაზღაურების წინაპირობაა. სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველია მხარეთა შორის სასყიდლის გარეშე ნივთით სარგებლობის თაობაზე შეთანხმების არარსებობა, რაც მიანიშნებს მოპასუხის მიერ მოსარჩელის სურვილის გარეშე ნივთის უსასყიდლოდ ფლობის ფაქტზე. სამოქალაქო კოდექსის 991-ე მუხლის თანახმად, უსაფუძვლოდ მიღებული სიკეთე ანაზღაურებას ექვემდებარება, თუ ის მიღებულია „სხვის ხარჯზე“, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა, რადგანაც სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის შესაბამისად, ნივთის მესაკუთრე კასატორია და რადგანაც ნივთით სარგებლობას არ გააჩნია სამართლებრივი საფუძველი, სამოქალაქო კოდექსის 979-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, უსაფუძვლოდ მიღებული სარგებელი ექვემდებარება დაბრუნებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 12 დეკემბრის განჩინებით ლ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად და საქმის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალებისა და ლ. ჯ-ის საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლის შედეგად მიიჩნევს, რომ მოცემული საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ივნისის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ლ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი და საქმე უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ლ. ჯ-ე არის ქ.თბილისში, ვ-ი-3-ის მე-3 მიკრორაიონის №326 კორპუსის №18 ბინის მესაკუთრე.

1998 წლიდან 2010 წლის მაისამდე ლ. ჯ-ის კუთვნილ ბინაში ცხოვრობდა ს. გ-ი ოჯახთან ერთად. 1998 წლიდან 2002 წლამდე ს. გ-ი სადავო ბინას ფლობდა მესაკუთრესთან არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობის საფუძველზე. ს. გ-ი მითითებულ პერიოდში სწორედ ლ. ჯ-ესთან შეთანხმების შედეგად ცხოვრობდა ამ ბინაში, მასში არ შეჭრილა და არც სარემონტო სამუშაოები განუხორციელებია მისი ნების საწინააღმდეგოდ.

2002 წლიდან მხარეთა შორის არსებობდა ფორმადაუცველი ნასყიდობის ხელშეკრულება სადავო უძრავ ქონებაზე, რომელიც წარმოადგენდა ბათილ გარიგებას. ს. გ-ი და ლ. ჯ-ე უსაფუძვლოდ სარგებლობდნენ ერთმანეთის ქონებით, ბათილი ხელშეკრულების საფუძველზე მხარეების მიერ ერთმანეთისთვის გადაცემულ თითოეულ ქონებას (საცხოვრებელი ბინა და ფული) გააჩნდა ერთმანეთის თანაზომიერი პოტენციალი, მოეტანა მისი მფლობელისთვის შემოსავალი.

2008 წელს ს. გ-მა სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოში და მოითხოვა ქ.თბილისში, ვ-ი-3-ის მე-3 მიკრორაიონის, №326 კორპუსის №18 ბინის ნასყიდობის საფასურის დაბრუნება და ბინაზე ჩატარებული სარემონტო სამუშაოების სახით დახარჯული თანხის დაკისრება. კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებით ლ. ჯ-ეს ს. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 4300 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის, ასევე ბინის გაუმჯობესების ხარჯების 14247.25 ლარის ანაზღაურება.

კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებით (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება) დაკმაყოფილდა ლ. ჯ-ის სარჩელი, ქ.თბილისში, ვ-ის-3-ის მე-3 მიკრორაიონში მდებარე №326 კორპუსის №18 ბინა გამოთხოვილ იქნა ს., ა., ნ. გ-ისა და მ. ს-ას უკანონო მფლობელობიდან.

აუდიტორული დასკვნის თანახმად, 1998-2010 წლებში, ქ.თბილისში, ვ-ი-3-ის მე-3 „ა“ მიკრორაიონის №326 კორპუსში მდებარე ერთოთახიანი საცხოვრებელი ბინის ქირის ოდენობა შეადგენს 15 320 ლარს.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე (თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება), რომლის მიხედვით, ს. გ-ი მიჩნეულ იქნა სადავო ბინის კეთილსინდისიერ, თუმცა არაუფლებამოსილ მფლობელად.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის პრინციპის საფუძველზე, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 4.1 მუხლის შესაბამისად, ნიშნავს იმას, რომ მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. აქედან გამომდინარე, სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება ან არდაკმაყოფილება მნიშვნელოვნადაა განპირობებული იმ საპროცესო უფლებების რეალიზაციით, რომელიც თითოეულ მხარეს აქვს კანონით მინიჭებული.

განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე ლ. ჯ-ე ითხოვს უსაფუძვლო გამდიდრების სამართლებრივი შედეგებიდან გამომდინარე, მოპასუხისათვის 15320 ლარის დაკისრებას, რომელიც მოპასუხემ დაზოგა 1998-2010 წლებში მოსარჩელის ქონებით უსაფუძვლო სარგებლობით, რითაც ეს უკანასკნელი გამდიდრდა. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ლ. ჯ-ე არის ქ.თბილისში, ვ-ი-3-ის მე-3 მიკრორაიონის №326 კორპუსის №18 ბინის მესაკუთრე. 1998 წლიდან 2002 წლამდე ს. გ-ი სადავო ბინას ფლობდა მხარეთა შორის არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობის საფუძველზე, ხოლო 2002 წლიდან 2010 წლამდე მოსარჩელის ბინას ფლობდა სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე, ვინაიდან მხარეთა შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ფორმადაუცველი ხელშეკრულება (ბათილი გარიგება). როგორც საკასაციო საჩივრის ანალიზიდან ირკვევა, კასატორს 1998 წლიდან 2002 წლამდე პერიოდში მოწინააღმდეგე მხარის მიერ ბინის მართლზომიერ მფლობელობასთან დაკავშირებით დასაბუთებული პრეტენზია არ წარმოუდგენია, შესაბამისად, საკასაციო პალატა სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას 1998 წლიდან 2002 წლამდე პერიოდში უძრავი ქონების სარგებლობის საზღაურის მოპასუხისათვის დაკისრების ნაწილში სარჩელის უსაფუძვლობასთან დაკავშირებით.

კასატორის მოსაზრებით, არასწორია სასამართლოს განმარტება, რომ მოსარჩელის კუთვნილ ბინაში მოპასუხის ცხოვრების ფაქტი მის მიერ თანხის დაზოგვას არ ადასტურებს და ს.გ-ს, ლ.ჯ-ის ბინით სარგებლობის გამო, შემოსავალი არ მიუღია.

კასატორის ზემოაღნიშნული პრეტენზიის დასაბუთებულობის შემოწმების მიზნით, საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს რამდენიმე საკითხზე:

უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების გამოყენება ხდება მოთხოვნის სხვა საფუძვლებთან სუბსიდიალურად, რაც იმას ნიშნავს, რომ თუ არსებობს სასარჩელო მოთხოვნის შესაძლო დაკმაყოფილების სახელშეკრულებო ან სხვა კანონისმიერი საფუძველი (მოთხოვნათა კონკურენცია), უსაფუძვლო გამდიდრების სამართლის ნორმების, როგორც მოთხოვნის საფუძვლის გამოყენება ბოლოს უნდა განხორციელდეს, ანუ მას შემდეგ რაც გამოირიცხება მოთხოვნის დაკმაყოფილება სახელშეკრულებო ან სხვა კანონისმიერი საფუძვლებიდან. ამასთან, უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმების საფუძველზე მოთხოვნის დაკმაყოფილებისათვის სახეზე უნდა იყოს რამდენიმე პირობა კუმულატიურად, კერძოდ: მოპასუხის გამდიდრება; მოპასუხის გამდიდრების შესატყვისად მოსარჩელის ქონებრივი დანაკლისი; მატერიალურ სიკეთეთა ამგვარი გადანაცვლების უსაფუძვლობა.

სააპელაციო პალატამ გადაწყვეტილების ფაქტობრივი დასაბუთებისას იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით და აღნიშნა, რომ ს. გ-ი წარმოადგენდა სადავო ბინის კეთილსინდისიერ, თუმცა არაუფლებამოსილ მფლობელს. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ არაუფლებამოსილი კეთილსინდისიერი მფლობელის ინტერესებს იცავს სამოქალაქო კოდექსის 163-ე მუხლი, აღნიშნული მუხლის მე-2 ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, კეთილსინდისიერ მფლობელს შეუძლია უფლებამოსილ პირს მოსთხოვოს იმ გაუმჯობესებისა და ხარჯების ანაზღაურება, რაც მან გაიღო ნივთზე კეთილსინდისიერი მფლობელობის დროს და რაც არ არის კომპენსირებული ამ ნივთით სარგებლობითა და მისგან მიღებული ნაყოფით. ამდენად, მოცემული მუხლი ითვალისწინებს ქონებაზე გაწეული დანახარჯებისა და ამ ქონების სარგებლობით მიღებული სამართლებრივი სიკეთის დაბალანსების შესაძლებლობას, თუმცა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს შესაბამის მსჯელობას იმის შესახებ, მოხდა თუ არა კეთილსინდისიერი მფლობელის მიერ სადავო ნივთზე გაწეული ხარჯების კომპენსირება ამ ნივთის სარგებლობით.

სააპელაციო სასამართლომ ლ. ჯ-ის სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მთავარ საფუძვლად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ს. გ-ი და ლ. ჯ-ე უსაფუძვლოდ სარგებლობდნენ ერთმანეთისთვის გადაცემული ქონებით, ამასთან, თითოეულ ქონებას (საცხოვრებელი ბინა და ფული) გააჩნდა ერთმანეთის თანაზომიერი პოტენციალი, მოეტანა მისი მფლობელისთვის შემოსავალი. საკასაციო პალატა სააპელაციო სასამართლოს მოცემულ დასაბუთებას გაიზიარებდა იმ შემთხვევაში, თუკი დადგენილი იქნებოდა ფაქტობრივი გარემოებები იმის შესახებ, რა თანხა დაზოგა ს.გ-მა 2002 წლიდან 2010 წლამდე პერიოდში ბინით სარგებლობით (ბინის სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობის პერიოდი) და იმავდროულად რა სარგებელი მიიღო ლ.ჯ-ემ ს.გ-ის თანხის სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობით, ასევე ის ფაქტი, რომ თითოეული მხარის ქონებრივი სიკეთე და დანაკლისი თანაზომიერია.

საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლზე, რომლის პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. ამავე კოდექსის 249-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანხმად, გადაწყვეტილების აღწერილობით ნაწილში მოკლედ უნდა მიეთითოს მოსარჩელის მოთხოვნა, მოპასუხის პოზიცია მოსარჩელის მოთხოვნასთან დაკავშირებით, სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებანი, მტკიცებულებანი, რომლებსაც ემყარება სასამართლოს დასკვნები, მოსაზრებანი, რომლებითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას. განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სასამართლოს დასკვნები, რომლებითაც ის უსაფუძვლოდ მიიჩნევს ლ. ჯ-ის სარჩელს, არ ემყარება მტკიცებულებათა ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვა-გამოკვლევას.

ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორმა მიწინააღმდეგე მხარის უსაფუძვლო გამდიდრების ფაქტთან დაკავშირებით წარმოადგინა დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება). ამასთან, საკასაციო პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას საქმეზე მიიღოს გადაწყვეტილება, ვინაიდან, პალატის მოსაზრებით საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა, რაც საკასაციო სასამართლოს საპროცესო-სამართლებრივ უფლებამოსილებას სცილდება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის პირველი წინადადების მიხედვით, ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ გადაწყვეტილებას საკასაციო სასამართლომ საფუძვლად უნდა დაუდოს სამართლებრივი შეფასება, რომელიც სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოსათვის.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა გამოარკვიოს ლ.ჯ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (ბინის) უსაფუძვლო (არამართლზომიერი) გამოყენებით ერთის მხრივ გამდიდრდა თუ არა ს.გ-ი, ხოლო მეორეს მხრივ იმავდროულად განიცადა თუ არა ზარალი ლ.ჯ-ემ. ამასთან, მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული არა მხოლოდ არამართლზომიერი მფლობელის ინტერესები, როგორც ეს ს.გ-თან მიმართებაში დაადგინა სააპელაციო სასამართლომ, ასევე ბინის მესაკუთრის ინტერესები. მხოლოდ ამის შემდეგ იქნება საკასაციო სასამართლო უფლებამოსილი შეამოწმოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. დასახელებული ნორმის გათვალისწინებით, ვინაიდან საქმე სააპელაციო სასამართლოს უბრუნდება ხელახლა განსახილველად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სასამართლო ხარჯების განსაზღვრა სწორედ საბოლოო გადაწყვეტილების გამოტანის დროს უნდა იქნეს განხილული.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ივნისის განჩინება ლ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და საქმე ხელახლა განსახილველად დაბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.