№ას-1707-1691-2011 28 მაისი, 2012 წელი,
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატის
შემადგენლობა
ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ბმა „ამხანაგობა-...-ა“
მოწინააღმდეგე მხარე _ გ. მ-ე
გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 ოქტომბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და ამავე სასამართლოს 2011 წლის 10 ნოემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის დაბრუნება ხელახალი განხილვისათვის გადაწყვეტილების გამომტან სასამართლოში
დავის საგანი – საერთო საკუთრების ქონების სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ბმა „ამხანაგობა ...ა-მ“ სარჩელი აღძრა გ. მ-ის მიმართ და მოითხოვა საერთო საკუთრების ქონების სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა შემდეგი დასაბუთებით: ბინათმესაკუთრეთა „ამხანაგობა ...ა-ს“ ბათუმში, რ-ას ქ.№8-ში საკუთრებაში რეგისტრირებული აქვს 3779,2 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი და პირველ სართულზე 241,2 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი. მოპასუხეს წლების განმავლობაში უკანონოდ და უნებართვოდ დაკავებული აქვს მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული არასაცხოვრებელი ფართი და ამხანაგობა ამ ფართს ვერ იყენებს საჭიროებისამებრ. მიუხედავად ამხანაგობის წევრების მიერ არაერთი გაფრთხილებისა, მოპასუხე განაგრძობს ამ ფართით უკანონო ფლობასა და სარგებლობას.
მოპასუხემ წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნო იმ დასაბუთებით, რომ ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართები ამხანაგობის წევრების საერთო საკუთრებაშია. ამხანაგობის ცალკეული წევრები სხვადასხვა დროს დავობდნენ საკუთრების ხელშეშლის აღკვეთის მიზნით, თუმცა წარუმატებლად, რაზეც არსებობს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონი ამხანაგობის წევრს უფლებას აძლევს, ისარგებლოს საერთო საკუთრებით. ამხანაგობის წევრებს თვითნებურად, სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე დაკავებული აქვთ საცხოვრებელი ფართები. თუ ფართის თვითნებურად დაკავება დასაშვებია ამხანაგობის 25 წევრისათვის, ეს დასაშვებია მოპასუხისა და ამხანაგობის სხვა წევრებისათვისაც.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით ბინათმესაკუთრეთა ამახანაგობა „ამხანაგობა ...ა-ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.
ქუთაისის საააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 20 ოქტომბერს დაკმაყოფილებულ იქნა გ. მ-ის წარმომადგენელ ე. მ-ის შუამდგომლობა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის თაობაზე, რაზედაც საჩივარი შეიტანა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ამხანაგობა ...ა-მ“.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 10 ნოემბრის განჩინებით წარმოდგენილი საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე არ გამოცხადდა აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე, რომელიც სხდომის თაობაზე გაფრთხილებული იყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით. მისი გამოუცხადებლობის მიზეზები უცნობია. სხდომაზე გამოცხადებულმა აპელანტის წარმომადგენელმა იშუამდგომლა გამოუცხადებელი მხარის მიმართ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ. პალატამ მოისმინა გამოცხადებული მხარის ახსნა-განმარტება და დადასტურებულად ჩათვალა, რომ აპელანტი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრია, იგი სარგებლობს საერთო ქონებით და მფლობელობის შეწყვეტა მისთვის ამხანაგობას, წესდებით გათვალისწინებული წესით არ მოუთხოვია. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, ისარგებლოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით. ამრიგად, დადასტურებულად ითვლება, რომ აპელანტი სადავო ქონებას ფლობს ზემოხსენებული ნორმის, ანუ სამართლებრივად ნამდვილი უფლების საფუძველზე, ე.ი ის მართლზომიერი მფლობელია. სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია, მართლზომიერ მფლობელს მოეთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება. შესაბამისად, დადასტურებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოება იურიდიულად ამართლებს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლის 1-ი ნაწილით დადგენილ მოთხოვნებს.
სხდომაზე გამოცხადებაში საჩივრის ავტორს ხელი შეუშალა ავადმყოფობამ. დადგენილი არის, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 20 ოქტომბრის სხდომაზე საჩივრის ავტორი მოწვეული იყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით. სასამართლო სხდომაზე აპელანტი არ გამოცხადდა და სააპელაციო სასამართლომ გამოიტანა დაუსწრებელი გადაწყვეტილება. საჩივრის ავტორის მიერ წარმოდგენილი სამედიცინო ცნობის თანახმად, 2011 წლის 20 ოქტომბერს, 19 საათსა და 20 წუთზე, სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ცენტრმა მას ბინაზე აღმოუჩინა სამედიცინო დახმარება და დაუდგინა დიაგნოზი: არტერიული ჰიპერტენზია. პალატამ არ გაიზიარა საჩივრის ავტორის პოზიცია იმის თაობაზე, რომ სხდომაზე მისი გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო ავადმყოფობით. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე, 215-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, საჩივრის ავტორის მიერ წარმოდგენილ ცნობაში აღნიშნული დიაგნოზი არ მიუთითებს სასამართლო პროცესზე გამოცხადების შეუძლებლობაზე: პალატამ მიიჩნია, რომ საჩივრის ავტორს მაინც შეეძლო სხდომაზე გამოცხადება და საქმის განხილვაში მონაწილეობის მიღება. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ სააპელაციო სასამართლოს სხდომა დანიშნული იყო 2011 წლის 20 ოქტომბერს, 16 საათზე, საჩივრის ავტორის მიერ წარმოდგენილ ცნობაში კი მითითებულია, რომ მან სასწრაფო სამედიცინო დახმარება აღმოუჩინეს იმავე დღეს, 19 საათსა და 20 წთ-ზე, ე.ი სხდომის დასრულებიდან 3 საათის შემდეგ. ის, რომ საჩივრის ავტორს 19 საათზე განუვითარდა არტერიული ჰიპერტენზია, არ ამტკიცებს, რომ მას არ შეეძლო, მონაწილეობა მიეღო 3 საათით ადრე გამართულ სხდომაში.
ამასთან, პალატამ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 224-ე მუხლის თანახმად, დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმება დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ მხარის გამოუცხადებლობა გამოწვეული იყო საპატიო მიზეზით, რომლის შესახებაც მას შეეძლო თავის დროზე ეცნობებინა სასამართლოსათვის. საჩივრის, გამოუცხადებლობის მიზეზების თაობაზე, სასამართლოსათვის თავის დროზე არ უცნობებია. აქედან გამომდინარე, ცნობაში მითითებულ ავადმყოფობას მართლაც რომ შეეშალა ხელი საჩივრის ავტორისათვის, საჩივარი მაინც უსაფუძვლო იქნებოდა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საჩივრით გაასაჩივრა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ამხანაგობა ...ა-მ“ შემდეგი დასაბუთებით: სასამართლომ სამართლებრივი შეფასების გარეშე გაიზიარა აპელანტის აღნიშნული არგუმენტაცია და იგი არ დაუკავშირა მოქმედი კანონმდებლობისა და ამხანაგობის წესდების ნორმებს. სააპელაციო სასამართლომ დაუსწრებელ გადაწყვეტილებაში აღნიშნა, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, ისარგებლოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით. მოცემულ სადავო შემთხვევაში ამ კანონის ნორმის გამოყენება არის აბსოლუტურად უადგილო, არაკომპეტენტური და უსამართლო. ბუნებრივია, ამხანაგობის წევრები სარგებლობენ და მუდამ ისარგებლებენ ისეთი საერთო ქონებით როგორიც არის: სადარბაზო, სხვენი, ეზო, კომუნიკაციები და სხვა. ამ შემთხვევაში საკითხი ეხება ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სახლის 241 კვ.მ კომერციულ ფართს, რომელსაც დღემდე სარგებლობდა უკანონოდ, ყოველგვარი ნებართვის გარეშე ამხანაგობის წევრი გ.მ-ე და სარგებლობს დღესაც, მიუხედავად იმისა, რომ გარიცხულია ამხანაგობის წევრობიდან.
სასამართლომ უკანონოდ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილი დაუსწრებელ გადაწყვეტილებაში, რომელშიც აღნიშნა, რომ დაუშვებელია, მართლზომიერ მფლობელს მოეთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება. სასამართლომ აღნიშნული დასკვნა გამოიტანა გარემოებათა გულმოდგინე შემოწმების გარეშე და გ.მ-ე მართლზომიერ მფლობელად მიიჩნია. სასამართლო სხდომის დღეს დილიდან საჩივრის ავტორი თავს გრძნობდა შეუძლოდ, აწუხებდა წნევა, რის გამოც, გადაავიწყდა, ეცნობებინა სასამართლოსათვის გამოუცხადებლოლის მიზეზები. სასამართლომ ეს არ გაიზიარა, მიუხედავად იმისა, რომ წარდგენილი ჰქონდა ცნობა ჯანმრთელობის შესახებ. მიღებულ განჩინებაში აღნიშნულია: „ავადმყოფობას მართლაც რომ შეეშალა ხელი საჩივრის ავტორისათვის, საჩივარი მაინც უსაფუძვლო იქნებოდაო“, რაც უსაფუძვლოა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის კანონიერება დაასაბუთა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 387-ე მუხლის მეორე ნაწილზე მითითებით.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე და 393-ე მუხლები, ვინაიდან, სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა კანონი და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე მუხლის თანახმად, საქმის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილია პირველი ინსტანციის საქმეთა განხილვისათვის, ამ თავში მოცემული ცვლილებებითა და დამატებებით. აღნიშნული ნორმის შინაარსი სააპელაციო სასამართლოს შესაძლებლობას აძლევს, საქმის განხილვისას იხელმძღვანელოს პირველ ინსტანციაში საქმეთა განხილვის მომწესრიგებელი ნორმებით. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სამართალწარმოებაში დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის შესაძლებლობა 387-ე მუხლით წესრიგდება. ამავე მუხლის მესამე ნაწილით კი, ყველა სხვა შემთხვევაში გამოიყენება ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული ნორმები პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 230-ე მუხლის შესაბამისად, თუ სასამართლოს სხდომაზე არ გამოცხადდება მოპასუხე, რომელსაც გაეგზავნა შეტყობინება ამ კოდექსის 70–78-ე მუხლებით დადგენილი წესით და მოსარჩელე შუამდგომლობს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანაზე, მაშინ სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები დამტკიცებულად ითვლება. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ სარჩელში მითითებული გარემოებები იურიდიულად ამართლებს სასარჩელო მოთხოვნას, სარჩელი დაკმაყოფილდება. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლო უარს ეტყვის მოსარჩელეს მის დაკმაყოფილებაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმის ანალიზი ცხადყოფს, რომ მოპასუხის (მოწინააღმდეგე მხარის) გამოუცხადებლობის შემთხვევაში დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანა შესაძლებელია, თუ კუმულატიურად არსებობს რამდენიმე პირობა, ესენია: გამოუცხადებელი მხარე მოწვეული იყო საქმის განხილვაში და მას დროულად და კანონით დადგენილი წესით ეცნობა სასამართლო სხდომის დღისა და საქმის ფაქტობრივი გარემოებების შესახებ; ადგილი არა აქვს რაიმე დაუძლეველ ძალას ან სხვა ისეთ მოვლენას, რომელსაც შეეძლო ხელი შეეშალათ სასამართლოში მხარის დროულად გამოცხადებისათვის; არსებობს სარჩელის აღძვრის ყველა წინაპირობა და იგი მიღებულია სწორად; მოსარჩელის მიერ მითითებული ფაქტები იურიდიულად ამართლებენ მის მოთხოვნას.
განსახილველ შემთხვევაში, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით ბინათმესაკუთრეთა ამახანაგობა „ამხანაგობა ...ა-ს“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 20 ოქტომბერს დაკმაყოფილებულ იქნა გ.მ-ის წარმომადგენელ ე. მ-ის შუამდგომლობა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის თაობაზე, ვინაიდან, სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე არ გამოცხადდა აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე, რომელიც სხდომის თაობაზე გაფრთხილებული იყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილება თავისი შინაარსით საქმის განხილვაში ერთ-ერთი მხარის მონაწილეობის გარეშე მიღებული გადაწყვეტილებაა. დაუსწრებელი გადაწყვეტილების ინსტიტუტი მიზნად ისახავს სასამართლოს ეფექტურ საქმიანობას, სასამართლო დავების სწრაფად და გაჭიანურების გარეშე გადაწყვეტას, მხარეთა „იძულებას“, განახორციელონ საპროცესო კანონით მინიჭებული უფლებები _ საქმის განხილვაში მიიღონ აქტიური მონაწილეობა და ხელი შეუწყონ სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანაში. დაუსწრებელი გადაწყვეტილება თავისი იურიდიული ბუნებით წარმოადგენს სანქციას იმ მხარისათვის, რომელიც არ ცხადდება საქმის განხილვაზე (სსკ-ის 229-ე, 230-ე, 231-ე, 232-ე მუხლები) ანდა არ ახორციელებს თავის საპროცესო უფლებებს (სსკ-ის 2321 მუხლი), რითაც ქმნის ვარაუდს, რომ მას არა აქვს ინტერესი, შეეწინააღმდეგოს მის მიმართ აღძრულ სარჩელს (პრეზუმფცია). შესაბამისად, შეიძლება დავასკვნათ, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ერთგვარ სასჯელს წარმოადგენს უპასუხისმგებლო მხარისათვის. ამასთან, ასეთი გადაწყვეტილების გამოტანა დასაშვებია მხოლოდ კანონით იმპერატიულად განსაზღვრული გარემოებებისა და პირობების აშკარად, ეჭვის გარეშე არსებობისას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, დაირღვევა პირის ეროვნული და საერთაშორისო კანონმდებლობით გარანტირებული საქმის სამართლიანი განხილვის უფლება.
კონკრეტულ შემთხვევაში, კასატორი მიიჩნევს, რომ სასარჩელო მოთხოვნა არ იყო იურიდიულად დასაბუთებული და დაუსწრებელი გადაწყვეტილება სასამართლოს არ უნდა მიეღო. საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის ზემოაღნიშნულ მოსაზრებას და მიუთითებს შემდეგს: თუ გამოცხადდა მოსარჩელე, მაგრამ არ გამოცხადდა მოპასუხე (მოწინააღმდეგე მხარე), სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, ითვლება დამტკიცებულად, მაგრამ მოსარჩელის სასარგებლოდ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანისთვის აუცილებელია ამ ფაქტის იურიდიული შეფასება. თუ ასეთი შეფასების შედეგად აღმოჩნდება, რომ ეს ფაქტები ამართლებენ მოთხოვნას, იურიდიულად ასაბუთებენ მას, სასამართლო გამოიტანს დაუსწრებელ გადაწყვეტილებას, მოსარჩელის სასარგებლოდ. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლო გამოტანს გადაწყვეტილებას, რომლითაც უარს ეტყვის სხდომაზე გამოცხადებულ მოსარჩელეს, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.
განსახილველ შემთხვევაში, დავის საგანია საერთო საკუთრების ქონების სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა. ბმა „ამხანაგობა ...ა-ს“ მოთხოვნას წარმოადგენდა გ. მ-ისათვის ბინათმესაკუთრეთა „ამხანაგობა ...ა-ს“ წევრებისათვის ამავე ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებული ბათუმში, რ-ას ქ.8-ში მდებარე 241,27 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართით სარგებლობაში ხელშეშლის აკრძალვა. აღნიშნული მოთხოვნა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა, რაც გაასაჩივრა გ.მ-ემ. პალატამ სააპელაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა იურიდიულად დასაბუთებულად მიიჩნია „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტისა და სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად.
„ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია, ისარგებლოს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებით. აღნიშნული მუხლის ანალიზი ცხადყოფს, რომ სადავო ქონებით სარგებლობის უფლება აქვს ამხანაგობის ნებისმიერ წევრს, ამასთან, კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, სარგებლობა არ უნდა ემსახურებოდეს კერძო ინტერესს. შესაბამისად, გ.მ-ეს არა აქვს უფლება, აღნიშნული ქონებით ისარგებლოს, მხოლოდ საკუთარი ინტერესებიდან გამომდინარე და ხელი შეუშალოს დანარჩენ მესაკუთრეებს სადავო ფართით სარგებლობაში.
საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო პალატის დასკვნას სამოქალაქო კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილთან დაკავშირებით, რომლითაც სააპელაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა იურიდიულად დასაბუთებულად მიიჩნია.
აღნიშნული ნორმით, დაუშვებელია მართლზომიერ მფლობელს მოეთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება. მართლზომიერი მფლობელობის განმავლობაში მის კუთვნილებად ითვლება ნივთისა და უფლების ნაყოფი. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ნივთზე ფაქტობრივი ბატონობა, უპირველეს ყოვლისა, ნიშნავს ნივთზე იურიდიული ბატონობას. დაუშვებელია, მხოლოდ მართლზომიერ მფლობელს მოეთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება. მფლობელობა არამართლზომიერია (არაკანონიერი) იმ შემთხვევაში, როდესაც მფლობელს არ გააჩნია და, ამდენად, არ შეუძლია წარმოადგინოს სამართლებრივი საფუძველი მის მიერ ამ ნივთის ფლობის უფლების დასადასტურებლად.
აღსანიშნავია, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ.მ-ე წლების განმავლობაში დამოუკიდებლად ფლობს და სარგებლობს ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებული სადავო ქონებით. ამხანაგობის სხვა წევრებს არ ეძლევათ შესაძლებლობა, ისარგებლონ სადავო საერთო საკუთრების ფართით, რისი უფლებაც მათ გააჩნიათ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით. გ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი აღნიშნულის საწინააღმდეგო რაიმე იურიდიულ დასაბუთებას არ მოიცავს.
გ.მ-ე სააპელაციო საჩივრით ითხოვს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებას და მოსარჩელეებისათვის (თანამესაკუთრეებისათვის) საერთო საკუთრების ქონებით სარგებლობის მოთხოვნაზე უარის თქმას. საკუთრების უფლების შეზღუდვა დასაშვებია, მხოლოდ კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევაში. გ.მ-ე სრულუფლებიან მესაკუთრეს წარმოადგენს, მაგრამ ამავდროულად მისი საკუთრების უფლება თანამესაკუთრეთა უფლებებით არის შეზღუდული. სამოქალაქო კოდექსის 955-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თითოეულ მოწილეს უფლება აქვს ისარგებლოს საზიარო საგნით ისე, რომ ზიანი არ მიადგეს დანარჩენ მოწილეთა სარგებლობას, ხოლო ამავე კანონის 957-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, ცალკეული მოწილის თანხმობის გარეშე არ შეიძლება სარგებლობის წილზე მისი უფლების შემცირება. აღნიშნული ნორმები იმპერატიულად ერთმნიშნელოვნად ადგენს საზიარო ნივთით თანამესაკუთრეთა თანაბარი უფლებებით სარგებლობას, თუკი მხარეთა შორის სხვაგვარი შეთანხმება არ არსებობს. მესაკუთრის მიერ საკუთრებაში არსებული ნივთით სარგებლობის შეზღუდვას სათანადო დასაბუთების გარეშე კანონი არ იცნობს. კონკრეტულ შემთხვევაში, არ არსებობს ის ობიექტური ფაქტორი, რომელიც მისცემდა უფლებას მოპასუხეს, ესარგებლა ამხანაგობის საერთო საკუთრებაში არსებული ქონებით, არა როგორც თანამესაკუთრეს, არამედ ინდივიდუალურად, მხოლოდ მისი ინტერესების ფარგლებში.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 230-ე მუხლის მეორე ნაწილის მოთხოვნის „იურიდიულად გამართლებაში“ სწორედ მხარის მიერ მოთხოვნილი უფლების კანონთან შესაბამისობაში ყოფნას გულისხმობს, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, არ დგინდება. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ბმა „ამხანაგობა ...ა-ს“ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 20 ოქტომბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და 2011 წლის 10 ნოემბრის განჩინება, რომლითაც ძალაში დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის „ამხანაგობა ... ა-ს“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.
გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 ოქტომბრის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და 2011 წლის 10 ნოემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
