№ას-367-348-2012 21 მაისი, 2012 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ გ. შ-ა

მოწინააღმდეგე მხარე _ ბ. ტ-ი, თ. კ-ა, ნ. კ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. შ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბ. ტ-ის, თ. კ-ასა და ნ. კ-ის მიმართ და მოითხოვა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთა შემდეგი დასაბუთებით: 2001 წლის 10 ოქტომბერს მოსარჩელემ დ. ხ-ასთან გააფორმა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც მისგან შეიძინა ჩ-ის ქ. №44-ში მდებარე 15 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი. აღნიშნული ფართი 1986 წლიდან ითვლებოდა საცხოვრებლად უვარგისად, მაგრამ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 2001 წლის 28 სექტემბრის გადაწყვეტილებით აღდგენილ იქნა საცხოვრებელ ფართში. გ.შ-ამ 2007 წლის 4 ივნისს ბინა გაიფორმა თავის სახელზე, მაგრამ, ამჟამად, მასში ნ. კ-ის დახმარებით უკანონოდ არიან შეჭრილები ბ. ტ-ი და თ. კ-ა, რაც დაბრკოლებას უქმნის მას, ისარგებლოს თავისი საკუთრებით.

მოპასუხეებმა წარმოდგენილი შესაგებლით სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ ბ. ტ-ი და თ. კ-ა დროებით არიან იმ ბინაში, საცხოვრებელი სახლი ეკუთვნის მ. კ-ს, ნ. კ-ი არის მ.ის დედა და შვილის ნებართვით სახლში, ვისაც უნდა, იმას შეუშვებს. მოსარჩელემ ბინა იყიდა დ. ხ-ასაგან, მ. კ-მა კი - ლუდმილა პრაღასგან, რომელმაც 1995 წლის 27 ოქტომბერს მიჰყიდა და მათ შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 22 ივლისის გადაწყვეტილებით გ. შ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 24 იანვრის განჩინებით გ.შ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: თბილისში, ჩ-ის ქუჩა N44-ში მდებარე სახლიდან გ. შ-ას საკუთრებას წარმოადგენს საცხოვრებელი ფართის 15/181 ნაწილი და 16 კვ.მ დამხმარე ფართი საერთო სარგებლობის დერეფანთან ერთად, რომელსაც ამჟამად თავად ფლობს. ზემოაღნიშნული ფართი გ. შ-ას გადაეცა 2001 წლის 10 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით დ. ხ-ასაგან. ხელშეკრულების მიხედვით, ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა თბილისში, ჩ-ის ქუჩა N44-ში მდებარე საცხოვრებელი ფართიდან, წილობრივი მონაცემებით, 33/181 - დან 15/181 ნაწილი და 28 კვ.მ დამხმარე ფართიდან - 16 კვ.მ ფართი, ასევე საერთო სარგებლობის დერეფანი. თბილისის მერიის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის მიერ 2004 წლის 15 ოქტომბერს მომზადებული საინვენტარიზაციო გეგმის შესაბამისად, გ. შ-ას სახელზე ირიცხებოდა 13,50 კვ.მ ფართის ერთი საცხოვრებელი ოთახი წილობრივი მონაცემებით 15/181 და 16 კვ.მ დამხმარე ფართი. გ. შ-ას კუთვნილი ოთახები საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით მე-2 სართულზე არსებული ლიტ „ა“ ნაგებობის N15¹ და N17 ოთახებია. ტექნიკური აღრიცხვის არქივის მიერ გაცემული გეგმის მიხედვით, N16 ოთახი, რომელიც ესაზღვრება გ. შ-ას კუთვნილ N17 ოთახსა და საერთო სარგებლობის დერეფანს, არ ექცევა გ. შ-ას კუთვნილი ფართის შემადგენლობაში, რაც აშკარაა გ. შ-ას კუთვნილი ფართის ამსახველი საინვენტარიზაციო გეგმისა და არქივში დაცული ნაგებობის საერთო გეგმის შედარებით. გ. შ-ას საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში 2001 წლის 10 ოქტომბრის ხელშეკრულების საფუძველზე 2007 წლის 1 ივნისს აღირიცხა ჩ-ის ქუჩა N44-ში მდებარე ფართზე შემდეგი მონაცემებით: საცხოვრებელი ფართი - 15/181 ნაწილი, 16 კვ.მ დამხმარე ფართი და საერთო სარგებლობის დერეფანი.

პალატამ მიიჩნია, რომ დასახელებული მტკიცებულებებითა და მათი შეფასებით დგინდება გ. შ-ას საკუთრების უფლების ობიექტის მოცულობა და საზღვრები. ფართობებთან მიმართებით საჯარო რეესტრის მონაცემებსა და საინვენტარიზაციო გეგმის მონაცემებს შორის არსებული მცირედი ცდომილება არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს არსებითად უფლების დადგენის მიზნებისათვის. პალატამ არ გაიზიარა გ. შ-ას მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ არქივში დაცული ნაგებობის საერთო საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით N16 ოთახზე მისი საკუთრების უფლება დასტურდება თბილისის რაიონის გამგებლის წერილით. საქმეში არსებული 2010 წლის 12 ოქტომბრის გამგებელ დ. ა-ის მიმართვის შესაბამისად დადასტურებულია, რომ დ. ხ-ას საკუთრებაში არსებულ 15 კვ.მ ფართზე აღდგენილ იქნა საცხოვრებლის სტატუსი და აღნიშნული ფართი, განმცხადებლის მიერ მიწოდებული დოკუმენტაციის მიხედვით, შეესაბამება საინვენტარიზაციო გეგმაზე მითითებულ N16 ოთახს, თუმცა, დასახელებული წერილით არ დასტურდება 15 კვ.მ ოთახის გ. შ-ასადმი კუთვნილება და არც 15 კვ.მ ფართისა და მე-16 ოთახის იდენტურობა. პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საჯარო რეესტრის 2009 წელს 27 მარტის გადაწყვეტილებით, გ. შ-ას თბილისში, ჩ-ის ქუჩა N44-ში მდებარე 15 კვ.მ ფართზე საკუთრების რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა, ვინაიდან არ დასტურდებოდა მითითებულ ფართზე გ. შ-ას საკუთრების უფლება. გადაწყვეტილების მიხედვით, თბილისში, ჩ-ის ქუჩა N44-ში მდებარე ოროთახიანი ბინა 33 კვ.მ ფართით, 15 კვ.მ საცხოვრებლად უვარგის ფართსა და 28 კვ.მ დამხმარე ფართთან ერთად პრივატიზაციის ხელშეკრულებით 1992 წლის 10 ნოემბერს უსასყიდლოდ გადაეცა დ. ხ-ას, რომელმაც 2001 წელს გ. შ-ას საცხოვრებელი ფართიდან წილობრივი მონაცემებით 33/181-დან მიჰყიდა მხოლოდ 15/181 ნაწილი და დამხმარე ფართიდან 16 კვ.მ ფართი, ბინის დარჩენილ ნაწილზე კი შენარჩუნდა დ. ხ-ას საკუთრება. საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილების უსწორობის დამადასტურებელი მტკიცებულება გ. შ-ას არ წარუდგენია. საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილებაში ასახული ინფორმაციის მიხედვით, დ. ხ-ას კუთვნილი 33/181 წილი მოიცავდა ორ საცხოვრებელ ოთახს, საიდანაც გ. შ-ას გადაეცა ერთი ოთხი 15/181 წილობრივი მონაცემებით. მართალია, დ. ხ-ას კუთვნილ 15 კვ.მ ფართზე საცხოვრებლის სტატუსი აღდგენილ იქნა 2001 წლის 28 სექტემბრის დადგენილებით, თუმცა არ დასტურდება, რომ გ. შ-ას სწორედ ეს ოთახი გადაეცა 2001 წლის 11 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით. პირიქით, ხელშეკრულებით გ. შ-ას საცხოვრებელი ოთახი გადაეცა 33/181 წილობრივი მონაცემების ორი ოთახიდან, რომელთა შემადგენლობაში არ შედიოდა მანამდე არასაცხოვრებლის სტატუსით არსებული 15 კვ.მ ფართი. საპირისპიროზე გ. შ-ას მტკიცება ეწინააღმდეგება ფაქტობრივ მდგომარეობას, რომლის მიხედვით, გ. შ-ას მფლობელობაში არსებული ოთახები მის საკუთრებად არის დაფიქსირებული საინვენტარიზაციო გეგმაზე და აღნიშნული არც გ. შ-ას გაუხდია სადავოდ. ის გარემოება, რომ საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლად არსებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში დაფიქსირებულ იდეალურ წილსა და რეალურ წილს შორის არსებობს მცირედი ცდომილება, არ შეიძლება, მიჩნეულ იქნეს დამატებით 15 კვ.მ პრეტენზიის წარდგენის საფუძვლად. ამდენად, საქმეში არსებული მასალების მიხედვით არ დასტურდება სადავო 15 კვ.მ ფართზე (თბილისში, ჩ-ის ქუჩა N44-ში არსებული ნაგებობის საინვენტარიზაციო გეგმის მიხედვით N16 ოთახი) გ. შ-ას საკუთრების უფლების არსებობა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი განსაზღვრავს იმ მტკიცებულებათა ნუსხას, რომლებიც მხარეებს შეუძლიათ, თავიანთი მოთხოვნების დასადასტურებლად გამოიყენონ. ჩამოთვლილ მტკიცებულებათაგან არც ერთს არ აქვს უპირატესი იურიდიული მნიშვნელობა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ სრულ და ობიექტურ განხილვას, შედეგად, სასამართლოს გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ, თანახმად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლისა. მოცემულ შემთხვევაში, იმის გათვალისწინებით, რომ გ. შ-ას მოთხოვნა მოპასუხეთა მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვის თაობაზე ეფუძნება ამ ქონებაზე გ. შ-ას უფლების არსებობის ფაქტს, ასეთი ფაქტის მტკიცება სწორედ გ. შ-ას მიერ უნდა ყოფილიყო გახორციელებული. როგორც აღინიშნა, შესაბამისი გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები გ. შ-ას სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია. გ. შ-ას სააპელაციო საჩივარი ეფუძნება რაიონის გამგებლის - დ. ა-ის წერილს. პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული მტკიცებულება არ წარმოადგენს ვარგის მტკიცებულებას საკუთრების უფლების დადგენის მიზნებისათვის, ვინაიდან გარემოება, რომელიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს ერთი სახის მტკიცებულებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებით. უფრო მეტიც, აღნიშნული მტკიცებულება სასამართლოს კიდეც რომ გაეზიარებინა, მაინც ვერ დაადგენდა გ. შ-ას საკუთრების უფლებას 16 ოთახზე, ვინაიდან ამგვარ ინფორმაციას დ.ა-ის წერილი არ შეიცავს.

თბილისში, ჩ-ის ქუჩა N44-ში მდებარე 13 კვ.მ ფართის მესაკუთრეა მ. კ-ი. აღნიშნული ფართის პრივატიზაცია განხორციელდა ლუდმილა პრაღას სახელზე 1995 წლის 19 ოქტომბრის ხელშეკრულებით, რომელმაც 1995 წლის 27 ოქტომბრის ხელშეკრულებით იგი მ. კ-ის სახელზე გაასხვისა. 2010 წლის 1 ივნისს საჯარო რეესტრში მ. კ-ის საკუთრებად აღირიცხა. მ. კ-ი არის ნ. კ-ის შვილი, რომლის ნებართვით მის კუთვნილ ფართს ფლობენ სხვადასხვა პირები.

სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლების შესაბამისად, ვინდიკაციური სარჩელის საფუძვლიანობა მოწმდება იმ გარემოებათა შეფასებით, არსებობს თუ არა მოსარჩელის საკუთრების უფლება ნივთზე და იმყოფება თუ არა ეს ნივთი სხვა პირთა არამართლზომიერ მფლობელობაში, ანუ ხორციელდება თუ არა მფლობელობა საამისო უფლების მქონე პირის გარეშე. მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილ იქნა, რომ გ. შ-ას არ გააჩნია რაიმე სახის უფლება მოპასუხეთა მფლობელობაში არსებულ ფართზე, ამიტომ მის სარჩელს, უსაფუძვლობის გამო, მართლზომიერად ეთქვა უარი დაკმაყოფილებაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 იანვრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა გ.შ-ამ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება შემდეგი დასაბუთებით: გ. შ-ამ იყიდა 15 კვ.მ ფართი დ. ხ-ასაგან. ნასყიდობა გაფორმდა სანოტარო წესით სწორედ აღნიშნულ ფართზე, რაც დასტურდება ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან, რის თანახმადაც, გ.შ-ა გახდა ამ ფართის მართლზომიერი მფლობელი. ამჟამად, იგი ვერ სარგებლობს თავისი ფართით, რადგანაც ეს ოთახი უკანონოთ აქვთ დაკავებული მოპასუხეებს. სასამართლოში წარდგენილ იქნა ყველა მტკიცებულებები, ნასყიდობის ხელშეკრულება, გამგეობიდან გადმოცემული ნახაზები რამდენ კვადრატულ მეტრს ფლობდა დ. ხ-ა და სად არის მითითებული აღნიშნული ფართის ადგილმდებარეობა, წარმოდგენილია იდენტიფიცირების ნახაზი აღნიშნული ფართის მდებარეობის შესახებ, ხოლო მოპასუხე ნ.კ-მა ვერ წარმოადგინა ნახაზები, თუ რამდენ კვადრატულ მეტრს ფლობდა იგი. გაურკვეველია საცხოვრებელი ფართის განაშენიანების მოცულობა, მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებაში სულ სხვა მონაცემებია მითითებული – 13/357 მაშინ, როდესაც გ. შ-ას ხელშეკრულებაში აღნიშნულია 15/181.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. შ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთა. კასატორი სადავოდ მიიჩნევს, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლების გამოყენების კანონიერებას. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

გ. შ-ას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.