№ას-405-384-2012 8 მაისი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – თ. მ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ინდივიდუალური ბინათმშენებლობლობის ამხანაგობა „ს-ის 4/6“ (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება ნივთის აუქციონზე რეალიზაციის გზით

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს-ის 4/6-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში თ. ს-ის მიმართ საერთო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლების ნივთის აუქციონზე რეალიზაციის გზით გაუქმების, აუქციონში მონაწილე პირთა შეზღუდვისა და ნივთის მხოლოდ მესაკუთრეებს შორის გაყიდვის მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:

ამხანაგობას მოპასუხესთან თანასაკუთრებაში გააჩნია ქ.თბილისში, ს-ის ქ№4-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი, რომლის ერთ ნაწილზე წარმოებს მშენებლობა. მშენებლობა დასრულების პირასაა, მშენებლობის დროს დაშვებულ იქნა მთელი რიგი შეცდომები, რომლის მოგვარების მიზნით შეიქმნა ამხანაგობა და მიმდინარეობს მუშაობა კორპუსის მშენებლობის დასრულების მიზნით. მოპასუხე ხელს უშლის ამხანაგობას საერთო მიზნების მიღწევაში. ამხანაგობამ გადაწყვეტა თანასაკუთრებიდან მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილის გამიჯვნა, სადაც მშენებლობა მიმდინარეობს, თუმცა თბილისის საქალაქო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია საერთო საკუთრების გამიჯვნის შეუძლებლობა. აღნიშნულის გათვალისწინებით, მოსარჩელემ მოითხოვა ნივთის აუქციონზე რეალიზაციის გზით თანასაკუთრების გამიჯვნა და აუქციონის მხოლოდ თანამესაკუთრეებს შორის ჩატარება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:

არასწორია მოსარჩელის მითითება, რომ საზიარო უფლების გაუქმება შეუძლებელია, რაც იწვევს აუქციონის ჩატარების აუცილობლობას, ასევე უსაფუძვლოა მოთხოვნა აუქციონის ამხანაგობასა და თ. მ-ეს შორის ჩატარების თაობაზე. მიწის გამიჯვნა შესაძლებელია მხოლოდ საჯარო რეესტრში ორივე მესაკუთრის მიერ თანხმობის გაცხადებისა და დადგენილი მოსაკრებლის გადახდის გზით, ამასთან, მხარეებს არ დაუდასტურებიათ ზოგადად საზიარო უფლების გაუქმების შეუძლებლობა, არამედ, მიუთითეს გაუქმების იმ პირობებით შეუძლებლობაზე, რასაც მოსარჩელე მოითხოვდა, აუქციონის შეზღუდულ პირთა წრეში ჩატარების მოთხოვნა კი ემსახურება მძიმე მატერიალურ მდგომარეობაში მყოფი მოპასუხისაგან ქონების დაბალ ფასად შეძენას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, საჯარო აუქციონზე რეალიზაციის გზით გაუქმდა საზიარო უფლება ამხანაგობა „ს-ის 4/6-სა“ და თ. მ-ის საკუთრებაში არსებულ, ქ.თბილისში, ს-ის ქ№6-ში მდებარე 140 კვ.მ (საკადასტრო კოდი ...) უძრავ ქონებაზე, უძრავი ქიონების გაყიდვის შედეგად ამონაგები თანხა განაწილდა მხარეთა შორის თანაბარწილად, ამავე გადაწყვეტილებით დადგინდა თითოეული მხარის უფლება, ნივთის გაყიდვის შეუძლებლობის შემთხვევაში გამეორებითი აუქციონის ჩატარების მოთხოვნის თაობაზე, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ამავე გადაწყვეტილებით მხარეთა შორის განაწილდა სასამართლო ხარჯები.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. მ-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის განჩინებით თ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოება, რომ ამხანაგობისა და მოპასუხე თ. მ-ის თანასაკუთრებაშია ქ.თბილისში, ს-ის №6-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი. აღნიშნული მიწის ნაკვეთის ნახევარი ეკუთვნის მოსარჩელეს, მეორე ნახევარი - მოპასუხეს. საქმეში წარმოდგენილი თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებით, რომელიც გამოტანილია იმავე მხარეებს შორის, მოსარჩელე ინდივიდუალურ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს-ის 4/6-ს“ უარი ეთქვა საერთო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის გამიჯვნისა და ფაქტობრივად დაკავებული ფართის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გამოყოფის თაობაზე. სადავო მიწის ნაკვეთზე აღმართულია მშენებარე შენობა-ნაგებობა. სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებით დადგენილად მიიჩნია რა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში საერთო საკუთრების საგნის ნატურით გაყოფა შეუძლებელია, მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლზე და ჩათვალა, რომ საზიარო უფლების გაუქმება ნატურით გაყოფის გზით არ განხორციელდა, ხოლო საქმის მასალებში არ მოიპოვებოდა მტკიცებულება, რომ თუნდაც სხვაგვარი კონფიგურაციით დასაშვები იყო ნივთის ნატურით გაყოფა. სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო სამართლის შეჯიბრებითობისა და დისპოზიციურობის პირობებიდან გამომდინარე, მიიჩნია, რომ, თუ მოპასუხე წარმოადგენდა ნატურით გაყოფის შესაძლებლობის დამამტკიცებელ მტკიცებულებებს, იგი გამორიცხავდა საზიარო საგნის გაყიდვით საზიარო საკუთრების გაუქმებას, ამასთან, ვინაიდან მოპასუხეს არ წარუდგენია მტკიცებულება საზიარო საგნის ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, რაც შესაძლებელს გახდიდა საზიარო უფლების გაუქმებას ნატურით გაყოფის გზით, არსებობდა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი. პალატამ ასევე გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთება და არ დაეთანხმა სააპელაციო საჩივარში მითითებულ გარემოებას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ იმსჯელა, თუ რამდენად შეუძლებელი იყო ქონების ნატურით გამოყოფა, რადგანაც საქმის მასალებით დადგენილია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 4 აპრილის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ინდივიდუალურ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა „ს-ის 4/6-ს“ უარი ეთქვა საერთო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის გამიჯვნისა და ფაქტობრივად დაკავებული ფართის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გამოყოფის თაობაზე. პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლით და ჩათვალა, რომ ზემოაღნიშნულ სამოქალაქო საქმეზე დადგენილ ფაქტს, რომ შეუძლებელია საზიარო საგნის ნატურით გაყოფა, პრეიუდიციული მნიშვნელობა აქვს განსახილველი საქმის მიმართ. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლისა და 103-ე მუხლის პირველი წინადადების თანახმად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო გარემოების დასადასტურებლად, მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა მოპასუხეს, რომელიც ვალდებული იყო, ემტკიცებინა სადავო ქონების ნატურით გაყოფის შესაძლებელობა, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, ვერ იქნა დადასტურებული. მოპასუხეს არ უცდია მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოებების გაქარწყლება შესაბამისი მტკიცებულებებით, თუნდაც ექსპერტიზის დასკვნაზე მითითებით. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 964-ე მუხლით და ჩათვალა, რომ საზიარო საგნის ნატურით გაყოფის შეუძლებლობის გამო, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია უძრავი ნივთის რეალიზაციისა და ამონაგები თანხების მოწილეებზე გადანაწილების შესაძლებლობა და ამ გზით საზიარო უფლების გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლების არსებობა დადგენილად.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. მ-ემ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა რა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერება, მას გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება არ დაუსაბუთებია, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტი, ამასთან, სააპელაციო პალატამ, მსგავსად ქვემდგომი სასამართლოსი, არასწორად ჩათვალა დადგენილად საზიარო საგნის ნატურით გაყოფის შესაძლებლობა და არა ნატურით გაყოფის გამორიცხულობა, აღნიშნულით სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 964-ე მუხლი, სადაც საუბარი ნატურით გაყოფის გამორიცხულობაზეა, ამდენად, არსებობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული განჩინების გაუქმების წინაპირობები. ზემოაღნიშნულ დარღვევას ადასტურებს სააპელაციო პალატის მიერ ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე საქალაქო სასამართლოს მოსაზრების გაზიარება, რომ საზიარო საგნის ნატურით გაყოფის შეუძლებლობის გამო, სარჩელი საფუძვლიანია. სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის დარღვევით, არასწორად გაანაწილა მტკიცების ტვირთი მხარეთა შორის, რადგანაც მოსარჩელე თავადვე იყო ვალდებული, სასამართლოსათვის წარედგინა მტკიცებულება, რომელიც გამორიცხავდა და არა შეუძლებელს ხდიდა საზიარო საგნის ნატურით გაყოფას. გასაჩივრებული განჩინებით პალატა დასაბუთების გარეშე დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილ მის საწინააღმდეგო დასკვნას, რომლის თანახმადაც მშენებარე, არარეგისტრირებული ნაგებობა წარმოადგენდა ნივთის ნატურით გაყოფის ხელისშემშლელ ფაქტორს, ხოლო, მეორე მხრივ, იგივე ნაგებობა სამოქალაქო ბრუნვის ობიექტადაა მიჩნეული, რომელიც გამორიცხავს აუქციონის მხოლოდ მხარეთა შორის ჩატარების შესაძლებლობას. ზემოაღნიშნულით დასტურდება, რომ სასამართლოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად არ შეუფასებია, რაც სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმების შესაძლებლობას გამორიცხავს და განჩინების გაუქმების საფუძველია. კასატორი არ დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებას იმ ნაწილშიც, რომლის თანახმადაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 4 აპრილის გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოებები მოცემული დავის მიმართ პრეიუდიციულად იქნა მიჩნეული, რადგანაც ამ გადაწყვეტილებაში საუბარია ნივთის ნატურით გაყოფის შეუძლებლობაზე და ამ ფაქტის გაზიარება გამორიცხავს სამოქალაქო კოდექსის 964-ე მუხლის გამოყენების შესაძლებლობას, ამასთანავე დაუსაბუთებლად მიიჩნია სასამართლოს მსჯელობა, რომლის თანახმადაც არარეგისტრირებული ნაგებობის სამოქალაქო ბრუნვის ობიექტად მიუჩნევლობის გამო, მისი ნატურით გაყოფა შეუძლებელია. თ. მ-ემ საკასაციო საჩივარს დამატებით დაურთო მტკიცებულებები და განმარტა, რომ მისთვის ცნობილი გახდა მთაწმინდის რაიონის სასამართლოს 1995 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილების არსებობის თაობაზე, რომლითაც მხარეთა იდეალური წილებიდან განსაზღვრულია რეალური წილები. ვინაიდან გადაწყვეტილების თაობაზე მხარისათვის ცნობილი არ ყოფილა, ის აპირებს ამ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით შესაბამისი სასამართლოსათვის მიმართვას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 2 აპრილის განჩინებით თ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა თ. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ თ. მ-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 30 მარტის №5008093 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი.

რაც შეეხება თ. მ-ის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართულ მტკიცებულებებსა და შუამდგომლობას მათი მიღება-გაზიარების თაობაზე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ისინი უნდა დაუბრუნდეს კასატორს, რადგანაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თ.მ-ეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

თ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ თ. მ-ეს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01.) სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2012 წლის 30 მარტის №5008093 სალაროს შემოსავლის ორდერით გადახდილი 300 ლარის 70% – 210 ლარი. კასატორს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 6 ფურცლად (ტ.მე-2, ს.ფ.60-65) საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.