№ას-435-413-2012 24 მაისი , 2012 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ლ. შ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე – ხ. ბ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 იანვრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ხ. ბ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ლ. შ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა ქ. თბილისში, ბ-ს ქ.№20ა-ში მდებარე მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული 12/39 ნაწილის მოპასუხის ლ. შ-ის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მის მიერ დაკავებული ფართი არ მდებარეობდა ბ-ს ქ. №20ა-ში, იგი ფლობდა ბ-ს ქ. №20ბ-ში მდებარე თავის საკუთრებაშივე არსებულ ფართს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილებით ხ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ქ. თბილისში, ბ-ს ქ. №20ა-ს ლიტ “ბ”-ში მდებარე ხ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული 12/39 წილი (12 კვ.მ, სანკვანძი და დერეფანი) გამოთხოვილ იქნა ლ. შ-ის უკანონო მფლობელობიდან და თავისუფალ მდგომარეობაში გადაეცა ხ. ბ-ს.
საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. შ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 იანვრის განჩინებით ლ. შ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ბ-ს ქ. №20ა-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ლიტ „ბ“-ს 12/39 წილი საკუთრების უფლებით აღირცხულია ხ. ბ-ის სახელზე (ტ.I, ს.ფ.19).
მოსარჩელეს აღძრული აქვს ვინდიკაციური სარჩელი საკუთრებაში არსებული ფართის მოპასუხისაგან გამოთხოვის თაობაზე, შესაბამისად, სარჩელის საფუძვლიანობის შესამოწმებლად უნდა დადგინდეს: მოპასუხე ფლობს თუ არა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ფართს და აქვს თუ არა მისი ფლობის უფლება.
მოპასუხე, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში, ისე სააპელაციო საჩივარში უთითებს, რომ ფლობს თავის საკუთრებაში აღრიცხულ ფართს (ტ.I, ს.ფ.221; 59).
2008 წლის 06 ნოემბრის №... ამონაწერით საჯარო რესტრიდან, ქალაქ თბილისში, ქუჩა ბ-, №20ბ-ში მდებარე 17.28 კვ.მ.-ი ფართის სარდაფი, საკუთრების უფლებით აღრიცხული იყო ლ. შ-ეზე (ტ.I, ს.ფ.66). 2008 წლის 31 ოქტომბრის №882008304152 ამონაწრით საჯარო რესტრიდან, ქ.თბილისში, ქუჩა ბ-ს ქ. №20ბ-ში მდებარე 32.65 კვ.მ.-ი ფართის სარდაფი, საკუთრების უფლებით აღრიცხული იყო ლ. შ-ეზე (ტ.I, ს.ფ.65). 2008 წლის 06 ნოემბრის №... ამონაწრით საჯარო რეესტრიდან, ქალაქ თბილისში, ბ-ს ქ. №20ბ-ში მდებარე 5.52 კვ.მ.-ი ფართის სარდაფი, საკუთრების უფლებით აღრიცხული იყო ლ. შ-ეზე (ტ.I, ს.ფ.67). ზემოაღნიშნული ამონაწერებით დადგინდა, რომ მარეგისტრირებელ ორგანოში ლ. შ-ის სადავო უფლების რეგისტრაციისას უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტებს წარმოადგენდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “ძ. ს-ი”-ს 2008 წლიას 8 ოქტომბრის კრების ოქმი, 2008 წლის 31 ოქტომბრის №7 კრების ოქმი და 2008 წლის 31 ოქტომბრის №8 კრების ოქმი (ტ.I, ს.ფ.65-67).
2010 წლის 04 ოქტომბრის ჩუქების ხელშეკრულებით, ლ. შ-ემ, 1999 წლის 06 იანვარს დაბადებულ გ. ხ-ს აჩუქა უძრავი ქონება, კერძოდ, 32.65 კვ.მ, 17.28 კვ.მ, და 5.52 კვ.მ სარდაფები, მდებარე ქ. თბილისი, ბ-ს ქ. №20ბ-ში. მითითებული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის საფუძველზე, აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე, მარეგისტრირებულ ორგანოში, 2010 წლის 08 ოქტომბერს დარეგისტრირდა გ. ხ-ის საკუთრების უფლება (ტ.II, ს.ფ. 85, 56).
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ წინამდებარე საქმეზე სადავო გარემოების დადგენის მიზნით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 02.10.2009წ. განჩინებით დაინიშნა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა (ტ.I, ს.ფ. 117,118). ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 08.12.2009წ. დასკვნის თანახმად, ქ. თბილისში, ბ-ს ქუჩა №20ა-ში ლიტ. „ბ“–ში ხ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულმა ფართმა შეადგინა 12 კვ.მ დერეფნისა და სანკვანძის ფართის ჩაუთვლელად. მისი წილის განსაზღვრა ლ. შ-ის საკუთრებაში აღიცხული სარდაფის ფართების მიმართ შეუძლებელია, რამდენადაც ეს უკანასკნელი ადგილზე ვერ იქნა მოძიებული. დასკვნაში ასევე აღნიშნულია, რომ მოპასუხე ლ. შ-ის მიერ მის მფლობელობაში სარდაფების ფართები საჯარო რეესტრიდან ამონაწერების მიხედვით, აღრიცხულია ბ-ს ქ. 20ბ-ში (იხილეთ საჯარო რეესტრიდან ამონაწერების კოდები: 01/512, 01/513, 01/514), ზემოთ აღნიშნული მისამართზე ვერ იქნა მოძიებული ( ტ.I, ს.ფ. 133-138).
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ 08.04.2010წ. გადაწყვეტილებით სწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება,რომ მოპასუხის მიერ დაკავებული ფართი წარმოადგენდა მოსარჩელის სახელზე რიცხულ ფართს. რასაც ამყარებს გადაწყვეტილების გამოტანის შემდეგომ განვითარებული გარემოებები:
· საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 19.10.2010წ. გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მოქალაქე ხ. ბ-ის 2010 წლის 22 სექტემბრის №242054 განცხადება და ძალადაკარგულად გამოცხადდა თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 31 ოქტომბრის №882008304152-09, 2008 წლის 6 ნოემბრის №...-07 და 2008 წლის 6 ნოემბერის №...-07 ქ. თბილისში, ბ-ს ქ. №20ბ-ში მდებარე 32,65 კვ.მ, 17,28 კვ.მ და 5,52 კვ.მ სარდაფებზე მოქალაქე ლ. შ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებები; შესაბამისად, ძალადაკარგულად გამოცხადდა 2010 წლის 8 ოქტომბრის თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის №..., №...და №...გადაწყვეტილებები ქ. თბილისში, ბ-ს ქ. №20ბ-ში მდებარე 32,65 კვ.მ სარდაფზე, 17,28 კვ.მ სარდაფზე და 5,52 კვ.მ სარდაფზე მოქალაქე გ. ხ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ მათი ძალაში შესვლის დღიდან (ტ.I I, ს.ფ. 54-57).
როგორც საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 19.10.2010წ. გადაწყვეტილებიდან ირკვევა, ქ. თბილისში, ბ-ს ქ. №20ბ-ში მდებარე 32,65 კვ.მ, 17,28 კვ.მ და 5,52 კვ.მ სარდაფებზე ჯერ ლ. შ-ის, ხოლო შემდგომ გ. ხ-ის საკუთრების რეგისტრაციის გაუქმებას საფუძვლად დაედო ხ. ბ-ის განცხადებასთან დაკავშირებით 08.10.2010წ. გამართულ ზეპირ მოსმენაზე გამოვლენილი გარემოება, რომლითაც დადასტურდა, რომ №882008304152, №... და №... სარეგისტრაციო განცხადებაზე დართული დოკუმენტაცია შეუსაბამოა, კერძოდ, ბ-ს ქუჩა № 20ბ-ში მდებარე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “ძ. ს-ი”-ს 2008 წლიას 8 ოქტომბერის, 2008 წლის 31 ოქტომბრის №7 კრების ოქმითა და 2008 წლის 31 ოქტომბრის №8 კრების ოქმებით განკარგული იქნა არა თბილისში, ბ-ს ქუჩა № 20ბ-ში მდებარე სამეურნეო სათავსები (მითითებული სარდაფები) არამედ, სულ სხვა მისამართზე ქ. თბილისი, ბ-ს ქუჩა № 20ა-ში მდებარე უძრავი ნივთის შემადგენელი ნაწილი (ტ.I I, ს.ფ.56).
· ლ. შ-ის და არასრულწლოვანი გ. ხ-ის კანონიერი წარმომადგენლის ლ. შ-ის მიერ გასაჩივრებულ იქნა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 19.10.2010წ. გადაწყვეტილება.
· თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 14.12.2010წ. განჩინებით წინამდებარე სამოქალაქო საქმეზე შეჩერდა წარმოება მითითებულ ადმინისტრაციულ საქმეზე სასამართლოს საბოლოო შემაჯამებელი აქტის კანონიერ ძალაში შესვლამდე (ტ.I I, ს.ფ.60-63).
· თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.03.2011წ. გადაწყვეტილებით ლ. შ-ის და არასრულწლოვან გ. ხ-ის კანონიერი წარმომადგენლის ლ. შ-ის მოთხოვნას, ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2010 წლის 19 ოქტომბრის №267199 გადაწყვეტილება, ეთქვა უარი (ტ.I I, ს.ფ.83-88). თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 29.03.2011წ. გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში (ტ.I I, ს.ფ.67,68; 76–82).
ამდენად, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ აღარ არსებობდა ლ. შ-ის მიერ სააპელაციო საჩივრში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველად მითითებული გარემოება, კერძოდ, ბ-ს ქუჩა, №20ბ-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე ლ. შ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია გაუქმებულია.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიაჩნია გარემოება მასზე, რომ ლ. შ-ე ფლობდა ხ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულ ქ. თბილისში, ბ-ს ქ. №20ა-ში მდებარე საცხოვრებელი ს-ის ლიტ „ბ“-ს 12/39 ნაწილს, რაც ცხადყოფდა, რომ ლ. შ-ეს არ გააჩნდა სადავო ნივთის ფლობის უფლება.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებზე და მითითებული ნორმების შესაბამისად აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო სავინდიკაციო სარჩელის დაკმაყოფილებისათვის საჭირო ფაქტობრივი შემადგენლობა.
სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. შ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, მცდარია სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ თითქოსდა სააპელაციო საჩივარი ეფუძნებოდა მხოლოდ ლ. შ-ის საკუთრების უფლებას, რომელიც დღესდღეობით არ არსებობს და თითქოსდა სახეზეა ვინდიკაციის საფუზველი.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლო არასწორად დაეყრდნო ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს 08.12.2009 წლის დასკვნას, რომლითაც დაადგინა, რომ ქ.თბილისში, ბ-ს ქ. №20ა-ში ლიტერ „ბ“-ში ხ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულმა ფართმა შეადგინა 12 კვ.მ დერეფნისა და სანკვანძის ჩაუთვლელად, ვინაიდან კასატორის აზრით, ექსპერტიზის დასკვნით შეუძლებელი იყო იმის დადგენა, თუ რომელი საფუძვლებით დაადგინა ექსპერტმა ხ. ბ-ის საკუთრებად, ლ. შ-ის მიერ დაკავებული ფართები.
კასატორის განმარტებით, ხ. ბ-ს არ დაუდასტურებია და ვერც დაადასტურებდა იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ სადავო ფართი ოდესმე იმყოფებოდა მისი ფაქტობრივი ფლობის ქვეშ და ამასთან, კასატორმა საგულისხმოდ მიიჩნია ის გარემოება, რომ ადმინისტრაციულ საქმეთა წარმოებისას დადგინდა, რომ ბ-ს ქ. №20„ბ“ და ბ-ს ქუჩა №20„ა„-ს გააჩნია სხვადასხვა საკადასატრო საზღვარი და ამ ტერიტორიებზე მოქმედებენ სხვადასხვა ამხანაგობები.
გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო, საპროცესო კოდექსის 115-ე მუხლის პირველი ნაწილის დარღვევით უკანონოდ უთხრა უარი ლ. შ-ეს მტკიცებულების საქმეში დართვაზე, რომელთტა საქმეში წარდგენის საჭიროება წარმოიშვა სწორედ ლ. შ-ის რეგისტრაციების გაქუმების შემდეგ, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს განჩინება იურიდიულქად დაუსაბუთებელია.
კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლი, ვინაიდან არნიშნული ნორმით, მესაკუთრეს უტყუარად უნდა გააჩნდეს საკუთრების უფლება მოთხოვნილ სადავო ნივთზე. მოცემულ შემთხვევაში კი, ხ. ბ-ის სასარგებლოდ გადაწყვეტილების მიღების საფუძვლად მითითებულია ექსპერტიზის დასკვნა, ხოლო სხვა ფაქტობრივი მტკიცებულებებით არ დასტურდება მოსარჩელის მესაკუთრეობა სადავო ფართზე.
აღნიშნულის გარდა, კასატორი მოითხოვს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 იანვრის საოქმო განჩინების გაუქმებას, სადავო ფართის ადგილზე დათვალიერების შუამდგომლობაზე უარის თქმის შესახებ.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 11 აპრილის განჩინებით ლ. შ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. შ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ლ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ლ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ ლ. შ-ეს (პირადი №...) საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს საერთო სასამართლოების დეპარტამენტის საგირავნო-სადეპოზიტო ანგარიშიდან დაუბრუნდეს (სს ბანკი „რესპუბლიკა“ ბანკის BIC კოდი: REPLGE22, მიმღების IBAN ანგარიშის № GE79 BR00 0000 0033 0500 01.) სახელმწიფო ბაჟის სახით გ. ნ-ის მიერ №... საგადასახადო დავალებით 2012 წლის 6 აპრილს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
