№ას-454-430-2012 21 მაისი, 2012 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ი. ფ-ე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ზ. გ-ე, ნ. მ-ე, მ. მ-ი, თ. მ-ი (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 2 თებერვლის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება
დავის საგანი – ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, უძრავი ქონების მესაკუთრედ ცნობა, ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ი. ფ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ზ. გ-ის, ნ. მ-ის, მ. ჭ--მ-ისა და თ. მ-ის მიმართ მ. და თ. მ-ებსა და ზ. გ-ეს შორის 2009 წლის 23 ივლისის დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის, ზ. გ-ესა და ნ. მ-ეს შორის 2009 წლის 27 ოქტომბერს დადებული უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის, ქ.თბილისში, დიდი დ-ს მე-3 მიკრორაიონის მე-3 კორპუსში მდებარე №... ბინის მ. და თ. მ-ების საკუთრებად აღიარებისა და სესხის დაუბრუნებლობით გამოწვეული ზიანის სახით მიუღებელი შემოსავლის - 15000 აშშ დოლარის მ. და თ. მ-ებისათვის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:
2009 წლის 14 ივლისს, სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების გამო, ყადაღა დაედო მ. და თ. მ-ების კუთვნილ ქ.თბილისში, დიდი დ-ს მე-3 მიკრორაიონის მე-3 კორპუსში მდებარე №... ბინას. საჯარო რეესტრის დახმარებით მოპასუხეებმა მოახერხეს ბინაზე ყადაღის რეგისტრაციის გაუქმება და 2009 წლის 18 სექტემბერს უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება აღირიცხა ზ.გ-ის, ხოლო ამავე წლის 27 ნოემბერს - ნ. მ-ის სახელზე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილებით საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილება ყადაღის ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე ცნობილ იქნა ბათილად და აღდგა სასამართლო განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება, სასამართლო გადაწყვეტილება, მართალია, რეესტრმა აღასრულა, თუმცა ბინის ამჟამინდელი მესაკუთრე ნ. მ-ეა, რის გამოც აღმასრულებელი არ არის უფლებამოსილი, აღსასრულებლად მიაქციოს სხვისი ქონება, აღნიშნული კი გარიგების ბათილად ცნობის აუცილებლობას განაპირობებს, მოპასუხეებს: მ.ჭ--მ-სა და თ.მ-ს აქვთ მოსარჩელის ვალი - 10500 აშშ დოლარი და არ აბრუნებენ მას, მიუხედავად სასამართლო გადაწყვეტილებისა. თანხის დაუბრუნებლობით კი, მოსარჩელეს მიადგა სოლიდარული მატერიალური ზიანი - 15000 აშშ დოლარი.
მოპასუხე ზ. გ-ემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა შემდეგი დასაბუთებით:
ზ.გ-ესა და მოპასუხე მ-ებს შორის გარიგების დადებისას საჯარო რეესტრის მონაცემებით უძრავ ქონებაზე ყადაღა არ იყო რეგისტრირებული, შესაბამისად, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, მხარე უფლებამოსილი იყო, შეეძინა აღნიშნული ქონება, რაც სავსებით კანონიერია, საყურადღებოა, რომ ყადაღის რეგისტრაცია გარიგების დადების დროისათვის - 2009 წლის ... ივლისს არ იყო განხორციელებული საჯარო რეესტრში, ყადაღის რეგისტრაციის შესახებ განცხადება საჯარო რეესტრს წარედგინა 27 ივლისს. მოპასუხის განმარტებით, სარჩელი აღიარებითი ხასიათისაა და მასში მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი არ ირკვევა, ამასთან, მოთხოვნის სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლზე დამყარება არასწორია, ვინაიდან ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებით არც კანონი და არც საჯარო წესირიგი არ დარღვეულა, ამასთანავე, ვინაიდან მხარეთა მიზანი კონკრეტული შედეგის დადგომა იყო და ეს შედეგი სახეზეა, უმართებულოა ასევე სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლზე მოსარჩელის აპელირება.
თ.მ-მა სარჩელი ნაწილობრივ ცნო, კერძოდ, მოპასუხის განმარტებით, მან მოსარჩელისაგან ნამდვილად ისესხა 3000 აშშ დოლარი 10%-იანი სარგებლით, მან პირველი თვის პროცენტი - 300 აშშ დოლარი გადაუხადა მოსარჩელეს და ხელზე მიიღო 2700 აშშ დოლარი, მოსარჩელის მითითება , რომ მან სესხად 10500 აშშ დოლარი გასცა უპროცენტოდ არასწორია, ასევე არასწორია სარჩელში მითითებული გარემოება, რომ ჭ-ებმა მიიღეს თანხა, რადგანაც სესხის თაობაზე მ.ჭ-ისათვის მხოლოდ 2009 წლის მარტში გახდა ცნობილი, როდესაც ი.ფ-ემ ხელწერილზე ზეწოლით მოაწერინა ხელი. ამ საკითხზე არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება, აღნიშნულით ყადაღა ადევს მ.ჭ-ის ხელფასის 40%-ს და მას 2010 წლის 24 მაისიდან გადახდილი აქვს 886,39 ლარი, დავალიანება 9970 აშშ დოლარია, რასაც მოპასუხე გადაიხდის. ანალოგიური შინაარსის შესაგებლით მიმართა სასამართლოს მ. ჭ-მაც, ხოლო ნ. მ-ემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა შემდეგი: სამოქალაქო კოდექსის 311-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 312-ე მუხლის, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტისა და მე-5 მუხლის შესაბამისად, ზ.გ-ე უფლებამოსილი იყო, ესარგებლა რეესტრის მონაცემების უტყუარობის პრეზუმფციით და გარიგებით მიღებული საკუთრების უფლება აღერიცხა საჯარო რეესტრში, ამასთან, საყურადღებოა, რომ ყადაღის რეგისტრაცია წარმოიშვა გარიგების დადების შემდგომ, აღნიშნული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნას გამორიცხავს, მოსარჩელე სარჩელის სამართლებრივ საფუძვლიანობას ვერ ადასტურებს და არ არსებობს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე და 56-ე მუხლების საფუძველზე სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, ამასთან, ვინაიდან უძრავი ნივთის გასხვისებისას მოქმედებდა საჯარო რეესტრის მონაცემების უტყუარობის პრეზუმფცია, როგორც ზ. გ-ე, ისე ნ. მ-ე წარმოადგენენ სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლით გათვალისწინებულ უძრავი ნოვთის კეთილსინდისიერ შემძენებს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ, არ დაკმაყოფილდა სარჩელის მოთხოვნა მ. და თ. მ-ებსა და ზ. გ-ეს შორის 2009 წლის ... ივლისის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე, ასევე არ დაკმაყოფილდა სარჩელის მოთხოვნა ზ. გ-ესა და ნ. მ-ეს შორის 2009 წლის 27 ოქტომბერს უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე, არ დაკმაყოფილდა სარჩელის მოთხოვნა ქ.თბილისში, დიდი დ-ს მე-3 მიკრორაიონის მე-3 კორპუსში მდებარე №... ბინის მ. და თ. მ-ების აღიარების თაობაზე, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სარჩელის მოთხოვნა და მ. და თ. მ-ებს სოლიდარულად დაეკისრათ სესხის თანხის დაუბრუნებლობით გამოწვეული მიუღებელი შემოსავლის - 2603 აშშ დოლარის ი. ფ-ის სასარგებლოდ გადახდის თაობაზე.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ფ-ემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 2 თებერვლის განჩინებით ი. ფ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2009 წლის 14 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის მიერ მოსარჩელე (განმცხადებელ) ი. ფ-ის მოთხოვნის საფუძველზე გამოტანილ იქნა განჩინება სარჩელის უზრუნველყოფის თაობაზე და თ. და მ. მ-ების კუთვნილ ქ.თბილისში, დიდი დ-ს მე-3 მიკრორაიონის მე-3 კორპუსში მდებარე №... ბინას დაედო ყადაღა. 2009 წლის 23 ივლისს, ერთი მხრივ, გამყიდველებს: მ. მ-ს, თ. მ-სა და, მეორე მხრივ, მყიდველ ზ. გ-ეს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება ზემოაღნიშნულ უძრავ ქონებაზე, საჯარო რეესტრის თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 17 სექტემბრის №...გადაწყვეტილებით „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 35-ე მუხლის მე-4 პუნქტის ,,გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ძალადაკარგულად გამოცხადდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის განჩინების საფუძველზე რეგისტრირებული ყადაღა თ. და მ. მ-ების საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე. 2009 წლის 23 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე 2009 წლის 18 სექტემბერს ზ. გ-ის სახელზე აღირიცხა ქ.თბილისში, დიდი დ-ს მე-3 მიკრორაიონში, მე-3 კორპუსში მდებარე №... ბინა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილებით ი. ფ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა და ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 17 სექტემბრის №...გადაწყვეტილება ყადაღის შეწყვეტის რეგისტრაციის შესახებ და იმავე უწყებას დაევალა ყადაღის რეგისტრაციის აღდგენა უძრავ ქონებაზე, ამდენად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ 2009 წლის 18 სექტემბერს ზ. გ-ის სახელზე უძრავი ქონების საკუთრებაში აღრიცხვის დროისათვის ქონებას არ ედო ყადაღა, სადავო ქონებაზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის განჩინების საფუძველზე რეგისტრირებული ყადაღა ძალადაკარგულად იყო გამოცხადებული საჯარო რეესტრის თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილებით, რომელიც საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილების მიღებამდე ძალაში იყო და მოქმედებდა. 2009 წლის 28 ოქტომბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ დააკმაყოფილა ი. ფ-ის შუამდგომლობა სარჩელის ნაწილობრივ გამოხმობის თაობაზე და განუხილველად დარჩა სარჩელის მოთხოვნა თ. და მ. მ-ების მიმართ სესხზე დარიცხული პროცენტის - 5000 აშშ დოლარის, მორალური ზიანის - 3000 აშშ დოლარის, მიუღებელი შემოსავლის - 3000 აშშ დოლარისა და ზიანის - 1000 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილში. 2009 წლის 28 ოქტომბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით დააკმაყოფილა ი. ფ-ის სარჩელი თ. და მ. მ-ების მიმართ და მოპასუხეებს სოლიდარულად დაეკისრათ 10500 აშშ დოლარის გადახდა. 2009 წლის 27 ოქტომბერს ზ. გ-ესა და ნ. მ-ეს შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება ქ.თბილისში, დიდი დ-ს მე-3 მიკრორაიონის მე-3 კორპუსში მდებარე №... ბინაზე და უძრავი ქონება საჯარო რეესტრში აღირიცხა ნ. მ-ის სახელზე.
პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 54-ე მუხლებით და განმარტა, რომ ი.ფ-ე მოითხოვს, ერთი მხრივ, 2009 წლის 23 ივლისს მ. მ-ს, თ. მ-სა და, მეორე მხრივ, ზ. გ-ეს შორის გაფორმებულ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას იმ საფუძვლით, რომ გარიგება კანონსაწინააღმდეგოა, ვინაიდან ბინა იმ დროს გასხვისდა, როდესაც უძრავ ქონებას ედო ყადაღა. პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 311-ე მუხლზე, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4, მე-5 მუხლებზე, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლზე, „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლზე და აღნიშნა, რომ 2009 წლის 18 სექტემბერს ქ.თბილისში, დიდი დ-ს მე-3 მიკრორაიონის მე-3 კორპუსში მდებარე №12 ბინის ზ. გ-ის საკუთრებაში აღრიცხვის მომენტში ქონებას არ ედო ყადაღა, რადგანაც სადავო ქონებაზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის განჩინებით რეგისტრირებული ყადაღა ძალადაკარგულად იყო გამოცხადებული საჯარო რეესტრის თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილებით (თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილების მიღებამდე ძალაში იყო და მოქმედებდა), ამდენად, პალატა დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებას, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში თ. და მ. მ-ებსა და ზ. გ-ეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე დარეგისტრირება განხორციელდა სამართლებრივად დაუტვირთავ უძრავ ქონებაზე, არ არსებობს 2009 წლის 23 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველი. სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის თანახმად, ასევე მართებულად იქნა მიჩნეული საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა სარჩელის იურიდიულ ინტერესზე და, ვინაიდან არ არსებობდა თ. და მ. მ-ებსა და ზ. გ-ეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობის საფუძვლები, მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი ზ. გ-ესა და ნ. მ-ეს შორის დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მიმართ შეზღუდულია. აღნიშნული ხელშეკრულების მიმართ ნებისმიერი გადაწყვეტილების მიუხედავად, მოსარჩელის არსებითი მოთხოვნა ვერ იქნება რეალიზებული. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლზე, 408-ე მუხლზე და განმარტა, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დასტურდება მოსარჩელის მიმართ მოპასუხეების მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა, ამასთან, სასამართლომ მიუთითა ასევე სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლით განსაზღვრულ სახელშეკრულებო მოთხოვნის 3-წლიან ხანდაზმულობაზე, 411-ე მუხლით დადგენილი ზიანის ანაზღაურების ფარგლებზე და გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება საქართველოს საბანკო დაწესებულებებში შეტანილ ანაბრებზე საპროცენტო სარგებლის ოდენობის თაობაზე (10%), რომლის თანახმადაც მოსარჩელე მიიღებდა შემოსავალს სწორედ ამ ოდენობით შეტანილი ანაბრის გათვალისწინებით წლიურად, ხოლო სამწლიანი ხანდაზმულობის გათვალისწინებით, ზიანის ოდენობა დაანგარიშებული უნდა იქნეს 2008 წლის 14 ივნისიდან, რაც ყოველ გადაცილებულ დღეზე შეადგენს 2,88 აშშ დოლარს. 2010 წლის 7 დეკემბერს „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 25-ე მუხლის მე-2 პუნქტში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით, სასამართლომ აღნიშნა, რომ ძირითადი მოთხოვნის ნაწილში ი. ფ-ის სასარგებლოდ სააღსრულებო წარმოება დაწყებულია ამ კანონის ამოქმედებამდე და, შესაბამისად, ამ მუხლის ძალაში შესვლის დღიდან მოსარჩელის სასარგებლოდ თანხის დარიცხვა უნდა შეწყდეს, შესაბამისად, საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება, მხოლოდ 2008 წლის 14 ივნისიდან 2010 წლის 7 დეკემბრამდე თანხის დაკისრების, ასევე მ. და თ. მ-ებისათვის მიუღებელი შემოსავლის სახით 2603 აშშ დოლარის სოლიდარულად გადახდის დავალდებულების თაობაზე კანონიერად იქნა მიჩნეული. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით კი, პალატამ დაასკვნა, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი.
სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ფ-ემ, მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, კერძოდ, მ. და თ. მ-ებსა და ზ. გ-ეს შორის 2009 წლის 23 ივლისს დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, ზ. გ-ესა და ნ. მ-ეს შორის 2009 წლის 27 ოქტომბერს დადებული ხელშეკრულების, როგორც მოჩვენებითი და თვალთმაქცური გარიგების ბათილად ცნობა, სადავო უძრავო ქონების მ. და თ. მ-ების საკუთრებად აღიარება და საჯარო რეესტრში შესაბამისი ცვლილების შეტანა, ასევე მ. და თ. მ-ებისათვის მიუღებელი შემოსავლის სახით 12400 აშშ დოლარის დაკისრება. კასატორმა მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:
სააპელაციო პალატის განჩინება უნდა გაუქმდეს, რადგანაც სასამართლომ დაარღვია კანონი, პალატამ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 ივლისის განჩინებით მ. და თ. მ-ების კუთვნილ სადავო უძრავ ნივთზე ყადაღის რეგისტრაცია, საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ი.ფ-ის სასარგებლოდ მოპასუხე მ-ებისათვის 10500 აშშ დოლარის დაკისრება, 2009 წლის 23 ივლისს მ-ებსა და ზ.გ-ეს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების სადავო უძრავ ქონებაზე გაფორმების ფაქტი და ამავე ხელშეკრულებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების 2009 წლის 18 სექტემბერს რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში, ასევე სადავო ბინაზე 2009 წლის 27 ოქტომბერს ზ.გ-ესა და ნ.მ-ეს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმება და საკუთრების უფლების შემძენის სახელზე რეგისტრაცია. სასამართლომ ობიექტურობისა და სამართლიანობის პრინციპის დარღვევით, უდავო გარემოებად არ მიუთითა საჯარო რეესტრის 2009 წლის 17 სექტემბრის №...გადაწყვეტილებით უძრავ ქონებაზე გამოყენებული ყადაღის ძალადაკარგულად გამოცხადება, საჯარო რეესტრის ამ კანონსაწინააღმდეგო გადადაწყვეტილების საქალაქო სასამართლოს მიერ 2010 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილებით ბათილად ცნობა და რეესტრის დავალდებულება თავდაპირველი მდგომარეობის აღდგენის თაობაზე. აღნიშნულ გარემოებებზე მიუთითებლობით სასამართლომ არასწორად დაადგინა ზ.გ-ის მიერ უძრავი ქონების აღრიცხვისას მისი სამართლებრივად დაუტვირთაობის ფაქტი, სასამართლოს ეს დასკვნა არ გამომდინარეობს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლისა და „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლით განმტკიცებული საჯარო რეესტრის მონაცემთა უტყუარობის პრინციპიდან. კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს 2010 წლის 12 მარტის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა რა ცნობილი საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილება რეგისტრირებული ყადაღის ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე, დღეისათვის ბინაზე არსებული უზრუნველყოფის ღონისძიება აღდგენილია, ამ გადაწყვეტილებას მოცემული დავის მიმართ პრეიუდიციული მნიშვნელობა გააჩნია და მტკიცებას აღარ საჭიროებს, შესაბამისად, 2009 წლის 17 სექტემბრიდან მოყოლებული, უძრავ ნივთზე დადებული ყველა გარიგება ბათილად უნდა იქნას მიჩნეული. სასამართლოს არ უმსჯელია სარჩელსა და სააპელაციო საჩივარში აღნიშნულ იმ ფაქტზე, რომ მოპასუხემ იცოდა უძრავ ქონებაზე დავის არსებობის ფაქტი, აღნიშნული არც მას უარყვია, შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, გამორიცხავს შემძენის კეთილსინდისიერად მიჩნევის შესაძლებლობას, სასამართლომ კი, აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ შეძლო ამ გარემოების დადასტურება, მიუხედავად სასამართლოს მიერ მოსარჩელისათვის ზ. გ-ისა და ნ. მ-ის ცოლ-ქმრული ურთიერთობის დამადასტურებელი მტკიცებულების გამოთხოვაზე უარის თქმისა, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია მათი ფაქტობრივი ცოლ-ქმრობისა და ერთ ოჯახად ცხოვრების ფაქტი, ამასთანავე, ამ ფაქტის დადგენით მიიღო მისი საწინააღმდეგო გადაწყვეტილება, როდესაც მოჩვენებითი ხასიათის მიუხედავად, ბათილად არ ცნო ამ უკანასკნელთ შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება, მითითებული გარემოების გათვალისწინებით, შემძენის კეთილსინდისიერად მიჩნევა უსაფუძვლოა, რადგანაც მიუხედავად 2009 წლის 27 ოქტომბრის ხელშეკრულების მითითებისა, რომ ნივთი უფლებრივად უნაკლო იყო, შემძენისათვის უკვე ცნობილი იყო ამ ნივთზე დავის სასამართლო წესით განხილვის ფაქტი, ამასთან, მეზობლების განმარტებით, ნ.მ-ე დაიასახლისია და რაიმე შემოსავალი არ გააჩნიათ, აღნიშნულის გამო და იმ ვითარების გათვალისწინებით, რომ ნ.მ-ე და ზ.გ-ე კვლავ ერთ ოჯახად ცხოვრობენ სადავო ბინაში, დასტურდება ის გარემოება, რომ მათ შორის დადებულ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებას სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყოლია. ზემოაღნიშნულით დასტურდება ზ.გ-ის მიერ საქართველოს კონსტიტუციის 85-ე მუხლის, სამოქალაქო კოდექსის მე-10, 184-ე, 194-ე, 1991 მუხლების დარღვევა და მხარეები არ შეიძლება ჩაითვალონ კეთილსინდისიერ შემძენებად, დასტურდება ის გარემოებაც, რომ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას მხარეებმა არ დაიცვეს ნასყიდობის ხელშეკრულების აუცილებელი პირობები, ამასთან, რადგანაც ზ.გ-ე და ნ.მაკარაზე ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების შემდგომ ცხოვრობენ ამავე სახლში შვილებთან ერთად, დგინდება ის, რომ გარიგებას იურიდიული შედეგი არ მოჰყოლია. აღნიშნული სასამართლო სხდომაზეც აღიარეს მხარეთა წარმომადგენლებმა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 მარტის განჩინებით ი. ფ-ე „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ1“ ქვეპუნქტის საფუძველზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა, ხოლო მისი საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ი. ფ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. ფ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ1“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ი. ფ-ე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ი. ფ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
