№ას-542-510-2012 3 მაისი, 2012 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. ა-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ბ. ხ-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ხელშეშლის აღკვეთის დავალდებულება

დავის საგანი – ხელშეშლის აკრძალვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ა-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბ. ხ-ის მიმართ ქ.თბილისში, მ-ის მე-4 შ-ის №3-ში მდებარე მ. ა-ის საკუთრებაში არსებული ეზოს შესასვლელის ნაწილის გადახურვის ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:

მოპასუხესთან შეთანხმებით, 2011 წლის იანვარში მოსარჩელემ საკუთარი სახსრებით გადახურა ეზოს შესასვლელი. ამავე წლის ივლისში მ.ა-ის არყოფნისას ბ.ხ-ემ თვითნებურად დაანგრია დაახლოებით 2 მეტრის სიგრძის კონსტრუქცია, რის გამოც მოსარჩელეს მიადგა ზიანი, თუმცა კეთილმეზობლური დამოკიდებულების შენარჩუნების მიზნით, ის დათანხმდა ბ.ხ-ის წინადადებას მიწის ნაკვეთების გაერთიანებისა და შემდგომ იმგვარად გამიჯვნის თაობაზე, რომ მოპასუხეს შემატებოდა 2 კვ.მ მიწა. აღნიშნულის გათვალისწინებით, ნაცვლად მიყენებული ზიანის ანაზღაურებისა, მოსარჩელემ მოითხოვა ეზოს სადავო ნაწილის გადახურვის ხელშეშლის აკრძალვა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

მოსარჩელის მითითება გადახურვის მხარეთა შეთანხმებით განხორციელების თაობაზე არასწორია, რადგანაც გადახურვა მხარეთა მიერ შეთანხმებულ პირობებს არ შეესაბამებოდა, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები ასევე არ დასტურდება თანდართული მტკიცებულებებით – სურათებით. არასწორია სარჩელში მითითებული გარემოება ზიანის მიყენების თაობაზეც, რადგანაც მოსარჩელეს რეალურად ზიანი არ მისდგომია. ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით მოსარჩელემ არაერთხელ მიმართა სამართალდამცავ ორგანოებსაც, ამასთანავე, მის მიერ აგებული კონსტრუქცია აბნელებს მოპასუხის აივანს და ამახინჯებს სახლის გარე ფასადს. მოპასუხის განმარტებით, მოსარჩელის მიერ მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მითითებული ნორმა განსახილველ შემთხვევას არ არეგულირებს, ამასთან, ბ.ხ-ის აივნის ამოშენებისათვის საჭიროა არა სასამართლოსათვის, არამედ მერიისათვის მიმართვა და ნებართვის მიღება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 2 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მ. ა-ს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 თებერვლის განჩინებით მ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად იქნა დატოვებული შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მ. ა-ი არის ქ.თბილისში, მ-ის მე-4 შესახვევის №3-ში მდებარე 254 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) მესაკუთრე, ხოლო მოპასუხე ბ. ხ-ის საკუთრებაა იმავე მისამართზე მდებარე 93 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი ...), ბ. ხ-ესა და მ. ა-ს შორის 2011 წლის 11 იანვარს დაიდო წერილობითი გარიგება, რომლის თანახმადაც ბ. ხ-ემ გამოხატა თანხმობა მ. ა-ს მისი ეზოს შესასვლელში ეწარმოებინა ერთი მეტრი სიგანისა და 9 მეტრი სიგრძის ფართზე გადახურვა. შეთანხმების შესაბამისად, გადახურვა უნდა დამაგრებულიყო ბ. ხ-ის აივანზე და მეზობელ მკრტიჩიანის სახლის სახურავზე, ამასთან, განისაზღვრა ხ-ის აივანზე გადახურვის დამაგრების კონკრეტული პარამეტრი და ის აივნის ძირიდან 5-8 სანტიმეტრს შეადგენდა. მ. ა-ის მიერ გადახურვის განხორციელება სადავოს არ წარმოადგენდა, ამასთან, გადახურვა ბ. ხ-ემ მოშალა. დადგენილია და სააპელაციო საჩივრით სადავოდ არ გამხდარა, რომ მ. ა-ის მიერ ნაწარმოები გადახურვის შედეგად 60-70 სანტიმეტრამდე სიმაღლეზე დაიფარა ბ. ხ-ის აივნის გისოსები, მ. ა-მა ბ. ხ-ის აივანს ააფარა ე.წ დიქტი და დაფარა აივნიდან თვალსაწიერი. პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ 2010 წლის 19 ნოემბერს განიხილა №2/7625-10 სამოქალაქო საქმე მ. ა-ის სარჩელისა გამო მოპასუხეების: ბ. და ნუნუ ხ-ეების წინააღმდეგ და ამ დავაში მ. ა-ის მოთხოვნას წარმოადგენდა ბ. და ნუნუ ხ-ეების დავალდებულება, ამოეშენებინათ აივანი ე.წ ყრუ კედლით. მ. ა-ს უარი ეთქვა ამ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, ხოლო გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში. პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლით, 172-ე მუხლის მესამე ნაწილით და მიუთითა დადგენილად მიჩნეულ იმ გარემოებაზე, რომლის თანახმადაც მ. ა-ის ნაწარმოები გადახურვის შედეგად 60-70 სანტიმეტრამდე სიმაღლეზე დაიფარა ბ. ხ-ის აივნის გისოსები, მ. ა-მა ბ. ხ-ის აივანს ააფარა ე.წ დიქტი და დაფარა აივნიდან თვალსაწიერი. პალატის განმარტებით, სამეზობლო ურთიერთთმენის ვალდებულებას ადგენს სამოქალაქო კოდექსის 174-ე მუხლი, რომელიც არ არის დეკლარაციული ხასიათის და გულისხმობს მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეთა ვალდებულებას, პატივი სცენ სხვისი საკუთრებისა თუ სხვა სამოქალაქო უფლებას და თავიანთი უფლებები გამოიყენონ ისე, რომ ამით ზიანი არ მიაყენონ სხვის უფლებას. კანონი უშვებს მეზობელი უძრავი ქონებიდან მომდინარე ზემოქმედების არსებობას კანონით დასაშვებ ფარგლებში (სამოქალაქო კოდექსის 175-ე მუხლი) და ამ ზემოქმედებათა თმენა სამეზობლო ურთიერთობისათვის დამახასიათებელი თვისებაა, რომელიც თანხმობაშია მეზობლების ურთიერთპატივისცემის მოვალეობასთან. პალატამ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მსჯელობა, რომ, განსიხლველ შემთხვევაში, არც კანონიდან და არც მხარეთა შორის 2011 წლის 11 იანვარს დადებული წერილობითი გარიგებიდან არ გამომდინარეობს მოპასუხე ბ. ხ-ის ვალდებულება, ითმინოს აივნის ამოქოლვა (აივნის ამოშენება, თუ სხვაგვარად აივნიდან მომდინარე თვალსაწიერის დახშობა).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ა-მა და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოწინააღმდეგე მხარისათვის ხელშეშლის აღკვეთის დავალდებულება შემდეგი დასაბუთებით:

გასაჩივრებული განჩინება უსაფუძვლოა, რადგანაც სასამართლომ საქმის ფაქტობრივი გარემოებები სრულყოფილად ვერ გამოარკვია, რასაც ადასტურებს გადაწყვეტილების მითითება, რომ მოსარჩელე მოპასუხეს ავალდებულებს, ითმინოს აივნის ამოქოლვა. მოწინააღმდეგე მხარისათვის ცნობილია, რომ გადახურვის სხვაგვარად მოწყობის შემთხვევაში მთელი წვიმის წყალი მის აივანზე ჩავა. არც მშენებლობის განმავლობაში და არც მას შემდეგ ბ.ხ-ეს რაიმე პრეტენზია არ გამოუთქვამს, საყურადღებოა, რომ კასატორი, კეთილმეზობლური ურთიერთობის შენარჩუნების მიზნით, წავიდა გარკვეულ დათმობაზე, ხოლო მოწინააღმდეგე მხარე ბოროტად იყენებს თავის უფლებას, რაც გამოიხატა კასატორის არყოფნისას მის მიერ მოწყობილი გადახურვის კონსტრუქციის დანგრევაში. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, სახეზეა სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლით გათვალისწინებული წინაპირობები. სააპელაციო პალატის მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სრულად გაზიარებითა და უკვე კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე მითითებით, პალატა თვლის, რომ დავა მიმდინარეობს იმავე მხარეებს შორის და იმავე საგანზე, ანუ სასამართლომ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის წესით საქმის განმხილველ მოსამართლე, რომელიც ადრე იხილავდა ამავე მხარეებს შორის დავას, არ იყო უფლებამოსილი, გამოეტანა სხვაგვარი გადაწყვეტილება, აღნიშნული დარღვევაც კი საკმარისი იყო პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებსათვის.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 12 აპრილის განჩინებით მ. ა-ი „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა, ხოლო მისი საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ. ა-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მიზეილ ა-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მ. ა-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორი სახელმწიფო ბაჯის გადახდისაგან გათავისუფლებულია. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.